Subheading Level 2

You can use bold text, italic text, and combine both styles.

• Bullet list item #1
• Item with bold emphasis
• And a link: official WordPress site

1. Step one
2. Step two
3. Step three

This content is only for demonstration purposes. Feel free to edit or delete it.

Example Post for WordPress yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Cümbezin Kızı’nın arka kapağında şu ifadeler yer alıyor ; “Cümbezin Kızı tek başına bir kadın hikâyesi değildir. Unutulan tarihe, sosyal olaylara kızlarımızın çığlıkları arasından bakıştır. Adanın parçalanışı, EOKA tohumlarının atılışı, İsrail’in kuruluşu ve kızlarımızın kayboluşunun hikâyesidir.”

Kadınlarımızın, kızlarımızın, çocuklarımızın hikâyesi hiç bitmiyor, bitmez. Romanda, Kıbrıs’ta yıllardır birlikte yaşayan, komşuluk yapan, ekmeğini bölüşen halkın, İngiliz sömürgesi döneminde nasıl ayrıştırıldığı; yokluk, kıtlık yüzünden yaşına bakmadan Araplara satılan Türk kızlarının yaşadıkları anlatılıyor. Yazarın ifadesine göre o dönem 9000 Türk kızı, küçücük kuşlar gibi avlanıp babalarının eliyle, para karşılığı teslim edilmiş. Gemilerle Filistin’e götürülen kızlar buralarda Arapların üçüncü dördüncü karısı olmuş. Hem kocaları, hem kocanın diğer eşleri tarafından ezilmiş, şiddet görmüş, başkalarına satılmış. Artık düşman kesilen bir kısım Rum, satılan küçücük kızların ardından sevinmiş; adamız temizleniyor(!) diye. Satılan kızlarımızın bir gün geri dönme umudu ve kültürlerine sarılarak hayata tutunma çabaları hiç bitmemiş…

Şahsen Kıbrıs tarihinde böyle olayların yaşandığını bilmiyordum. Hem merak ettiğimden hem de romanın akıcılığından bir çırpıda okudum; romanın kahramanı benmişim gibi hissettim, içim sızladı…

Bu yıl ikincisi düzenlenen Emine Işınsu Roman Ödülü’nü alacak romanı merakla beklerken Cümbezin Kızı‘nı da mutlaka okumanızı tavsiye ediyorum.

Okuldan düğüne

“Evlenmeden önce dedenizi hiç görmedim. Gelin olup geldim, akşam oldu, sakallı bi adam geldi. Herhâlde bu babası, biraz sonra bu gitcek oğlu gelcek diye düşünüyordum. Meğer o benim kocammış.” Bu mealde ifadelerle bize anlatırmış ninem nasıl evlendiğini. Ben küçüktüm tam hatırlamıyorum, annemden duyuyorum. Sofradan bir boğaz eksilsin; ardına düşen olmadan, namusuna zarar gelmeden yerini bulup yuvasını kursun; kaynanası büyütsün; başlık parasıyla işimizi görelim vs. saiklerle çocuk yaşta okuldan alınıp ya da hiç okula gönderilmeyip dünya evine sokulan kızlarımız. Çocuk yaştaki kızların evlenmesinde bir beis yoktur fetvaları… Derslere yoracakları kafalarına erkenden evlilik düşüncesinin sokulması hem de kiminle olacağına kadar. Öğretmen bir yakınıma; ilkokul üçüncü sınıftaki kız çocuğu, konusu bile açılmamışken “Öğretmenim ben filancayla evleneceğim, annem öyle dedi.” demiş. Ek bilgi; filanca, kuzeni ve kızın babası da imam. Bir anne, kızı okusun, kendi ayakları üzerinde durabilsin diye çabalayacağı yerde kendi yaşadıklarını yaşasın ister mi!

Bütün bu yaşananlara bakınca kadınların yaradılış gayesi, sadece erkeklere eş olup insan türünün çoğalmasını sağlamak da acaba biz, yaradılışımıza karşı mı geliyoruz diye düşünmeden edemiyorum.

Kadın ve çocuklarımızın başına gelenler; ülkemizin bitmeyen çilesi, değişmeyen demirbaş gündemimiz oldu. Hangi kız çocuğu gündemi arkasından yazdığımı hatırlamıyorum. Şair de değilim ama o günkü duygularımla bir şiir karalamışım. Onu sizlerle paylaşıyorum.

Büyümüşüm Meğer

Dünyam tıpkı oynadığımız düldüller, boncuklar gibi

Küçücük hem de rengârenkti

Hayatın kendisi sandığım, oynadığımız evcilikti.

En hoyratından esti kara bir yel

Omuzumdan kavradı koskoca bir el

Çelikçomaklar, yakan toplar en heyecanlı yerinde bitti.

Büyümüşüm meğer, öyle söylediler

Yaşadığım yılları saydım, henüz on birdiler

Alındı elimden defter, kalemim; artık gelinlik kız oldun dediler.

Yeter mi gerçekten bu kadar okumak bu kadar oyun?

Annemin sıcaklığını verir mi tanımadığım koyun?

Yabancı bir eve senin dediler, çalgılarla koyup gittiler.

Dünyam yine küçücük tıpkı kendim gibi

Renksiz ve kapkaranlık tıpkı düşlerim gibi

Artık oynadığım oyunlar da hayatın ta kendisi.

Kim verecek yarım kalan çocukluğumu, gençliğimi?

Uçurtmamın kuyruğuna bağladığım hayallerimi?

Kim unutturacak uykusuz, korkuyla geçirdiğim kara geceleri?

FZOC-26.12.22

Cümbezin Kızı ve kızlarımız yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Annemle paylaşınca “Kızın namusuna bir şey yapmışlardır.” dedi. Öyle bir şey varsa canına kıymasına fırsat kalmıyor, tecavüz edip öldürüveriyorlar. Kesip doğruyor ya da benzin döküp yakıveriyorlar… O kadar kolay ve olağan yani bu işler… Gözü dönmüşler için insan, hayvan fark etmediği gibi cinsiyet ve yaş da fark etmiyor. Sonradan öğrendim ki intihar eden kız aile baskısı altında büyümüş, başka bölümde okumak istediği hâlde ilahiyat fakültesine gönderilmiş vs… Kim bilir ne hayalleri vardı. Her gün oradan geçerken tanımadığım o kız gözlerimin önüne geliyor. O çocuğu da ailesi çok sevmiş; psikolojisini bozup öldüresiye!

Mutlu şehirler nasıl mutlu!

Başka konuları bilmem ama gündemin değişmesi, değiştirilmesi konusunda diğer ülkelerin bizi kıskandığı kesin. Gündem takip etmekten başımız da normal dönmeyi bıraktı, fırıldak gibi dönüyor. O kadar dönmeye rağmen yine de yetişemiyorum “gündemlere”. Bütün olan biteni, ülkece başımızdan geçenleri düşündüğüm zaman, nasıl normal bir şekilde yaşayabildiğimize de şaşırıyorum doğrusu. Normal kafayla çekilecek şeyler değil. Son yıllarda artan antidepresan satışı sayısının sebebi de bu olsa gerek. Şurada rastladığım haberde, Sağlık Bakanlığı’nın 2021 yılında yayımladığı ‘Sağlık İstatistikleri Yıllığı’na göre, Türkiye’de antidepresan kullananların nüfusa oranı 2010’da yüzde 33 iken, 2021’de yüzde 53’e ulaşmış ve 2024 yılında yüzde 60’lara yaklaştığı yazıyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) yaptığı Yaşam Memnuniyet Araştırması sonuçlarını paylaşıyor ve Türkiye’nin en mutlu illerini açıklıyor. Sinop genelde birinci çıkıyor sanırım. Afyonkarahisar bu yıl ikinci sırada yer almış. Yaşadığım şehir olduğu için biraz şaşırdım. Çünkü sokaklarda insanları görüyorum, çoğu asık suratla geziyor. Acaba “gizli şeker” gibi gizli mutluluk mu var insanlarda! Baktığında, yüzünden, hâlinden tavrından belli olmayan, sorup soruşturunca ortaya çıkan bir mutluluk. Başka bir ihtimal, araştırma yapanlar, antidepresan kullanan insanlara mı denk geliyor hep! Yıllar önce bir arkadaşım vardı çeşitli, geçerli sebeplerden dolayı antidepresan kullanan. Bir gün dedi ki “Bugün mutluluk ilacımı içmedim.” Son zamanlarda tanıdığım kişilerden de mutlu olmak için adı geçen ilaçları kullananları sık duyuyorum.  Acaba, en mutlu iller listelenirken, en mutlu illerdeki antidepresan kullanım oranıyla ilgili de bir araştırma yapılsa nasıl olur? Yapılmış mı diye biraz araştırdım ama böyle bir şeye rastlamadım. Bence mutlaka yapılmalı.

