{"id":1020,"date":"2018-01-16T13:26:50","date_gmt":"2018-01-16T10:26:50","guid":{"rendered":"http:\/\/misak.millidusunce.com\/?p=1020"},"modified":"2018-03-10T12:01:51","modified_gmt":"2018-03-10T09:01:51","slug":"buyuk-ortadogu-projesi-ve-bugun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/buyuk-ortadogu-projesi-ve-bugun\/","title":{"rendered":"Suriye ve \u201cB\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi\u201d"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-1022 aligncenter\" src=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/image001812-300x158.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"158\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/image001812-300x158.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/image001812-150x79.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/image001812.jpg 693w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Bug\u00fcn ABD, art\u0131k a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k Suriye\u2019yi b\u00f6lme ve oradan T\u00fcrkiye\u2019yi hedefleme stratejisine ge\u00e7mi\u015ftir. Daha \u00f6nce de bu stratejisi vard\u0131, bug\u00fcn\u00fcn fark\u0131 art\u0131k g\u00f6rmeyen g\u00f6zlerce de bu stratejinin g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olmas\u0131d\u0131r. Birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r t\u00fcrl\u00fc siyasi kisve ve \u00f6rt\u00fcl\u00fc imalardan sonra, art\u0131k I\u015e\u0130D bitse de \u00e7ekilmeyece\u011fini ilan etmek ve s\u00f6zde kuzey ordusu kurmak gibi garip manevralarla ABD y\u00f6netimi kartlar\u0131 a\u00e7\u0131k oynamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Peki, bug\u00fcne nas\u0131l gelindi? Bu yaz\u0131n\u0131n amac\u0131 biraz haf\u0131za tazelemesi yapmakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Irak Sava\u015f\u0131 veya \u0130kinci K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnya 1991\u2019den itibaren yeni bir s\u00fcre\u00e7ten ge\u00e7mektedir. Bu s\u00fcre\u00e7 d\u00fcnyada yerle\u015fik d\u00fczenin bozuldu\u011fu ve yenisini oturtmak i\u00e7in hamleler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir karma\u015fa d\u00f6nemidir. Bu s\u00fcrecin ilk on y\u0131l\u0131nda ABD art\u0131k d\u00fcnyan\u0131n tek kutuplu oldu\u011funu savunurken, \u00c7in gibi o zaman\u0131n b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7leri \u00e7ok kutuplu bir d\u00fcnya olmas\u0131 gerekti\u011finin propagandas\u0131n\u0131 yap\u0131yorlard\u0131. 2001\u2019den sonra ise ABD, d\u00fcnyan\u0131n tek kutuplulu\u011funu fiilen g\u00f6stermek istedi ve ilk zamanlarda ba\u015far\u0131l\u0131 da oluyor gibiydi.<\/p>\n<p>2003\u2019te Irak sava\u015f\u0131 ve ard\u0131ndan gelen renkli devrimler ise s\u00fcreci ABD a\u00e7\u0131s\u0131ndan tersine \u00e7evirdi. Art\u0131k ABD\u2019nin tek kutup olamayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Belki de bunu bir tek anlamayan \u00fclke ABD\u2019nin kendisidir.