{"id":11008,"date":"2020-07-30T19:30:00","date_gmt":"2020-07-30T16:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=11008&#038;preview=true&#038;preview_id=11008"},"modified":"2020-07-30T09:56:43","modified_gmt":"2020-07-30T06:56:43","slug":"ulus-devlete-giderken-kultur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/ulus-devlete-giderken-kultur\/","title":{"rendered":"Ulus devlete giderken: K\u00fclt\u00fcr"},"content":{"rendered":"<h1><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-11009 size-medium_large\" src=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/\u00e7\u00f6ken-k\u00fcreselle\u015fme-768x480.jpg\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"480\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/\u00e7\u00f6ken-k\u00fcreselle\u015fme-768x480.jpg 768w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/\u00e7\u00f6ken-k\u00fcreselle\u015fme-300x188.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/\u00e7\u00f6ken-k\u00fcreselle\u015fme-1024x640.jpg 1024w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/\u00e7\u00f6ken-k\u00fcreselle\u015fme-150x94.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/\u00e7\u00f6ken-k\u00fcreselle\u015fme.jpg 1400w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/h1>\n<p>2019 y\u0131l\u0131n\u0131n son aylar\u0131nda \u00c7in\u2019in Wuhan kentinde ortaya \u00e7\u0131kan Korona tipi ama mutasyona u\u011frayan, yay\u0131lma h\u0131z\u0131 \u00e7ok y\u00fcksek bir vir\u00fcs, k\u0131sa zamanda t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 etkisi alt\u0131na ald\u0131. B\u00f6ylelikle uzun zamand\u0131r d\u00fcnya g\u00fcndemini me\u015fgul eden k\u00fcreselle\u015fme sayesinde ulus devletlerin \u00e7\u00f6kece\u011fi fikri, bir anda tepetaklak oldu. B\u00f6ylece tarihinin ciddi bir s\u0131nav\u0131n\u0131 veren ulus devletler konusu, yeniden pop\u00fcler bir tart\u0131\u015fma h\u00e2line geldi. Bu da demek oluyor ki tarih ba\u015fvurulacak son merci de\u011fil. Zira zaman, s\u00fcrekli bir insandan di\u011ferine elim sende oynuyor izlenimi vermekte; bunu bir toplumdan di\u011ferine diye de okuyabiliriz. Bu da bizi, varolu\u015f\u00e7uluk teorisyeni diye bildi\u011fimiz Karl T. Jasper\u2019in dedi\u011fi yere; tarihi tanr\u0131la\u015ft\u0131rmamak gerekti\u011fi, onun bir mahkeme salonu olmad\u0131\u011f\u0131 kabul\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131yor [1].<\/p>\n<p>Tarih, hayat, il\u00e2h\u00ee kudret\u2026 Ad\u0131na ne derseniz deyin, d\u00fcn s\u00fcper g\u00fc\u00e7 diye bildi\u011fimiz devletler bug\u00fcn tart\u0131\u015f\u0131labilir konuma geliyorsa ya da tam tersi oluyorsa Jasper \u00e7ok da haks\u0131z say\u0131lmaz gibi\u2026<\/p>\n<p>Bu genel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n i\u00e7inden bizim se\u00e7ti\u011fimiz \u00f6rnek, ba\u015fta da belirtildi\u011fi gibi ulus devletler. Bir yaz\u0131 dizisi niyetiyle ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu sat\u0131rlar, ger\u00e7ekten de o derinli\u011fe ula\u015f\u0131r m\u0131 bilinmez ama ulus devlete gidi\u015f yolundaki ilk ad\u0131m\u0131, k\u00fclt\u00fcr konusuna de\u011finerek ataca\u011f\u0131z. Ancak en ba\u015fta, devam yaz\u0131lar\u0131nda daha da detayland\u0131rarak bolca bahsedece\u011fimiz, ulus devlet kavram\u0131 i\u00e7in k\u0131sa bir parantez a\u00e7arak ba\u015flamak, her \u015feyin yerli yerine oturmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-11014 size-medium_large\" src=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/el-harita-768x480.jpg\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"480\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/el-harita-768x480.jpg 768w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/el-harita-300x188.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/el-harita-1024x640.jpg 1024w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/el-harita-150x94.