{"id":11279,"date":"2020-09-09T19:30:00","date_gmt":"2020-09-09T16:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=11279&#038;preview=true&#038;preview_id=11279"},"modified":"2020-09-06T15:44:50","modified_gmt":"2020-09-06T12:44:50","slug":"guney-bati-turkcesi-ve-yayildigi-alanlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/guney-bati-turkcesi-ve-yayildigi-alanlar\/","title":{"rendered":"G\u00fcney-Bat\u0131 T\u00fcrk\u00e7esi ve yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 alanlar"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-11282 size-full\" src=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/DenizdenTopkapi-scaled.jpg\" alt=\"Topkap\u0131 Saray\u0131\" width=\"2560\" height=\"1134\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/DenizdenTopkapi-scaled.jpg 2560w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/DenizdenTopkapi-300x133.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/DenizdenTopkapi-1024x454.jpg 1024w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/DenizdenTopkapi-150x66.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/DenizdenTopkapi-768x340.jpg 768w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/DenizdenTopkapi-1536x680.jpg 1536w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/DenizdenTopkapi-2048x907.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 2560px) 100vw, 2560px\" \/><\/p>\n<p>Bat\u0131 T\u00fcrk\u00e7esi olarak da adland\u0131r\u0131lan G\u00fcney-Bat\u0131 T\u00fcrk\u00e7esi; Karadeniz ile Kafkaslar\u0131n g\u00fcneyinde ve Hazar\u2019\u0131n bat\u0131s\u0131nda kalan O\u011fuz T\u00fcrklerinin 13. y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131ndan bug\u00fcne dek kulland\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131 dili \/ yaz\u0131 dilleridir.<\/p>\n<p>11. y\u00fczy\u0131lda Azerbaycan ve Anadolu\u2019ya giren O\u011fuz T\u00fcrkleri ba\u015flang\u0131\u00e7ta yaz\u0131 dili olarak T\u00fcrk\u00e7eyi kullanmad\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc 1037\u2019de kurduklar\u0131 devleti 20-30 y\u0131l gibi k\u0131sa bir zamanda b\u00fcy\u00fck bir d\u00fcnya devleti h\u00e2line getiren Sel\u00e7uklu O\u011fuzlar g\u00f6\u00e7eri idiler. O\u011fuz a\u011fz\u0131na dayanan bir konu\u015fma dilleri vard\u0131 ancak K\u00e2\u015fgar ve \u00e7evresindeki yaz\u0131 dilini bilmiyorlard\u0131. Fakat \u00e7ok k\u0131sa zamanda b\u00fcy\u00fck bir devlet kurmu\u015flard\u0131. Devlet i\u015flerinde kullan\u0131lacak bir yaz\u0131 diline ihtiya\u00e7 vard\u0131. \u0130lm\u00ee ve edeb\u00ee \u00e7al\u0131\u015fmalar i\u00e7in de bir yaz\u0131 dili gerekli idi. Sel\u00e7uklular bu ihtiyac\u0131 Arap\u00e7a ve Fars\u00e7a ile kar\u015f\u0131lad\u0131lar. Zaten b\u00fcrokraside de \u00e7ok miktarda Fars unsuru bulunmaktayd\u0131. Bu sebeplerle devlet i\u015flerinde oldu\u011fu gibi edebiyat ve bilim eserlerinde de bu dilleri kulland\u0131lar. Nizam\u00ee gibi Mevlana gibi b\u00fcy\u00fck edipler eserlerini Fars\u00e7a yazd\u0131lar. Ancak 13. y\u00fczy\u0131lda durum de\u011fi\u015fti ve Anadolu\u2019da yeti\u015fmi\u015f baz\u0131 \u015fairler O\u011fuz a\u011fz\u0131yla eserler yazmaya ba\u015flad\u0131lar. Bunun sonunda, bug\u00fcn de devam eden G\u00fcney-Bat\u0131 T\u00fcrk\u00e7esi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<h2><strong>G\u00fcney-Bat\u0131 T\u00fcrk\u00e7esinin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f sebepleri<\/strong><\/h2>\n<p>Bu olgunun, yani O\u011fuz a\u011fz\u0131na dayanan yeni bir yaz\u0131 dili meydana gelmesinin sebepleri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ol>\n<li>N\u00fcfus. 13. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda \u00c7engizlilerin bat\u0131ya do\u011fru hareketleri, T\u00fcrkistan\u2019da kalm\u0131\u015f bulunan hemen hemen b\u00fct\u00fcn O\u011fuzlar\u0131n Azerbaycan ve Anadolu\u2019ya gelmesine yol a\u00e7t\u0131. B\u00f6ylece n\u00fcfus, yeni bir yaz\u0131 dili ihtiyac\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karacak yo\u011funlu\u011fa ula\u015ft\u0131.