<\/p>\n<p>Bu k\u0131sa k\u00fcresel \u00e7er\u00e7eve \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Irak Sava\u015f\u0131 ve sonras\u0131, s\u00fcreci yeniden hat\u0131rlamak gerekmektedir. Bilindi\u011fi \u00fczere Birinci K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131\u2019nda ABD, k\u00fcresel bir ittifak aram\u0131\u015f, BM kararlar\u0131na dayanm\u0131\u015f ve Irak\u2019a kar\u015f\u0131 uluslararas\u0131 hukuka uygun bir sava\u015f vermi\u015fti. Ayn\u0131s\u0131 ikiz kuleler sald\u0131r\u0131s\u0131 sonras\u0131 Afganistan i\u00e7in de ger\u00e7ekle\u015fti. Ancak bunlardan g\u00fc\u00e7 ve cesaret alan ABD y\u00f6netimi, \u0130kinci K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131 i\u00e7in bu sefer uluslararas\u0131 me\u015fruiyeti beklemedi. \u201cKimyasal silahlar\u201d ve benzeri as\u0131ls\u0131z iddialarla Irak\u2019a girdi. Televizyonlardan seyredilen harekat 20 g\u00fcn gibi k\u0131sa bir s\u00fcrede Ba\u011fdat\u2019a ula\u015ft\u0131 ve ABD k\u0131sa s\u00fcrede zaferini ilan etti.<\/p>\n<p><strong>\u201cB\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Irak\u2019taki h\u0131zl\u0131 asker\u00ee zaferin r\u00fczgar\u0131yla ABD, bir y\u0131l ge\u00e7meden \u201cB\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi\u201d ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi projeyi ilan etti. Bu projeyle b\u00f6lgeye demokrasi ve bar\u0131\u015f gelece\u011fini iddia eden d\u00f6nemin ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131&#8217;na g\u00f6re b\u00f6lge halk\u0131 umutsuzca ABD\u2019nin onlar\u0131 \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmesini bekliyordu. Buradaki \u201cb\u00f6lge halk\u0131\u201d, Irakl\u0131lar de\u011fil b\u00f6lgeyi olu\u015fturan \u00fclkelerin halklar\u0131yd\u0131. O d\u00f6nemki ABD y\u00f6netimini olu\u015fturanlar\u0131n yaz\u0131lar\u0131n\u0131 ve s\u00f6zlerini bug\u00fcn yeniden okuyunca ya bir hayal d\u00fcnyas\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 ya da ba\u015fka bir plan\u0131 g\u00fczel ve al\u0131ml\u0131 s\u00f6zlerle saklad\u0131klar\u0131n\u0131 anlamak daha da m\u00fcmk\u00fcn\u00a0<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>. 2006\u2019da ise \u0130talya\u2019daki NATO toplant\u0131s\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan ve bug\u00fcn me\u015fhur olan bir harita, T\u00fcrk subaylar\u0131n\u0131n tepkisini \u00e7ekmi\u015f; ABD her zamanki gibi bu haritan\u0131n resm\u00ee g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti. Ancak bir yandan da ayn\u0131 vakitlerde h\u00fck\u00fcmetimiz, T\u00fcrkiye olarak \u201cB\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi\u201dnin e\u015fba\u015fkan\u0131 olmakla \u00f6v\u00fcn\u00fcyordu.<\/p>\n<p>Proje, Irak\u2019ta ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 ve oradan devam edecekti. Irak sava\u015f\u0131ndan sonraki yeniden yap\u0131lanma s\u00fcrecinde (veya y\u0131k\u0131m\u0131 katmerlendirme mi demek laz\u0131m?) ABD, Saddam\u2019\u0131 devirmekte i\u015fbirli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131 Barzani ve Talabani\u2019yi kendine yak\u0131n m\u00fcttefik olarak \u00f6d\u00fcllendirdi. Birisi Irak\u2019\u0131n cumhurba\u015fkan\u0131 yap\u0131lmak suretiyle b\u00f6lgede ikisinin tekrar bir \u00e7eki\u015fmeye girmesinin de \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmi\u015f oluyordu. B\u00f6ylece kuzey b\u00f6lgeleri Barzani\u2019ye kalm\u0131\u015f ve Barzani de bu \u015fans\u0131n\u0131 iyi kullanarak Talabani\u2019nin n\u00fcfuzunu epeyce geriletmi\u015fti.