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/el-harita.jpg 1400w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/p>\n<h2><strong>Kavram-tan\u0131m ba\u011flam\u0131nda ulus devlet<\/strong><\/h2>\n<p>Bilindi\u011fi gibi Siyaset Bilimi ve Sosyoloji gibi alanlar, sosyal bilimlerin ilgi sahas\u0131na girmektedir. Sosyal bilimler ise Matematik gibi say\u0131larla u\u011fra\u015fan bilim sahalar\u0131ndaki \u015fekliyle; s\u0131n\u0131rlar\u0131 belli, net ve tart\u0131\u015fmas\u0131z sonu\u00e7lara sahip bir alan de\u011fildir. Burada kavramlar soyut nitelikler ta\u015f\u0131maktad\u0131r ve hemen her \u015fey yorumlanabilir, dahas\u0131 sorgulanabilirdir. Bu sebeple kullan\u0131lan kavramlardan kas\u0131tlar, dikkatle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeli ve \u00f6yle kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ulus devlet dedi\u011fimiz kavram da b\u00f6yledir. Kimilerince mill\u00ee devlet ile ayn\u0131 anlamda kabul edilse de ulus devleti, mill\u00ee devletten ay\u0131ran bir n\u00fcans vard\u0131r. Mill\u00ee devlet dedi\u011fimizde zihnimizde canlanmas\u0131 gereken ba\u015fat arg\u00fcman, g\u00fc\u00e7l\u00fc toplumsal ba\u011fd\u0131r. Buna \u0130bn-i Haldun <em>\u201casabiye\u201d<\/em> diyor. Mill\u00ee devleti de bu temel \u00fczerinde konumland\u0131r\u0131yor. Yani bu g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011f ile birbirine tutunmu\u015f ki\u015filerden te\u015fekk\u00fcl, ayn\u0131 \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015f, ayn\u0131 ba\u011f do\u011frultusunda korunan ya da y\u00fcceltilen bir devlet, mill\u00ee devlettir. Haldun bu ba\u011f\u0131, bir soy birli\u011fine ba\u011flamaktad\u0131r; sonras\u0131ndaki devaml\u0131l\u0131k i\u00e7inse bunun yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler ve bir de m\u00fcktesep (sebep) asabiyetini ekler [2]. Ats\u0131z [3]\u2019\u0131n <em>\u201cT\u00fcrk, T\u00fcrk \u0131rk\u0131ndan gelenlerle T\u00fcrk \u0131rk\u0131ndan gelmi\u015f kadar kendini T\u00fcrk hissedenlere denir\u201d<\/em> s\u00f6z\u00fc ve Ercilasun [4]\u2019un tan\u0131m\u0131ndaki: <em>\u201cBir ki\u015finin T\u00fcrk olmas\u0131 i\u00e7in \u00fc\u00e7 \u00f6zellik vard\u0131r. Bunlar, soy, dil ve dindir. Bunlardan en az ikisinin varl\u0131\u011f\u0131, ki\u015finin T\u00fcrk olmas\u0131 i\u00e7in yeterlidir.\u201d<\/em> ifadeleri de Haldun\u2019u destekler niteliktedir.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7 \u00f6rnekte de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi birinci unsur soy unsurudur. \u0130\u015fte bu tan\u0131mlardan hareket ederek kurulan ve devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flanan devlet de mill\u00ee devlettir. En a\u00e7\u0131k \u015fekliyle, devlet i\u00e7in kan d\u00f6kmek gerekti\u011finde ve bahsedilen asabiye duygusuna sahip olmayanlar\u0131n ka\u00e7\u0131p gitti\u011fi bir ortamda, g\u00f6z\u00fcn\u00fc k\u0131rpmadan kan\u0131n\u0131 d\u00f6kecek ki\u015filer bulabilen devlet, mill\u00ee devlettir. Bu sebeple Osmanl\u0131 i\u00e7in mill\u00ee devlettir denilebilir ama ulus devlet denilemez.<\/p>\n<p>Ulus devlet, Hocao\u011flu\u2019na g\u00f6re mill\u00ee devletin rafine halidir. O, ulus devleti, tart\u0131\u015fmas\u0131z, vazge\u00e7ilmez g\u00f6rmez ama varl\u0131\u011f\u0131 devam etti\u011fi m\u00fcddet\u00e7e, ona ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 azami seviyede tutmak gerekti\u011fini savunur [5]. Tart\u0131\u015fma ve vazge\u00e7me hususunu a\u00e7mak gerekirse; ulus devlet y\u0131k\u0131lmaz, par\u00e7alanmaz mutlak bir yap\u0131da de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, tarihin belli bir d\u00f6neminde kendine yer bulur. Bu sebeple bir anlamda, ge\u00e7mi\u015fe tak\u0131l\u0131 kalmak meseleye romantik yakla\u015fmaktan ibarettir. Dolay\u0131s\u0131yla bir ulus devlet y\u0131k\u0131lma durumuyla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, paniklemek yersizdir. Zira g\u00fcn\u00fcn birinde, yine tarihin belli bir zaman\u0131nda tekrar ortaya \u00e7\u0131kma, belki \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir formda ortaya \u00e7\u0131kma imk\u00e2n\u0131 vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc esas olan, milletin varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu sebeple denilebilir ki ulus devletler, mill\u00ee devletlerin \u00f6zel bir formudur ve onun i\u00e7inden \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Haliyle siyasi a\u00e7\u0131dan \u00f6rselenmeye daha m\u00fcsait bir kavramd\u0131r.