{"id":10589,"date":"2020-07-12T19:30:00","date_gmt":"2020-07-12T16:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=10589&#038;preview=true&#038;preview_id=10589"},"modified":"2020-07-12T14:08:35","modified_gmt":"2020-07-12T11:08:35","slug":"turk-alemi-islamiyet-ve-turkluk-cereyanlarinin-ahengi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/turk-alemi-islamiyet-ve-turkluk-cereyanlarinin-ahengi\/","title":{"rendered":"T\u00fcrk \u00e2lemi: \u0130slamiyet ve T\u00fcrkl\u00fck cereyanlar\u0131n\u0131n ahengi"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-10866\" src=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/Tu\u0308rkler-I\u0307slamiyetten-o\u0308nce-de-gerc\u0327ekten.jpg\" alt=\"\" width=\"631\" height=\"203\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/Tu\u0308rkler-I\u0307slamiyetten-o\u0308nce-de-gerc\u0327ekten.jpg 631w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/Tu\u0308rkler-I\u0307slamiyetten-o\u0308nce-de-gerc\u0327ekten-300x97.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/Tu\u0308rkler-I\u0307slamiyetten-o\u0308nce-de-gerc\u0327ekten-150x48.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 631px) 100vw, 631px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc makalemizin sonunda, \u201cT\u00fcrk aleminde g\u00f6r\u00fclen iki cereyan yani T\u00fcrkl\u00fck ve \u0130slamiyet cereyanlar\u0131 aras\u0131nda ahenk ve imtizac\u0131n kabil-i te&#8217;sis olaca\u011f\u0131n\u0131 beyan etmi\u015ftik. Bu makalemizi \u015fu noktan\u0131n izah\u0131na hasredece\u011fiz:<\/p>\n<p>Lakin evvel emirde hi\u00e7 bir su-i tefehh\u00fcme ve mugalataya meydan vermemek i\u00e7in \u015furas\u0131n\u0131 kaydedelim, ki biz &#8220;\u0130slamiyet&#8221; veyahut &#8220;T\u00fcrkl\u00fck&#8221; tabirlerini kullanmakla, \u015fu kelimelerin ifade edebilecekleri mana-y\u0131 siyasiyi katiyen nazar-\u0131 itibara alm\u0131yoruz. Zira biz, b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n veyahut b\u00fct\u00fcn T\u00fcrklerin ittihat ve ittifak ederek siyasi bir k\u00fctle-i vahide te\u015fkil edecekleri h\u00fclyas\u0131na d\u00fc\u015fenlerden de\u011filiz. &#8220;\u0130slamiyet cereyan\u0131&#8221; dedi\u011fimizde, \u0130slamiyet&#8217;e mahsus medeniyetin ihya, tecdit ve tesisini; &#8220;T\u00fcrkl\u00fck cereyan\u0131&#8221; dedi\u011fimizde dahi T\u00fcrklere mahsus yani T\u00fcrk rengi ile renklenmi\u015f, T\u00fcrk ruhu ile ruhlanm\u0131\u015f, T\u00fcrk boyuna, T\u00fcrk tarz-\u0131 mai\u015fetine g\u00f6re bi\u00e7ilmi\u015f tesis edilmi\u015f bir medeniyeti nazara al\u0131yoruz. Bu noktay\u0131 g\u00fczelce tayin ettikten sonra \u015fimdi as\u0131l matlubumuza ge\u00e7elim.