<\/p>\n<p><strong>Irak\u2019\u0131n kuzeyi ve oradaki \u00fcslenmeler<\/strong><\/p>\n<p>O s\u0131ralar T\u00fcrk kamuoyunda PJAK ad\u0131 duyulmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de art\u0131k ter\u00f6r faaliyetleri neredeyse durmu\u015f, 1990-2000 aras\u0131ndaki m\u00fccadeleyle PKK, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bertaraf edilmi\u015fti. PJAK ise PKK\u2019n\u0131n \u0130ran kolu olarak biliniyordu ve a\u00e7\u0131k\u00e7a ABD taraf\u0131ndan silahland\u0131r\u0131larak \u0130ran\u2019a kar\u015f\u0131 kullan\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yordu. D\u00f6nemin baz\u0131 gazeteleri, Barzani b\u00f6lgesindeki ABD destekli bu yap\u0131lanmay\u0131 yaz\u0131yor ve Irak koalisyonu i\u00e7erisinde yer almam\u0131z\u0131n dolayl\u0131 olarak bu \u00f6rg\u00fcte destek anlam\u0131na gelip gelmedi\u011fini sorguluyordu.<\/p>\n<p>Tabii gerek Barzani\u2019nin hakimiyetini sa\u011flamla\u015ft\u0131rmas\u0131 i\u00e7in gerek ABD\u2019nin elini kolunu sallayarak hareket edebilmesi i\u00e7in ve gerekse PJAK faaliyetleri i\u00e7in b\u00f6lgedeki etkili g\u00fc\u00e7 olan T\u00fcrkiye\u2019nin geriletilmesi gerekiyordu. Bu geriletme \u00f6nce 2003-2005 d\u00f6neminde Irak\u2019ta ger\u00e7ekle\u015fti. Asker\u00ee geriletme S\u00fcleymaniye\u2019de \u00e7uval olay\u0131yla, siyasi ve psikolojik geriletme de Kerk\u00fck\u2019te tapu kay\u0131tlar\u0131n\u0131n yak\u0131lmas\u0131 ve Telafer\u2019in bombalanmas\u0131yla yerine getirildi.<\/p>\n<p><strong>Gerilemenin \u0130\u00e7 Yans\u0131malar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>D\u00f6nemin tecr\u00fcbesiz h\u00fck\u00fcmetinin bunlara kar\u015f\u0131 sessiz kalmas\u0131 ve diplomaside \u00e7ok kullan\u0131lan bir y\u00f6ntem olan nota vermekten dahi imtina etmesi T\u00fcrkiye aleyhinde plan yapanlar\u0131 cesaretlendirdi. Bir yandan PJAK ile \u0130ran\u2019\u0131 bask\u0131 alt\u0131na almaya \u00e7al\u0131\u015fan ABD, di\u011fer yandan T\u00fcrkiye i\u00e7in farkl\u0131 y\u00f6ntemler geli\u015ftirmeliydi. PJAK\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki a\u011fabeyi olan PKK y\u00f6ntemi on be\u015f y\u0131l boyunca denenmi\u015f ve ba\u015far\u0131s\u0131z olmu\u015ftu, bu sebeple PKK\u2019y\u0131 yeniden kullanmak i\u00e7in yeni yollar bulunmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7te 1980\u2019lerin sonundan itibaren ABD ve Avrupa \u00fclkeleri taraf\u0131ndan seslendirilen \u00fclkemizde asker\u00ee vesayet(!) oldu\u011fu ve bunun geriletilmesi gerekti\u011fi konusu \u00fczerinden gidilmesine karar verildi\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor. Gerek AB s\u00fcrecinin etkisi gerekse yine d\u00f6nemin h\u00fck\u00fcmetinin askeri kendisine rakip g\u00f6rmesi sonucu ABD-AB-h\u00fck\u00fcmet-FET\u00d6 ittifak\u0131 olu\u015farak kumpas s\u00fcreci ba\u015flat\u0131ld\u0131. T\u00fcrkiye aleyhine bir sonu\u00e7 al\u0131nabilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle temelinde askerlik olan T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n ordusuyla aras\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekiyordu.<\/p>\n<p>Kumpas s\u00fcrecinde yeterli derecede ilerledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnenler bu sefer \u00f6nce 2009\u2019da s\u00f6zde a\u00e7\u0131l\u0131m ba\u015flatt\u0131lar. Halktan gelen b\u00fcy\u00fck tepki sonucu bu s\u00fcre\u00e7ten vazge\u00e7mek zorunda kalan devrin egemenleri, bunu daha sonra denemek \u00fczere s\u00fcreci unutturmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bu arada ordu \u00fczerinde operasyonlara da devam ediliyordu ve 2010 ba\u015f\u0131nda ikinci kumpas s\u00fcreci ba\u015flad\u0131. Bu ikinci s\u00fcre\u00e7le birlikte T\u00fcrk ordusundan daha da b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde vatansever subaylar tasfiye edildi ve ordudaki bir\u00e7ok r\u00fctbe FET\u00d6&#8217;n\u00fcn eline ge\u00e7ti.<\/p>\n<p><strong>Yeni Bir D\u0131\u015f Geli\u015fme: \u201cArap Bahar\u0131\u201d<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u00e7eride ikinci kumpas b\u00fct\u00fcn h\u0131z\u0131yla devam ederken ayn\u0131 y\u0131l\u0131n sonunda \u201cArap Bahar\u0131\u201d ba\u015flad\u0131 ve her ne hikmetse art\u0131k o tarihe kadar bir miktar tecr\u00fcbe kazanm\u0131\u015f olmas\u0131 gereken h\u00fck\u00fcmetimiz, b\u00fct\u00fcn h\u0131z\u0131yla bu hareketin ortas\u0131na dald\u0131. Arap \u00fclkelerinde sokaklar kar\u0131\u015f\u0131rken aktif tav\u0131r al\u0131yor ve b\u00f6lge h\u00fck\u00fcmetlerine kar\u015f\u0131 \u00fcst perdeden \u00f6\u011f\u00fctler veriyordu. NATO\u2019nun Libya\u2019da ne i\u015fi var dedikten hemen bir hafta sonra NATO\u2019nun Libya halk\u0131na yard\u0131m i\u00e7in orada bulunmas\u0131 gerekti\u011fini hepimize izah ediyordu. \u00d6zellikle Libya ve M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n i\u00e7 m\u00fccadelesinde taraf oluyordu.<\/p>\n<p>2011\u2019de ise s\u00f6zde bahar Suriye\u2019ye s\u0131\u00e7rad\u0131. Bu sefer di\u011fer Arap \u00fclkelerine oldu\u011fundan daha b\u00fcy\u00fck bir hevesle bu i\u015fin i\u00e7ine dal\u0131nd\u0131. Suriye\u2019de y\u00f6netimin birka\u00e7 hafta i\u00e7inde \u00e7\u00f6kece\u011fi, Emevi camiinde namaz k\u0131l\u0131naca\u011f\u0131 konu\u015fuluyordu. Peki bu kadar aktif bir \u015fekilde devrilmek istenen Suriye lideri ile daha \u00f6nceki ili\u015fkimiz neydi?<\/p>\n<p>Asl\u0131nda Suriye\u2019yle 1998\u2019den itibaren yeni bir s\u00fcre\u00e7 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcrkiye\u2019nin bask\u0131s\u0131yla Suriye, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc eleba\u015f\u0131n\u0131 topraklar\u0131ndan \u00e7\u0131karm\u0131\u015f ve yava\u015f yava\u015f iki \u00fclke birbirine yak\u0131nla\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Bu yak\u0131nla\u015fma y\u0131llar i\u00e7inde giderek artt\u0131 ve 2009\u2019da iki \u00fclke ortak bakanlar kurulu toplama seviyesine dahi geldi. \u0130ki \u00fclkenin h\u00fck\u00fcmetleri ve halk\u0131 birbirine yakla\u015ft\u0131, s\u0131n\u0131r b\u00f6lgeleri canland\u0131. Bu s\u00fcre\u00e7, sadece b\u00f6lgede de\u011fil, d\u00fcnyada da \u00f6rnek bir ili\u015fki olmaya aday bir \u015fekilde ilerliyordu. S\u00f6zde bahar i\u015fte bu s\u00fcreci tersine \u00e7evirmi\u015f oldu.