<\/p>\n<p>Sosyal bilimlerde de ulus devlet kavram\u0131, benzer \u015fekilde, ortak bir tan\u0131mlamaya sahip de\u011fildir. Bunun sebepleri aras\u0131nda; kavram\u0131n, d\u00fcnya \u00fczerindeki di\u011fer \u00f6rneklerinde farkl\u0131 tecr\u00fcbeler sonucu ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 g\u00f6sterilebilece\u011fi gibi meseleye ideolojik yakla\u015farak, \u00e7e\u015fitli ekoller olu\u015fturan bilim insanlar\u0131n\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 da say\u0131labilir.<\/p>\n<p>Leca\u2019dan Gellner\u2019e; Anderson\u2019dan Hobsbawm\u2019a; Weber\u2019den Smith\u2019e\u00a0 kadar pek \u00e7ok siyaset bilimci ve sosyolog, ulus devlet kavram\u0131 konusunda iki ekole ayr\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Bir k\u0131sm\u0131 ulusla\u015fmay\u0131 hayal\u00ee bir d\u00fczlemde de\u011ferlendirip \u00fctopik bir cemaat \u015feklinde konumland\u0131r\u0131rken; di\u011fer bir k\u0131sm\u0131 da onu, tarih gelene\u011fi ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirip modernite ile ba\u011fda\u015ft\u0131rarak tan\u0131mlamay\u0131 tercih eder [6].<\/p>\n<p>Ulus devleti, Orta\u00e7a\u011f devletlerinin farkl\u0131 tarzlardaki y\u00f6netim \u015fekillerinden ay\u0131ran; onun merkeziyet\u00e7i tavr\u0131d\u0131r. Bu merkeziyet\u00e7ili\u011fin i\u00e7inde, yasama-y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131 i\u015flevleri tek bir h\u00fck\u00fcmette toplanmaktad\u0131r; bireyler, vatanda\u015fl\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131 ile devlet \u00f6n\u00fcnde e\u015fittir ve siyasal ortama katk\u0131 sunma hakk\u0131na sahiptir.<\/p>\n<p>Ulus devletin me\u015fruiyet kayna\u011f\u0131 millet (nation)tir. Basit\u00e7e ulus devlet; tarihi b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde ya\u015fayan bir milletin, kurumsalla\u015fma s\u00fcrecini tamamlam\u0131\u015f, modern bir siyasi yap\u0131s\u0131 olarak tan\u0131mlanabilir. Giddens\u2019in bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla ulus devlet, modern devletin bir a\u015famas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclebilir [6,7]. Daha profesyonel bir tan\u0131mlama yap\u0131lmak istenirse; ulus devlet i\u00e7in s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirlenmi\u015f bir toprak par\u00e7as\u0131 i\u00e7inde, y\u00f6netti\u011fi halk\u0131 k\u00fclt\u00fcr, de\u011fer, simge, mit, gelenek gibi bilin\u00e7 \u00f6\u011feleri etraf\u0131nda birle\u015ftirerek ayn\u0131la\u015ft\u0131ran, \u00a0belli yasalar \u00e7er\u00e7evesinde g\u00fc\u00e7 kullanma yetkisi de bulunan modern bir devlet olu\u015fumudur denilebilir. Ulus devlette, y\u00f6netimi alt\u0131ndaki her birey, anayasal ba\u011flarla \u00e7er\u00e7evelenen devletin, e\u015fit bir yurtta\u015f\u0131 \u015feklinde de\u011ferlendirilir. Bu anlamda yerel ba\u011flardan soyutlanma s\u00f6z konusudur; birey, devletin egemenli\u011fini tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 ulusun bir par\u00e7as\u0131d\u0131r ve din, dil, etnisite gibi ayr\u0131mlardan ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-11011\" src=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/milli-kultur-urunleri.jpg\" alt=\"\" width=\"692\" height=\"462\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/milli-kultur-urunleri.jpg 692w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/milli-kultur-urunleri-300x200.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/milli-kultur-urunleri-150x100.