Örnek alınacak insanlar

Dünyanın öbür ucundaki insanlarla bile kolayca iletişim sağlanabilen bir çağdayız. Sosyal medya denen, gerçekte kimin ne olduğu belli olmayan, sahte mi gerçek mi olduğu anlaşılmayan hayatların yaşandığı ortamlarda herkes etkileşim peşinde. İnsanlar birbirlerini ya da birilerini etkileme, beğenilme yarışında. Bazıları da buralardan para kazanma derdinde. Sırf bu yüzden, ailelerin en mahrem görüntüleri bile gözler önüne seriliyor. Anne babalar çocuklarını bile hiç çekinmeden bu hırs için kullanabiliyor. Genelleme yapmak istemiyorum ama gençlerimizin çoğu bu mecralardaki “fenomen” denen, bana göre çoğu travmatik karaktere sahip kişilerin ışıltılı gördükleri yaşamlarına özenip helal-haram demeden çok para kazanma derdinde. Böyle kişilerin takipçi sayıları, saygın sanat ve bilim insanlarımızdan kat kat fazla. Mesela kara para aklamaktan alınıp her nasılsa serbest bırakılan travmatik tiplerin takipçi sayısı yine sosyal medyada gündem oldu. Bırakıldıktan sonra artmış sayı ve yedi milyon civarına gelmiş. Medyatik profesörlerimizden İlber Ortaylı’nınkine bir bakayım dedim, dört buçuk milyon kadar. Medyatiği bu kadar takip ediliyorsa diğerlerine bakmaya içim el vermedi. Hatta cumhurbaşkanımızın hesabına baktım korkarak, şükür ki onunkini geçememişler. Bu görgüsüz travmatik fenomenlerimizin takipçileri, maaşlı avukatlarından daha çok savunma yapmış. Bu güçlü savunmalardan sebep mi salıverildiler acaba! Nasıl kazanıldığı belli olmayan -ya da olan- paraları nispet yaparcasına insanların gözüne soktukları için alındılar sanırım. Bundan sonra kazandıklarını insanların gözüne sokmamak kaydıyla da çıkarıldılar. Aslında paranın nasıl kazanıldığı, nereden geldiği sorun değil; sorun, haset insanların gözünün kalması, kıskançlıktan çatlaması… Ama iyi ki çıkarıldılar bunları, yoksa gençlerimiz hayal kırıklığı ve büyük bir idol kaybı yaşayacaktı… 

İyi tarafından bakalım

Sosyal medyanın iyi tarafları da var tabii. Mesela bu tipler serbest kaldığında, eskiler deşelenip bir zamanlar baklava çaldı diye tutuklanan çocuklar, zabıtalarca tezgâhları parçalanıp tartaklanan seyyar satıcılar vb. görüntülerini ortaya seriliveriyor. Hayatımızın normalleri hâline gelen kayıp çocuk vakalarını sosyal medya, özellikle X’teki başlıklardan öğreniyoruz. Gerçi orada göremediğimiz ne çok kayıp çocuğumuz var kim bilir! Mutlu illeri her yıl sektirmeden listeleyen TÜİK, yıllardır kayıp çocuk istatistiği veremiyormuş. Son sekiz yıldır kaç çocuk kayboldu bilinmiyormuş. Haberi buradan okuyabilirsiniz. Bir iki haftadır X’teki başlıklarda, Narin cinayeti ile ilgili konular ve kişiler yer kaplıyor. Ardından, Sıla ve Yusuf geldi, ne yazık ki bunlar da son olmayacak gibi. Narin ile ilgili sürekli değişen başlıklara bir yenisi eklenmiş “imam” diye. Olayla ilgili sorgulanan köyün imamının telefonunda, içlerinde kendisinin de olduğu uygunsuz görüntüler varmış. Daha önce de buna benzer imam haberleri duymuştuk. Bunların hepsi imamların aldıkları maaşlarda gözü olan dış mihraklar tarafından uyduruluyor zahir. Zavallı Narin’in ailesi de dış mihrak açıklaması yaptığına göre. Gerçi görüntüleri reddetmemiş imam efendi ama olsun o da baskı altında kabul etmiştir. Hurileri düşüne düşüne mi bu hâllere düşüyor bunlar acaba? Önüme çıkan imam videolarının çoğunda hurileri nasıl elde edeceklerini anlatıyorlar. Bir de bağıra bağıra kızgın bir şekilde konuşuyorlar nedense. Öyle konuşunca daha inandırıcı mı oluyor nedir. Peki, bu imamların arkasında namaz kılınır mı? Bence kılınmaz, çünkü şaibeli durumlar var.   

Acayip bir döneme denk geldik vesselam. İnsanları, içlerindeki vahşi duygular yönetiyor; insanlık bitti, vicdanlar karardı, kalpler pas tuttu, ahlak bitik, güven yitik… Bencillik, sabırsızlık tavanda; herkes ben bilirim, benim bildiklerim en doğrusu havasında… Sevgi yok, saygının dibini sıyırmışız…

Şu yapay zekâ dünyayı ele geçirse rahatlarız belki… 

Şaibeli işler yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Gerçi yurt dışına çıkıp gönlünce gezebilecek kadar kazanmıyorsan, yeşil pasaport hakkının olması da bir şey ifade etmiyor. Geçtiğimiz yılın sonunda, birkaç arkadaşımla böyle bir hakkımız var bari yararlanalım dedik. O aralar karşımıza tam da bütçemize uygun bir tur çıktı ve hemen kaydolup İspanya’ya gittik, bir haftalığına. Farklı coğrafyalar görmek; farklı insanlar, lisanlar, lezzetler yani farklı kültürlerle tanışmak çok güzel ve benim için heyecan verici bir duygu. Gittiğin ülkedeki insanlar bir tarafa, bir hafta aynı araçta seyahat edip aynı yerlerde konakladığın, birlikte yiyip içtiğin kendi ülkenin farklı şehirlerinden insanları tanıyıp arkadaş olmak da ayrı bir güzellik.

Âdettendir, farklı bir yerlere gezmeye gidip dönene “Yediğin içtiğin senin olsun, gördüklerini anlat” derler. Bu kadar aydır bekliyorum kimsenin benden böyle bir talebi olmadı ama ben yine de gördüklerimle ilgili bir şeyler paylaşmak istedim. Bir kısım kişiler de konuşmalarına sürekli “Ben falan yerdeyken, ben filan yerdeyken” diyerek başlama gereği duyar. Hatta 90’lı yıllarda İstanbul’da ikamet ederken, belediye seçimlerinden birinde, televizyon programlarında bir aday, sürekli “Ben Oslo’dayken” diye cümlelerine başlıyordu ve bu bizim de dilimize dolanmış; uzun bir zaman güldürmüştü bizi. Şimdi ben de “Ben İspanya’dayken” diyerek söze başlıyorum.

Orada ve burada trafik

Kıyaslamayı çok sevmem; hele ülkemi yerip başka ülkeleri yücelten kıyasları hiç sevmem ama yaşanan bazı olaylar insanı ister istemez kıyasa itiyor. Beni tetikleyen de geçtiğimiz günlerde plakaya yazılıp adresime yollanan üç bin küsur liralık trafik cezası oldu. Sebep yaya geçidine yaklaştığında yavaşlamamak, yayaya yol vermemek vb. konuların içeren trafik kanunun bir maddesi. Aslında kurallara da uyarım. Yayalara yol veririm hatta bazen ben dururum yaya geçmemekte inat eder sanırım sağımdan gelen araçlar hızlı geldiği için. Kendim yaya isem de kurallara dikkat ederim. Mesela trafik ışığı bana kırmızı yanıyorsa yol boş olsa bile beklerim. Bazı yayaların bana, deyim yerindeyse “enayi” gözüyle baktığını görsem bile. Turumuzdaki rehberimiz eşi İspanyol olduğu için uzun süredir orada yaşayıp ara ara Türkiye’ye gelen bir hanımdı. Türkiye’deki durumu bildiğinden olsa gerek trafik ışıklarında yayaya kırmızı yanıyorken yol boşsa sürekli uyarıyordu “Sakın geçmeyin, 90 Euro cezası var” diyerek. Peki, bizde var mı böyle bir ceza? Aslında yasalara göre evet ama uygulamada hayır. Orada ve daha önce gittiğim birkaç Avrupa ülkesinde yaya önceliği var ve araçlar yayalar yola adımını attığında hep birlikte duruyor ama yayalar da öyle olur olmadık yerlerde ve özellikle trafik ışıklarında araçları durdurup kendilerini yola atmıyor. Bizde bu öncelik çok farklı algılanmış. Işıkmış, geçitmiş önemli değil. Yüksek refüjlerden atlayan mı ararsın, araca yeşil yanıyorken geçip onlara yol vermedi diye kızan mı! Yaşadığım şehirde, refüjlere yapılmış yüksek çitlerin üstünden geçmeye uğraşan yaşını başını almış insanları sıkça görmek mümkün. Hâlbuki oraya harcadığı gücü iki adım ilerdeki geçide gitmek için harcasa kimse tehlikeye girmeyecek. O kadar çok yaya geçidi var ki ordan burdan atlamaya ihtiyaç yok aslında. Işıkların hemen önünde ve hemen bitiminde bile yaya geçidi var. Diğer şehirlerde durumun çok farklı olduğunu düşünmüyorum. İşte hem kendini hem de diğer insanları fütursuzca tehlikeye atan bu insanlara da gerekli cezalar verilse “tıpkı Avrupa’ki gibi” trafikteki güvenliğimiz artar ve adalet sağlanır. Yasalar karşısında herkes eşit ya!

