{"id":1053,"date":"2018-01-29T19:30:17","date_gmt":"2018-01-29T16:30:17","guid":{"rendered":"http:\/\/misak.millidusunce.com\/?p=1053"},"modified":"2018-03-10T11:56:13","modified_gmt":"2018-03-10T08:56:13","slug":"turkiye-suriye-irak-irana-benzer-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/turkiye-suriye-irak-irana-benzer-mi\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye, Suriye, Irak, \u0130ran&#8217;a benzer mi?"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-1057 size-full\" src=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/violent-protests-in-iran-summer-2009_ap.jpg\" alt=\"\u0130ran'da sokak g\u00f6sterileri\" width=\"730\" height=\"411\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/violent-protests-in-iran-summer-2009_ap.jpg 730w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/violent-protests-in-iran-summer-2009_ap-150x84.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/violent-protests-in-iran-summer-2009_ap-300x169.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 730px) 100vw, 730px\" \/><\/p>\n<p style=\"padding-left: 210px;\"><em>Yazar\u0131m\u0131z Arif Keskin, yazar\u0131m\u0131z <a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/author\/mumtazafsin\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">M\u00fcmtaz Af\u015f\u0131n Esi<\/a>&#8216;nin ba\u015fl\u0131ktaki sorusu \u00fczerine a\u015fa\u011f\u0131daki cevab\u0131 verdi. Konu\u015fman\u0131n videosuna <a href=\"http:\/\/millidusunce.com\/iranda-neler-oluyor-video-soru-cevap\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">buradan, MDM sitesinden<\/a> ula\u015fabilirsiniz.<\/em><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019deki analizcilerin, T\u00fcrkiye\u2019de yorum yapanlar\u0131n en b\u00fcy\u00fck hatas\u0131 nedir biliyor musunuz? Kendi ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00fclkenin Suriye ile, \u00a0\u0130ran ile olan fark\u0131n\u0131 analize d\u00e2hil etmiyorlar. H\u00e2l\u00e2 kendilerinin \u0130ran gibi bir \u00fclkede olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. T\u00fcrkiye, \u0130ran\u2019dan \u00e7ok farkl\u0131 bir \u00fclkedir. \u0130ran\u2019da diktat\u00f6rl\u00fckle y\u00f6netilen, otoriter, teokratik bir rejim var. T\u00fcrkiye, \u0130ran\u2019a benzemez. \u0130ran \u00e7ok \u00e7ok farkl\u0131.<\/p>\n<p>\u015eu \u00f6nemlidir; yukar\u0131dan bir bask\u0131 varsa bu, toplumda de\u011fer erozyonundan daha \u00e7ok T\u00fcrk kimli\u011fine sar\u0131lmaya itiyor. Ben T\u00fcrkiye\u2019ye ilk geldi\u011fimde; T\u00fcrk kimli\u011fine, T\u00fcrkl\u00fc\u011fe sayg\u0131y\u0131 bu denli g\u00f6rm\u00fcyordum. \u015eu anda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm; d\u00f6nem nedeniyle T\u00fcrk toplumu, T\u00fcrk kimli\u011fi ve Atat\u00fcrk konusunda farkl\u0131 bir bilince do\u011fru evirilmektedir. Yani, \u015fu anda bir T\u00fcrk genci, \u0130ran\u2019daki bir gen\u00e7 gibi de\u011fil. \u015eu andaki y\u00f6netimden rahats\u0131z olan bir gen\u00e7, kendi kimli\u011fini sek\u00fcler bir T\u00fcrk kimli\u011finde buluyor, Atat\u00fcrk\u2019te buluyor. Ba\u015fka yerde aram\u0131yor ve bulmuyor. \u015eunu s\u00f6ylemek istiyorum: T\u00fcrkiye\u2019de sokakta b\u00fcy\u00fcyen d\u00fc\u015f\u00fcnce, T\u00fcrkiye\u2019nin bekas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir enerjidir. Bu anlamda iki \u00fclkeyi kar\u0131\u015ft\u0131rmamak laz\u0131m.