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 692px) 100vw, 692px\" \/><\/p>\n<h2><strong>K\u00fclt\u00fcr medeniyet ili\u015fkisi<\/strong><\/h2>\n<p>\u0130nsan tek ba\u015f\u0131na ya\u015fayabilen bir varl\u0131k de\u011fildir. Do\u011fumundan \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar ancak ba\u015fkalar\u0131 ile sosyal etkile\u015fim i\u00e7inde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilir. Bu sebeptendir ki insana sosyal varl\u0131k denilmektedir.<\/p>\n<p>K\u00fclt\u00fcr ise bir yarad\u0131l\u0131\u015f \u00f6zelli\u011fi de\u011fildir. Bununla birlikte bireyden ba\u011f\u0131ms\u0131z da de\u011fildir. Bireyin de varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kapsayan, ortak ya\u015fam formundaki di\u011fer bireylerle etkile\u015fimler s\u00fcresince, zamanla kazan\u0131lan anlamland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f de\u011ferler b\u00fct\u00fcn\u00fc \u015feklinde tan\u0131mlanabilir. Yani k\u00fclt\u00fcr, ayn\u0131 sosyal ya\u015fant\u0131y\u0131 birlikte tecr\u00fcbe eden ki\u015filerin olu\u015fturdu\u011fu ve zaman i\u00e7inde \u00e7e\u015fitli aktar\u0131mlarla, \u00a0nesillerin i\u00e7\u015felle\u015ftirdi\u011fi bir olgudur ve sonradan \u00f6\u011frenilir.<\/p>\n<p>Ortak ya\u015fam formunda, sosyal bir \u015fekilde ya\u015fayan insan toplulu\u011fu, bu ortakl\u0131kta herhangi bir karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n meydana gelmemesi i\u00e7in belli bir d\u00fczene ve kurallara ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r. \u0130\u015fte nesiller boyu aktar\u0131lan bu de\u011ferlerin bir araya geli\u015fi; tarihten gelene\u011fe, ahl\u00e2ktan di\u011fer ilkelere kadar t\u00fcm ortak bilin\u00e7 ve anlam d\u00fcnyas\u0131n\u0131 \u015fekillendirerek k\u00fclt\u00fcr\u00fc meydana getirir ve b\u00f6ylece o toplulu\u011fun milletle\u015fme s\u00fcrecine en \u00f6nemli katk\u0131y\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p>18. y\u00fczy\u0131l ayd\u0131nlanma hareketiyle birlikte, toplumlar\u0131n sosyal ve siyasi bilin\u00e7lerinde de d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler ya\u015fanmaya ba\u015fland\u0131. K\u00fclt\u00fcr konusu da bunun gibi ele al\u0131nmas\u0131 gereken bir konudur. K\u00fclt\u00fcre, ekilmemi\u015f bir tarlan\u0131n ekime haz\u0131rlanmas\u0131 gibi metaforik bir anlam katarsak; buradan insan bilincini yeti\u015ftirmek, toplum \u015fuurunu beslemek gibi bir sonuca varabiliriz. Bu a\u00e7\u0131dan mill\u00ee k\u00fclt\u00fcr de bir milletin g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmay\u0131 bekleyen yetilerini geli\u015ftirecek haz\u0131rl\u0131klar\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr [8].<\/p>\n<p>Alman ekol\u00fcnde k\u00fclt\u00fcr ile medeniyet ayn\u0131 anlamda kullan\u0131lm\u0131\u015f ve Frans\u0131z ekol\u00fcnde ikisi aras\u0131ndaki ayr\u0131mda bile bir uzla\u015f\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Biz T\u00fcrklerde ise k\u00fclt\u00fcr ile medeniyet, tepeden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z kavramlarm\u0131\u015f alg\u0131s\u0131 yaratmaktad\u0131r. K\u00fclt\u00fcr denildi\u011finde bizde anla\u015f\u0131lan \u015fey; milletin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 dil, sanat, felsefe, gelenek, \u00e2det ile bunlar \u00e7er\u00e7evesinde \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnlerdir. Oysa medeniyet ve k\u00fclt\u00fcr kesin hatlarla birbirinden ayr\u0131lacak kavramlar de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u00dclken, \u201c<em>medeniyetlerin geli\u015fmesinde teknik vas\u0131talar\u0131n\u0131n muayyen bir seviyesinde ancak onunla ilgili ve muayyen derecede bir k\u00fclt\u00fcrden bahsedilebilir<\/em>\u201d der [8]. Ya\u015fan\u0131lan ortam\u0131n topluma sundu\u011fu imk\u00e2nlar; dilden mimariye, \u00f6rf ve \u00e2detten m\u00fczi\u011fe kadar t\u00fcm \u00f6\u011felerde kendini hissettirerek toplumlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrlerinin olu\u015fmas\u0131na imk\u00e2n tan\u0131r ve mill\u00ee k\u00fclt\u00fcrlerin birbirinden farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermesinin temel sebebi de budur. Buna ra\u011fmen ta ilk \u00e7a\u011flardan itibaren k\u00fclt\u00fcrler aras\u0131 etkile\u015fimden s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. M\u0131s\u0131rl\u0131lar\u0131n, Fenikelilerin, Yunanl\u0131lar\u0131n ve Romal\u0131lar\u0131n, birbirlerinin hocas\u0131 olmas\u0131 buna bir \u00f6rnektir. Bin y\u0131llar s\u00fcrse de \u00f6rne\u011fin bir tar\u0131m bilgisinin ba\u015fka bir co\u011frafyaya ta\u015f\u0131nmas\u0131 da bu etkile\u015fimin bir sonucudur.