Ha bir de kendini bazen yaya zannedip yaya geçidinden önümüze atlayan bisiklet ve motosikletler var. Oralarda göremeyip eksikliğini hissettik bunların; gördüklerimizin hepsi araç yolunda seyrediyordu…

İspanyollar bizim renkli çöplerden mahrum

Turumuza uçakla gittik ve Barcelona’ya indik. İnişte de kendini hissettiren kuvvetli bir rüzgâr vardı o gün. Yalnız çok ilginç havada uçuşan rengârenk poşetler, kâğıtlar yoktu. Yazık çok acıdık İspanyollara. Bizim o rüzgârlı havalarda yaşadığımız rengârenk görüntülerden, aniden arabaların camına yapışan poşet ve kâğıtlardan, uçamadıkları için yerlerde bir oyana bir buyana sürünen pet şişelerden mahrumlar…

Her gün öğlen önünden geçmek zorunda kaldığım iki okul var. Yan yana ilk ve ortaokul. Öğle arası olduğu için çocuklar genellikle okul çevresinde sokaklarda kâh oturarak kâh koşturarak bir şeyler yiyip içiyor. Çoğunlukla abur cubur ve “noodle” dedikleri çirkin kokulu, makarnamsı bir yiyecek ve içtikleri şeker dolu içecekimsi şeylerin bütün atıkları, çöpleri yerlerde. Hem de çevrede pek çok atık standı ve çöp konteyneri olmasına rağmen. Gözünün içine baka baka yere atıp bir de şut çekiyor geleceğimizin teminatı çocuklarımız. Yanılıp da laf etmeye kalkarsan cevap vermiyorlar ama bakışlarından “Sana ne?” dediklerini anlıyorsun. Turumuz esansında birçok şehir gezdik ama okullar mı tatildi bilemedim çünkü bu manzaralarla hiç karşılaşmadık. Belki de bu görüntüleri görmeyelim diye okul çevrelerinden özellikle geçirmemiştir rehberimiz, tembihliyse.

Anıtsal yapılardan da mahrumlar

Birçok şehir gezdik demiştim ya. Otobüsümüzün şoförü kadındı. Hem de manken gibi bakımlı, topuklu ayakkabılı bir hanım. Biraz çılgınca kullanıyordu aracı ama kadın diye trafikte taciz eden, sıkıştıran ya da yol vermeyen görmedim. Onu da şöyle çözdüm; tur otobüsü ya içinde turistler var, onların yanında şey yapmayalım demişlerdir.(!) Gerçi şehirlerarası seyahatlerimizde durduğumuz dinlenme tesislerinde de kimse dönüp dönüp bakmadı, otobüsü kadın kullanıyor diye…

Ülkemizde seyahat ederken yerleşim yerine, özellikle şehirlere yaklaştıkça kocaman kocaman reklam tabelaları karşılar bizi. Orada onları göremedik. Yazık ona da üzüldük, insanlar seyahat ederken şehre yaklaştığını anlamıyordur diye. Bir de buralarda bilhassa büyükşehirlerde karşıdan sizi selamlayan, çoğu biçimsiz gökdelenlerden de çok göremedik; bizdekiler gibi yapacak bilgi ve beceriye sahip değiller demek ki!

Hepimizin dikkatini çeken bir şey daha vardı ki son zamanlarda ülke gündemimizi de fazlaca meşgul ediyor. Sokaklarda sahipsiz dolaşan köpekleri bırakın, sokak kedisi bile yoktu. Bir hafta içinde sadece bir kere bir kedicik gördük o kadar. Köpek de çok gördük aslında ama hepsinin tasması sahiplerinin elindeydi. Ee tabii sokak hayvanı olmayınca bizdeki gibi neredeyse her evin önünde görmeye alıştığımız yoğurt kaplarının içinde kokuşmuş yemekler, kurumuş makarna ve pilavlar da yoktu. Bizim insanlarımız yemediği yemekleri çöpe atmıyor, sokaktaki hayvanlara veriyor. Çöpe gitmediği için vicdanlar rahat. Hayvanlar, yesin ya da yemesin o da onların sorunu…

Hiç sokak hayvanı olmamasının sebebini gruptan bir arkadaş, rehberimize sordu. O da “Göremezsiniz, uyutuyorlar çünkü.” dedi. O vakit çok umursamamışım bu lafı. Şimdi bizde de gündeme gelince “Aaa!” dedim.

Avrupa batıyor mu ne!

Zeytin ve zeytinyağı üretiminde dünyada ilk sırada olan ülkenin zeytinliklerini otobüsle seyahat ederken gördük. Karşıdan görüntülerine bakılınca anlaşılıyor ki çok özenmişler. Ağaç araları tertemizdi. Ağaçlar da koreografik bir düzen içinde, kendinden emin ve gayet özgüvenli bir şekilde yerleşmiş gibi duruyordu. En azından bende bu duyguyu oluşturdular. Bir de hemen hemen bütün zeytinliklerde güneş panelleri dikkatimi çekti. Merak edip araştırdım. Pek çok sebebi varmış ama sanırım bunlar sulama içindi çünkü çok büyük değillerdi. Kendiliğinden yetişen bir ağaç için de bu kadar uğraşmaya gerek olmadığını bilmiyorlar sanırım…

Sonuçta güzel bir gezi, güzel bir tecrübe oldu. Ancak ilk gittiğimizde havaalanı çıkışındaki kontrollerde, bizim için ayrı bir sıra oluşturdular. Diğerleri fır fır geçerken bizleri biraz daha itinalı kontrol ettiler. Buna biraz alındık. Bir de şehirlerarası dinlenme tesisleri az ve tesislerde bizimkiler gibi onlarca tuvalet yok. Kalabalık da olunca illa kuyruk beklemek zorundasın.

Yazık bu Avrupa’nın durumu çok vahim; daha öğrenecekleri çok şey var! Biz de şunu öğrendik; alış veriş yaparken alacağın şeyin fiyatını asla TL’ye çevirmeyeceksin…

Ben İspanya’dayken yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Televizyondan önceki hayatımızda radyomuz vardı. Arada tokatlayarak kendine getirdiğimiz radyomuz genelde açık olurdu. Gündüz babam evde yokken ablam idaresinde olan radyo, akşamları ve evde olduğu bazı gündüzlerde babamızın yönetimindeydi.  Akşamları babam radyo kanallarını karıştırıp haber programı ararken araya karışan bazı kanallardan Arap müzikleri duyulur, ben hemen atlardım burası kalsın diye. Arabesklik ruhumuzda varmış demek ki sonra da arabeskçi olduk. Haberleri dinlemeden müziğe geçilmezdi tabii. Haber veren kanal bulunur, haberler dinlenir daha sonra müziğe geçilebilirdi. O haberlerden aklıma kazınan, bende âdeta travma yaratan kelimeler ve isimler var. Onları bu yaşımda bile duyduğumda içim ürperir: Ortadoğu, Lübnan, Yaser Arafat, gerilla, terör, patlama, İsrail, Filistin, Ürdün, Kıbrıs, Yunanistan, Makaryos, piskopos…

Henüz okul çağına gelmediğim için Ortadoğu neresi, adı geçen bu kişiler kim bilmiyordum ama bunları duyduğumda beni bir korku sarıyordu. Duyduklarımdan korktuğumu anlayan yaşça benden büyük kardeşlerim de şakalarıyla beni korkutmaktan zevk alırdı. Özellikle geceleri uçak sesi duyulduğunda “Yunan uçakları geçiyor, şimdi bomba atacaklar.” gibi sözlerle mızırdayıp bir köşeye sinmemi gülüşerek seyrederlerdi.

Televizyon sayesinde duyduklarımızı görebiliyorduk artık

Daha sonraki yıllarda tanıştığımız televizyon sayesinde artık haberleri sadece dinlemiyor, ilgili görüntüleri de görüyorduk ama kısıtlı tabii ki. O zaman gördüm Makaryos’u, Arafat’ı. Gördüğüm günden beri de o tiplerdeki adamlar korkunç ve itici gelir bana, hoşlanmam.

O günlerin üzerinden yıllar geçti. Televizyon kanalları çoğaldı hem de renkli; saatle açılmıyor çünkü hiç kapanmıyor kanallar. İstediğin zaman aç seyret ne istiyorsan, pek çok seçeneğin var.  Televizyondan başka internet var; sosyal medya var daha etkili. Her şeyi anında görüp tepki verebiliyor insanlar.

