Tacikler Kırgızistan’a saldırdı

Bugün (1 Mayıs) saat 15:00 itibariyle Kırgızistan-Tacikistan sınırında durum gerginliğini koruyor. Kırgızistan Ulusal Güvenlik Devlet Komitesi Sınır Servisi tarafından verilen raporda, Tacikistan tarafı, ek güç ve fonların çekilmesine ilişkin ikili anlaşmaları ihlal ederek Kırgızistan sınırına asker ve ağır askeri teçhizat getirmeye devam etti.

Tacik tarafı Batken ilçesine bağlı Kök-Taş yerleşim bölgesinde geçen araçlara periyodik olarak ateş ediyor.

Bu bağlamda, Ulusal Güvenlik için Birinci Devlet Komite Yardımcısı – Sınır Servisi Müdürü Ularbek Şarşeyev, Tacikistan Cumhuriyeti temsilcileriyle görüşmek üzere Tacikistan’a gitti.

Bu arada Tacikistan’ın Sogdi bölgesinin yürütme kolu başkanı Racobboy Ahmadzoda’nın etrafı silahlı sivillerle çevrili olduğu için gülümseyen bir fotoğrafı internette ortaya çıktı.

Racobboy Ahmadzoda

Sosyal medya kullanıcıları, “Dünya toplumunun bunu değerlendirmesi gerekiyor!” diye endişeleniyorlar.

***

(Kırgızistan lehçesinde)

1-май саат 15:00го карата мамлекеттик чек аранын кыргыз-тажик тилкесиндеги абал курч бойдон калууда. Бул тууралуу Кыргызстандын УКМКнын Чек ара кызматы билдирди. Тажик тарап кошумча күчтөрдү жана каражаттарды чек арадан чыгарып кетүү боюнча эки тараптуу келишимдерди бузуу менен, аскерлерин жана оор аскер техникаларын Кыргызстан менен чек ара тилкесине алып келүүнү улантууда.

Баткен районунун Көк-Таш калктуу пунктунун аймагында тажик тарап өтүп бара жаткан транспорт каражаттарын мезгил-мезгили менен аткылоодо.

Мындан улам УКМКнын биринчи орун басары – Чек ара кызматынын директору Уларбек Шаршеев Тажикстан Республикасынын өкүлдөрү менен сүйлөшүү үчүн Тажикстанга кетти.

Ал арада Тажикстан Республикасынын Согди облусунун аткаруу бийлигинин төрагасы Раджоббой Ахмадзоданын куралчан жөнөкөй жарандардын курчоосунда жылмайып турган сүрөтү интернетке чыкты.

Раджоббой Ахмадзода

“Бул боюнча дүйнө коомчулугу баа берүүсү керек”, – дешүүдө социалдык тармактын колдонуучулары.

Tacikistan Kırgızistan’a üç gündür ateş açıyor yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Kaplan Manas

Kırgızistan 4 Aralık tarihini Manas Günü olarak kutluyor. Bu önemli günün şerefine bugün saat 11: 00’de başlayıp 5 Aralık sabah 11: 00’de sona erecek şekilde Talas bölgesindeki Manas Ordo kompleksinde bir gün boyunca “Manas” destanı okunacak. Ülkenin her yerinden Manasçı-destancılar bu şölene katılacak.

Kırgızistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Vekili Jogorku Keneş Başkanı Talant Mamytov Manas Destanı dolayısıyla bir kutlama mesajı yayımlayarak: “Kırgız halkının onurunu uyandıran ve birlik çağrısı yapan destanı “Manas”, tarihte çeşitli denemelerden geçmiş, zor zamanlarda milletimizin değerli mirası olarak tarihe geçti. “Manas “, Kırgız devletinin sembolüdür!” dedi.

Bu bayram Kırgızistan’da 2015 yılından itibaren hükumet kararnamesiyle resmileşti. Ana amaç “Manas” destanını ulusal miras olarak korumak ve tanıtmak, ülkede “Manas çalışmaları” geliştirmek ve manasçıları desteklemek.