<\/p>\n<p>\u0130slamiyet ve T\u00fcrkl\u00fck cereyanlar\u0131n\u0131n suret-i imtiza\u00e7 ve ahengini g\u00f6stermek i\u00e7in, ibtida \u015fu iki cereyan aras\u0131nda bir mukayese yap\u0131lmak icap eder. Fakat fennen de kabul edilmi\u015f olan bir kaideye ittibaen biz \u015fu mukayeseyi yaparken bittabi bu iki cereyan aras\u0131nda mevcut olan m\u00fc\u015fterek\u00fcn-fih noktalar\u0131 nazar-\u0131 dikkate almayaca\u011f\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc iki cereyan \u015fu noktalar \u00fczerinde kendi kendilerine imtiza\u00e7 ettiklerinden, bunlar\u0131 \u015fu makalede ta&#8217;dad ve mukayeseye kalk\u0131\u015fmak, abes ve beyhude bir zahmet olur. Biz yaln\u0131z iki cereyan aras\u0131nda mevcut olan ihtilafl\u0131 ve m\u00fcnazaal\u0131 noktalar\u0131 g\u00f6stererek bunlar\u0131n bertaraf edilebileceklerini ve her iki taraf\u0131n mezkur noktalara ait nazariyat ile imtizac\u0131 kabil olabilece\u011fini ispat edersek maksad\u0131m\u0131za nail olmu\u015f gibi addedilebiliriz.<\/p>\n<p>\u0130ki cereyan aras\u0131nda ihtilafl\u0131 ve m\u00fcnazaal\u0131 olan noktalardan birisi kavmiyet meselesidir. Bu meselede T\u00fcrkl\u00fck cereyan\u0131, bir vaziyyet-i m\u00fcsbete, \u0130slamiyet cereyan\u0131 ise bir vaziyyet-i menfiyye alm\u0131\u015ft\u0131r. Binaenaleyh biz de en fazla \u0130slamiyet cereyan\u0131 taraftarlar\u0131n\u0131n bu mesele hakk\u0131ndaki nazariyelerini izah ederek yanl\u0131\u015f noktalar\u0131n\u0131 g\u00f6sterecek ve iki taraf aras\u0131nda kabil-i tesis olacak \u015fekl-i imtizac\u0131 bildirece\u011fiz.<\/p>\n<p>\u0130slamiyet cereyan\u0131 taraftarlar\u0131 kavmiyet hakk\u0131nda ne diyorlar? Bunlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnceleri \u015fudur: Mademki c\u00fcmlemiz -T\u00fcrk, Arap, Farsi, Hindi, \u00c7erkes, K\u00fcrt, Arnavut-\u00a0 din-i \u0130slam ile m\u00fc\u015ferrefiz, her t\u00fcrl\u00fc tecedd\u00fcdat\u0131m\u0131z\u0131 da s\u0131rf avamil ve anas\u0131r-\u0131 diniyye \u00fczerine bina edelim. \u00d6yle bir umumi \u0130slam medeniyeti tesisine \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m ki b\u00fct\u00fcn \u015fu akvam-\u0131 muhtelifeyi ihtiva etsin, c\u00fcmlesini yo\u011furup medeniyet\u00e7e bir k\u00fctle-i vahide haline kalbevlesin. Zaten m\u00fc\u015ferref oldu\u011fumuz din; vahdet, ittihat ve uhuvvet \u00fczerine teess\u00fcs etmi\u015ftir ki bu da en y\u00fcksek medeniyetlerin en y\u00fcksek gaye-i emelidir. Bunun aras\u0131na kavmiyet, \u0131rk ve cinsiyet meseleleri, hailleri sokmayal\u0131m.<\/p>\n<p>\u0130slamiyet taraftarlar\u0131, bilhassa kavmiyet ve cinsiyet efkar ve hissiyat\u0131n\u0131n akvam-\u0131 muhtelife-i \u0130slamiyye aras\u0131nda ika edeceklerini zanneyledikleri nifak ve \u015fikakten korkuyorlar. Bunlar\u0131n \u015fu nazariyeleri s\u0131rf saye-i hayalde kalmak \u015fart\u0131yla pek y\u00fcksek, pek tatl\u0131d\u0131r; fakat ameli cihetine gelince fennin ve tarihin her g\u00fcnk\u00fc m\u00fc\u015fahedat\u0131n vermekte oldu\u011fu tecr\u00fcbe ve derslere maatteess\u00fcf z\u0131tt\u0131r. Evvela \u015furas\u0131n\u0131 s\u00f6yleyelim ki din-i m\u00fcbin-i \u0130slam her ne kadar f\u0131tri ve insanlar\u0131n yekdi\u011ferleri ile itilaflar\u0131 i\u00e7in en m\u00fcessir amil ise de, hi\u00e7 bir zaman muhtelif akvam-\u0131 \u0130slamiyye aras\u0131ndan kavmiyet ve cinsiyetin hislerini ve temay\u00fcllerini, tamam\u0131yla def