<\/p>\n<p>Medeniyetin geli\u015fimi, insano\u011flunun yapt\u0131\u011f\u0131 ke\u015fiflerle sa\u011flan\u0131r. Ate\u015fin icad\u0131ndan yaz\u0131n\u0131n ke\u015ffine; matbaan\u0131n icad\u0131ndan buhar\u0131n ke\u015ffine; telefonun icad\u0131ndan medyan\u0131n bulunu\u015funa kadar her \u015fey, k\u00fclt\u00fcrler aras\u0131 etkile\u015fimi de geli\u015ftirmi\u015ftir. Bu sebeple, yaln\u0131zca kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcne s\u0131k\u0131 bir skolastik tav\u0131rla ba\u011fl\u0131 kalmak; bir milleti, tarih sahnesinin harl\u0131 ate\u015finde eriyip yok olmaya mahk\u00fbm eder.\u00a0 Bununla birlikte yap\u0131lan ke\u015fiflerin tamam\u0131, zamanla logaritmik bir ili\u015fki i\u00e7indedir. Yani, ate\u015fin icad\u0131 ile buhar\u0131n icad\u0131 aras\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 500-600 bin y\u0131l varken, buhar\u0131n icad\u0131 ile medyan\u0131n(internetin) icad\u0131 aras\u0131nda 200-300 y\u0131l vard\u0131r. Bu da \u00f6n\u00fcm\u00fcze \u015f\u00f6yle bir hipotezi koyuyor: 18. y\u00fczy\u0131lda modernitenin bulunu\u015fu ve devam\u0131ndaki uygulama bi\u00e7imi ile insanlar\u0131n \u00f6nceki birikimleri ve g\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131na g\u00f6re \u015fekillenen ihtiya\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda da pozitif y\u00f6nl\u00fc bir korelasyon vard\u0131r. Fakat bu, toplumlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrlerinden tamamen kopmalar\u0131n\u0131 gerektirmez. \u00d6ks\u00fcz\u2019\u00fcn \u201c<em>Ortak Y\u00fcksek k\u00fclt\u00fcr\u201d<\/em> isimli makalesinde yer verdi\u011fi Faulkner\u2019in <em>Ses ve \u00d6fke<\/em> kitab\u0131n\u0131n asl\u0131nda 16. yy. yazar\u0131 Shakespeare\u2019in <em>Macbeth\u2019ine; <\/em>Yahya Kemal\u2019in <em>A\u00e7\u0131k Deniz\u2019inde<\/em> Baki\u2019nin <em>Kanun\u00ee mersiyesine <\/em>g\u00f6nderme oldu\u011fu \u00f6rneklerine de\u011finirsek; asl\u0131nda aradan ge\u00e7en y\u00fczy\u0131llar\u0131n, medeniyetin geli\u015fti\u011fi bir ortamda k\u00fclt\u00fcrden bir \u015fey kaybettirmedi\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sunar [9]. K\u00fclt\u00fcr ve medeniyeti birbirinden koparmak, biri di\u011ferini \u00f6rseler mant\u0131\u011f\u0131yla yakla\u015fmak, meselenin kavranmas\u0131nda bizi yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>Oysa k\u00fclt\u00fcr ve medeniyet, basitten komplekse bir geli\u015fimle birbirini tamamlayarak nitelik ve niceli\u011fin art\u0131\u015f\u0131na imk\u00e2n tan\u0131yan bilin\u00e7 \u00f6\u011feleridir. Biri milletin fertleri aras\u0131nda ortak de\u011ferler olu\u015ftururken, di\u011feri de milletlerin birbiri ile etkile\u015fiminin olumlanmas\u0131 hususunda katk\u0131 sunar. Bir millet ne kadar y\u00fcksek mill\u00ee k\u00fclt\u00fcre sahipse, medeniyetin geli\u015fimine katk\u0131s\u0131 da ayn\u0131 oranda y\u00fcksek olacakt\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-11010 size-full\" src=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/milli-k\u00fclt\u00fcr.jpg\" alt=\"\" width=\"720\" height=\"370\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/milli-k\u00fclt\u00fcr.jpg 720w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/milli-k\u00fclt\u00fcr-300x154.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/milli-k\u00fclt\u00fcr-150x77.