<\/p>\n<p>Mesela An\u0131tkabir\u2019e yap\u0131lan ziyaretlerde b\u00fcy\u00fck art\u0131\u015f var. \u015eimdi herhangi bir Cumartesi g\u00fcn\u00fc gitti\u011finizde, baz\u0131 foto\u011fraflara bakma f\u0131rsat\u0131n\u0131z bile olmuyor. Oraya t\u00fcrbanl\u0131 da, gen\u00e7 de, \u00e7ocuk da geliyor. \u015eu anda T\u00fcrk toplumunun \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, PKK ve Ortado\u011fu\u2019da ya\u015fanan kriz nedeniyle T\u00fcrk kimli\u011finin \u2013sadece milliyet\u00e7ilik anlam\u0131nda s\u00f6ylemiyorum- stratejik bir tutkal oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. Toplumun \u00f6nemli bir kesimi, T\u00fcrk kimli\u011fi olmazsa biz de yokuz noktas\u0131na gelmi\u015ftir. Ben gen\u00e7leri de bu noktada g\u00f6r\u00fcyorum. Yani, T\u00fcrkiye\u2019deki gen\u00e7lik \u00e7\u0131k\u0131p da neyi protesto edecek? <em>\u201cBen T\u00fcrk kimli\u011fini istemiyorum., Ben T\u00fcrkiye\u2019nin yok olmas\u0131n\u0131 istiyorum.\u201d<\/em> gibi sloganlar m\u0131 atacaklar? T\u00fcrkiye\u2019deki toplumla \u0130ran\u2019daki toplum aras\u0131ndaki en \u00f6nemli fark budur. Bir defa T\u00fcrkiye\u2019de bir \u201c<em>T\u00fcrk Milleti<\/em>\u201d var. Belli gruplar, bu milletle\u015fmenin d\u0131\u015f\u0131nda da kalsalar, bir milletle\u015fme var. Belli sorunlar \u00e7\u0131kartsalar da T\u00fcrk Milleti, do\u011fmu\u015f vaziyette.<\/p>\n<p>\u0130kinci en \u00f6nemli \u015fey, T\u00fcrkiye\u2019de devlet ve h\u00fck\u00fcmet ayr\u0131m\u0131 var. Bu insanlar h\u00fck\u00fcmeti sevmeseler de devleti ayr\u0131 tutuyorlar. \u00d6rne\u011fin; Gezi Olaylar\u0131\u2019nda ben bir taksideydim. Adam yolun bir ba\u015f\u0131ndan \u00f6b\u00fcr ba\u015f\u0131na kadar T\u00fcrkiye\u2019deki bu y\u00f6netime hakaret ederek gidiyordu ama bir tabelay\u0131 yakt\u0131klar\u0131 i\u00e7in o tabelay\u0131 yakanlara da k\u00fcfrediyordu. O benim paramla yap\u0131ld\u0131 diyordu. Bu, bir devlet bilincinin oldu\u011fu anlam\u0131na geliyor. Bu bilin\u00e7 olmayan toplumlarda kimse b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnmez. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn; kamu mal\u0131n\u0131 yakan ve bunu m\u00fccadele olarak g\u00f6ren bir \u0130ran toplumu var. Bu iki farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rmek laz\u0131m.<\/p>\n<p>Belki yeni nesil bir T\u00fcrk gencinin, milliyet\u00e7ili\u011fe, T\u00fcrkl\u00fc\u011fe, d\u00fcnyaya, de\u011ferlere olan bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sizden bizden farkl\u0131 olabilir ama ben kesinlikle onun, T\u00fcrk devletine ve T\u00fcrk kimli\u011fine kar\u015f\u0131 varolu\u015fsal bir krize d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren, T\u00fcrk kimli\u011fini yok edecek bir s\u00fcrece d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren bir eyleme giri\u015fece\u011fi kanaatinde de\u011filim. H\u00fck\u00fcmete y\u00f6nelik baz\u0131 \u015feyler var ama devlet ba\u015fka bir \u015feydir. T\u00fcrkiye\u2019deki en \u00f6nemli unsur nedir biliyor musunuz? Bunu d\u0131\u015far\u0131dan gelenler daha iyi anl\u0131yorlar. T\u00fcrkiye\u2019de devlet h\u00fck\u00fcmet ayr\u0131m\u0131, vatan sevgisi, bayrak sevgisi, bunlar\u0131n hepsi var. Bak\u0131n\u0131z; 2000\u2019li y\u0131llarda demokratik-\u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci denilen ciddi bir dalga ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k; Avrupa ve Amerika t\u00fcm medya organlar\u0131 ile bunu pompalad\u0131lar. T\u00fcrk akademisinde, medyas\u0131nda b\u00fct\u00fcn bunlar pompaland\u0131. Neredeyse, T\u00fcrkl\u00fck k\u00f6t\u00fc bir \u015fey haline gelmi\u015fti. Birden ne oldu da her \u015fey de\u011fi\u015fti ve herkes \u201c<em>Ben T\u00fcrk\u00fcm!