ve izale edememi\u015ftir. Araplar mesela zuhur-\u0131 Muhammed (as.)den evvel ve cehalet devrinde akvam-\u0131 saireyi &#8220;Acem&#8221; diyerek di\u011fer akvama yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru bakar gibi bir vaziyet ald\u0131klar\u0131 gibi \u0130slam ile m\u00fc\u015ferref olduktan sonra da yine kendilerinden farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcyor idiler. Farslar da kable&#8217;l \u0130slam Araplar\u0131 &#8220;an-\u0131 \u0130ran&#8221; yani Rumlar\u0131n &#8220;barbar&#8221; dedikleri manay\u0131 ifade eden &#8220;gayr-\u0131 \u0130rani&#8221; diye tesmiye ettikleri gibi kabul-i \u0130slamiyetten \u00fc\u00e7 y\u00fcz sene sonra, kendisi has bir M\u00fcsl\u00fcman ve \u0130slamiyetin keskin k\u0131l\u0131c\u0131 olan Mahmud-\u0131 Gaznevi&#8217;nin niam-\u00fc ihsan\u0131na m\u00fcsta\u011frak bulundu\u011fu halde Firdevsi-i Tusi, Araplar\u0131n \u0130ran&#8217;a h\u00fccumlar\u0131n\u0131 tasvir ederken ve efkar-\u0131 kavmiyenin kendi kalbinde nebean\u0131n\u0131 zaptedemeyerek Araplar\u0131n hakk\u0131nda zirdeki \u015fiiri yazma\u011fa cesaret etmi\u015ftir:<\/p>\n<p>&#8220;Zi-\u015fir-i \u015f\u00fctur harden u susmar<\/p>\n<p>Arab-ra be-cayi reside-est kar<\/p>\n<p>Ki ber-taht-\u0131 kayan k\u00fcned arzu<\/p>\n<p>Tufu ber-tuva-y\u0131 \u00e7erh-i gerdun tufu.&#8221;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-10865 size-medium_large\" src=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/T\u00fcrkler-768x457.jpg\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"457\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/T\u00fcrkler-768x457.jpg 768w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/T\u00fcrkler-300x178.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/T\u00fcrkler-1024x609.jpg 1024w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/T\u00fcrkler-150x89.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/T\u00fcrkler-1536x914.jpg 1536w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/T\u00fcrkler.jpg 1706w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/p>\n<p>Bundan anla\u015f\u0131l\u0131yor ki \u0130slamiyet hi\u00e7 bir zaman hissiyat ve temay\u00fclat-\u0131 kavmiyenin refine tamamen muvaffak olamam\u0131\u015f ve muhtelif akvam i\u00e7inde inti\u015far ederken o akvam\u0131n bulundu\u011fu muhitin, \u015feraitin tesirat\u0131na maruz kalm\u0131\u015ft\u0131r. E\u011fer bug\u00fcn Farslar\u0131n k\u0131sm-\u0131 a&#8217;zam\u0131nda \u015eiilik, Hindilerde bilhassa \u0130smailiye Tarikat\u0131 ve di\u011fer akvam-\u0131 muhtelife aras\u0131nda da mezahib-i erbaadan yaln\u0131z birisi takip ediliyorsa buna bir tesad\u00fcfi hadise gibi bakmamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc siyasi, i\u00e7timai, dini ve tarihi umurda hi\u00e7 bir \u015fey tesad\u00fcfi de\u011fildir. Her \u015feyin bir sebebi ve hatta tam bir silsile-i esbab\u0131 vard\u0131r. \u0130slamiyet hangi kavmin, hangi \u0131rk ve cinsin i\u00e7ine girmi\u015f ise hakay\u0131k ve erkan-\u0131 esasiyesini