O dönemlerde insanların birbirinin canına kıyması büyük olay olurdu. Tavuk keser gibi sokaklarda insanlar birbirini doğramıyordu, böyle haberleri pek duymaz, duyduğumuzda da âdeta şok yaşardık. Şimdilerde böyle haber duymadığımız, görmediğimiz günlerde şaşırıyoruz.  Kazara birisine yanlış bir laf etsen çekip vurulman işten bile değil. İnsanların elinde satır-bıçak, belinde silah sanırsın avcılık-toplayıcılık dönemindeyiz… Kendi katilimiz, kendi sapığımızla yetinemedik anlaşılan, bir de komşu ülkelerden gelenlere kucak açtık. Şimdi sokaklarımız, çocukken bana korkunç gelen o tiplerle doldu, taşıyor artık.

Yıllar geçti çok değişti ama

Evet, yıllar geçti ve hayatımızda çok şey değişti. Terör ve saldırı haberlerine ülkemiz de eklendi. Terör olaylarımız kâh artıp kâh çoğalarak, dağlardan şehirlere inip sonra tekrar dağlara çekilerek devam ediyor. Asker şehitlerimize sivillerimiz de eklendi, ekleniyor…

Çocukken duyduğum o korkutucu haberlerin şekli değişse de olayların yeri hiç değişmeden devam ediyor. Ortadoğu’nun kaynaması hiç bitmedi. Fokurtusu hep kulağımızda. Birileri ateşe sürekli odun atıyor. Kaynayan kazan taşmaz mı? Taşıyor artık. Siviller katlediliyor, savaşlarda bile dokunulmayan hastanelere, saldırılıyor. Yapılan katliamları sadece duymakla kalmıyor, en korkunç şekliyle görebiliyoruz. İçimiz kaldırırsa da oturup seyrediyoruz.

Dünyada bu kadar değişme ve gelişme yaşanırken o bölgenin derdi neden hiç bitmiyor ve artarak devam ediyor? Çoluk çocuk demeden katliam yapan İsrail’e neden resmî olarak ses çıkarmıyor medeni dünya ülkeleri? Bize asılsız bir Ermeni soykırımı yaftası yapıştıran, parlamentolarında soykırım tanıma kararları alıp uğruna anıt diken ülkeler neden Ortadoğu’daki soykırım gibi katliama sağır ve dilsiz kalıyor? Hadi diğer ülkeleri geçelim Müslüman olduğunu iddia eden ülkeler bile umursamaz bir vaziyette.

Ah bu memurlar

İşkence, katliam sadece Ortadoğu’da değil başka yerlerde de var. Mesela Uzakdoğu’da katliam ve işkence yıllardır devam ediyor. Ortadoğu’daki katliamı dünyaya duyurmaya çalışan medya (her türlüsünden) buraya neden duyarsız? Uzak olduğu için mi, o uzaktakiler Türk olduğu için mi acaba? İsrail’i protesto etmek için market reyonlarındaki yerleri tepkilere göre boşalıp dolan ürünleri almayan vatandaşlarımız, neden Çin mallarına aynı tepkiyi koyamıyor? Ucuz oldukları için olabilir mi? Tepkilerimiz, protestolarımız ekonomik durumumuza göre değişiyor mu?

Yazıyı yazdığım sıralarda tasarruf tedbirleri açıklandı. Ben biliyordum zaten hep o memur ve emekliler yüzünden bozuluyor ekonomimiz. Onlar olmasa güllük gülistanlık ülkemiz…

Eskilerden başlamıştım yine öyle bitireyim. O zamanlarda memurlara gıpta ile bakılırdı. Şimdilerde? Bilemiyorum kimi acıyor sanırım kimi de ekonominin bozulmasının müsebbibi gördüğünden biraz kinli gibi.

Sadece bozulan ekonominin değil, Ortadoğu’daki kaynamanın, Uzakdoğu’daki işkencelerin de müsebbibi bizim memurlar olmasın! Unuttum sanmayın bir de bunların emeklileri var…

Not: Görselde Arafat’ın çılgınca öptüğü (videosunu gördüm gerçekten çılgınca) kişinin o dönem gazetelerinde Makarios olduğu iddia edilmiş. Günahlarını almayalım, Kudüs Katolik Kilisesi Başpiskoposu Capucci imiş.

Ne çektin be dünya! yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Köyün genel yapısı, insanları, kültürü yemekleri çok farklı gelmişti bana. Türkçe bilmeyip Arapça konuşan ama bizimle iletişim kurmaya çalışan; alnında, çenesinde dövme gibi boyalı şekiller olan yaşlı kadınlar çok şaşırtmıştı beni. Gençler öyle değildi ama. Onlar Türkçe konuşuyordu.

Havası gibi sıcakkanlı Hatay insanı

Orada kaldığımız bir hafta kadar sürede hemen hemen her akşam bir aile bizi akşam yemeğine davet etmişti. Sıcakkanlı insanlardı. Belki öğretmenlerinin ailesi diye ilgi gösteriyorlardı ama olsun. (Zira batı diyebileceğimiz başka bir ilin köyüne, yine aynı sebepten gitmiştik ve orada kimse gelip bir, hoş geldiniz, bile dememişti ve bu da çok ilginçti.) Orada yediğim tereyağlı pirinç pilavının tadını hâlâ hatırlarım. Özel günlerde mi yapılıyordu şu an tam hatırlayamıyorum, “kömbe” dedikleri bir tür kurabiye vardı, bol baharatlı. Onlardan da çokça gelmişti bize. Artık herkese dağıtıyorlar mıydı yoksa biz yabancıyız, tadına bakalım diye bize mi getiriyorlardı bilmiyorum.

O ziyaretimizden sonra bir daha gitmek kısmet olmadı. Ağabeyim oradan ayrıldığı için gitme bahanemiz de kalmadı. Ama hep aklımda Hatay’a tekrar gidip görmek, her köşesini şöyle adamakıllı gezmek, zengin mutfağından doya doya yemek vardı. Anadolu’nun en eski yerleşim yerlerinden biri olan Hatay’ın, farklı kültürlere ait tarihi yapıları, Türkiye’ye katılma süreci vb. gidip gezme, görme isteğimi daha da arttırıyordu. Hatta geçtiğimiz yıl neredeyse gidiyorduk ama son anda planlar tutmadı ve “bir başka bahara” kalan hayallerimiz, henüz bahar gelmeden enkazların altında kaldı. İçimdeki özlem öylece duruyor ama gidip görmek istediğim Hatay’dan eser yok. Binlerce can da yerle bir olan şehirde yitip gitti.

Ah bu siyasiler

Şubat’ın soğuk karanlığında hepimizi sarsan depremin en fazla hasar verdiği yerlerden biri Hatay. Gidenler gitti. Kalanlar bir yandan gidenlere yanarken bir yandan kendi dertlerine yanıyor. Yaşam savaşı veriyorlar, en şiddetlisinden. Depremden etkilenen illerde evsiz kalan vatandaşlarımız, başka illere nakledildi, naklediliyor. Yardımsever Türk insanı, kendi iline gelen depremzedelere elinden geldiğince yardıma koşuyor. İhtiyaçlarını gidermek için uğraşıyor ve bunu yaparken kimse kimseye sormuyor “Siyasi görüşün ne?”, “Hangi partiye oy veriyorsun?” diye. Siyasiler aramıza girmese millet olarak çok güzel anlaşırız diye düşünüyorum. İşte o araya giren siyasi vatandaşlar da gidiyor depremzedeleri ziyarete. Yanlarında sürekli fotoğraf çeken görevliler ve basın ile birlikte. Sonra gazetelerde manşetler “Depremzedeleri yalnız bırakmıyorlar!”. Belki biraz rahat bıraksalar onlar için daha iyi olacaktır.

Bir yerlerde rastlamıştım, depremzedelerin yerleştirildiği illerden birinde yaşayanlar kendi illerine gelen afetzedeleri istemiyormuş, tersleniyormuş diye. Bence gerçek değildi bu okuduğum. Elin Suriyelisine katlanan insanımızın kendi kardeşlerine bu şekilde davranacağını hiç düşünmüyorum.

İnsanımız yardımsever dedim ama tek tük kötü niyetli, fırsatçılar da var maalesef. Evini bedava verenlerin yanında, ev zengini olan ve evlerinin kiralarını fahiş fiyata çekenleri de duyuyoruz. Onları da toprak doyursun diyelim.