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/p>\n<h2><strong>Ulus devletin temelini k\u00fclt\u00fcr olu\u015fturur<\/strong><\/h2>\n<p>Ba\u015fta da de\u011finildi\u011fi gibi k\u00fclt\u00fcr, insanlar\u0131n kendini ait hissetti\u011fi toplumun sosyolojik ve tarih b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7indeki ya\u015fant\u0131s\u0131yla ve tabi\u00ee ki bu ya\u015fant\u0131n\u0131n geli\u015ferek ilerleyi\u015fiyle e\u015fg\u00fcd\u00fcm halindedir. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n toplumsal geli\u015fimi ve belki de yer yer d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn de bu de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerden nasibini almas\u0131na sebep olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Sanayi Devrimi ile e\u015fzamanl\u0131 ger\u00e7ekle\u015fen zihin devrimi, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn de hassasiyetle ele al\u0131nmas\u0131 gereken bir konu oldu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Bilginin do\u011fu\u015fu, yay\u0131l\u0131\u015f\u0131 ile birlikte toplumlar\u0131n da modernle\u015fme s\u00fcrecine girmesi, sosyoekonomik farkl\u0131la\u015fmalar\u0131n ya\u015fanmas\u0131na sebep oldu. K\u00fclt\u00fcr de toplumlar\u0131n karakterlerini belirleyen ana etkilerden biri oldu\u011fu i\u00e7in b\u00f6ylesi bir ortamda, vazge\u00e7ilmez bir tema olarak kendisine yer buldu.<\/p>\n<p>Di\u011fer taraftan ulus devletler \u00e7a\u011f\u0131na girilmesiyle k\u00fclt\u00fcr, elbette ki siyas\u00ee fikirlerin de odak noktas\u0131 h\u00e2line geldi. \u00d6zellikle milliyet\u00e7i fikir sistemi bu \u00e7a\u011fda k\u00fclt\u00fcr\u00fc t\u00fcm boyutlar\u0131yla ele alm\u0131\u015ft\u0131r [10].<\/p>\n<p>Ulus Devlet olgusu her ne kadar bir bat\u0131 miras\u0131 olarak alg\u0131nabilirse de esasen insan akl\u0131n\u0131n geli\u015fiminin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc \u015feklinde okunmal\u0131d\u0131r. Bu \u00fcr\u00fcn\u00fcn ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda sosyoekonomik ihtiya\u00e7lar\u0131n etkisinin yan\u0131nda, insan\u0131n zihin d\u00fcnyas\u0131n\u0131 geli\u015ftirmesinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, kendi k\u00fclt\u00fcr d\u00fcnyas\u0131n\u0131n de\u011ferlerini muhafaza etme iste\u011fi de do\u011fal olarak etkilidir.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n k\u00fcreselle\u015fme \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde bir varl\u0131k-yokluk m\u00fccadelesi vermeye ba\u015flayan ulus devletler i\u00e7in esas sorun, ekonomi gibi yap\u0131y\u0131 ilgilendiren problemlerden ziyade buradaki (ulus) devleti, bilin\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan etkileyen mill\u00ee k\u00fclt\u00fcr\u00fcn korunmas\u0131 sorunudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc mill\u00ee k\u00fclt\u00fcr, bir milletin (ulusun) \u201ckendisi olarak var olmas\u0131\u201d ile do\u011frudan ilgilidir [11].<\/p>\n<p>Geli\u015fen d\u00fcnyada bireyin kendi ihtiya\u00e7lar\u0131, ya\u015fam \u015fartlar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi iste\u011fi gibi konular ve mensubu oldu\u011fu devletin bu isteklere yeterli cevap verip verememesi, ki\u015finin devletine kar\u015f\u0131 ba\u011fl\u0131l\u0131k bilincini etkiler. \u0130\u015fte bir devlet, ba\u015fat g\u00f6revleri aras\u0131nda yer alan vatanda\u015f\u0131n\u0131n ya\u015fam \u015fartlar\u0131n\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f medeniyetler seviyesine ula\u015ft\u0131rmay\u0131 ba\u015far\u0131p ba\u015faramad\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde ulus devlet olarak da varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyup koruyamayaca\u011f\u0131 sorgulamas\u0131n\u0131 yapabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ulus devlette; devlet, art\u0131k milletle\u015fme s\u00fcrecini tamamlam\u0131\u015f, ortak k\u00fclt\u00fcr\u00fcn birle\u015ftirici \u00f6zelli\u011fi \u00fczerine bir bilin\u00e7 olu\u015fturmu\u015f, milleti ve onun mill\u00ee k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc me\u015fruiyet kayna\u011f\u0131 g\u00f6ren bir yap\u0131ya sahiptir. Kendisini, bu bilin\u00e7 \u00fczerine konumlanm\u0131\u015f, y\u00f6netti\u011fi toplum i\u00e7in en uygun siyas\u00ee \u00f6rg\u00fctlenme \u015feklinde tan\u0131mlamaktad\u0131r. Bu anlamda ulus devlet, vatanda\u015f\u0131yla ili\u015fkisini belirlemede, di\u011fer devlet yap\u0131lar\u0131ndan farkl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m sergilemelidir.