“Manas”, Kırgız halkının büyük bir kahramanlık destanı, dünyanın en uzun şiiri, 500553 satırdan oluşur. Manasçı Sayakbay Karalayrv destan hakkında verdiği bilgide “Manas”, “Semetey” ve “Seytek” üçlemelerinden oluştuğunu ifade etti.

***

(Kırgızistan lehçesinde)

Бүгүн, 4-декабрда Кыргызстанда «Манас» күнү белгиленип жатат. Бул күнгө утурлай  Талас облусундагы «Манас Ордо» комплексинде бир күн бою тынбай манас айтылат, тагыраагы бүгүн саат 11:00дө башталып, 5-декабрь күнү саат 11:00дө токтотулат. Ага өлкөнүн бардык аймагынан келген манасчылар катышат.

Ошондой эле Кыргыз Республикасынын Президентинин милдетин аткаруучу, Жогорку Кеңештин Төрагасы Талант Мамытов бүгүн кыргызстандыктарды «Манас» эпосунун күнү менен куттуктады. “Кыргыз элинин намысын ойготуп, биримдикке чакырган „Манас“ эпосу тарыхта ар кандай сыноолордон өткөн улутубузга татаал күндөрү тирек болуп, элибиздин эбегейсиз зор энчисине айланды. „Манас“ — кыргыз мамлекеттүүлүгүнүн символу!!”, -деди ал.

Бул майрам Кыргызстанда 2015-жылы Өкмөттүн токтому менен бекитилген. Башкы максаты – “Манас” эпосун улуттук мурас катары сактоо жана жайылтуу, республикада “Манас таанууну” өнүктүрүү жана манасчыларга колдоо көрсөтүү, ошондой эле эпосту даңазалоо.

“Манас” – кыргыз элинин улуу баатырдык эпосу, дүйнө жүзүндөгү эң чоң поэма – 500 миң 553 ыр сабынан турат. Бул көлөм манасчы Саякбай Каралаевдин айтымындагы үчилтиктен куралган.  Алар: “Манас”, “Семетей” жана “Сейтек”.

Kırgızistan’da “Manas” Günü kutlanıyor yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Kırgızistan’da yeni korona virüs vakaları

Kırgızistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı resmi sitesinde yer alan habare göre cumhurbaşkanlığı ofisindeki sekiz çalışana korona virüs teşhisi konuldu.

24 Haziran’da Cumhurbaşkan Sooronbai Jeenbekov, Büyük Vatanseverlik Savaşı’ndaki Zaferin 75. yıldönümü kutlamalarında geçit törenine katılmak için Moskova’ya gitti. Ancak Jeenbekov’la beraber gidenlerin arasında korona virüs testi pozitif olan bazı insanlar olduğu kontrolden sonra açıklandı. Bu nedenle devlet başkanı geçit törenine katılmayı reddetti.

Bişkek’e vardıktan sonra, Kırgızistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlık Ofisi’nin tüm çalışanları hastalık testleri yaptırdı ve testlerin sonuçları 8 çalışanın (temas halindeki kişiler) korona virüs enfeksiyonu geçirdiğini doğruladı.

Yapılan açıklamada, hastalığın doğası ve ilk testin şüpheli vakaları göz önüne alındığında, tüm personele yeniden test yapılacağı, sonuçlar değişebilecceği, sıhhi ve epidemiyolojik önlemlerin algoritmasına göre semptomları göstermeyenler de dikkate alınarak hastaların evlerinde herkesten uzakta tedavi edileceği, buna ilaveten personelin çoğunun uzaktan çalışmaya devam ettiği bildirildi.

***

(Kırgızistan lehçesinde)

Кыргыз Республикасынын президентинин аппаратында иштеген 8 кызматкерден коронавирус илдети аныкталды. Бул тууралуу президенттин расмий сайтында маалымдалат.

Белгилей кетсек, буга чейин 24-июнда өлкө башчысы Сооронбай Жээнбеков Улуу Ата Мекендик согуштагы Жеңиштин 75 жылдыгына арналган парадка катышуу үчүн Москвага барып, бирок Кыргыз Республикасынын делегация курамында коронавирус жуктуруп алгандар аныкталган болчу. Мындан улам мамлекет башчы парадга катышуудан баш тарткан.