Hatay’la başlamıştım, öyle devam edeyim

Bir arkadaşım, emekli bir hanım, depremden on gün kadar sonra kendi arabasını ihtiyaç malzemeleriyle doldurup Hatay’a götürdü. Daha önce de sınırdaki Türkmenlere yardıma koşmuş, Türkçü bir arkadaşım. Döndükten sonra bölgedeki manzaradan dolayı sürekli ağladığını söylemişti. Sonra dayanamadı tekrar gitti. Söylediği başka şeyler de var ki çok önemli; “Burada her yer Suriyeli kaynıyor. ‘Burası bizim.’ demeye başlamışlar. Hatta birisi bana bir şeyler söyledi, anlamadım. Yanımdaki çocuklar adamı ite kaka kovaladı. Buralar boşalmamalı. Ben de gerekirse nüfusumu buraya aldırırım.” Karamsar olmak istemiyorum ama bunları duyunca ben de çok üzüldüm. İnşallah düşündüğü gibi olmaz.

Çeşitli mecralarda gördüğüm haberlerde topraklarını, yıkılmış da olsa evini bırakıp gitmek istemeyenler de var. Onları gördükçe karamsarlığım biraz olsun gidiyor. Hem orada kalmaya devam eden hem de diğer illere yerleştirilen depremzedelerimizin kendi topraklarında yaşayabilmeleri, yurtlarına sahip çıkabilmeleri için en iyi şartların bir an önce oluşturulmasını diliyorum.

Yukarıda dediğim gibi biz Suriyelilere katlanıyoruz, zorda kalan kendi kardeşlerimizi tabii ki bağrımıza basarız. Her zaman yardımlarına koşarız. Ancak Atatürk’ün “şahsi meselem” dediği Hatay elbette bizlerin de şahsi meselesidir. Dileğim; bu meselenin devlet meselesi olarak ele alınıp seçim rüzgârlarıyla devrilen masaların altında kalmaması; seçim rüzgârlarının savurduğu yaprakların, bu meselenin üzerini örtmemesi.

Umudum, içimde kalan özlemle, bir başka baharda, yeniden ama daha sağlam bir şekilde ayağa kalkmış, Türk yurdu Hatay’ı görmeye gitmek.

Hatay’da hataya düşmeyelim yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Bugün, televizyon seyrettiğim vakitlerdeki izlenimlerimi paylaşmak istedim. Gördüğüm ve anladığım kadarıyla kanallar, birbirleriyle hatta kendileriyle dizi yarışında. Dizi sektörümüz oldukça gelişmiş. Bununla ilgili birkaç yazı okumuştum, dizi ihraç edip para kazanıyormuşuz. Hatta dizi ihraç eden ülkeler arasında üst sıralardaymışız. Eğitimde, kişi başına düşen gelir dağılımında vb. çıkamadığımız üst sıralara bu sayede çıkmışız, ne mutlu.

Dizinin birinde işlenen konu seyirci tarafından tutulmuşsa tamam. Aynı konuyu alıp kimi sağından, kimi solundan çekip; kimi yukarı, kimi aşağı sündürüp güya farklı farklı diziler yapıyor. Ama hikâye, ana konu hep aynı. “Zengin kız, fakir oğlan” ya da tersi “zengin oğlan, fakir kız” temaları oldukça ilgi görmüş olmalı ki bir vakitler epeyce bir diziye konu edilmiş. Hatta adı bile “Zengin Kız Fakir Oğlan” olan dizi yapılmış. Bir ara aşiretli diziler, Güneydoğu’daki toprak ağalarının olduğu, bir ara Ege’deki toprak ağalarının konu edildiği diziler kaplamış ekranları. İllaki ezenler ve ezilenler; istenmeyen gelinler olmalı. Bir de plazalı diziler var. Psikolojik hastaların hikâyeleri tutulmuş bu ara ki kanallarda birkaç çeşidini gördüm. ( Yazı yazacağım için biraz da kanal karıştırdım.) Farklı konular ele almaya çalışan diziler de var. Ancak onların da içinde mutlaka “eşlerin birbirini aldatması” bulunuyor. Bu, olmazsa olmaz dizi kurallarından biri galiba.

O adam benim olmalı onu ben hak ediyorum!

Konuları genelde aynı ya da çok benzer, uzunluğuyla meşhur TV dizilerini her hafta oturup saatlerce seyretmek gerekmiyor. Ayda bir baksanız yahut ara ara denk geldiğiniz ön gösterimlerinden neyin ne olduğunu anlamanız mümkün. Yazının başında demiştim ya bazen mecburiyetten seyrediyorum diye. Ortalama ayda bir televizyona maruz kalıyorum. Ayda bir seyrettiğim dizilerde ne olup bitmiş hiç kaçırmıyorum. Zorunlu (!) olarak seyrettiğim dizilerden iki üç tanesi Kanal 7’ ye ait. İki tanesi yerli dizilerimizden. İkisi arasında o kadar çok benzerlik hatta aynılık var ki! Üşenmedim araştırdım senaristi, yönetmeni, yapımcısı aynı mı diye, değilmiş. Yalnız diğer kanallardaki gibi bu dizilerde öpüşme sahnesi yok çok şükür! İkisinde de genç, sakallı ve zengin, tabii ki villada oturup hizmetçileri olan esas oğlan var. Bu esas oğlanı yola getiren, kendilerine âşık eden, taşradan gelmiş, masumiyet timsali, salaklık derecesinde saf, esas kız var. Ama öpüşmüyorlar! İkisinde de bu kızları kıskanan, o adam ille de benim olacak diye, şeytanın aklına bile gelmeyecek, türlü entrikalar çeviren akrabayı taallukattan ya da yakın çevreden başka bir kız ve ona yardım eden birkaç kadın var (esas oğlanı sen hak ediyorsun diye gaz da veriyor bu kadınlar). İki dizide de esas oğlanla akraba, ikinci esas oğlan ve onun ailesi var. Aynı dertlerden onlar da mustarip! İki dizideki esas oğlanların annesi de mal canlısı, evlat sevgisi olmayan ( birisi sonradan nedamet getirmiş) kadınlar. Bu uğurda kocasına her gün zehir verip (yemeklerle) öldürmeye çalışan da hamile gelininin bebeği düşsün diye yediğinin, içtiğinin içine zehir koyan da esas oğlanın anası. Dizilerdeki kadınların çoğu böyle entrikacı; merdivenden itmeler, zehirlemeler, adam tutup esas kıza iftira atanlar, zengin adam onunla evlensin diye mahallesindeki fakirlere parayla kendisini taşlatan bile var. Ama aldatma ve öpüşme kesinlikle yok! Dünya ve dizideki bütün kadınlar bu zengin esas oğlanların etrafında dönüyor. İkisinde de küçük çocuk var; biri yetim, biri öksüz. Esas kızlar bunlara analık yapıyor. Bu dizilerdeki zengin esas oğlanların işe gittiklerini ben hiç görmedim. Hep evdeler yahut lüks restoranlarda ya da kır gezmelerinde. Ama her işi telefonda bitiriyorlar maşallah. Masum, temiz kadınların hepsi salaklık derecesinde saf demiştim ya akıllı olanlar da türlü dolap peşinde, şeytana pabucunu ters giydiren cinsinden. Ama Allah var, öpüşme sahnesi yok çok şükür; sarılma bile yok denecek kadar az! Çocuk kaçırma, silahlı kovalamaca, yaralama, öldürme, kumpas, tehdit, yalan, arkadan iş çevirme hepsi var ama diğer dizilerde buzlu görüntüyle verilen alkol, sigara bu dizilerde yok. Bol para var, kötü işlerini yaptırdıkları herkese bolca para dağıtıyorlar ama paranın nereden geldiği de belli değil…Kan olursa buzluyorlar rahat olabilirsiniz…

Aman kan görünmesin!

Biraz önce dediğim gibi bu iki dizide olmayan, diğer kanallarda da görüntüsü buzlanarak verilen alkol ve sigara, her kötülüğün başı. Bir de kan var buzlanan görüntü. Onun dışında her şey normal. Mesela o gizlenen kan görüntüsünden bir kare önce adamın kafasına silah sıkma sahnesi normal, yeter ki kan görünmesin.

Benim dizilerden anladığım, çok seyredilmesini istiyorsan; aldatma, tecavüz, fakirlik-zenginlik (bir arada olacak), “hedefine ulaşmak için her yol mubah” anlayışıyla türlü entrikalar, adam kesmece vs. vs. mutlaka dizide olmalı.

Son zamanların başka bir dizi modası da tarihi olayların evrilip çevrildiği diziler. Neyse oraya girmeyeyim.

Dizlerden başka neler var?

Diziler dışında televizyonlarda çokça görülen spor, siyaset vb. konulardaki tartışma programları. Arada merak edip azıcık bakıp sonra pişman olduğum programlar. Bu programlardaki tartışmacıların hepsi de her şeyi en iyi bilen, hep en doğrusunu bilen, bunu da bağıra bağıra tasdikletmeye çalışan her alanda ultra uzman kişiler. Hele bazıları var, anlamadığı konu yok maşallah.