<\/p>\n<div id=\"attachment_11012\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-11012\" class=\"wp-image-11012\" src=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/turk-kulturu.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"334\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/turk-kulturu.jpg 488w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/turk-kulturu-300x167.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/turk-kulturu-150x84.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-11012\" class=\"wp-caption-text\">??????????????????????????????<\/p><\/div>\n<p>Sonu\u00e7 olarak ulus devlet, \u00fclkesini bir imparatorluk zihniyetiyle y\u00f6netemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc orada b\u00fct\u00fcn k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131larla beraber, e\u015fit ya\u015fama bilinci varken; ulus devlet varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortak k\u00fclt\u00fcrel birikim \u00fczerine \u015fekillendirir ve bu sayede; d\u00fcnyay\u0131 okumas\u0131nda, k\u00f6ktenci bir sorumluluk bilinci ile hareket eder. B\u00fcnyesinde di\u011fer k\u00fclt\u00fcrlerin yerel man\u00e2da ya\u015famas\u0131na sayg\u0131 duyar ancak politika geli\u015ftirirken kendi k\u00fclt\u00fcr temellerini esas alarak hareket eder. \u00c7\u00fcnk\u00fc ulus devlet; politikalar\u0131n\u0131 g\u00fcnl\u00fck de\u011fil, gelece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnerek belirler. Aksi h\u00e2lde, varl\u0131\u011f\u0131 tehdit alt\u0131na girer ve yok olma tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabilir.<\/p>\n<p>Bu anlamda ulus devletlerin ilk \u00f6nce korumas\u0131 gereken unsur, kendi siyas\u00ee varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015fekillendirdi\u011fi, ortak k\u00fclt\u00fcr bilincidir. Bu, onun di\u011fer ulus devletler veya farkl\u0131 devlet yap\u0131lar\u0131 aras\u0131ndaki, konumunu sa\u011flamla\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 sa\u011flarken ayn\u0131 zamanda da dengeli tutum sergilemesine imk\u00e2n tan\u0131r. Mensubiyeti alt\u0131ndaki bireylerin, ba\u011fl\u0131l\u0131k bilincinin geli\u015ftirilmesinde kullanaca\u011f\u0131 arg\u00fcmanlar\u0131n da toplumla \u00e7eli\u015fmemesi, daha da \u00f6nemlisi yapayl\u0131k i\u00e7ermemesi gerekmektedir.<\/p>\n<p>Bir ulus devlet y\u00f6netiminin, sun\u00ee kutsallar \u00fcretip bunu da topluma dayatmas\u0131, yar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 koskoca bir d\u00fcnya i\u00e7inde ona sadece zafiyet kazand\u0131r\u0131r. Sa\u011flam bir aidiyet bilincini sa\u011flayabilmek i\u00e7in yapmas\u0131 gereken \u015fey; i\u00e7inden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 milletin ortak k\u00fclt\u00fcr miraslar\u0131n\u0131, tarihi a\u00e7\u0131dan b\u00fct\u00fcnc\u00fcl \u015fekilde ele almak, korumak ve bu miras\u0131n geli\u015fiminde etkin rol oynamakt\u0131r. Ba\u015fka k\u00fclt\u00fcrlerin, \u201c<em>senin as\u0131l kodlar\u0131n budur!\u201d<\/em> dayatmas\u0131 ile sunuldu\u011fu toplumlarda, kendi toplumuna yabanc\u0131la\u015fma sorunun yan\u0131nda, bireylerin vatanda\u015fl\u0131k bilin\u00e7lerinde de ciddi zedelenmeler meydana gelir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ki\u015filer, dayat\u0131lan \u201ckutsallar\u0131n\u201d kendine uygunlu\u011funu zihin d\u00fcnyalar\u0131nda anlamland\u0131ramaz, dolay\u0131s\u0131yla da onaylamaz.