Бишкекке келген соң Кыргыз Республикасынын Президентинин Аппаратынын бардык кызматкерлери илдетке карата анализ тапшырышып, анализдердин жыйынтыгы боюнча 8 кызматкеринде — байланышта болгон адамдарда коронавирус инфекциясы бар экени тастыкталды.

“Бул илдеттин мүнөзүн жана биринчи анализдеги күмөндүү учурларды эске алуу менен бардык кызматкерлер кайрадан анализ тапшырышат, ага жараша, жыйынтыктар өзгөрүшү мүмкүн. Санитардык-эпидемиологиялык иш-чаралардын алгоритмине ылайык, илдет белгилери жок өтүп жаткандыгын эске алуу менен алардын баары үйдө обочолонууда болуп, дарыланышат. Аппараттын көпчүлүк кызматкерлери алыстатылган тартипте иштөөсүн улантышууда”,- деп айтылат расмий маалыматта.

Kırgızistan Cumhurbaşkanlığında sekiz çalışana koronavirüs teşhisi konuldu yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Kırgızistan

Koronavirüs pandemisi nedeniyle Kırgızistan’da olağanüstü hal ilan edildiğinden beri bölgeler arası ve şehirler arası uçuşlar askıya alınmıştı. Şu anda görevden ayrıldıktan sonra ne yapılacağı bilinmiyor. Ancak 1 Haziran’dan itibaren görkemli Issyk-Kul turist almaya başlayacağını Kültür Enformasyon ve Turizm Bakanı Azamat Jamankulov söyledi.

Bakan Azamat Jamankulov beyanında: “1 Haziran’dan itibaren turizm sektöründeki tüm işletmeler çalışmaya başlayacak. Bunlar arasında: tatil köyleri, sağlık kompleksleri, doğa parkları, plajlar vb. turizm endüstrisi sıhhi şartlara uygun olarak faaliyet göstermektedir. Gereklilikler dinlenme tesisleri için geçerlidir ve turistlerin kurallarına uygundur. Sağlık Bakanlığı ile işbirliği içinde turistler arasında 1.5-2 metre mesafede ve deniz kenarındaki çadırlar arasında özel kurallar geliştirilmiştir. Yakın gelecekte kamuoyuna duyurulacak! ” söyledi.

***

(Kırgızistan lehçesinde)

Кыргызстанда коронавирус пандемиясына байланыштуу өзгөчө кырдаал кабыл алынгандан баштап аймактар аралык жана бир шаардан экинчи шаарга каттамдар токтотулган. Азырынча качан жанданары белгисиз бойдон турат. Бирок 1-июндан тарта ажайып Ысык-Көл эс алуучуларды кабыл ала баштайт. Бул тууралуу 29-майда өлкөнүн Маданият, маалымат жана туризм министри Азамат Жаманкулов билдирди.

“1-июндан баштап туризм тармагынын бардык субъекттери иштей баштайт. Алардын ичинде: пансионаттар, ден соолук чыңдоо комплекстери, жаратылыш парктары, пляждар ж.б. Санитардык талаптарды сактоо менен туризм тармагы ишин жүргүзөт. Талаптар эс алуу жайларындагы имараттарга тиешелүү жана туристтерге ылайык эрежелер болот. Туристтер ортосунда 1,5 – 2 метр аралык, суунун жээгиндеги чатырлардын аралыгы боюнча атайын эрежелер Саламаттык сактоо министрлиги менен биргеликте иштелип чыкты. Ал жакынкы аралыкта коомго жарыяланат“, – ”, – деп белгиледи министр Азамат Жаманкулов.

Ошондой эле пандемия шартында ички туризмди өнүктүрүү багытталууда. Министрлик жарандар үчүн  “Ардактуу турист” наамын алууга сынак жарыялады. Бул үчүн өлкөнүн төмөндөгү 10 ажайып жерине барып келүү керек:

1. «Бурана» комплекси
2. «Өзгөн» комплекси
3. «Таш-Рабат» тарыхый комплекси
4. «Сары Челек» коругу
5. Манастын күмбөзү
6. Сан Таш
7. Сказка каньону
8. «Арсланбап» улуттук коругу
9. «Сулайман-Тоо» тарыхый-археологиялык музей-комплекси
10. «Шах-Фазиль» күмбөзү

Маданият, маалымат жана туризм министри Азамат Жаманкуловдун айтымында, сынакка катышуу үчүн аталган жерлерден сүрөткө түшүп, сүрөттөрдү Министрликтин же Туризм департаментинин Facebook баракчасына жөнөтүү керек, ошондой эле сүрөттөрдү #УникалдууКыргызстан хештеги менен жеке социалдык тармактардагы баракчаларга жарыяласа болот.