<\/li>\n<li>Co\u011frafya. Azerbaycan ve Anadolu\u2019ya O\u011fuzlar\u0131n geldi\u011fi 11-12. y\u00fczy\u0131llarda eski yaz\u0131 dilinin merkezi olan K\u00e2\u015fgar, \u00e7ok uzakta kalm\u0131\u015ft\u0131. Oysa 13. y\u00fczy\u0131lda yaz\u0131 dilinin merkezi Harezm\u2019e kayd\u0131. Bu b\u00f6lge, Azerbaycan ve Anadolu\u2019ya daha yak\u0131nd\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla edeb\u00ee \u00e7evrelerin temas imk\u00e2n\u0131 artm\u0131\u015ft\u0131. Yeni yaz\u0131 dilinin do\u011fmas\u0131nda bu temaslar\u0131n yard\u0131m\u0131 oldu.<\/li>\n<li>Sosyal hayat. \u0130lk gelen O\u011fuzlar g\u00f6\u00e7eri olanlard\u0131. Yaylak k\u0131\u015flak hayat\u0131 ya\u015fayan bu O\u011fuz kitlelerinin i\u00e7inde, merkezdeki yaz\u0131 dilini bilen yoktu.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> Oysa 13. y\u00fczy\u0131lda gelenler aras\u0131nda \u015fehirli O\u011fuzlar da vard\u0131. Bunlar\u0131n hi\u00e7 olmazsa bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc do\u011fudaki yaz\u0131 dilini biliyordu. Yeni yaz\u0131 dilini olu\u015fturmada bu bilgilerinden yararland\u0131lar.<\/li>\n<li>Din ve tasavvuf. Mo\u011fol bask\u0131s\u0131n\u0131n da etkisiyle 13. y\u00fczy\u0131lda Anadolu\u2019da \u00e7ok canl\u0131 bir din ve tasavvuf hayat\u0131 vard\u0131. Din\u00ee ve tasavvufi bilgi ve heyecanlar\u0131n halka anlat\u0131lmas\u0131 ihtiyac\u0131 do\u011fmu\u015ftu. Bu ihtiya\u00e7, ancak halk\u0131n anlad\u0131\u011f\u0131 dili kullanmakla giderilebilirdi.<\/li>\n<li>S\u00f6zl\u00fc edebiyat. O\u011fuzlar\u0131n yaz\u0131l\u0131 edebiyatlar\u0131 yoktu ama g\u00fc\u00e7l\u00fc ve yayg\u0131n bir s\u00f6zl\u00fc edebiyatlar\u0131 vard\u0131. Yaz\u0131 dilinin \u015fekillenmesinde bu s\u00f6zl\u00fc gelene\u011fin etkili oldu\u011fu muhakkakt\u0131r.<\/li>\n<li>Siyasi \u015fartlar. 13. y\u00fczy\u0131lda Anadolu\u2019da beylikler d\u00f6nemi ba\u015flam\u0131\u015f, yani siyasi \u015fartlar de\u011fi\u015fmi\u015fti. \u0130lk beyler Arap\u00e7a ve Fars\u00e7a bilmiyorlard\u0131. Ancak \u015fimdi onlar h\u00fck\u00fcmdard\u0131lar. H\u00fck\u00fcmdarlar\u0131n \u00e7evresinde \u015fair, edip ve bilginlerin toplanmas\u0131 eski zamanlar\u0131n bir gelene\u011fi idi. Ayn\u0131 zamanda bu bir itibar g\u00f6stergesi idi. Arap\u00e7a ve Fars\u00e7a bilmeyen beyler, \u00e7evrelerine toplad\u0131klar\u0131 ayd\u0131nlardan T\u00fcrk\u00e7e yazmalar\u0131n\u0131 veya di\u011fer dillerdeki \u00f6nemli eserleri T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evirmelerini istediler.<\/li>\n<\/ol>\n<h2><strong>G\u00fcney-Bat\u0131 T\u00fcrk\u00e7esinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 alanlardaki siyasi olu\u015fumlar<\/strong><\/h2>\n<p>G\u00fcney-Bat\u0131 T\u00fcrk\u00e7esinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyay\u0131 yaz\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda \u00e7ok genel \u00e7izgileriyle belirttim. Ancak foto\u011fraf\u0131n tamamlanmas\u0131 i\u00e7in 13. y\u00fczy\u0131l ile 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131 aras\u0131nda bu genel co\u011frafyan\u0131n hangi b\u00f6lgelerinde hangi siyasi te\u015fekk\u00fcllerin bulunduklar\u0131n\u0131 da bilmek gerekir. Ba\u015flang\u0131\u00e7 ve biti\u015f tarihlerinde baz\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck yan\u0131lmalar olsa da a\u015fa\u011f\u0131daki liste foto\u011fraf\u0131 daha net h\u00e2le getirecektir.<\/p>\n<p>1075-1308\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : \u00d6nce \u0130znik\u2019te, sonra Konya\u2019da Anadolu Sel\u00e7uklular\u0131.<\/p>\n<p>1211-1309\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Kastamonu ve dolaylar\u0131nda \u00c7obano\u011fullar\u0131.