muhafaza etmekle beraber kendisi o kavmin bulundu\u011fu muhitin, \u015ferait-i i\u00e7timaiye ve ahdl-i ruhiyyenin mukteziyat\u0131na g\u00f6re bir cereyan-\u0131 mahsus alm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte din-i \u0130slam&#8217;\u0131n di\u011fer meziyet ve faziletleri aras\u0131nda en ziyade calib-i dikkat bir meziyeti de \u015fu kuvve-i elastikiyesidir. \u0130slamiyet \u015fu elastikiyet sayesindedir ki muntazam ve m\u00fcrettep propagandas\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 halde Hindistan&#8217;da y\u00fcz sene i\u00e7inde altm\u0131\u015f, yetmi\u015f milyon ahaliyi kendisine celp ve Afrika&#8217;da Hr\u0131stiyanlar\u0131n muktedir, zengin ve alim misyonerlerine kar\u015f\u0131, b\u00fct\u00fcn bir h\u0131tta-i azimeyi kendine tabi k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Binaenaleyh \u0130slamiyet cereyan\u0131 taraftarlar\u0131n\u0131n nazariyesinde, kavmiyet ve cinsiyet efkar ve hissiyat\u0131n\u0131n \u0130slamiyete muz\u0131r olaca\u011f\u0131 ve ruh-\u0131 \u0130slamiyet ile tevafuk etmeyece\u011fi maddeleri muhalif-i hakikattir. Bilakis \u0130slamiyet, kavmiyet ve cinsiyetlerin mukteziyyat-\u0131 ruhiyyesine tevafuk etmekle kuvvet bulmu\u015f ve o sayede inti\u015far etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Sonra \u0130slamiyet bir kelime-i m\u00fccerrededir, ifade etti\u011fi mana ise m\u00fcrekkeptir. \u0130slamiyet denildi\u011fi zaman hayalde, dince bir k\u00fctle-i vahide teress\u00fcm ediyorsa da lisanca, mai\u015fet\u00e7e, \u015ferait-i hayatiyyece, gayet m\u00fctelevvin, muhtelif ve m\u00fcteaddit y\u0131\u011f\u0131nlarda tecess\u00fcm ediyor. \u015eimdi farzediniz ki ben \u015fu y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n birisinde, mesela T\u00fcrk y\u0131\u011f\u0131n\u0131 aras\u0131nda bulunuyorum ve medeniyyet-i \u0130slamiyye&#8217; nin ihya ve tecdidine hizmet istiyorum, ne yapaca\u011f\u0131m? \u015e\u00fcphesiz ki muvaffak olmak, maksad\u0131m\u0131 hayyiz-i husule isal etmek i\u00e7in muhiti, \u015ferait-i mahalliyeyi nazar-\u0131 dikkate alaca\u011f\u0131m, te\u015febb\u00fcsat\u0131m\u0131 \u015fu muhite ve \u015fu \u015feraite uyduraca\u011f\u0131m. Mesela bir mektep a\u00e7aca\u011f\u0131m, bir gazete \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131m, bir m\u00fcessese-i iktisadiyye tesis edece\u011fim. A\u00e7aca\u011f\u0131m mektep, \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131m gazete T\u00fcrk dilinde olmazsa; tesis edece\u011fim iktisadi m\u00fcessesede T\u00fcrk\u00e7e kullan\u0131lmaz ve T\u00fcrk menafiine tevfik ettirilmezse muvaffak olamam. Bulundu\u011fum muhit alem-i \u0130slam&#8217;\u0131n bir c\u00fcz\u00fc olmakla beraber terakki ve teali amillerinden mahrum kalacakt\u0131r ve binaenaleyh zevale y\u00fcz tutmakla \u0130slamiyet&#8217;in zaaf\u0131na, zevaline sebep olacakt\u0131r. Zaten bu o kadar basit bir hakikattir ki uzun uzad\u0131ya ispata bile l\u00fczum yoktur. Zira \u0130slamiyet fiilen muhtelif akvamdan te\u015fekk\u00fcl etti\u011fi