Kırgızistan salgın döneminde iç turizmin gelişmesine ayrıca önem veriyor yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Kırgızistan ile Tacikistan arasında çatışma

8 Mayıs’ta saat 18: 00’de Batken bölgesi Kok-Tash köyünde Kırgız-Tacik sınırında bir ateş açıldı. Kırgız tarafından üç asker vurularak bir kişi taş yaralanması ile hastaneye kaldırıldı.

Kırgızistan Devlet Sınır Servisi’ne göre, Kırgızistan ile Tacikistan arasındaki sınırda yaşayanlar arasında, sınırda 50 yüz metrekareden fazla belirtilmemiş arazi yüzünden anlaşmazlık oldu. Yerleşim yeri belirtilmemiş bir alandaydı, ancak Kırgız tarafı tarafından kullanılıyordu. Kırgızistan’dan yaklaşık 30-40 kişi ve Tacikistan’dan 30-40 kişi birbirine taş attı. Çatışma sırasında av silahları ateşlendi. Kırgızistan ve Tacikistan sınır muhafızları sınır anlaşmazlığının yükselmesini önlemek için havaya uyarı ateşi açtı. Bunun üzerine durum bir süre sakinleşti. İki ülkenin sınır bölgelerindeki sakinlerine durumu açıklayıcı çalışmalar yaptılar. Fakat aynı zamanda Tacik sınır muhafızları aniden Kırgız sınır muhafızlarına ve Kırgız vatandaşlarına havan topu ile ateş etti.

Tacik tarafı olaydan Kırgız vatandaşlarını sorumlu tutuyor. Devlet Tacikistan Ulusal Güvenlik Komitesi Sınır Birliklerinin basın servisine göre, dört hektar Tacik arazisi Kırgızistan vatandaşları tarafından işgal edildi. Kırgızistan sınır muhafızları, Tacikistan’daki silahsız sivillere çatışmayı önlemek yerine ateş ederek kışkırtıcı bir rol oynadıklarını söylediler. Sonuç olarak, iki Tacik yaralandı.

Olaydan sonra, 8 Mayıs akşamı Kırgız Başbakan Yardımcısı Akram Madumarov Tacik Başbakan Yardımcısı Azim İbrahim ile telefonla görüştü. Görüşmeler sırasında, durumun ağırlaşmasını önlemek için ortak tedbirlerin kabul edilmesine ilişkin konuları görüştüler. Taraflar, ateşli silah kullanımına izin verilmediğini ve sınır bölgelerindeki gerilimleri azaltmak ve durumun tırmanmasını önlemek için gerekli önlemleri almanın önemini vurguladı.

Başbakan Yardımcısı, güvenlik güçlerini güçlendirmek ve kamu düzenini korumak, sınır köylerinde yaşayanlara açıklamak için kolluk kuvvetlerine ve yerel makamlara bir dizi talimat verdi.

***

(Kırgızistan lehçesinde)

8-майда саат 18:00 чамасында Баткен облусунун Баткен районунун Көк-Таш айылындагы Чек жерлигинде, кыргыз-тажик чек арасында ок атылды. Анда кыргыз тараптан үч аскерге ок тийип, бир жай тургун таштан жаракат алып бары ооруканага жаткырылды.

