Azerbaycan Ordusu 102 yaşında – Milli Düşünce Merkezi Millî Düşünce Merkezi - Dünyaya Türkçü Bakış

DUYURU   • Meselelerimiz- Sadi Somuncuoğlu   • Söz konusu açık oturum 10: Türkçesiz Türkler (Canlı yayın)

Azerbaycan Ordusu 102 yaşında

Azerbaycan Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetlerinin kurulması Azerbaycan Halk Cumhuriyeti’nin önemli başarılarından biridir. Bu ordunun oluşturulması aslında Azerbaycan’ın bağımsızlığının tarihidir.

28 Haziran 2020
Nuray Türksoy
Azerbaycan Ordusu'nun kuruluş günü
Azerbaycan Ordusu

26 Haziran 1918’de Azerbaycan Milli Ordusunun kuruluşunun temeli atıldı. 1 Ağustosta Azerbaycan Halk Cumhuriyetinin Savunma Bakanlığı tesis edildi . General Samet Bey Mehmandarov 25 Aralıkta Savunma Bakanı, Korgeneral Ali Ağa Şıhlinski bakan yardımcısı tayin edildi. Milli Ordunun kurulması Azerbaycan için büyük bir adımdı. Bu ordu halkta özgüven ve milli ruhu körüklemişti. Milli Orduyla birlikte Kafkas İslam Ordusu Bakü’yü ve etrafını Ermeni ve Bolşeviklerden temizledi. Aynı zamanda Azerbaycan’ın farklı bölgelerinde Milli Hükûmete karşı isyanları bastırdı. Kazah’da Azerbaycan sınırını geçmiş Ermeni ordusunu darmaduman etti. Hüseyin Han Nahçıvanski, İbrahim Ağa Usubov, Hamit Kaytabaşı, Kazım Kaçar, Cevat Bey Şıhlinski, Habib Bey Selimov gibi zeki generaller ordunun yapı taşıydı. Lakin Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Bolşevikler tarafından yıkıldıktan sonra Milli Ordunun varlığına da son verildi. Generallerin çoğu Nargin adasına götürülüp kurşuna dizildi .

Sovyetler Birliği zamanında da hükûmetin Azerbaycan Türklerine karşı politikası devam etti. Sovyet hükúmeti Çar Rusyasından farklı olarak Azerbaycan Türklerini askere alsa da, onları cepheden uzak tutarak, genelde askeri eğitimin önem taşımadığı inşaat taburlarına gönderiyorlardı. Buradakı amaç belliydi . Türkleri harp sanatından mahrum bırakmak, onlara savaşçı kimliklerini unutturmak ve mevcut askeri teknolojilerden bihaber olmalarını sağlamak. O zamanki Azerbaycan hükûmeti bu çirkin siyaseti iyi bildiğinden 20 Haziran 1971’de C.Nahçıvanski Harp Okulunu açtı. Aynı zamanda hükûmet Azerbaycanlı gençlerin Sovyetlerin diğer askeri okul ve akademilerinde okuyabilmesi için gereken şartları sağladı. Ve bu gençler yıllar sonra Karabağ savaşında cesurca savaştılar. Azerbaycan Cumhuriyeti bağımsızlığını geri kazandıktan sonra 26 Haziran Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri Günü olmuştur.

***

(Azerbaycan Türkçesi)

Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin yaradılması Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin mühüm nailiyyətlərindən biridir. Ordumuzun yaradılması prosesi əslində ölkəmizin müstəqilliyinin tarixidir. 1918-ci il 26 iyun tarixli fərmanla Azərbaycan Milli Ordusunun yaradılmasının əsası qoyuldu . Avqustun 1-də AXC-nin Hərbi Nazirliyi təsis edildi. General Səməd bəy Mehmandarov dekabrın 25-də hərbi nazir, general-leytenant Əlağa Şıxlinski nazir müavini təyin edildilər.

Milli Ordunun yaradılması Azərbaycan üçün böyük addım idi . Bu ordu xalqda özünə inam və milli ruhu oyatmışdı. Milli Orduyla birlikdə Qafqaz İslam Ordusu Bakını və ətraf qəzaları erməni-bolşeviklerden təmizlədi. Eyni zamanda Azərbaycanın fərqli bölgələrində milli hökumətə qarşı baş qaldıran qiyamları da yatırdı. Qazaxda Azərbaycan sərhədlini pozmuş erməni nizami ordu hissələrini darmadağın etdi. Hüseynxan Naxçıvanski, İbrahim ağa Usubov, Həmid Qaytabaşı, Kazım Qacar, Cavad bəy Şıxlinski, Həbibbəy Səlimov kimi istedadlı generallar ordunun bünövrəsi idi. Lakin Azərbaycan Xalq Cumhuriyyəti bolşeviklər tərəfindən süquta uğradıqdan sonra Milli Ordunun varlığına son qoyuldu. Generallarımızın çoxu Nargin adasına aparılıb güllələndi .

Sovet İttifaqı dövründə də hakimiyyətin Azərbaycan türklərinə qarşı siyasəti davam edirdi . Sovet hakimiyyəti Çar Rusiyasından fərqli olaraq azərbaycanlıları hərbi xidmətə çağırsa da, onları döyüş üçün nəzərdə tutulmuş hərbi hissələrə yox, əsasən tikinti batalyonlarında xidmətə aparırdılar .
Bununla da onlar öz məqsədini açıqca bəlli edirdi. Sovet hakimiyyəti türklərin hərb elminə yiyələnmələrini, mövcud hərbi texnologiyalardan istifadə etməyi bacarmalarını istəmirdi . Azərbaycan SSR idarəçiləri bu siyasəti aydın başa düşürdü. Buna görə də 1971-ci il iyunun 20-də Cəmşid Naxçıvanski adına ixtisaslaşdırılmış hərbi məktəb təşkil edildi . Hakimiyyət azərbaycanlı gənclərin Bakı Ali Birləşmiş Komandanlıq və Bakı Ali Hərbi Dənizçilik məktəblərinə, eləcə də SSRİ-nin digər hərbi məktəblərinə güzəştli şərtlərlə qəbul olunması üçün şərait yaratdı . Burda oxuyan istedadlı gənclərimiz daha sonra Qarabağ döyüşlərində misilsiz igidliklər göstərdilər . Azərbaycan Respublikası müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra məhz bu tarix Silahlı Qüvvələr günü kimi qeyd olunmağa başladı .

Yorum yapın!

Comment *

Peki ben ne yapabilirim?
Bizi okuyor, beğeniyor ve “Peki ben ne yapabilirim?” diye soruyor musunuz? Bağış yaparak bizi destekleyebilirsiniz. Bağışlarınızla faaliyetlerimiz daha sık, daha geniş ve daha etkili olacaktır. TIKLAYINIZ!

Yazarın millidusunce.com'daki yazıları