Mehmed Emin Resulzâde 137. doğum gününde anıldı – Milli Düşünce Merkezi Millî Düşünce Merkezi - Dünyaya Türkçü Bakış

DUYURU   • Gündem Özel: Karadeniz’de Rus-Amerikan Rekabeti ve Montrö   • Söz konusu açık oturum-15: Korona/ Eba / Andımız

Mehmed Emin Resulzâde 137. doğum gününde anıldı

Tüm Türk dünyasının önde gelen fikir ve siyaset adamları arasında yer alan Azerbaycan Cumhuriyeti’nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı Resulzâde’nin bugün doğum günü.

1 Şubat 2021
Esra Çam

 

Mehmed Emin Resulzade

Azerbaycan ulusal bağımsızlık hareketinin lideri, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’nin (1918-1920) kurucularından devlet adamı, siyasetçi ve gazeteci Mehmed Emin Resulzâde’nin doğumunun üzerinden 137 yıl geçti.
Resulzâde 31 Ocak 1884 yılında Bakü yakınlarındaki Novhanı köyünde doğdu. Rus-Tatar mektebinde okuduktan sonra bir müddet Bakü Teknik Okulu’na devam etti. Bu yıllarda Gaspıralı İsmâil Bey’in önderlik ettiği Usûl-i Cedîd Okulları ve onun eğitim hakkındaki görüşlerinden etkilenip millî meselelerle ciddi şekilde ilgilenmeye başladı.
1902’de Rus sömürge yönetimine karşı mücadele etmek için Müslüman Gençlik Teşkilâtı adıyla gizli bir cemiyet kurdu. Bu cemiyet Müslüman Demokratik Müsâvat Cemiyeti ismini alarak çalışmalarını sürdürdü.
Cemiyet 1904 yılından sonra Rus Sosyal Demokrat Fehle (İşçi) Partisi’nin Bakü komitesi içerisinde yer alan Müslüman Sosyal Demokrat Himmet (kısaca Himmet/Hümmet) teşkilâtına dönüştürdü.
1907 yılından sonra teşkilat kapatıldı ve Resulzâde İran’a gitti 1911’de ise sınır dışı edildi.
İstanbul’a gitti ve Kazan Türklerinden Yusuf Akçura ile, başta Ziya Gökalp olmak üzere İttihat ve Terakkî Cemiyeti’nin ileri gelen temsilcileriyle tanıştı. Türk ocaklarının çalışmalarına katıldı. Bu çevrede tanıdığı bazı aydınlar ve özellikle Ziya Gökalp, Resulzâde’yi bir hayli etkiledi. Türk Yurdu’nda ve Sırât-ı Müstakîm’de İran ve İran Türkleri hakkında yazılar yazdı.
1913’te çıkarılan genel aftan yararlanarak Bakü’ye döndü. Müsâvat Partisinin başına geçerek siyasî faaliyetlerine devam etti.
1917 Rusya parlamentosuna Azerbaycan ve Türkistan’dan Resulzâde seçildi.
Azerbaycan Millî Şûrası 28 Mayıs 1918’de Azerbaycan’ın bağımsızlığını ilân etti ve Resulzâde devlet başkanlığına seçildi.
28 Nisan 1920’de Azerbaycan’ın Sovyet Rusya tarafından işgal edilmesinden sonra Resulzâde ülkeyi terk etmek zorunda kaldı.
6 Mart 1955’te Ankara’da şeker hastalığından vefat etti.

(Kaynak: 1. https://sonxeber.az/207469/bu-gun-mehemmed-emin-resulzadenin-dogum-gunudur
2. https://islamansiklopedisi.org.tr/resulzade-mehmed-emin 31.01.2021)

Yorum yapın!

Comment *

Peki ben ne yapabilirim?
Bizi okuyor, beğeniyor ve “Peki ben ne yapabilirim?” diye soruyor musunuz? Bağış yaparak bizi destekleyebilirsiniz. Bağışlarınızla faaliyetlerimiz daha sık, daha geniş ve daha etkili olacaktır. TIKLAYINIZ!

Yazarın millidusunce.com'daki yazıları