i\u00e7in pek tabiidir ki vahid-i k\u00fcll\u00fcn kuvvet, salabet ve metaneti, onu te\u015fkil etmekte olan ecza ve aksam\u0131n kuvvet ve metaneti ile m\u00fctenasiptir. Akvam-\u0131 \u0130slamiyye ne kadar kavi ve metin olursa \u0130slamiyet&#8217;in hey&#8217; et-i umumiyyesi de ayn\u0131 nispette kuvvet ve metanet kesbeder. Kavmiyete hizmet etmek filhakika \u0130slamiyet&#8217;e de hizmet etmek demektir. E\u011fer b\u00fct\u00fcn akvam-\u0131 \u0130slamiyye m\u00fcterakki ve m\u00fcteali olarak kesb-i kuvvet ve \u015fevket etmi\u015f olsayd\u0131lar, alem-i \u0130slam hey&#8217; et-i umumiyyesi itibariyle bug\u00fcnk\u00fc derekeye sukut etmi\u015f olmazd\u0131. Zannedilir mi ki Ortodoks kilisesinin arkas\u0131nda Rusya gibi kavi ve muhte\u015fem bir millet bulunmasayd\u0131 bu kilise bir taraftan \u0130slamiyet&#8217;in di\u011fer taraftan Protestanlar\u0131n, Katoliklerin h\u00fccumuna mukavemet edebilirdi. Di\u011fer taraftan Protestan kilisesinin g\u00fcnden g\u00fcne kesb-i \u015f\u00f6hret ve \u015fan etmekte oldu\u011fu ve Katolik kilisesinin ise bilakis eski kuvvet ve ha\u015fmetini kaybetmekte bulundu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Bunun sebebi yaln\u0131z Latin \u0131rk\u0131n\u0131n dine kar\u015f\u0131 lakay\u0131d ve laubalili\u011fi olmay\u0131p Latin \u0131rk\u0131na mensup akvam\u0131n Protestan kilisesine tabi bulunan Germen ve Anglo-Sakson akvam\u0131na nispetle tedennisidir. Bug\u00fcn \u0130spanya d\u00fcnyan\u0131n en mutaass\u0131p bir noktas\u0131d\u0131r. Fakat b\u00fct\u00fcn taassubu ile beraber Protestan Amerikanlar taraf\u0131ndan ma\u011flup edilmi\u015f olan \u0130spanyollar, Katolik kilisesini Protestan kilisesine kar\u015f\u0131 ittila ettiremezler!<\/p>\n<p>Yukar\u0131da zikretmi\u015f oldu\u011fumuz akvam\u0131n kaffesi kendi kuvvet ve satvetlerini, kavmiyet ve cinsiyet cereyan\u0131 ile kazanm\u0131\u015flard\u0131r. Son makalemizde \u015fu cereyan\u0131n mebde&#8217; ve men\u015fe&#8217;i, tesirat\u0131 hakk\u0131nda bir nebze beyan-\u0131 malumat etmi\u015ftik. \u015eimdi ise yaln\u0131z bununla iktifa edelim. \u0130\u015fbu cereyan \u00f6yle sihirkar bir haldedir ki kendisine kap\u0131lm\u0131\u015f olan milletlere, kavimlere hayret-efza bir metanet, bir azim, sebat, bir hiss-i fedakari bah\u015fediyor. Bir &#8220;Marseillaise&#8221;in, bir &#8220;Rule Britanya&#8221;n\u0131n, bir &#8220;Deutschland, Deutschland, \u00dcber alless!&#8221;in, bir Frans\u0131z, bir \u0130ngiliz, bir Alman ruhuna bah\u015fetmekte oldu\u011fu tesirat-\u0131 azimeyi g\u00f6rmelidir. \u015eu i&#8217;cizkarnenin kalb-i be\u015ferde teheyy\u00fcc etti\u011fi hissiyat-\u0131 kavmiyye, efrad\u0131, benlikten, insan\u0131 her \u015feyde, her te\u015febb\u00fcste m\u00fctereddit b\u0131rakan benlikten bilk\u00fclliye tecrit ederek muvakkat bir zaman i\u00e7in olsun fena-fi&#8217;l-millet derecesine getiriyor. Lakin sokakta, tiyatrolarda i\u015fitmekte oldu\u011fu \u015fu na\u011famat\u0131n tesirat\u0131na bir de mektepte ald\u0131\u011f\u0131 derslerin; eyyam-\u0131 \u015fehib ve kemalde m\u00fctalaa etti\u011fi telifat-\u0131 edebiyye; safahat-\u0131 matbuatta okudu\u011fu makalelerin; k\u00fcrsi-i hitabetten irat edilen nutuklar\u0131n ayn\u0131 tesirat\u0131 da ilave olunursa anla\u015f\u0131l\u0131r ki cerayan-\u0131 kavmiyyeye kap\u0131lm\u0131\u015f olan milletler aras\u0131nda efrat, muvakkat bir zaman i\u00e7in ale&#8217; d-devam kendisini fena-fi&#8217;l-millet ettirecek tesirat ve teheyy\u00fccat alt\u0131nda bulunuyor. \u0130\u015fte bunun i\u00e7indir ki kavmi bir cereyana kap\u0131lm\u0131\u015f olan akvam, \u015fu hissiyat sayesinde fedakar askerden ba\u015flayarak erbab-\u0131 namus ve haysiyyet memurlar, ashab-\u0131 cehd ve sebat tacirler, b\u00fcy\u00fck ve ali fikirli \u00fcdeba, \u015fuara ve rical-i devlet yeti\u015ftiriyorlar.<\/p>\n<p>Tabii \u0130slamiyet cereyan\u0131 taraftarlar\u0131 \u015fu hakay\u0131k\u0131n c\u00fcmlesini teslim ve itiraf ve kavmiyet cereyan\u0131n\u0131n hayat-\u0131 i\u00e7timaiyye \u00fczerine en m\u00fcessir ve en azim bir amil oldu\u011funu kabul etmek mecburiyetindedirler.<\/p>\n<p>Fakat burada onlar taraf\u0131ndan bir sual irad edilebilir ki gayet m\u00fchim ve gayet muhikktir. O sual ise \u015fudur: &#8220;Kavmiyet cereyan\u0131 ve cinsiyet hissiyat\u0131 dine, \u0130slamiyet&#8217;e kar\u015f\u0131 bir \u015fekl-i z\u0131ddiyyet al\u0131rsa?&#8221;<\/p>\n<p>Filhakika \u015fu sual vard\u0131r ve gayet m\u00fchimdir. Bunun izah\u0131, bir\u00e7ok su-i tefehh\u00fcmlerin izalesine hizmet eder. Bu noktaya ait izahat\u0131m\u0131z\u0131 makale-i atiyyeye ta&#8217;lik ediyoruz.<\/p>\n<p><em>Ahmet A\u011fayef [A\u011fao\u011flu] T\u00fcrk Alemi-5, T\u00fcrk Yurdu, Say\u0131 6, [1911].<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130slamiyet hi\u00e7bir zaman muhtelif M\u00fcsl\u00fcman milletler aras\u0131ndan kavmiyet ve cinsiyetin hislerini ve temay\u00fcllerini,tamam\u0131yla def ve izale edememi\u015ftir.Ki\u015fi kavmini sevmekle k\u0131nanamaz.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":10867,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[61,66,68,69],"tags":[1411,1421,112,308],"coauthors":[4],"class_list":["post-10589","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-din","category-siyaset-tarih","category-turkluk-turkculuk","category-yakin-cografya","tag-islamiyet","tag-islamiyet-ve-turkluk","tag-milliyetcilik","tag-turkluk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10589","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10589"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10589\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10879,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10589\/revisions\/10879"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10867"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10589"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10589"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10589"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=10589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}