<\/p>\n<p>1250-1474\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Karaman, Konya, \u0130\u00e7el, Alanya ve dolaylar\u0131nda Karamano\u011fullar\u0131.<\/p>\n<p>1256-1353\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Azerbaycan, \u0130ran, Irak ve Anadolu\u2019da \u0130lhanl\u0131lar.<\/p>\n<p>1261-1368\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Ladik ve Denizli\u2019de \u0130nan\u00e7o\u011fullar\u0131.<\/p>\n<p>1261-1424\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Milas, Mu\u011fla, Fethiye ve dolaylar\u0131nda Mente\u015feo\u011fullar\u0131.<\/p>\n<p>1275-1341\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Afyonkarahisar ve \u00e7evresinde Sahib Atao\u011fullar\u0131.<\/p>\n<p>1277-1322\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Sinop ve \u00e7evresinde Pervaneo\u011fullar\u0131.<\/p>\n<p>1280-1326\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Bey\u015fehir, Seydi\u015fehir ve Ak\u015fehir\u2019de E\u015frefo\u011fullar\u0131.<\/p>\n<p>1280-1391\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Isparta, Burdur ve E\u011fridir\u2019de Hamido\u011fullar\u0131.<\/p>\n<p>1291-1461\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Eflani, Kastamonu, Safranbolu ve Sinop\u2019ta Candaro\u011fullar\u0131 (1392\u2019den sonra Sinop\u2019ta \u0130sfendiyaro\u011fullar\u0131).<\/p>\n<p>1293-1471\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Alanya\u2019da Alaiye Beyli\u011fi.<\/p>\n<p>1297-1345\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Bal\u0131kesir ve dolaylar\u0131nda Karas\u0131o\u011fullar\u0131.<\/p>\n<p>1299-1922\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : \u00d6nce S\u00f6\u011f\u00fct ve Bursa\u2019da, sonra Balkanlar, Anadolu, Suriye, Irak, Hicaz ve Kuzey Afrika\u2019da Osmano\u011fullar\u0131.<\/p>\n<p>1300-1428\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : K\u00fctahya, Afyon, U\u015fak ve Denizli civar\u0131nda Germiyano\u011fullar\u0131.<\/p>\n<p>1308-1426\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Ayd\u0131n, Sel\u00e7uk, Tire, Birgi ve dolaylar\u0131nda Ayd\u0131no\u011fullar\u0131.<\/p>\n<p>1313-1416\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Manisa, Akhisar, Turgutlu, Menemen ve dolaylar\u0131nda Saruhano\u011fullar\u0131.<\/p>\n<p>1321-1423\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Antalya ve Korkuteli civar\u0131nda Tekeo\u011fullar\u0131.<\/p>\n<p>1335-1381\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Kayseri, Sivas, \u00c7orum, Tokat ve Erzincan\u2019da Ertanao\u011fullar\u0131.<\/p>\n<p>1337-1522\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Elbistan ve Mara\u015f dolaylar\u0131nda Dulkad\u0131ro\u011fullar\u0131.<\/p>\n<p>1340-1514\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Do\u011fu ve G\u00fcney-Do\u011fu Anadolu, Azerbaycan ve Irak\u2019ta Akkoyunlular.<\/p>\n<p>1346-1425\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Niksar, Kelkit, Ordu, Samsun ve dolaylar\u0131nda T\u00e2ceddino\u011fullar\u0131.<\/p>\n<p>1351-1469\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Do\u011fu ve G\u00fcney-Do\u011fu Anadolu, Azerbaycan, \u0130ran ve Irak\u2019ta Karakoyunlular.<\/p>\n<p>1352-1608\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Adana ve \u00c7ukurova y\u00f6resinde Ramazano\u011fullar\u0131.<\/p>\n<p>1370-1507\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Bat\u0131 T\u00fcrkistan\u2019da Tem\u00fcrl\u00fcler (Azerbaycan ve Anadolu\u2019ya da bir s\u00fcre h\u00e2kim oldular.)<\/p>\n<p>1379-1410\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Erzincan ve \u00e7evresinde Erzincan (Mutahharten) Beyli\u011fi.<\/p>\n<p>1381-1398\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Sivas ve Kayseri\u2019de Kad\u0131 Burhaneddin Ahmed Devleti<\/p>\n<p>1501-1925\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : \u0130ran\u2019da T\u00fcrk hanedanlar\u0131 (1501-1736: Safevi hanedan\u0131, 1736-1747: Af\u015far hanedan\u0131, 1796-1925: Ka\u00e7ar hanedan\u0131<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>).