Кыргызстандын Мамлекеттик чек ара кызматы тараткан маалыматта, Кыргызстан менен Тажикстандын чек арага чектешкен аймагындагы жергиликтүү жашоочулар ортосунда Чектеги тактала элек 50 сотых жерди талашып чыр-чатак орун алган. Аталган жер такталбаган аймакта болуп, бирок бул жерди кыргыз тарап пайдаланып келген. Кыргызстан тараптан 30-40тай жаран, Тажикстандан 30-40тай жаран бири-бирине таш ыргытышкан. Чыр-чатак учурунда мергенчилик куралдан ок атылды. Чек арадагы чыр-чатактын күчөп кетишинин алдын алуу максатында Кыргызстандын жана Тажикстандын чек ара кезметтери эскертүү иретинде асманга ок атышкан. Ошол убакта кырдаал бир аз убакытка тынчый түшкөн. Буга чейин эки өлкөнүн чектеш аймакта жайгашкан жергиликтүү жашоочулары менен түшүндүрүү иштери жүргүзүлгөн. Бирок ошол эле учурда Тажикистандын чек арачылары күтүүсүздөн кыргыз чек арачыларын жана Кыргызстандын жарандарын көздөй миномёттон атышкан.

Ал эми тажик тарап чек арада болгон окуяга Кыргызстандын жарандары себепкер деп эсептейт. Тажикстандын Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитетинин Чек ара аскерлеринин басма сөз кызматы тараткан маалыматта, Тажикстанга таандык төрт гектар жерди Кыргызстандын жарандары өз алдынча ээлеп алган. Кыргызстандын чек арачылары чырдын алдын алуунун ордуна Тажикстандын куралсыз жай тургундарына карата ок атып, чагымчыл роль ойногон дейт. Натыйжада эки тажикстандык жаракат алды деп билдирет.

Бул окуялардын кийин 8-майдын кечинде Кыргызстандын вице-премьер-министри Акрам Мадумаров менен Тажикстандын премьер-министринин орун басары Азим Иброхим телефон аркылуу сүйлөштү. Сүйлөшүүнүн жүрүшүндө кырдаалдын курчушун алдын алуу боюнча биргелешкен чараларды кабыл алууга байланыштуу маселелер талкууланды. Тараптар ок атуучу курал колдонууга жол берилбестигин белгилешип, чек ара аймактарындагы чыңалууну басаңдатуу жана кырдаалдын курчушуна жол бербөө үчүн зарыл чараларды көрүү маанилүү экендигин белгилешти.

Вице-премьер-министр укук коргоо органдары менен жергиликтүү бийлик органдарына коопсуздук чараларын күчөтүү жана коомдук тартипти сактоо, чек арага чектеш айылдардын тургундарына түшүндүрүү иштерин жүргүзүү боюнча бир катар тапшырмаларды берди.

Kırgızistan ile Tacikistan sınırında çatışma çıktı yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Kırgızistan’ın Zafer Bayramı

Yarın 9 Mayıs Zafer Bayramı onuruna, Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te şenlikli bir havai fişek gösterisi yapılacak. Fakat şehir halkı buna katılmıyor.

Zafer Bayramı Kırgızistan Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı tarafından organize edilecek. Belediye başkanı, 9 Mayıs’ta yapılması planlananlar da dahil olmak üzere koronavirüsle ilgili tatillerin yapılmadığı konusunda uyarıyor.

9 Mayıs itibariyle, festival etkinlikleri için 2,5 milyon som tahsis edildi. Para şehir bütçesinde kalacak ve sermayenin gelecekteki diğer ihtiyaçları için kullanılacak. Festival kapsamında havai fişek gösterisi saat 22: 00’de Ala-Too Meydanı’nda yapılacaktır.

***

(Kırgızistan lehçesinde)

Эртең, 9-май күнү Жеңиш күнүнө карата Кыргызстандын борбору Бишкек шаарында майрамдык салют атылат. Бирок ага шаар тургундары катышпайт.

Жеңиш күнүнө карата салют атуу Кыргызстандын Куралдуу күчтөрүнүн Башкы штабы тарабынан уюштурулат. Ошол эле учурда мэрия коронавируска байланыштуу майрамдык, анын ичинде 9-майга карата белгиленген иш-чаралар өткөрүлбөй калганын эскертет.

9-майга карата майрамдык иш-чараларды өткөрүү үчүн 2,5 млн сом каралган. Ал каражат шаар бюджетинде калып, борбор калаанын алдыдагы башка керектөөлөрүнө жумшалат. Ала-Тоо аянтында майрамдык салют саат 22:00дө атылат.

Zafer Bayramı Bişkek’te katılımsız kutlanacak yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.