<\/p>\n<p>Bir devlet, tutarl\u0131 ve sa\u011flam bir ulus devlet yap\u0131s\u0131n\u0131 ancak tarihinin tamam\u0131n\u0131 kucaklayarak, oradan miras kalan ortak de\u011fer d\u00fcnyas\u0131n\u0131 i\u00e7selle\u015ftirip geli\u015ftirerek devam ettirebilir. Aksi durumda, yap\u0131lan t\u00fcm \u201c<em>itibar israflar\u0131<\/em>\u201d ve \u201c<em>g\u00f6steri\u015fli safsata rit\u00fcelleri<\/em>\u201d tabir-i caizse deniz kumundan yap\u0131lm\u0131\u015f bir bina gibi ilk sallant\u0131da \u00e7\u00f6ker. B\u00f6yle bir durumun ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in milletin ayd\u0131n ve entelekt\u00fcellerinin behemeh\u00e2l ve derhal g\u00f6rev ba\u015f\u0131na ge\u00e7meleri, y\u00f6neticilerin de bu y\u00fcksek bilin\u00e7 d\u00fczeyine eri\u015fmeleri gerekmektedir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol>\n<li>Jaspers, K., <em>Felsefeye Giri\u015f<\/em>, T\u00fcrk\u00e7esi: Mehmet Akal\u0131n, Derg\u00e2h Yay\u0131nlar\u0131, \u0130kinci Bask\u0131, \u0130stanbul, \u015eubat 1981, s.116<\/li>\n<li>\u0130bn Haldun, <em>Mukaddime I<\/em>, Zakir Kadiri Ugan (\u00e7ev.), \u0130stanbul: Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, 1968, s. 373.<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/odatv.com\/babam-kafatasi-olcmekten-keyif-alirdi-1308131200.html\">https:\/\/odatv.com\/babam-kafatasi-olcmekten-keyif-alirdi-1308131200.html<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=dxWnmoG3Mv0\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=dxWnmoG3Mv0<\/a><\/li>\n<li>Hocao\u011flu, D., <em>Mill\u00ee Devletimizin Gelece\u011fi<\/em>, \u201cCumhuriyetin Kurulu\u015funun 80. Y\u0131l D\u00f6n\u00fcm\u00fc Vesilesiyle \u2018Mill\u00ee Devlet ve T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019 Paneli, 2002, Ankara.<\/li>\n<li>Ersal, A., T\u00fcrkiye\u2019de Ulus Devlet ve Ziya G\u00f6kalp M\u00fcmtaz Turhan Erol G\u00fcng\u00f6r, \u00d6t\u00fcken Ne\u015friyat, 2012, \u0130stanbul, s. 53-57.<\/li>\n<li>Giddens, A., <em>Max Weber D\u00fc\u015f\u00fcncesinde Siyaset ve Sosyoloji<\/em>, \u00c7ev. Ahmet \u00c7i\u011fdem, Vadi Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 1999.<\/li>\n<li>\u00dclken, H.Z., <em>Millet ve Tarih \u015euuru<\/em>, T\u00fcrkiye \u0130\u015f Bankas\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, 2008, \u0130stanbul, s.9-12.<\/li>\n<li>\u00d6ks\u00fcz, \u0130., <em>T\u00fcrk\u00fcm \u00d6z\u00fcr Dilerim<\/em>, Bilge K\u00fclt\u00fcr Sanat Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2013, \u0130stanbul, s. 165-173.<\/li>\n<li>K\u00f6kt\u00fcrk, M., <em>Toplum ve K\u00fclt\u00fcr<\/em>, \u00d6t\u00fcken Ne\u015friyat, 2017, \u0130stanbul, s. 33.<\/li>\n<li>K\u00f6kt\u00fcrk, M., <em>Devlet ve Siyaset<\/em>, \u00d6t\u00fcken Ne\u015friyat, 2017, \u0130stanbul, s.55.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarih,hayat,il\u00e2h\u00ee kudret.Ad\u0131na ne derseniz deyin,d\u00fcn s\u00fcper g\u00fc\u00e7 diye bildi\u011fimiz devletler bug\u00fcn tart\u0131\u015f\u0131labilir konuma geliyorsa ya da tersi oluyorsa Jasper&#8217;in dedi\u011fi gibi tarihi tanr\u0131la\u015ft\u0131rmamak, onun bir mahkeme salonu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmek gerek.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":11013,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[58,2,66,68],"tags":[78,1134,982,1444],"coauthors":[8],"class_list":["post-11008","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ab","category-genel","category-siyaset-tarih","category-turkluk-turkculuk","tag-devlet","tag-kultur","tag-millet","tag-ulus"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11008","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11008"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11008\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11031,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11008\/revisions\/11031"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11013"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11008"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11008"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11008"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=11008"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}