<\/p>\n<p><strong>So\u011fuk Sava\u015f\u2019\u0131n Unutulan S\u00f6ylemleri: \u0130\u00e7i\u015flerine Kar\u0131\u015fmama ve Toprak B\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc<\/strong><\/p>\n<p>2003 Irak sava\u015f\u0131ndan sonra \u00f6zellikle ABD taraf\u0131ndan \u00fc\u00e7 par\u00e7al\u0131 Irak\u2019tan s\u00f6z edilmeye ba\u015flanm\u0131\u015f ve fiilen Irak, iki par\u00e7al\u0131 bir h\u00e2le getirilmi\u015fti. Sava\u015fla \u00fclkelerin i\u00e7i\u015flerine kar\u0131\u015fmama prensibinden, iki par\u00e7ayla da toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc prensibinden d\u00fcnyan\u0131n egemen g\u00fcc\u00fcn\u00fcn vazge\u00e7ti\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yordu. Burada da gidi\u015fat do\u011fru okunamad\u0131 ve h\u00fck\u00fcmetimiz uzun s\u00fcre Irak\u2019taki merkezka\u00e7 kuvvetlerden yana oldu. H\u00fck\u00fcmet, bu yolla T\u00fcrkiye\u2019nin Irak\u2019ta s\u00f6z sahibi oldu\u011funu savunurken, asl\u0131nda Barzani \u00fclkemizin g\u00fcneydo\u011fusunda b\u00fcy\u00fck bir etki kazan\u0131yordu.<\/p>\n<p>Bir yanda Irak\u2019\u0131 par\u00e7alamaya do\u011fru giden s\u00fcre\u00e7 ilerlerken, di\u011fer yanda Suriye\u2019nin i\u00e7i kar\u0131\u015fm\u0131\u015f, birka\u00e7 haftada d\u00fc\u015fece\u011fi s\u00f6ylenen Suriye y\u00f6netimi diren\u00e7li \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve olay i\u00e7 sava\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. D\u00fcnyan\u0131n belli ba\u015fl\u0131 b\u00fct\u00fcn devletleri Suriye\u2019ye m\u00fcdahil oldu. Bu a\u015famada belki de \u00fclkemiz taraf\u0131ndan b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya kar\u015f\u0131 y\u00fcksek perdeden seslendirilmesi gereken i\u00e7i\u015flere kar\u0131\u015fmama ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6ylemleri unutuldu ve tam tersine hareket edildi.<\/p>\n<p><strong>\u0130kinci A\u00e7\u0131l\u0131m<\/strong><\/p>\n<p>Di\u011fer yandan T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n k\u0131vam\u0131na geldi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek 2013\u2019te ikinci a\u00e7\u0131l\u0131m s\u00fcreci ba\u015flat\u0131ld\u0131. Ordu geriletilmi\u015f, halk orduya kar\u015f\u0131 so\u011futulmu\u015f ve yeniden azan ter\u00f6rle korkutulmu\u015f, bas\u0131n-yay\u0131n kurulu\u015flar\u0131 zapturapt alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. \u0130kinci s\u00fcre\u00e7, b\u00f6yle bir ortamda ne kadar hay\u0131rl\u0131 sonu\u00e7lara vesile olaca\u011f\u0131 bombard\u0131man\u0131 ile b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla ba\u015flad\u0131 ve ilerledi. Bu sefer sessiz gibi g\u00f6r\u00fcnen ve daha c\u0131l\u0131z tepkiler veren halk\u0131n, esas\u0131nda s\u00fcreci benimsemedi\u011fi ama kendini de ifade edecek yollar bulamad\u0131\u011f\u0131 300 ayd\u0131n\u0131n imzalad\u0131\u011f\u0131 <a href=\"http:\/\/www.aksam.com.tr\/siyaset\/300-aydindan-3-maddelik-turk-bildirisi\/haber-181175\"><em>&#8220;T\u00fcrk Milletine \u00c7a\u011fr\u0131&#8221;<\/em><\/a> bildirisi ile belli oldu. Buna ra\u011fmen h\u00fck\u00fcmet, muhtemelen d\u00fcnyan\u0131n egemen g\u00fc\u00e7lerinin bask\u0131s\u0131yla, a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla ve kararl\u0131l\u0131kla devam ettirdi. S\u00fcrece kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar a\u011f\u0131r hakaretler edilerek sava\u015f istemekle su\u00e7land\u0131lar. PKK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc art\u0131k ter\u00f6r eylemi yapmas\u0131na gerek kalmadan g\u00fcneydo\u011fuda b\u00fcy\u00fck bir etkinli\u011fe sahip oldu.<\/p>\n<p><strong>Suriye \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de eylemsiz bir \u015fekilde isteklerini elde etmeye ba\u015flayan PKK, b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc Suriye i\u00e7 sava\u015f\u0131na kayd\u0131rd\u0131 ve orada PYD ad\u0131ndaki \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fc kurdu. Suriye i\u00e7 sava\u015f\u0131nda I\u015e\u0130D ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00e7\u0131km\u0131\u015f, uygulad\u0131\u011f\u0131 vah\u015fi y\u00f6ntemlerle Avrupa ve ABD\u2019nin Suriye\u2019ye daha \u00e7ok m\u00fcdahil olmas\u0131na zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131. I\u015e\u0130D\u2019in yabanc\u0131 sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 ise zaten bu \u00f6rg\u00fct\u00fcn bu m\u00fcdahaleyi haz\u0131rlamak i\u00e7in kuruldu\u011funun bir sembol\u00fcyd\u00fc. H\u00fck\u00fcmetimiz burada da s\u00fcreci zaman\u0131nda ve do\u011fru okuyamad\u0131. Suriye yak\u0131nla\u015fmas\u0131yla a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olan s\u0131n\u0131r, Suriye y\u00f6netimine kar\u015f\u0131 konumlanmam\u0131zla kapat\u0131lmas\u0131 gerekirken; sanki eskisi gibi s\u0131n\u0131rs\u0131z, a\u00e7\u0131k olmaya devam etti. Bir yandan i\u00e7 sava\u015f\u0131n deh\u015fetinden ka\u00e7an Suriyeliler \u00fclkemize kay\u0131ts\u0131z bir \u015fekilde giriyorlar; di\u011fer yandan Avrupa ve ABD uyruklu yabanc\u0131 sava\u015f\u00e7\u0131lar Suriye\u2019ye ge\u00e7iyorlard\u0131. S\u0131n\u0131r\u0131n sanki Almanya-Avusturya s\u0131n\u0131r\u0131ym\u0131\u015f gibi a\u00e7\u0131k olmas\u0131 her iki y\u00f6ne ge\u00e7i\u015fin kontrol edilememesi sonucuna yol a\u00e7\u0131yordu ve bu durum birka\u00e7 y\u0131l boyu devam etti.<\/p>\n<p>I\u015e\u0130D vah\u015feti, Irak\u2019a da ta\u015farak devam ederken kuzeyde \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6lgeden ba\u015flayan PKK\u2019n\u0131n Suriye kolu PYD, ad\u0131m ad\u0131m yeni topraklar ele ge\u00e7irerek burada etnik temizlik yapmaya ba\u015flad\u0131. PKK Suriye\u2019de sava\u015fla ilerlerken T\u00fcrkiye\u2019de bar\u0131\u015f ve a\u00e7\u0131l\u0131m s\u00f6ylemleri ile saha ve zemin kazan\u0131yordu. B\u00f6ylece a\u00e7\u0131l\u0131m s\u00fcreci, PKK\u2019n\u0131n b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcyle Suriye Sava\u015f\u0131&#8217;na y\u00fcklenmesine imkan tan\u0131yan bir altyap\u0131 olu\u015fturuyordu.<\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkiye\u2019ye Etkiler<\/strong><\/p>\n<p>Topraklar\u0131n\u0131 geni\u015fleten iki ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc, sadece Suriye\u2019de kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmediler; hem aralar\u0131ndaki sava\u015f\u0131 T\u00fcrkiye\u2019ye ta\u015f\u0131d\u0131lar hem de T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 ter\u00f6r hareketlerini ba\u015flatt\u0131lar. Bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc, Bat\u0131&#8217;dan y\u00f6netilen her iki ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn Suriye\u2019deki oyunu T\u00fcrkiye\u2019de de uygulamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6stergesiydi. \u00dclkemizde yo\u011funla\u015fan ter\u00f6r hareketleri ve ardarda patlayan bombalar 2015\u2019te yo\u011funla\u015ft\u0131 ve 2016\u2019da art\u0131k \u00fclkeyi Suriyele\u015ftirece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen 15 Temmuz darbe giri\u015fimi oldu. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi 2003\u2019ten beri b\u00fct\u00fcn olaylar ad\u0131m ad\u0131m geli\u015fti ve bug\u00fcnlere gelindi.<\/p>\n<p>2013-2015 aras\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 T\u00fcrk halk\u0131na kar\u015f\u0131 \u201c\u0130mral\u0131\u201ddan ve HDP\u2019den yana koymu\u015f olan h\u00fck\u00fcmet, 2015\u2019ten itibaren \u00f6nce i\u00e7eride yeniden ter\u00f6rle m\u00fccadeleye ba\u015flad\u0131. \u0130ki y\u0131l i\u00e7erisinde ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc silah atmadan b\u00fcy\u00fck bir zemin kazand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu seferki m\u00fccadele \u00e7ok zorlu bir s\u00fcre\u00e7 oldu ve \u00e7ok \u015fehit verildi.<\/p>\n<p>Darbe giri\u015fiminden sonra ise h\u00fck\u00fcmet, ikinci ad\u0131m\u0131 d\u0131\u015far\u0131da temizli\u011fe do\u011fru att\u0131 ve F\u0131rat Kalkan\u0131 Harekat\u0131&#8217;n\u0131 ba\u015flatt\u0131. B\u00f6ylece Suriye\u2019nin kuzeyinde olu\u015fmakta olan ter\u00f6r koridorunu engellemeye y\u00f6nelik bir ad\u0131m at\u0131lm\u0131\u015f oldu. F\u0131rat Kalkan\u0131, hem asker\u00ee hem de diplomatik bir ba\u015far\u0131yd\u0131. Bu ba\u015far\u0131yla ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7, d\u00fc\u015fe kalka da olsa ilerlerken bir yandan da turnusol ka\u011f\u0131d\u0131 oldu. O g\u00fcne kadar imalar yoluyla PYD-YPG\u2019yi destekleyen ABD, bu harekatla birlikte s\u00f6ylemini giderek daha a\u00e7\u0131k etti ve bug\u00fcnlere, s\u00f6zde ordu kurmalara kadar gelindi.<\/p>\n<p><strong>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Durum ve Akl\u0131n Yolu<\/strong><\/p>\n<p>H\u00fck\u00fcmet, Rusya ve \u0130ran ile birlikte Suriye\u2019de inisiyatif al\u0131rken i\u00e7 sava\u015f\u0131n da bir \u00f6l\u00e7\u00fcde dura\u011fanla\u015fmas\u0131nda pay sahibi oldu. Ancak hem Rusya\u2019n\u0131n hem de \u0130ran\u2019\u0131n, t\u0131pk\u0131 ABD gibi kendilerine g\u00f6re planlar\u0131 var ve bu planlar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7\u0131karlar\u0131yla tam \u00f6rt\u00fc\u015fmedi\u011fi de bir ger\u00e7ek. Bug\u00fcn ABD kar\u015f\u0131m\u0131zda konu\u015flanmay\u0131, Rusya ve \u0130ran ise yak\u0131n\u0131m\u0131zda yer almay\u0131 se\u00e7ti. Ancak Rusya da ABD\u2019ye g\u00f6re daha geri plandaki s\u00f6ylemlerle de olsa PYD-YPG yap\u0131lanmas\u0131na Afrin \u00fczerinden destek vermeye devam ediyor.<\/p>\n<p>\u201cB\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi\u201d ilk ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarda Irak ve \u0130ran\u2019\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a, Suriye\u2019yi \u00f6rt\u00fcl\u00fc olarak ve T\u00fcrkiye\u2019yi g\u00f6ren g\u00f6zler i\u00e7in belli olacak bir \u015fekilde hedef alm\u0131\u015ft\u0131. Irak\u2019ta s\u00fcre\u00e7 sekteye u\u011frad\u0131 ve merkezka\u00e7 kuvvetler zay\u0131flad\u0131. Suriye\u2019de s\u00fcre\u00e7 duraklad\u0131 ancak hen\u00fcz Irak\u2019taki duruma gelinemedi.<\/p>\n<p>Gelinen bu noktada unutulan diplomatik s\u00f6ylemler tekrar hat\u0131rlanmal\u0131 ve hat\u0131rlat\u0131lmal\u0131d\u0131r. H\u00fck\u00fcmetimiz, ara s\u0131ra toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yapsa da bunlar yeteri kadar s\u0131k ve g\u00fcr de\u011fildir. En son 30.000 ki\u015filik ordu meselesinde Rusya toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc vurgusu, Suriye hain vurgusu, T\u00fcrkiye ise ter\u00f6re destek olunmamas\u0131 gerekti\u011fi vurgusu yapm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dc\u00e7 vurgu da do\u011frudur ancak T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan bunlardan diplomatik anlamda en etkili olabilecek olan ter\u00f6rle m\u00fccadelenin yan\u0131nda toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc vurgusunu daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ses ile ifade etmektir.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Bug\u00fcn i\u00e7in \u00e7ok hayalci ka\u00e7an s\u00f6z konusu g\u00f6r\u00fc\u015fler i\u00e7in Rice\u2019\u0131n bakanl\u0131k s\u0131ras\u0131ndaki <a href=\"http:\/\/www.washingtonpost.com\/wp-dyn\/articles\/A2015-2005Mar25.html\">bas\u0131n toplant\u0131s\u0131na<\/a> veya bakan olmadan \u00f6nce yazd\u0131\u011f\u0131 <a href=\"https:\/\/www.washingtonpost.com\/archive\/opinions\/2003\/08\/07\/transforming-the-middle-east\/2a267aac-4136-45ad-972f-106ac91e5acd\/?utm_term=.23a2152f2a94\">yaz\u0131s\u0131na<\/a> bak\u0131labilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2003&#8217;ten bug\u00fcne Ortado\u011fu&#8217;daki geli\u015fmeler aras\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;nin konumu nedir, yap\u0131lan eylemler ve s\u00f6ylemlerdeki &#8220;tutarl\u0131l\u0131k&#8221; 100 y\u0131ll\u0131k cumhuriyetin gelece\u011fini nas\u0131l etkileyecek? Konuralp Ercilasun haf\u0131zalar\u0131 tazeleyerek ne yapmal\u0131 sorusunu cevapl\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":1021,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[59,2,67,69],"tags":[],"coauthors":[10],"class_list":["post-1020","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-abd","category-genel","category-tehditler","category-yakin-cografya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1020","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1020"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1020\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1021"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1020"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1020"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1020"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=1020"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}