<\/p>\n<p>1563-1844\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : \u015eeki Hanl\u0131\u011f\u0131 ile Kafkaslar aras\u0131nda \u0130lisu Sultanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>1726-1806\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Hazar k\u0131y\u0131s\u0131nda, Bak\u00fc Hanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n kuzeyinde Kuba Hanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>1747-1806\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Hazar k\u0131y\u0131s\u0131nda, Kuba Hanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n kuzeyinde, Derbent ve \u00e7evresinde Derbent Hanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>1747-1806\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Hazar k\u0131y\u0131s\u0131ndaki Ap\u015feron yar\u0131madas\u0131nda, Bak\u00fc ve \u00e7evresinde Bak\u00fc Hanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>1747-1813\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : \u015eeki ve \u00e7evresinde \u015eeki (Nuha) Hanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>1747-1813\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : \u015eamah\u0131 ve \u00e7evresinde \u015eamah\u0131 (\u015eirvan) Hanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>1747-1782\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Hazar k\u0131y\u0131s\u0131nda, \u015eamah\u0131 ve Lenkeran hanl\u0131klar\u0131 aras\u0131ndaki Salyan \u015fehri ve civar\u0131nda Salyan Sultanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>1747-1804\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Gence, \u015eamhor ve dolaylar\u0131nda Gence Hanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>1747-1805\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Karaba\u011f, \u015eu\u015fa ve dolaylar\u0131nda Karaba\u011f Hanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>1747-1768\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Karaba\u011f ile \u015eamah\u0131 aras\u0131nda Cavad Hanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>1747-1828\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Bug\u00fcnk\u00fc Nah\u00e7\u0131van \u00d6zerk Cumhuriyeti topraklar\u0131nda Nah\u00e7\u0131van Hanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>1747-1828\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Bug\u00fcnk\u00fc Ermenistan\u2019\u0131n ba\u015fkenti Erivan ve \u00e7evresinde (I\u011fd\u0131r d\u00e2hil) Revan Hanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>1747-1826\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Hazar k\u0131y\u0131s\u0131nda, Lenkeran, Astara ve dolaylar\u0131nda Lenkeran (Tal\u0131\u015f) Hanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>1747-1828\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : G\u00fcney Azerbaycan\u2019da, Aras\u2019\u0131n g\u00fcneyinde Karada\u011f Hanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>1747-1797\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : G\u00fcney Azerbaycan\u2019da, Erdebil ve \u00e7evresinde Erdebil Hanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>1747-1922\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : G\u00fcney Azerbaycan\u2019da, Do\u011fu Beyaz\u0131t s\u0131n\u0131r\u0131nda Mak\u00fc Hanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>1747-1804\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Urmiye G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn kuzeyinde, T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011fusunda Hoy Hanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>1747-1780\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Urmiye G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn do\u011fusunda, