![\"\"](\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1_0OQ6pi8UowIz908PlQ6WGw-768x510.jpeg\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u0130kbal Vurucu (\u0130V).: <\/strong>Tarihin pek \u00e7ok konusunda oldu\u011fu gibi Cumhuriyet tarihi ile ilgili baz\u0131 konular g\u00fcn\u00fcm\u00fczde belirli ideolojik gruplar taraf\u0131ndan s\u00fcrekli g\u00fcndeme getirilmekte ve tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131lmaktad\u0131r. Milli M\u00fccadele\u2019nin ba\u015flang\u0131c\u0131 ile ilgili tarih\u00ee ger\u00e7eklerle ve bilimsel yakla\u015f\u0131mla uyu\u015fmayan iddialar s\u00f6z konusudur. Bu konular\u0131n ba\u015f\u0131nda da Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn 19 May\u0131s 1919\u2019da Samsun\u2019a \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ve Milli M\u00fccadele\u2019nin ba\u015flat\u0131lmas\u0131 gelmektedir. 19 May\u0131s 1919\u2019un Milli M\u00fccadele tarihimizdeki yeri ve \u00f6nemi nedir? Neden bir tart\u0131\u015fma konusu yap\u0131lmaktad\u0131r?<\/em><\/p>\n Umut Karabulut (UK):<\/strong> M\u00fcsaadenizle cevab\u0131ma son sorunuzdan ba\u015flayay\u0131m. Bilindi\u011fi \u00fczere T\u00fcrkiye\u2019de bir tak\u0131m \u00e7evreler Milli M\u00fccadele\u2019nin asl\u0131nda bir saray hareketi oldu\u011fu tezini i\u015flemekte ve bu y\u00f6nde bir alg\u0131 yaratma \u00e7abas\u0131 i\u00e7erisindeler. Bu iddialar asl\u0131nda hayli eski olmakla birlikte \u201calg\u0131 operasyonu\u201d son y\u0131llarda h\u0131z kazand\u0131. San\u0131r\u0131m bunun iki temel gerek\u00e7esi var. \u0130lki Osmanl\u0131 Devleti\u2019ne ideolojik olarak ba\u011fl\u0131 olan kitleler ile Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc diye tabir edece\u011fimiz cumhuriyet ku\u015faklar\u0131n\u0131 ortak bir paydada birle\u015ftirmek. Asl\u0131nda Atat\u00fcrk devrimlerine g\u00f6n\u00fcl vermi\u015f hemen hi\u00e7bir cumhuriyet\u00e7i, Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin miras\u0131n\u0131 ve tarih i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi olumlu eylemleri ink\u00e2r etmez. O, T\u00fcrk tarihinin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Ancak burada yap\u0131lmak istenen oldu\u011fundan farkl\u0131 bir Osmanl\u0131 portresi \u00e7izmek ve maalesef son d\u00f6neminde i\u015fgalcilerle i\u015fbirli\u011fi i\u00e7erisine girmi\u015f bir tak\u0131m \u00e7evreleri aklamak gibi bir d\u00fc\u015f\u00fcncenin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. \u0130kinci gerek\u00e7e ise ne yaz\u0131k ki ilki kadar masum de\u011fil. Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019n\u0131n T\u00fcrk ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sava\u015f\u0131ndaki rol\u00fcn\u00fc hafifletmek ve onu bu hareketin lideri konumundan indirerek Osmanl\u0131 Devleti\u2019ne ba\u011fl\u0131 bir subay olarak lanse etmek. Tabii bu d\u00fc\u015f\u00fcncedeki temel yanl\u0131\u015f, milli hareketin Osmanl\u0131 saray\u0131ndan ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik tarihsel bir y\u00f6nlendirme yap\u0131lmak istenmesi.<\/p>\n 19 May\u0131s tarihine gelene dek \u00fclke i\u00e7erisinde bir\u00e7ok kurtulu\u015f \u00e7aresi ortaya at\u0131ld\u0131. Atat\u00fcrk Nutuk<\/em>\u2019ta bunlara de\u011finir. Ancak bunlar\u0131n hi\u00e7birisi, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flamada ge\u00e7erli bir y\u00f6ntem \u00f6nermedi\u011fi gibi, \u201cmilli s\u0131n\u0131rlar i\u00e7erisinde hakimiyet-i milliye esas\u0131na m\u00fcstenit yeni bir devlet d\u00fczeni\u201d de \u00f6ng\u00f6rmemekteydi. Dolay\u0131s\u0131yla gerek mandac\u0131l\u0131k, gerekse de b\u00f6lgesel kurtulu\u015f \u00e7areleri T\u00fcrk Milli M\u00fccadelesinin ve devam\u0131nda T\u00fcrk devriminin ba\u015fard\u0131\u011f\u0131 i\u015ften bahsetmiyor. Kiminde \u0130ngiltere veya Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin insaf\u0131na b\u0131rak\u0131lan mandac\u0131l\u0131k fikirleri, di\u011ferinde ise bu \u00fclkeden ne kurtard\u0131k k\u00e2r bilelim mant\u0131\u011f\u0131yla hareket eden b\u00f6lgecilik fikirleri. 19 May\u0131s 1919 tarihi, ulusal s\u0131n\u0131rlar i\u00e7erisinde tam ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u00fclke kurma yolundaki zorlu yolculu\u011fun ilk ad\u0131m\u0131d\u0131r.<\/p>\n \u0130.V.: <\/strong>\u015eu halde 1919 y\u0131l\u0131n\u0131n temel zorluklar\u0131 ve Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019y\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini \u00f6zel k\u0131lan neydi?<\/em><\/p>\n U.K.: <\/strong>Yukar\u0131da da belirtti\u011fim gibi Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019n\u0131n y\u00f6ntemi, tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u00e7\u0131 bir y\u00f6ntem ve bunu ger\u00e7ekle\u015ftirirken ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 da sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bak\u0131n, 1919 y\u0131l\u0131 zor bir y\u0131l. Ben \u015f\u00f6yle g\u00f6r\u00fcyorum olay\u0131. 1402 Ankara Sava\u015f\u0131ndan bu yana Anadolu\u2019daki T\u00fcrk varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tehlikeye girdi\u011fi tek d\u00f6nemdir 1919 ve sonras\u0131. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn bir kere, \u015fayet 1919 y\u0131l\u0131 boyunca ger\u00e7ekle\u015fen i\u015fgaller ve bunun sonucu ortaya \u00e7\u0131kan Sevr bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131 fiilen de tahakkuk etmi\u015f olsayd\u0131, bug\u00fcn hangi s\u0131n\u0131rlar i\u00e7erisinde ve ne \u015fekilde bir T\u00fcrk Devletinden bahsedecektik? \u015eimdi bunlar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde birtak\u0131m gen\u00e7lere uzak birer ihtimal olarak geliyor, derste anlat\u0131rken hissedebiliyorum. Ancak de\u011fil, Sevr Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131 basbaya\u011f\u0131 imzaland\u0131 ve uygulanmas\u0131n\u0131 engelleyen T\u00fcrk milli m\u00fccadelesi oldu.<\/p>\n \u015eimdi bu \u015fartlar alt\u0131nda 1919 y\u0131l\u0131 benim tabirimle \u201cT\u00fcrk ayd\u0131n\u0131n\u0131n ve siyaset\u00e7isinin bunal\u0131m ve \u00e7aresizlik y\u0131l\u0131\u201d olmu\u015ftur. Bu ne demek? \u015e\u00f6yle ki, elde somut hi\u00e7bir kurtulu\u015f \u00e7aresi kalmam\u0131\u015f. \u00dclke ger\u00e7ek manada bitmi\u015f t\u00fckenmi\u015f, iktidar sahipleri \u00e7oktan teslim olmu\u015f ve \u0130tilaf Devletlerinin d\u00fcmen suyuna girmi\u015fler. Ordu da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f, halk bi\u00e7are. Dolay\u0131s\u0131yla \u015fimdi bu \u015fartlar alt\u0131nda bir tak\u0131m ayd\u0131nlar ve hatta vatansever ayd\u0131nlar, mesela Amerikan mandas\u0131n\u0131 \u00f6nerdiler. \u00d6rne\u011fin Halide Edip Han\u0131m. Kendisi malum ger\u00e7ek bir vatansever. M\u00fctareke \u00f6ncesi T\u00fcrk Oca\u011f\u0131 \u00e7evresinden ve realist bir ki\u015fi. 1918 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrk Oca\u011f\u0131 kongre yap\u0131yor ve orada \u201cD\u0131\u015f T\u00fcrkler\u201d meselesi g\u00fcndeme geliyor. Halide Han\u0131m al\u0131nacak karar\u0131 etkiliyor ve \u00f6ncelik T\u00fcrkiye T\u00fcrklerinin olmal\u0131 diyor. B\u00f6yle realist birisi. Ancak o Halide Han\u0131m baz\u0131 \u00e7evrelerce Amerikan mandaterli\u011fiyle su\u00e7lan\u0131yor. Do\u011frudur, bas\u0131na deme\u00e7leri vard\u0131r. Ama olay\u0131 kendi \u015fartlar\u0131 i\u00e7erisinde de\u011ferlendirmeliyiz. Dedi\u011fim gibi, ayd\u0131nlar\u0131n ve siyaset\u00e7ilerin bir\u00e7o\u011funun \u00e7aresizlik i\u00e7erisinde k\u0131vrand\u0131klar\u0131 bir d\u00f6nem. \u201cBunal\u0131m ve \u00c7aresizlik Y\u0131l\u0131\u201d. Bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f bulam\u0131yorlar ve \u00e7e\u015fitli fikirler g\u00fcndeme geliyor. Amerikan mandaterli\u011fi gibi. Ancak bu ki\u015filerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131, \u0131\u015f\u0131k yand\u0131\u011f\u0131nda hatalar\u0131ndan d\u00f6nm\u00fc\u015f ve Milli M\u00fccadele saflar\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mustafa Kemal\u2019de ne Milli M\u00fccadele y\u0131llar\u0131nda ne de sonraki s\u00fcre\u00e7te bunu hi\u00e7 sorun etmedi ve g\u00fcndeme getirmedi bu \u015fah\u0131slar ad\u0131na. \u0130stanbul H\u00fck\u00fcmeti ve saray\u0131n hatas\u0131 ise, ba\u015f\u0131ndan itibaren takip ettikleri hatal\u0131 politikalardan vazge\u00e7memek oldu. Milli harekete inanmad\u0131lar ve onu desteklemediler. Bir s\u00fcre sonra da olay iktidar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131na d\u00f6nd\u00fc ve ne yaz\u0131k ki Vahdettin, ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi eylemlerle sadece T\u00fcrk halk\u0131na s\u0131rt \u00e7evirip k\u00f6t\u00fcl\u00fck etmekle kalmad\u0131, Osmanl\u0131 tarihine de b\u00fcy\u00fck bir haks\u0131zl\u0131k yapt\u0131.<\/p>\n \u0130.V<\/strong>.: 19 May\u0131s 1919 da Mustafa Kemal\u2019in Anadolu\u2019ya ge\u00e7i\u015fi ile ilgili Vahdettin\u2019in -muhtemelen Vahdettin\u2019i aklamak ad\u0131na- Mustafa Kemal\u2019i Anadolu\u2019ya gizli bir g\u00f6revle, yani \u00fclkeyi kurtarmas\u0131 i\u00e7in, g\u00f6nderdi\u011fi iddia edilmektedir. Bu iddialar\u0131n\u0131 da Mustafa Kemal Anadolu\u2019ya ge\u00e7meden \u00f6nce Vahdettin\u2019i ziyareti s\u0131ras\u0131nda \u201dPa\u015fa Pa\u015fa bu millete \u00e7ok hizmet ettin Millet senden yeni hizmetler bekliyor\u201d diyerek g\u00f6revi vermesine dayand\u0131rmaktad\u0131r. Neden Mustafa Kemal? Ba\u015fka bir komutan de\u011fil de Mustafa Kemal Anadolu\u2019ya g\u00f6nderiliyor? Mustafa Kemal\u2019in ve Vahdettin\u2019in \u00f6zel bir g\u00fcndemi var m\u0131yd\u0131? Varsa bu neydi?<\/em><\/p>\n U.K.: <\/strong>\u00d6ncelikle \u015funu belirtelim. Biz Vahdettin ile Mustafa Kemal aras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fmenin detaylar\u0131n\u0131 bizzat Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019dan \u00f6\u011freniyoruz. Falih R\u0131fk\u0131 Atay\u2019a anlatt\u0131\u011f\u0131 ve 1926 y\u0131l\u0131nda H\u00e2kimiyet-i Milliye <\/em>gazetesinde tefrika edilen notlarda, Vahdettin\u2019in (kendisinin Samsun\u2019a \u00e7\u0131kmadan evvelki) son g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde, masada duran bir tarih kitab\u0131n\u0131 g\u00f6stererek; \u201cPa\u015fa, Pa\u015fa, \u015fimdiye kadar devlete \u00e7ok hizmet ettin, bunlar\u0131n hepsi art\u0131k bu kitaba girmi\u015ftir. Bunlar\u0131 unutun, as\u0131l \u015fimdi yapaca\u011f\u0131n hizmet hepsinden m\u00fchimdir. Pa\u015fa devleti kurtarabilirsin!\u201d<\/em> dedi\u011finden bahsediyor. Tabii, b\u00fcy\u00fck bir \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. \u015eehzadeli\u011finden tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 Vahdettin\u2019den ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u00e7\u0131 bir hareket beklemiyor. Zaten yaz\u0131n\u0131n devam\u0131nda Vahdettin\u2019in kendisinden beklentisinin, i\u015fgalcilerin d\u00fcmen suyuna giderek onlar\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtmamak ve uygun g\u00f6recekleri s\u0131n\u0131rlar i\u00e7erisinde \u00fclkenin (ve hanedan\u0131n) devam\u0131n\u0131 sa\u011flamak oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Bam teli de burada koptu san\u0131r\u0131m. Bir\u00e7ok yazar bunu, Vahdettin\u2019in Mustafa Kemal\u2019i asl\u0131nda gizli bir g\u00f6revle g\u00f6nderdi\u011fi ve \u00fclkeyi kurtarmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi \u015feklinde tevil ettiler. Bir kere \u015funu d\u00fc\u015f\u00fcnelim, tarih b\u00f6yle cereyan etmi\u015f olsayd\u0131 ve Mustafa Kemal Pa\u015fa kendisine verilen g\u00f6revi kendi iktidar\u0131 i\u00e7in kullanm\u0131\u015f olsayd\u0131, 1926 y\u0131l\u0131nda ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fananlar\u0131 Falih R\u0131fk\u0131\u2019ya anlat\u0131r m\u0131yd\u0131? Muhtemelen o, tarihsel ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131klar\u0131n do\u011frulu\u011fundan emin, vicdan\u0131 rahat bir \u015fekilde bunlar\u0131 not ettirmi\u015ftir. \u0130kincisi de olaylar\u0131 tarihsel boyutunda inceledi\u011fimizde, Vahdettin\u2019in Mustafa Kemal\u2019e b\u00f6yle bir g\u00f6rev vermi\u015f olamayaca\u011f\u0131n\u0131 derhal anl\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Vahdettin, sonradan ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi tutum ve eylemlerin hemen t\u00fcm\u00fcnde Mustafa Kemal\u2019i ve dolay\u0131s\u0131yla milli hareketi bo\u011fmaya y\u00f6nelik her t\u00fcrl\u00fc ad\u0131m\u0131 atm\u0131\u015ft\u0131r. Nihayet en sonunda, 1920 Nisan\u2019\u0131nda Mustafa Kemal Pa\u015fa ve Rauf Bey hakk\u0131nda idam fetvas\u0131 yay\u0131nlatm\u0131\u015f, milli harekete kat\u0131lanlar\u0131 hainlikle su\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131r. 1920 ve 21 T\u00fcrkiye\u2019sinde i\u015fgaller kadar isyanlar\u0131n da b\u00fcy\u00fck olumsuzluklar\u0131 olmu\u015ftur ve ne yaz\u0131k ki bu isyanlarda yay\u0131nlanan fetva ve \u0130stanbul\u2019un sergiledi\u011fi tutumun yeri b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n Son olarak; Neden ba\u015fkas\u0131 de\u011fil de Mustafa Kemal Pa\u015fa bu g\u00f6reve se\u00e7ildi sorusuna gelelim. Bir kere Mustafa Kemal Pa\u015fa \u0130ttihat\u00e7\u0131 de\u011fil. Malum \u0130ttihat\u00e7\u0131lar Osmanl\u0131 Devleti\u2019ni Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131na Almanya\u2019n\u0131n yan\u0131nda sokmu\u015f ve bir \u015fekilde \u0130ngilizler de d\u00e2hil olmak \u00fczere \u0130tilaf Devletlerine zorluk \u00e7\u0131karm\u0131\u015flard\u0131r. Zaten M\u00fctareke d\u00f6neminde \u0130ngilizlerin Osmanl\u0131\u2019ya hay\u0131rhah yakla\u015fmamalar\u0131ndaki temel gerek\u00e7e de Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda (\u00c7anakkale ve Kut\u2019\u00fcl Amare gibi bir tak\u0131m cephelerde ) ya\u015fad\u0131klar\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n bedelini \u00f6detme iste\u011fidir. \u0130ngiliz Ba\u015fbakan Lloyd George\u2019un siyaseti t\u00fcm\u00fcyle, Yunanistan yanl\u0131s\u0131 olup, Bat\u0131 Anadolu ve Trakya\u2019dan T\u00fcrkleri \u00e7\u0131karma siyasetini g\u00fctmektedir. Bak\u0131n, T\u00fcrkiye\u2019de \u0130ttihat\u00e7\u0131l\u0131k mefhumu, ifrat-tefrit kabilinden ele al\u0131n\u0131yor. Tarihi ba\u011flam\u0131nda yerli yerine oturtup de\u011ferlendirilemiyor. Burada konumuz Milli M\u00fccadele ve \u015funu s\u00f6ylemek gerekir. \u0130ttihat\u00e7\u0131 kadrolar\u0131n Milli M\u00fccadele i\u00e7erisindeki faydas\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bilhassa, \u0130ttihat\u00e7\u0131 siyaseti b\u0131rakm\u0131\u015f ancak \u0130ttihat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n ba\u011fr\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 milliyet\u00e7i karakteri, T\u00fcrk ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sava\u015f\u0131na yans\u0131tan kadrolardan bahsediyorum. Zaten T\u00fcrk ulus-devletinin kurulu\u015funda da \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti\u2019nin \u0130kinci Me\u015frutiyet d\u00f6neminden itibaren ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi politikalar\u0131n \u00f6nemli katk\u0131s\u0131 olmu\u015ftur. Mustafa Kemal Pa\u015fa ise \u0130ttihat\u00e7\u0131 de\u011fildi ve bu husus, d\u00f6nemin \u015fartlar\u0131nda kendisini saray nezdinde muteber k\u0131lmaktayd\u0131.<\/p>\n \u0130kinci gerek\u00e7e ba\u015far\u0131l\u0131 bir komutan, bilinen bir kurmay subay olmas\u0131. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndaki ba\u015far\u0131lar\u0131 ortada. 1918 ilkbahar\u0131nda Ru\u015fen E\u015fref\u2019in Yeni Mecmua\u2019<\/em>da kendisi ile m\u00fclakat\u0131 var ve bu sonra Anafartalar Kumandan\u0131 Mustafa Kemal ile M\u00fclakat <\/em>ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile kitapla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Ayn\u0131 tarihlerde B\u00fcy\u00fck Mecmua, <\/em>\u201cB\u00fcy\u00fcklerimiz\u201d yaz\u0131 dizisi i\u00e7erisinde Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019ya yer veriyor ve kendisinden, gelecekte \u00fclkeye b\u00fcy\u00fck hizmetlerde bulunacak bir ki\u015fi olarak bahsediyor. Yani hen\u00fcz daha B\u00fcy\u00fck Harp bitmeden, Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019n\u0131n kamuoyu taraf\u0131ndan tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda Karadeniz b\u00f6lgesindeki kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 giderebilecek vas\u0131flara sahip olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor Harbiye Nezareti ve h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019n\u0131n niyetini sezen bir tak\u0131m vatansever \u00e7evreler var Harbiye Nezaretinde ve bunlar, Pa\u015fa\u2019n\u0131n ismini \u00f6n plana \u00e7\u0131karm\u0131\u015f olabilir. Nitekim Sadrazam Kona\u011f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen bir yemekten sonra Cevat Pa\u015fa\u2019n\u0131n kendisine, \u201cBir \u015fey mi yapacaks\u0131n Kemal?\u201d <\/em>diye sormas\u0131 ve \u201cEvet Pa\u015fam bir \u015fey yapaca\u011f\u0131m\u201d<\/em> cevab\u0131n\u0131n verilmesi, Mustafa Kemal\u2019in niyetinin sezildi\u011fine i\u015farettir. Ve nihayet, Vahdettin ile 1917-18 y\u0131llar\u0131nda Almanya gezisinden gelen tan\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131, Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019n\u0131n \u00f6n plana \u00e7\u0131kmas\u0131nda etkili olmu\u015f olabilir. Nihayetinde Vahdettin\u2019in de b\u00fcy\u00fck \u00f6nceli\u011fi, \u0130ttihat\u00e7\u0131 olmayan bir subaya g\u00f6rev vermek ve Karadeniz b\u00f6lgesindeki kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 gidermek gerekir ki yeni i\u015fgaller olmas\u0131n ve imzalanacak bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131nda bilhassa \u0130ngilizler, Osmanl\u0131\u2019ya y\u00f6nelik yumu\u015fak bir tutum sergilesinler.<\/p>\n \u0130.V.: <\/strong>23 Nisan 1920 de TBMM\u2019nin a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan sonra Vahdettin Anadolu hareketinin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u0130ngilizlerle ortak hareket etti. 20 Nisan 1920\u2019de devletin resmi gazetesi Takvimi Vekayi\u2019de yay\u0131nlanan \u015eeyh\u00fclislam fetvas\u0131 \u0130ngiliz u\u00e7aklar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Anadolu\u2019nun \u00e7e\u015fitli y\u00f6relerine da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131. Fetvan\u0131n ard\u0131ndan \u00e7o\u011funlu\u011fu Teali \u0130slam Cemiyeti \u00fcyesi olan din adamlar\u0131 \u201cHeyeti Nasihalar\u201d olu\u015fturup kasaba kasaba dola\u015ft\u0131. Mustafa Kemal ve arkada\u015flar\u0131n\u0131 vatan haini, Allahs\u0131z Bol\u015fevikler olarak ilan etti.\u00a0Bu tabloyu nas\u0131l de\u011ferlendirmeliyiz? O d\u00f6nem Anadolu\u2019daki M\u00fccadele, \u0130stanbul taraf\u0131ndan bir ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelesi olarak g\u00f6r\u00fclmemesinin sebebi nedir? \u0130\u015fgal alt\u0131ndaki bir \u00fclkenin kurtar\u0131lmas\u0131na o \u00fclkenin y\u00f6neticilerinin kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n psikolojik, ideolojik, toplumsal sebepleri neler olabilir?<\/em><\/p>\n U.K.: <\/strong>Ne yaz\u0131k ki, T\u00fcrk tarihinin en karanl\u0131k anlar\u0131ndan biridir o fetvan\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131 ve yaratt\u0131\u011f\u0131 etkiler. \u00d6ncelikle Vahdettin ve \u0130stanbul\u2019un ba\u015f\u0131ndan itibaren yanl\u0131\u015f bir politika izledi\u011finden bahsetmek gerekiyor. \u015eimdi bir tak\u0131m \u00e7evreler mecburdu vs. diyorlar. Ba\u015fka se\u00e7ene\u011fi yoktu, \u0130stanbul i\u015fgal alt\u0131ndayd\u0131 gibi. H\u00e2lbuki Anadolu\u2019ya ge\u00e7ebilirdi, \u0130ngilizlere direnebilirdi ve nihayetinde o fetvalar\u0131 ve idam kararlar\u0131n\u0131 yay\u0131nlatmaya bilirdi. Siyasi bask\u0131 belki ama \u00fczerinde can g\u00fcvenli\u011fiyle ilgili bir tehdit yoktu. Bak\u0131n, d\u00fcnya tarihinde i\u015fgalci g\u00fc\u00e7lerle, gerek\u00e7eleri ne olursa olsun i\u015fbirli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, ulusa ihanet etmi\u015f say\u0131l\u0131yorsunuz. Gerek\u00e7esi, ulusun menfaatine olsa bile \u2013ki Vahdettin\u2019in tutumunda b\u00f6yle bir \u015feyin olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k-.<\/p>\n Vahdettin\u2019in bu tutumunda \u00f6ne \u00e7\u0131kan iki unsuru de\u011ferlendirmek gerekiyor. Birincisi, \u015eeyh\u00fclislam fetvas\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ki bu fetva halife ad\u0131na \u2013yani Vahdettin- yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Dini arg\u00fcmanlar kullan\u0131larak halk\u0131n deste\u011fi sa\u011flanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Ba\u015far\u0131l\u0131 da olmu\u015ftur. Bak\u0131n ben Amerikan ar\u015fivlerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m bir d\u00f6nem. Oradaki baz\u0131 belgelerde; da\u011flardaki baz\u0131 T\u00fcrklerin, kasaba ve k\u00f6ylerdeki M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrk unsur taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yaz\u0131yordu. Muhtemelen \u00f6ld\u00fcr\u00fclenler Kuva-y\u0131 Milliyeciler. Yukar\u0131da da bahsetti\u011fim gibi, \u0130stanbul h\u00fck\u00fcmetinin tutumu, milli harekete \u00e7ok b\u00fcy\u00fck zarar vermi\u015ftir. Adeta bir i\u00e7 sava\u015f ortam\u0131 yaratm\u0131\u015ft\u0131r \u00fclkede. \u0130stanbul H\u00fck\u00fcmetine yine dinsel y\u00f6ntemle cevap verilmi\u015f ve Ankara M\u00fcft\u00fcs\u00fc B\u00f6rek\u00e7izade R\u0131fat Efendi (1924\u2019te ilk Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkan\u0131 olmu\u015ftur) ba\u015fta olmak \u00fczere, Anadolu\u2019daki bir\u00e7ok m\u00fcft\u00fc, i\u015fgal alt\u0131ndaki bir b\u00f6lgede yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u015eeyh\u00fclislam\u2019\u0131n fetvas\u0131n\u0131n ge\u00e7ersiz oldu\u011funu duyurmu\u015flard\u0131r. Buna, Milli M\u00fccadele tarihinde \u201cfetvalar sava\u015f\u0131\u201d denir.<\/p>\n \u00d6nemli olan ikinci nokta ise, TBMM\u2019nin a\u00e7\u0131l\u0131p, milli hareketin devletle\u015fmeye ba\u015flamas\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 endi\u015fe olmu\u015ftur \u0130stanbul H\u00fck\u00fcmeti ve saray nezdinde. Daha da h\u0131r\u00e7\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r ve ba\u011flar geri d\u00f6n\u00fclmez bir \u015fekilde kopmu\u015ftur. Art\u0131k olan biten, T\u00fcrkiye \u00fczerinde bir iktidar m\u00fccadelesidir ayn\u0131 zamanda. Hep s\u00f6ylerim, bizim ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sava\u015f\u0131m\u0131z\u0131, d\u00fcnyadaki bir\u00e7ok ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelesinden ay\u0131ran bir y\u00f6n var, o da bu sava\u015f\u0131n ayn\u0131 zamanda ulusal egemenlik boyutunun olmas\u0131. Yani hem i\u015fgalci emperyalist g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hem de monar\u015fiye kar\u015f\u0131 ulusal egemenlik m\u00fccadelesi ger\u00e7ekle\u015ftirdik.<\/p>\n \u0130.V.: <\/strong>Milli M\u00fccadelenin en b\u00fcy\u00fck sorunu hi\u00e7 ku\u015fkusuz ki maddi kaynaklard\u0131.\u00a0 Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Milli M\u00fccadele\u2019de kendi paras\u0131n\u0131 dahi kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Paras\u0131zl\u0131k Milli M\u00fccadele\u2019nin hangi zor \u015fartlar alt\u0131ndan kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Milli M\u00fccadele\u2019de mali kaynaklar\u0131m\u0131z nelerdi? Ekonomik a\u00e7\u0131dan iyi olsayd\u0131k daha k\u0131sa zamanda daha az zaiyatla sava\u015f\u0131 bitirebilir miydik? Bu durum Milli M\u00fccadele\u2019nin ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131n\u0131 nas\u0131l etkilemi\u015ftir?<\/em><\/p>\n U.K.: <\/strong>Ekonomik a\u00e7\u0131dan iyi olmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. B\u0131rak\u0131n Anadolu hareketini, Osmanl\u0131 Devleti dahi, bir tak\u0131m ekonomik ve askeri imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131nda t\u00fcketmi\u015ftir. Ticaret yapacaks\u0131n\u0131z, elinizde ara\u00e7lar\u0131n\u0131z kalmam\u0131\u015f. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesi T\u00fcrk deniz ticaret filosu ile sonras\u0131ndaki filo aras\u0131nda ciddi bir eksilme var \u00f6rne\u011fin. Anadolu\u2019nun elinde ise hemen hi\u00e7bir \u015fey yok. Ancak burada \u00f6nemli olan en b\u00fcy\u00fck unsur motivasyon ve \u00f6rg\u00fct\u00e7\u00fcl\u00fckt\u00fcr. Mustafa Kemal Pa\u015fa bilhassa 1919 ve 1920 y\u0131llar\u0131nda bunu sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Silah, cephane, para yok. Milli M\u00fccadelenin \u00f6rg\u00fctlenme d\u00f6neminde Mustafa Kemal Pa\u015fa, kendi b\u00fct\u00e7esinden harcama yap\u0131yor arkada\u015flar\u0131 i\u00e7in. Ankara \u00f6yle aman aman bir yer de\u011fil. Ben bir \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131m ve Ankara\u2019n\u0131n ba\u015fkent ilan edili\u015fine \u0130stanbul bas\u0131n\u0131n\u0131n tepkilerini de\u011ferlendirdim. 1923 Ekiminde dahi Ankara toz toprak i\u00e7erisinde ve b\u0131rak\u0131n ba\u015fkent vas\u0131flar\u0131n\u0131, bir tak\u0131m bar\u0131nma gibi bir tak\u0131m temel ihtiya\u00e7lar\u0131n zor kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131 bir yer konumunda. Ancak Milli M\u00fccadele y\u0131llar\u0131nda bir tak\u0131m ekonomik girdiler sa\u011fland\u0131. Bunlar, TBMM\u2019nin egemenlik kurdu\u011fu b\u00f6lgelerden ald\u0131\u011f\u0131 vergiler, Sovyet Rusya\u2019dan gelen bir tak\u0131m yard\u0131mlar, Hint M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n yard\u0131mlar\u0131, D\u00fcyun-u Umumiye \u0130daresi\u2019nin el konulan gelirleri olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca Anadolu i\u015fgalini peyderpey b\u0131rakan \u0130talya ve Fransa\u2019n\u0131n bir tak\u0131m silahlar\u0131 da \u00e7e\u015fitli ko\u015fullar d\u00e2hilinde b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n Dolay\u0131s\u0131yla, maddi ko\u015fullar\u0131n iyi olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k ancak s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde bunlar\u0131n \u00fcstesinden gelinmi\u015ftir.<\/p>\n \u0130.V.:<\/strong> \u201cResmi tarihle y\u00fczle\u015fme\u201d, \u201cDerin tarih\u201d, \u201cYalan s\u00f6yleyen tarih utans\u0131n\u201d gibi s\u00f6ylemler \u00fczerinden tarihi ger\u00e7ekler alt \u00fcst ediliyor. Hainleri kahraman, kahramanlar\u0131 hain ilan ediliyor. Bu \u201ctarih operasyonu\u201d \u00e7er\u00e7evesinde belli \u201cgazeteci-tarih\u00e7iler\u201d, \u201cakademisyenler\u201d adeta \u201ctetik\u00e7ilik\u201d yap\u0131yor. Her g\u00fcn gazete k\u00f6\u015felerinde, tv kanallar\u0131nda, yazd\u0131klar\u0131 kitaplarda ve \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 dergilerde \u201cyak\u0131n tarihi\u201d e\u011fip b\u00fckerek Atat\u00fcrk ve Cumhuriyet kar\u015f\u0131t\u0131 bir \u201ckurmaca bir tarih\u201d \u00fcretiyor. Sizce bununla ne ama\u00e7lan\u0131yor? Bu normal bir durum mudur?<\/em><\/p>\n U.K.: <\/strong>Bak\u0131n her \u00fclkenin temel de\u011ferleri vard\u0131r. Kurucusu, de\u011fi\u015fmez ilkeleri, rejimi ve rejimini olu\u015fturan bir tak\u0131m ilkeler gibi. Bunlarla oynamamak gerekir. Yoksa \u00fclkenin DNA\u2019s\u0131yla oynam\u0131\u015f oluyorsunuz. Ne yaz\u0131k ki Cumhuriyet tarihimiz boyunca bu konuda \u00f6nemli yanl\u0131\u015flar yap\u0131ld\u0131. Bir tak\u0131m iftiralar ve yalanlar servis ediliyor s\u00fcrekli. Bunlar sistematik hale geldi. Asl\u0131nda belli odaklar taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131yor ancak dedi\u011finiz gibi ne yaz\u0131k ki kitleleri etkiliyor. Yine de Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck dedi\u011fimiz ve asl\u0131nda T\u00fcrk Devrimi\/Atat\u00fcrk Devriminin temel ilkelerini olu\u015fturan de\u011ferlerin evrensel ve genel ge\u00e7er oldu\u011funu da g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00d6rne\u011fin, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn en \u00e7ok ele\u015ftirilen \u201cdevlet\u00e7ilik\u201d ve \u201chalk\u00e7\u0131l\u0131k\u201d ilkelerinin i\u00e7inden ge\u00e7ti\u011fimiz pandemi g\u00fcnlerinde yeniden en \u00f6nemli de\u011ferlerden bir tanesi haline geldi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Hem de b\u0131rak\u0131n bizi, d\u00fcnyan\u0131n s\u00fcper g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan. Yani \u00f6rne\u011fin havac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcnde devletle\u015ftirmelerden bahsediliyor, b\u00fcy\u00fck fabrikalar\u0131n ha keza, sa\u011fl\u0131k sisteminin halk\u00e7\u0131 bir anlay\u0131\u015fla yeniden ele al\u0131nmas\u0131 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminin \u00fclkemiz i\u00e7in \u00f6nemli de\u011ferler i\u00e7erdi\u011fini rahatl\u0131kla s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n G\u00f6zlemime gelecek olursak, Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminin, gen\u00e7ler taraf\u0131ndan daha fazla benimsendi\u011fini g\u00f6r\u00fcyorum. Eskiden bu meselelere ilgisiz olan baz\u0131 ki\u015filer dahi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde milli bayramlar\u0131 kutluyor, sosyal medyadan mesajlar yay\u0131nl\u0131yorlar. Dolay\u0131s\u0131yla ben gelecek ad\u0131na, do\u011frulu\u011fundan emin oldu\u011fum de\u011ferlerin, \u00fclkenin temel \u00f6\u011feleri olmaya devam edece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n \u0130.V.: <\/strong>S\u00f6z konusu gruplar \u00f6zellikle Kaz\u0131m Karabekir Pa\u015fa\u2019y\u0131 istismar ederek, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019ndaki b\u00fcy\u00fck rol\u00fcn\u00fc azaltma yoluna gidiyorlar. Yazd\u0131klar\u0131 kitaplarda, kat\u0131ld\u0131klar\u0131 tv programlar\u0131nda ve \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 dergilerde \u201cKurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131 Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn de\u011fil Kaz\u0131m Karabekir\u2019in ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019na sonradan kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 (!)\u201d iddia ederek, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ger\u00e7ek \u00f6nderinin Karabekir oldu\u011funu ileri s\u00fcr\u00fcyorlar. Konuyla ilgili g\u00f6r\u00fc\u015fleriniz nelerdir?<\/em><\/p>\n U.K.: <\/strong>Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019n\u0131n milli bir devlet \u00fczerinde yola devam etme d\u00fc\u015f\u00fcnceleri Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131n sonlar\u0131na dayan\u0131r. Arap Vilayetlerinde m\u00fccadele etmenin gereksizli\u011finden bahseder daha 1917 ve 18 y\u0131llar\u0131nda. Nihayetinde b\u00f6lge halk\u0131 Osmanl\u0131 Devletine s\u0131rt \u00e7evirmi\u015ftir. M\u00fctareke D\u00f6neminde ise Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn \u015ei\u015fli\u2019deki evinde ger\u00e7ekle\u015fen toplant\u0131lar \u00f6nemli bir d\u00f6nemin ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r. \u00c7e\u015fitli hat\u0131rattan anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kadar\u0131yla Mustafa Kemal Pa\u015fa zaten oradaki \u00e7ekirdek ekibin lideri olarak belirmi\u015ftir. Do\u011fru olan \u015fu; Karabekir ve Ali Fuat Pa\u015fa\u2019lar o toplant\u0131larda al\u0131nan kararlar neticesinde Anadolu\u2019da g\u00f6rev talep ediyorlar ve Karabekir Pa\u015fa 15. Kolordu Komutanl\u0131\u011f\u0131na, Erzurum\u2019a g\u00f6revlendiriliyor. Ancak Mustafa Kemal\u2019in Anadolu\u2019ya ge\u00e7mesi birka\u00e7 ay sonra ordu m\u00fcfetti\u015fi olarak ger\u00e7ekle\u015fecektir.<\/p>\n Erzurum\u2019da ger\u00e7ekle\u015fen ve Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019n\u0131n yakalanmas\u0131 emri \u00fczerine Karabekir Pa\u015fa\u2019n\u0131n \u201cEmrinizdeyim Pa\u015fam\u201d <\/em>demesi tarihimiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumlu ancak romantik bak\u0131lmamas\u0131 gereken bir olayd\u0131r. Nihayetinde bu insanlar, yukar\u0131da da belirtti\u011fim gibi, i\u015fbirli\u011fi i\u00e7erisinde Anadolu\u2019ya ge\u00e7tiler ve \u00e7\u0131k\u0131lan yolun \u00e7e\u015fitli olumsuz sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 daha ba\u015ftan tahmin ettiklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Yani Karabekir Pa\u015fa, Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019ya o s\u00f6z\u00fc s\u00f6yleyerek, \u0130stanbul\u2019da at\u0131ld\u0131klar\u0131 yolculu\u011fun zorluklar\u0131n\u0131n gere\u011fini yapm\u0131\u015ft\u0131r. Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019y\u0131 tutuklay\u0131p, aksini yapmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc ve bug\u00fcn tarihin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 pek\u00e2l\u00e2 de\u011fi\u015ftirebilirdi. Ancak bence o zaman, davas\u0131na ve ulusuna ihanet etmi\u015f olurdu ve bug\u00fcn hakk\u0131yla kazanm\u0131\u015f oldu\u011fu, T\u00fcrk tarihinin b\u00fcy\u00fck \u015fahsiyetlerinden bir tanesi olma unvan\u0131n\u0131 kaybederdi.<\/p>\n Karabekir Pa\u015fa\u2019n\u0131n 1933 y\u0131l\u0131nda Milliyet <\/em>gazetesinde tefrika edilen ve Atat\u00fcrk veya onun bilgisi d\u00e2hilinde bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n \u201cMillici\u201d mahlas\u0131yla cevap verdi\u011fi yaz\u0131\u015fmalar sorunun \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131d\u0131r tarih\u00e7ili\u011fimiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan. Karabekir Pa\u015fa, bu yaz\u0131\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda yedi mektup yay\u0131nlam\u0131\u015f ve konunun muhataplar\u0131 taraf\u0131ndan t\u00fcm\u00fcne cevap verilmi\u015ftir. Rahmetli U\u011fur Mumcu, Kaz\u0131m Karabekir Anlat\u0131yor <\/em>isimli kitab\u0131nda bu konuyu ele alm\u0131\u015ft\u0131r. Sonras\u0131nda ise Karabekir Pa\u015fa, \u0130stiklal Harbimizin Esaslar\u0131 <\/em>kitab\u0131n\u0131 yay\u0131nlamak isterken kitap toplat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yanl\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u00e7eri\u011fi ne olursa olsun o kitap yay\u0131nlat\u0131lmal\u0131yd\u0131. Bug\u00fcn