<\/em>\u201d diyor? Bu de\u011fi\u015fim, yaln\u0131zca bir milliyet\u00e7ilik ruhu de\u011fil.<\/p>\n<p>\u015eu net olarak olu\u015ftu; Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn tecr\u00fcbesi, sadece bir liderin tecr\u00fcbesi de\u011fil; T\u00fcrkiye\u2019yi ayakta tutabilecek bir avu\u00e7 temel de\u011feri bulmu\u015f, \u00e7ekirde\u011fini s\u00fczm\u00fc\u015f ve kristalize etmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Asl\u0131nda bu de\u011ferler, Atat\u00fcrk de\u011ferleri de de\u011fil; T\u00fcrkiye\u2019de, Anadolu\u2019da T\u00fcrk devletinin bekas\u0131n\u0131 garantileyen de\u011ferlerdir. Bunu yaln\u0131zca ben s\u00f6ylemiyorum. T\u00fcrkiye\u2019deki baz\u0131 bakanlar (<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/author\/sadi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Sadi Somuncuo\u011flu<\/a>, Enis \u00d6ks\u00fcz\u2019\u00fc g\u00f6stererek), baz\u0131 ayd\u0131nlar (<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/author\/iskendero\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u0130skender \u00d6ks\u00fcz<\/a>\u2019\u00fc g\u00f6stererek) da bunu biliyorlar ve topluma bu bilinci yerle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131 ama art\u0131k tabandan da, dipten de b\u00f6yle bir alg\u0131 geliyor. Mesela, eskiden <em>\u201cT\u00fcrk kimli\u011fi k\u00f6t\u00fcd\u00fcr\u201d<\/em> diyen 3-5 ki\u015fiyle kar\u015f\u0131la\u015fabiliyor, konu\u015fabiliyordun ama \u015fimdi bunu gen\u00e7lerle konu\u015fam\u0131yorsun. Fakat bu gen\u00e7, h\u00e2l\u00e2 bir milliyet\u00e7i de\u011fil. Sadece T\u00fcrk kimli\u011fini bu co\u011frafyada, d\u00fcnyada ayakta durabilecek, evrenle, insanlarla ili\u015fki kurabilecek, kendi \u00fclkesinin bekas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilecek temel bir tutkal olarak g\u00f6r\u00fcyor. Bu anlamda, T\u00fcrkiye ile \u0130ran aras\u0131ndaki T\u00fcrkiye ile Suriye aras\u0131nda benzerlik kurmaya \u00e7al\u0131\u015fanlar, T\u00fcrk Milleti ile onlar aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edenlerdir.<\/p>\n<p>Son y\u0131llarda T\u00fcrkiye\u2019de ve bat\u0131da bir\u00e7ok kurum, kurulu\u015f ve medya ile birlikte b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7leriyle Atat\u00fcrk\u2019e kar\u015f\u0131 topyek\u00fbn bir sald\u0131r\u0131 halindelerdi. T\u00fcrk kimli\u011fi ve Atat\u00fcrk\u2019e kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir sald\u0131r\u0131 vard\u0131. Peki, sonunda ne oldu? T\u00fcrk kimli\u011fi ve Atat\u00fcrk, b\u00fct\u00fcn de\u011ferleri ile birlikte dimdik ayakta de\u011fil mi? \u015eu anda PKK nerede? \u015eu anda o b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck konu\u015fmalar\u0131, eylemleri nerede? \u015eu anda toplum s\u00fcreci nereye gidiyor?<\/p>\n<p>Toplum belli liberallerin, t\u0131rnak i\u00e7indeki liberallerin, yalanc\u0131 liberallerin kurdu\u011fu tuzaklara belli bir d\u00f6nem kand\u0131. Demokratikle\u015fmeyi, liberalle\u015fmeyi T\u00fcrk kimli\u011finden uzakla\u015fma olarak alg\u0131latt\u0131lar. \u00d6rne\u011fin; <a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/author\/iskendero\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u0130skender Hocam\u0131n (\u00d6ks\u00fcz)<\/a> Millet ve Milliyet\u00e7ilik kitab\u0131nda da yer verdi\u011fi gibi sanki d\u00fcnyada milletlerden ar\u0131nma s\u00fcreci oldu\u011funa dair kanaatlerin