Benim yazımda bahsettiğim programlar akşam kuşağı programları. Gündüz kuşağında ne dolaplar dönüyor diye merak edip bir göz attığımda ise yukarıdaki özetini yaptığım dizilere binlerce şükür edesim geldi. O dizilerde geçen kurgu olaylar, gündüz kuşağı programlarında gözler önüne serilen gerçek olaylar karşısında “yunmuş, yıkanmış” göründü gözüme.

Bir yozlaşma yaşadığımız gerçek.

Acaba televizyon mu insanları, insanlar mı televizyonu yozlaştırıyor?

Dizi dizi diziler yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Peki nedir bu şiddet kelimesinin ifade ettiği anlam?  Türk Dil Kurumu’na göre farklı anlamları var ve şöyle sıralanmış:  1. Bir hareketin, bir gücün derecesi, yeğinlik, sertlik. 2. Hız. 3. Bir hareketten doğan güç (Rüzgârın şiddeti.) 4. Karşıt görüşte olanlara kaba kuvvet kullanma. 5. mec. Kaba güç. 6. mec. Duygu veya davranışta aşırılık.

Yazımızın konusu olan şiddet, aslında dördüncü maddede yer alan anlamı gibi. Yalnız bu maddeye göre baktığımızda da sadece fizikî güç kullanmak şeklinde algılanıyor. Ancak kaba kuvvet kullanmadan da çok çeşitli şiddet uygulama türleri mevcut.

Hani hep söylenir durur ya “eğitim ailede başlar” diye. (Hatta yeni anlayışa göre anne karnında başlıyormuş.) Bence şiddet de öyle. O da ailede ve hatta anne karnında başlıyor. Belki uygulayanlar, şiddeti de bir eğitim yöntemi olarak görüyorlardır kim bilir? Belki de hayata hazırlamak için hayatın bir ön gösterimi olarak sunuyorlardır. Ailede eğitimini alan çocuk, yetişkin bir birey olduğunda tabii ki aldığı eğitimi hayatına uygulayacak. Artık kısmetine ne tür bir eğitim düşmüşse onun hayatına girenlerin de kısmetine o düşecek.

Yukarıda demiştik ya şiddetin çeşidi bol diye. Benim bugün ele almak istediğim tür, sağlıkta şiddet. Aslında bu çeşitler kendi içinde de farklı türler barındırıyor. Sağlıkta şiddet üzerinden gidelim; hasta ve yakınlarının uyguladığı fiziksel ve/veya sözel şiddet, amirlerin uyguladığı psikolojik ve/ veya fiziksel şiddet, meslektaşların birbirlerine ya da sağlık camiası içindeki farklı meslek gruplarına mensup kişilerin diğer meslek grubu üyelerine uyguladığı fiziksel/ sözel/ psikolojik şiddet, yerel yöneticilerin ve siyasilerin uyguladığı psikolojik ve /veya fizikî şiddet.

Medyada artık neredeyse her gün rastladığımız “sağlıkta şiddet” haberleri çoğunlukla hasta ve/ veya hasta yakınlarınca sağlık çalışanlarına uygulanan şiddeti anlatıyor. O kadar acayip sebepler var ki. En son duyduğum habere göre “covidli bir hasta, kendisine iğne yapan sağlık personeline, ‘canını acıttı’ diye saldırıp burnunu kırmış!”. Yani vücuduna iğne batırılıyor; canının yanması normal değil mi? Canın o kadar mı tatlı? Hem bir iğne batmasına karşılık bir burun kırılması adil mi? Madem sen de ona iğne batırsaydın… Aynı gün duyduğum diğer bir habere göre ise “trafik kazası sonucu hastaneye getirilen kişiler, sağlık personelinin, kendilerinin hemen ardından gelen ama durumu onlarınkinden daha acil bir hastaya bakması sonucu saldırıya geçip oradaki bütün sağlık personeline Allah ne verdiyse vurup vuruşturuyor.” Oradaki insanları darp edebildiğinize göre maşallah ö… gibi sağlammışsınız…Şimdi, sağlık personeli durumu daha acil olan hastaya yönelmese bu sefer de o hastanın yakınları saldırıya geçecektir. Tecrübeyle sabit; iki iki dört. Çünkü insanlarımızda çağımızın, bence, bir numaralı sosyal hastalığı var; bencillik. Şiddet ve diğer bütün sosyal sorunların temelinde bu hastalık yatıyor. Bencil, hodbin, egoist (hangisini beğenirseniz) insanlar kendilerinden başka kimseye, hiçbir hakkı tanımıyor. Tanısa bile önce kendisinin dört başı mamur olması lazım ki diğerlerine anca öyle sıra gelebilir.

Akıl alacak gibi değil; o insanlara muhtaçsın, tırnağının ucu acısa onlara koşturuyorsun; sonra da çare için gittiğin kişileri çaresiz bırakıyorsun. Halk arasında bir söz vardır “yediği kaba pislemek” diye. Ama bu hodbinler daha yemeği yemeden üstüne pisliyor; mecburiyetten, dönüp dolaşıp tekrar onu yemeye geliyorlar. Çok acayip.

Sağlıkta şiddet sadece çalışanlara yapılmıyor elbette. Sağlık kurum/ kuruluşu ve tıbbi cihazlar da yer yer şiddetten nasibini alıyor. Bir örnek; BT (bilgisayarlı tomografi) çekilen bir şahıs, kendisine verilen ilaç canını yaktı diye küfürler savurup saldırıya geçiyor; cihazları tekmeliyor. BT çeken personel saldırıdan kaçınca piyango cihazlara ve odanın camlarına kapılarına vuruyor…

Ambulans çağırıp geldiğinde de “Niye geç geldiniz?” diye taşla sopayla saldıranlar da var. Hem geç kaldıklarından şikâyet ediyor hem de hastaya müdahaleyi engelliyorlar. Tuhaf kafalar…

Daha önceden çokça şahit olduğum bir olay; bir yakını evde ya da hastane yolunda vefat eden hasta yakınlarının, acil servisteki camları indirmesidir. Bunlar genellikle sağlık personelini dövemeyince ya da dövse de hırsını alamayınca bu yola başvurur. Sebep; “Hastamızı niye yaşatmadın?” Bu, “Niye diriltmedin?”e eş bir sorudur ve dinen de soran kişi günaha girer bence. Zira bu bir mucize olur ve mucizeler de peygamberlere özeldir. Çağımızda mucizeleri olduğunu iddia eden şeyhlerimiz de var gerçi ama onlar sağlıkçı değil.

Acile gelen bütün hastalar acil değildir aslında. Hastalardaki acil kavramı ile tıbbın kabul ettiği acil kavramı aynı değildir yani. Hasta, gecenin bir yarısı, acile başvurduğunda şikâyeti sorulur. Cevaben “Bir haftadır şunum var.” diyen hastaya “Sen acil servis hastası değilsin, yarın normal polikliniğe gel.” dedin mi yandın. (Günümüzde acil servis, aciliyete göre sınıflandırılmış galiba.) Çoğu, gündüz kalabalık oluyor diye gece acile gelip açıkgözlük yaptığını zannediyor. Bir de acile başvurmanın ücretsiz olduğunu düşündüklerinden. Ama acilde çalışan kişileri gereksiz meşgul edip gereksiz yorduklarını düşünmüyorlar.

Bazıları fiziksel şiddet uygulamaz da sözleriyle dövmeye, ezmeye çalışır. Vazifeni yaptığın halde, onların beklentisi karşılanmıyor diye yaparlar bunu. En çok kullanılan laflar; “Sizi buradan sürdürürüm!”, “Benim vergilerimle maaş alıyorsunuz!” ( Hâlbuki bütün memurlar gibi sağlıkçıların da maaşları cebine girmeden vergisi kesilir.), “Oturmuşlar çay içiyorlar!”…

Kadın, erkek bütün sağlıkçılar için şöyle bir durum da söz konusu: Hasta ve yakınlarına güler yüzlü, samimi yaklaşır; karşılığında asılma, yılışma, yapışma dibi davranışlar görür; mesafeli ve ciddi durduğunda ise “meymenetsiz, nemrut, suratsız, mahkeme duvarı gibi suratı var” olur. Bunlar her zaman olmasa da ne yazık ki çoğunlukla karşılaşılan ve tecrübeyle sabit durumlardır.