o kitapta yaz\u0131lan ve Milli M\u00fccadele tarihimiz ile ilgili \u00e7eli\u015fkiler i\u00e7eren hususlara, bahsetti\u011finiz yanl\u0131 kesimin d\u0131\u015f\u0131nda itibar eden yok. Yani moda deyimle \u201cana ak\u0131m tarih g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc\u201d Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Nutuk<\/em>\u2019ta anlatt\u0131klar\u0131ndan olu\u015fuyor. Ancak kitab\u0131n toplat\u0131lmas\u0131, sanki bir tak\u0131m ger\u00e7ekler saklanmak isteniyor intiba\u0131 do\u011furdu. Zaten daha sonra ve geni\u015fletilmi\u015f olarak \u0130stiklal Harbimiz <\/em>ismiyle tekrar piyasaya s\u00fcr\u00fcld\u00fc bu kitap ve bug\u00fcn T\u00fcrk tarih\u00e7ili\u011finin hizmetindedir ancak dedi\u011fim gibi Atat\u00fcrk-Karabekir meselesinde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir k\u0131r\u0131lma yaratmad\u0131.<\/p>\n 1933 y\u0131l\u0131nda bu olay neden birdenbire patlak verdi, kesin bir cevap vermek g\u00fc\u00e7. Ancak Karabekir gibi entelekt\u00fcel seviyesi y\u00fcksek bir kurmay subay\u0131n, \u00fcstelik siyasette de deneyim kazanm\u0131\u015f bir ismin, kenarda kalmay\u0131 kabul edemeyi\u015fi olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Nitekim Cumhuriyetin ilan\u0131 s\u00fcrecinde bilindi\u011fi \u00fczere Karabekir, Orbay, Cebesoy ve Bele gibi, Milli M\u00fccadelenin \u00f6nemli isimleri iktidar d\u0131\u015f\u0131nda kald\u0131lar. Sonras\u0131 ise daha hazin ge\u00e7ti kendileri i\u00e7in. Kapat\u0131lan Terakkiperver Cumhuriyet F\u0131rkas\u0131, \u0130stiklal Mahkemesi yarg\u0131lamalar\u0131, hapis g\u00fcnleri ve siyasetten, hatta g\u00fcndelik ya\u015famdaki g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fcklerinden dahi tecrit edildiler. Belki de 1933 y\u0131l\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 mektuplar, Pa\u015fa\u2019n\u0131n bir patlama an\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Ancak sonu yine k\u00f6t\u00fc bitti kendisi ad\u0131na. Devrimler bir lider do\u011furur. T\u00fcrk devriminin lideri ise Mustafa Kemal Atat\u00fcrk olarak belirmi\u015fti. Karabekir Pa\u015fa\u2019n\u0131n ba\u015f\u0131na gelenleri de iktidar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n bir sonucu olarak g\u00f6r\u00fcyorum ben.<\/p>\n \u0130.V.: <\/strong>Sizce Milli M\u00fccadele\u2019nin ba\u015flamas\u0131, geli\u015fmesi ve sonu\u00e7lanmas\u0131 s\u00fcrecinde T\u00fcrk tarih yaz\u0131m\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz sorunlar nelerdir?<\/em><\/p>\n U.K.: <\/strong>En b\u00fcy\u00fck sorun, iyi niyetli olunmamas\u0131. Yani \u00f6n kabulle tarih yaz\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na soyunuyor belli kesimler. Bak\u0131n do\u011fru bir tanedir ve e\u011fip b\u00fckmemek gerekir. \u015eu yazd\u0131klar\u0131m\u0131 ba\u015ftan sona bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. D\u00f6nemin mutlak bir g\u00fczellemesini g\u00f6remezsiniz. Bence bilimsellikten uzakla\u015fmadan, elimizdeki bilgi, bulgular ve olaylar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 tahlil ederek ger\u00e7ekle\u015fecek bir tarih yaz\u0131m\u0131 \u015fart. Aksi takdirde ideolojik kampla\u015fmalar do\u011fuyor ve bir ulus i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck tehlikelerden biri, ideolojik kampla\u015fmalar\u0131n \u015fiddetlenmesidir. Zaten bu dedi\u011fim, ulus olma \u00f6zelli\u011fini ortadan kald\u0131ran unsurlardan bir tanesidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130kb\u00e2l Vurucu\u2019nun Do\u00e7. Umut Karabulut ile yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yle\u015fide Mill\u00ee M\u00fccadele\u2019nin \u00f6neminden, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn bu s\u00fcre\u00e7teki \u00f6zelliklerine, Vahdettin konusundaki dedikodulara, Karabekir \u00fczerinden yap\u0131lan y\u0131pratmalara kadar pek \u00e7ok T\u00fcrk tarih yaz\u0131m\u0131na de\u011finiliyor<\/p>\n","protected":false},"author":37,"featured_media":10348,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2,66,68],"tags":[],"coauthors":[39,1356],"class_list":["post-10341","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-siyaset-tarih","category-turkluk-turkculuk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10341","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/37"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10341"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10341\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10349,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10341\/revisions\/10349"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10348"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10341"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10341"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=10341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}