olu\u015ftu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde bir propaganda yapt\u0131lar. Ancak bir anda tam tersinin fark\u0131na var\u0131ld\u0131. Almanya\u2019da ba\u015fka, ba\u015fka yerde ba\u015fka bir demokratikle\u015fme ve liberalle\u015fme oldu\u011fu; bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerin mill\u00ee kimlikten uzakla\u015fma ya da kopma anlam\u0131na gelmedi\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131. Bu bir tuzakt\u0131. Bunun bir tuzak oldu\u011fu sadece entelekt\u00fceller aras\u0131nda alg\u0131lanmad\u0131; toplumun derin katmanlar\u0131nda da b\u00f6yle bir uyan\u0131\u015f ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bir\u00e7ok yerde de s\u00f6yl\u00fcyorum; ben T\u00fcrkiye\u2019de, T\u00fcrk ismine, T\u00fcrk varl\u0131\u011f\u0131na, T\u00fcrk devletinin bekas\u0131na varolu\u015fsal anlamda zarar vermenin imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011funu s\u00f6ylemiyorum ama \u00e7ok zor oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. En \u00f6nemli nedeni \u015fu ki T\u00fcrkiye\u2019de bir millet var. Burada bir millet bilinci olu\u015fmu\u015f. Siz milliyet\u00e7i bir kitle oldu\u011funuz i\u00e7in sokaktaki adam\u0131n milliyet\u00e7ili\u011fini be\u011fenmeyebilirsiniz. Ancak o da d\u0131\u015far\u0131daki herhangi bir olaya kar\u015f\u0131 T\u00fcrk kimli\u011finde kendisini bulabiliyor. Bu anlamda kesinlikle analitik bir hataya d\u00fc\u015fmeden, \u0130ran ve T\u00fcrk toplumunu birbirinden ay\u0131rarak analiz yapmal\u0131y\u0131z. Mesela, Suriye ile, Irak ile, Suudi Arabistan ile T\u00fcrkiye\u2019yi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131yorlar. Asl\u0131nda T\u00fcrkiye araftad\u0131r. Yani, tam anlam\u0131yla Bat\u0131l\u0131lar gibi olamam\u0131\u015f; do\u011fudan da tamamen kopmu\u015f; ne \u0130ran\u2019a ne Suriye\u2019ye benziyor. Ortada bir yerde duruyor. Ancak \u00f6zetle; T\u00fcrkiye\u2019de \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131, devlet-toplum anlay\u0131\u015f\u0131, devlet-birey ili\u015fkisi, devletin b\u00fcrokrasisi d\u00e2hil olmak \u00fczere her \u015fey \u0130ran ve di\u011ferlerinden farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cBug\u00fcn T\u00fcrk genci, \u0130ran\u2019daki gen\u00e7 gibi de\u011fil. \u015eu andaki y\u00f6netimden rahats\u0131z olan gen\u00e7, kendi kimli\u011fini sek\u00fcler T\u00fcrkl\u00fckte buluyor, Atat\u00fcrk\u2019te buluyor. Ba\u015fka yerde aram\u0131yor: T\u00fcrkiye\u2019de b\u00fcy\u00fcyen d\u00fc\u015f\u00fcnce, T\u00fcrkiye\u2019nin bekas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir enerjidir.\u201d<\/p>\n","protected":false},"author":38,"featured_media":1058,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2,64,68,69],"tags":[],"coauthors":[40],"class_list":["post-1053","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-kurumlar","category-turkluk-turkculuk","category-yakin-cografya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1053","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/38"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1053"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1053\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1058"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1053"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1053"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1053"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=1053"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}