Bir vakitler hastanede çalışmış, eski bir sağlık personeli olarak bunları yazıyorum. Yoğun bir hastanenin farklı birimlerinde, farklı farklı hastalar gördüm. Kimi iyileşip teşekkür ederek; kimi memnuniyetsiz, beddua ederek gitti. Kimi de maalesef elimizde son nefesini verdi. Takdiriilahî; kimin nerede, nasıl ruhunu teslim edeceği belli olmuyor. Solunumu durmuş ama kalbi tıktık atan hastalar ölmesin diye, başında saatlerce ambu (bir tür solunum cihazı) sıktığımız oldu. Kimi hayata tekrar tutundu ki çok nadir; kimi tutunamadı. İşte o yoğun hastanenin çalışanlarının hemen hemen hepsinin kadın olduğu cildiye kliniğine gece yarısı acilden hasta gönderilirdi. (Acilden göndermeseler bile servisin yerini çok iyi bildiklerinden doğrudan kendileri kapıya gelirdi.) Acil sapığı diye adlandırabileceğimiz, acillik hiçbir şeyi olmayan bu herifler gece yarısı k… göstermeye gelirlerdi, aralıklarla… Bu da artık cinsel şiddete mi girer, cinsel tacize mi bilemiyorum ama teşhircilik olduğu kesin. Bir de yine gecenin bir vakti, ev halkından birisiyle problem yaşayıp ardından bayılma numarası yapan ve acile seyirtip getirilen histerik kadın vakaları olur. Alkollü pamuğu koklattın mı ayılıverirler…

Şiddetin her türlüsü çirkin ve asla kabul edilemez. Ama sağlıkçıya, kendisinden şifa beklenen kişilere şiddet uygulanması hem çirkin hem abes. Özellikle son iki yıldır yaşadığımız salgın döneminde canını dişine takarak çalışan; hastalık bulaşır gerekçesiyle çocuklarına bakıcı bulamayan, onları bırakacak kreşleri olmayan (bu yüzden nöbet sırasına göre birbirlerinin çocuğuna bakan); oturdukları apartmanın asansörünü kullanmaları bile yasaklanan; televizyonlardan sağlıkçılara salgın dolayısıyla şu kadar ek ücret diye bağırılan ama sadece alkışla ödüllendirilen sağlık çalışanlarına uygulanan şiddet haberlerini duyduğumuzda artık hiç şaşırmıyoruz. Kanıksadık. Hatta böyle bir haber duymadığımız zaman şaşırıyoruz.

Yakın zamanlarda şahit olduğum birkaç olay; bir hastanın üşenmeden idarecileri arayıp kendi doktorunu, okuduğu gazete yüzünden, şikâyet etmesi. Bir diğeri; kendi doktoru mobil hizmet için köye gitmiş olan bir hastanın, aynı aile sağlığı merkezindeki diğer bir doktor “Öncelik kendi hastalarımın, senin durumunda da bir aciliyet yok.” dediği için şikayet etmeye arayıp telefondaki muhatabına “Bunları dövünce de suç oluyor, gel de dövme.” demesi. Bir kadın geliyor kendi doktoruna, köyde yaşayan gelinleri için hormon ilacı yazdırmak istiyor, yazmayınca suçlu( Belki kadın hamile belki bebeği düşecek o zaman sorumlu kim olacak?)… Bir başkası aşı olmaya gittiğinde görevli hemşirenin çocukları geldi ve iki dakika onlarla ilgilendi diye şikâyet etmek için arıyor “Beni bekletti aşımı geç yaptı.” Aşıyı iki dakika, hadi bilemedin on dakika geç olunca ölmezsin.

Unutmayın, sağlık çalışanları da insan, robot değil. Size sıra gelip sizle muhatap olana kadar kim bilir kaç kişiyle ne problemler yaşadı, ne problemler çözdü…

Not: Yazımın düzenlemelerini yaptığım anlarda rastladığım, Dr. Fahrettin Koca’nın Twitter hesabından bir bildirim; “Kırşehir Eğitim Araştırma Hastanesinde beyin kanaması nedeniyle 4 gündür tedavi gören bir hastamız kurtarılamayarak vefat etti. Bu olaya bütün arkadaşlarımız üzüldü. Hasta yakınlarıysa bir hemşiremizi, hekimimizi, sağlık çalışanlarını darp etti. Camları kırdı. Bu nasıl insanlık?”

Sağlık Bakanının Twitter hesabından paylaştığı son bir bildirim; “Pendik’te görevli Acil Tıp Teknikerimiz Büşra terk edilmiş bir bebek vakasına gitti. 14 aylık bebeği olan Büşra kardeşimiz aç bebeği kendi bebeği gibi emzirdi. Ertesi gün hastaneye gidip ilgilendi. Ona bebeğinin elbiselerinden giydirdi. İstek üzerine adını o koydu: Nisa Mihriban.”

Sağlıcakla…

Vurun sağlıkçıya! yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Bazen şehrin en kalabalık ve bir o kadar da süslü makyajlı yapılarının olduğu caddelerinden geçer yolum. Bazen de en tenha, bir o kadar da eski, gariban ve yıkık dökük evlerinin olduğu arka sokaklardan. Bir taraftan etrafı inceler, bir taraftan etrafımdan geçen insanları gözlemlerim. Kalabalıklarda kimse kimsenin farkında olmadan koştursa da arka sokaklardan geçen tanımadık bir yüz dikkatini çeker mahalle sakinlerinin. Hele bir de ilgini çeken eski yapıları fotoğraflıyorsan, kafalarından sana farklı roller biçer ve çaktırmadan ama dikkatle izlerler.

Önceleri daha rahat dolaşabildiğim, insanların ne dediklerini de rahatça anlayabildiğim bu sokaklar artık çok değişti. Önceki gibi gülümser yüzler yerine dik dik bakan, bağırarak konuşan ama ne dediklerini anlamadığım kara çehreler gözüme çarpıyor. İrili ufaklı, bağırış çağırış koşuşturan çocukların da ne dediklerini anlayamıyorum. İşsiz güçsüz adamlar kaldırımlara çökmüş, mecburen, önlerinden geçerken tepeden tırnağa süzüp anlamadığım bir şeyler söyleyip bir de gülüyorlar. Ne dediklerini anlasam dönüp iki çift laf ederim ama dillerini bilmiyorum. Ben de belki anlarlar diye kendi dilimde saydırıyorum bir şeyler.

Kalabalık sokaklarda kimse kimsenin farkında değil dedim ama aslında kimse kimsenin umurunda değil desem daha doğru olur. Dar kaldırımların, dükkân işgalinden (!) kurtulabilmiş kısımlarında yürümeye çalışan insanlar zamanımızın popüler hastalığı, bencilliğe yakalanmış; herkes yol benim, önce ben geçerim derdinde. Tabii bu sadece kaldırımda geçerli değil, araç trafiğinin olduğu yolda da aynı. Hem yayalar hem de sürücüler aynı bencillik hastalığına tutulmuş.

Arka sokaklardaki tedirgin, inceleyen bakışlı kara çehreli insanlar kalabalık caddelerde de karşıma çıkıyor. Bir iki büyük, yanlarında 5-6 tane büyüklü küçüklü çocuk. Onlardaki bencillik ise had safhada. Yine sürekli bağırarak konuşuyorlar. Geçen gün bir tane kadın (uyruğunu bilemediğim ); yanında 3-4 tane çocuk ve elinde bebek arabası. Kaldırımı kaplamışlar, bir de bebek arabasını üzerime üzerime sürüyor. Bir ters bakış attım sonra da korktum ne yalan söyleyeyim. Çünkü arkama döndüğümde hepsini, gözünü dikmiş bana bakarken gördüm.

Dillerini anlamadıklarımın konuşmaları yanında bir de dillerini anladığımı zannettiklerim var. Sanki Türkçe konuşuyorlar. O saatlerde öğle tatilindeki öğrencilerin konuşmalarını duyduğumda kulaklarım tırmalanıyor ve öyle içim yanıyor ki! Kaba saba, küfürlü ve onlarınki de oldukça yüksek perdeden. Tabii küçücük yaşlarında (ilkokul öğrencilerinde bile gördüm ne yazık ki!) dumanını acemice içlerine çektikleri, ellerindeki zımbırtıyı da unutmamak gerek.

Kocaman adamların birbirlerine hal hatır sorarken bile küfürle karışık sormasına neredeyse alıştım ama o çocukların hele bir de kız çocuklarının ağızlarına hiç yakışmayan küfürlü konuşmaları yok mu… Çileden çıkarıyor beni. Gel gör ki bir şey yapamıyor, bir şey söyleyemiyorum zira bu ülkede yan bakma yüzünden bile ölen, öldürülen insanlar var…

Geçen gün yine böyle sokakta gezinirken 4-5 metre önümde yürüyen bir kadın yanında bir kız çocuğu ve az ilerilerinde, onlarla birlikte olduğunu sonradan anladığım, bir erkek çocuk dikkatimi çekti. Kız ortaokul öğrencisi (onu yol üstündeki okula bıraktılar). Oğlan da 6-7 yaşlarında ve uzaktan uzaktan gidip arada bir bağırıyor, eziyet ediyor yani. Artık neye canı sıkıldıysa çocuğun. Annesi de kızarak bir şeyler diyor. Bu sefer Türkçe konuşuluyor ama ben ne dediğini tam anlayamıyorum. Hızlı yürüdüğüm için arayı epeyce kapattığımda kadının ne dediğini anlamaya başladım. Önce yanlış duyduğumu sandım ve kulak kesildim. Yoo, duyduklarım doğruymuş ve az bile duymuşum. Kadın kendisine eziyet ediyor diye o küçücük çocuğa “Git arabaların altında kal da ezsinler seni öl.” gibi laflar söylüyordu. Bir kaç defa bu buna benzer bir şeyler dediğini işittim ama neye uğradığımı şaşırdığımdan diğerlerini tam olarak hatırlamıyorum. Yanındaki kız arkasını dönüp beni görünce annesini uyarma gereği duydu demek ki annesini dürtüp bir şey fısıldadı. Kadın iyice coştu “Ne, ne ölsün tabi böyle hayırsız olacağına ölsün gebersin, git hadi git arabalar ezsin” demez mi! Henüz konuşmalarını duyamayacağım kadar uzaktayken giyimindeki uyumla dikkatimi çeken; çivit mavi pantolonuyla aynı renk eşarp takmış olan kadının yanından geçerken özellikle dönüp baktım yüzünü görmek için. Tam olarak göremesem de gördüğüm kadarıyla çocuğa sarf ettiği sözlerden utanmak bir tarafa, gurur duyar gibi bir hali vardı. O kadar üzüldüm, o kadar canım sıkıldı ve bir o kadar da inanamadım duyduklarıma. Benim de içimdeki cani taraf kabardı kadını elime alıp pinçe pinçe yapmak geçti.

Daha birkaç gün önce kazada ölen çocuklar için, önceki gün intihar eden bir genç için, dün sokak ortasında bir psikopatın keyfinden doğradığı genç kız için, bu sabah 10 gündür aranan minik kızın bulunan cesedi için yanan yüreğim bu sefer de bu küçük oğlan çocuğu için yanıyordu. Onlar öbür dünyaya göç etti, ona üzüldüm, anne babalarının yoksunluğuna üzüldüm. Onlar ölüp gitti, bu dünyadaki mutlulukları da hüzünleri de çileleri de bitti. Ama bu küçük oğlan çocuğu bu sevgisizlik içinde nasıl büyüyecek? Dünyada kendisini koşulsuz sevecek tek kişi olan annesi ona sevgi sözleri yerine beddualar ediyorsa büyüdüğünde nasıl bir psikopat olup nasıl canlar yakacak? Peki, bu anne nasıl bir ortamda büyümüş?

Kafama balyoz yemişim gibi hissederken bir taraftan da annenin beddualarının kabul olup çocuğunun ölmesi, o çocuk için belki de kurtuluş olacaktır diye düşünüyordum. Peki, o kadın böyle bir şey olsa üzülmeyecek miydi hiç? Bence hiç üzülecek bir yüzü ve tavrı yoktu. Ne acı, bunca yıllık yaşamımda çocuğuna sinirlenen çok insan gördüm (kendim de dâhil) .Ama bu şekilde candan yürekten, çocuğunun ölmesini dileyeni ilk defa gördüm.

Keşke bu duyduklarım da o çok çocuklu, kara çehreli kadınların konuştuğu, anlamadığım dilden olsaydı…

Kara yüzler,kara diller, kara gönüller yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Özellikle “de”lerin “da”ların sürekli yanlış kullanımı; ayrı yazılması gerekenlerin bitişik, bitişik yazılması gerekenlerin de ayrı yazılması çok garip ve sinir bozucu geliyor bana. Bunların ayrımını yapmak çok mu zor? Çok zorsa ayrımı yapabilenler üstün zekâlı olmalı!

“Yalnız”lar neden hep yalnış(!) yazılıyor da yanlış yazılmıyor?! Bunu ayırmak da oldukça zor olsa gerek. Yoksa herkez(!) doğrusunu yazabilir, hiç kimse de yanlış yapmazdı.

Noktalama işaretlerine hiç girmiyorum bile. Herkes, en azından, cümle sonuna doğru işareti koyabiliyorsa ne mutlu!

Bir de “ki” var ki evlere şenlik… “Ki” nin dili olsa “de” ye derdi ki “Seninki de dert mi benimkinin yanında?” ya da “Ne olacak ki bizim bu halimiz?”

Bunlar sıkça gördüğüm ve çokça takıldığım garabetten, hemen aklıma geliverenler…Daha başkaları da var. Mesela, özellikle sosyal medyada gördüğüm kadarıyla herkesin bir “yiyen”i var. Fotoğrafın altına yazıyorlar “Yiyenim gelmiş, hoş gelmiş.” Niye gelmiş, yemeye mi gelmiş? Nedir, kimdir bu “yiyen”? Herkes anlayıp yorum yapıyor. Ben anlamıyorum, anlayışsızsam demek ki!

“Parelel”(!) kelimesi mimlendiği için midir, bilinmez sürekli “mütevazi” kelimesi kullanılıyor. Kullananlardan şüpheleniyorum; kripto örgüt üyesi olabilirler ve belki de bu şekilde haberleşiyorlardır! Bir araştırılsın. Doğru çıkarsa “mütevazılık” yapamayacağım; direk (!) “ben buldum” diyeceğim. Direkt olarak dedektifliğe soyunuyorum, yaşasın “ükelalık” (!). Şimdi ben bunları yazarken “Word” kelimenin altını çizerek uyarıyor, tabii ki merak edip bakarsan doğrusunu görürsün. Aynen şöyle diyor; “mütevazi (paralel) yerine mütevazı (alçakgönüllü) sözcüğünü mü kullanmak istediniz?”. Ne kadar çok yanlış yazılıyorsa artık cihaz bile uyarmak gereği duyuyor…Gâvur icadı, ukala filan ama Türkçeyi bizden iyi biliyor vesselam!

Özellikle genç nesilde gözlemlediğim bir yazışma dili var. Gençlerimizin çoğu nedense 29 harflik alfabemizi ayrıştırıp ya sadece 8’ lik kısmını ya da 21’ lik kısmını kullanıyor . “ii” , “eet”  ya da “mrb”, “nbr” “tmm” en çok rastladıklarım…Bu da bana yanlış beslenmeye bağlı ishal veya peklik olmayı çağrıştırıyor…

Bir de gazetecilerin yazdıkları var

Bir de gazetecilerin (!) yazdıkları var. Son zamanlarda, parayı bastırıp bir internet sitesi yaptıran herkes kendisini gazeteci zannediyor ve havalı bir şekilde “internet gazetecisiyim” diye kendini tanıtıyor. Gel gör ki dilbilgisinden, imlâdan, kısaca Türkçeden bihaber. Konuştuğu gibi (kaba saba) yazmaya kalkıyor, okumaya kalkanın gözlerini kanatıyor. Ama sorsan bunlar hep doğallık, yapay sevmiyoruz… Gerçi basılı gazetelerde de aynı durumlara rastlamak mümkün… “Geliyoruz, gidiyoruz sizi evde bulamıyok yavv” durumları…Yerelde bunlar daha çok galiba. Bir kaç gün önce kutladığımız (!) Dil Bayramımız ile ilgili köşe yazısı yazmayı akıl edenler olmuş ama yazdıklarını yayımlamadan önce kontrol etmeyi düşünememişler sanırım.

Takıntılı sayılabileceğim bütün bu noktalar, her okuduğum yazıda gözüme gözüme batar; internet ortamındaysam ve yorum yapma imkânım varsa hemen yorum yaparım. Nedendir bilinmez yaptığım yorumlara da genellikle “beğenmedim” işareti konur ve bazen de karşı yorum yapılır; “Ne güzel bir şeyler anlatıyor, niye takıyorsunuz bunlara?” gibi. Demek ki herkes yanlıştan rahatsız olmuyor; çok zeki oldukları için yanlış yazılandan bile anlatılmak isteneni şıp diye anlıyıveriyor! “Leb demeden leblebi” hesabı…

Peki, yanlış yazılmasına rağmen nasıl olsa herkes anlıyor diye, umursamayıp görmezden mi gelelim? Doğru, kurallara uygun bir şekilde kullanılmayan her şey gibi yanlış kullanılan dil de bozulmaz mı? Mesela; nasıl olsa karnım doyuyor deyip sürekli yanlış beslensek sağlığımızdan olmaz mıyız? Bence bu da öyle bir şey…

Dilimizi yanlış kullanmaktan başka bir de aralara İngilizce kelimeler sokuşturarak konuşma sanatı var ki henüz adı konamamış. Bazen de aksi söz konusu oluyor ve öz Türkçe konuşmak için olmadık kelimeler türüyor…O da ayrı bir konu.

Hani hepimiz âlimken gecelerden bir gece cahil bırakılıvermiştik ya! Acaba bütün bunlar bir gecede cahil bırakılmamızdan dolayı mezar taşını okuyamadığımız dedelerimizin bize laneti mi? (Konuyla ilgili MİSAK’ta yayımlanmış olan  yazımızı mutlaka okuyun)

Not: Fotoğraflardaki gazete alıntıları bugüne kadar karşılaştığım güzelliklerden (!) sadece birkaçı. Sizlerle paylaşmak istedim.

De-delerin laneti yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.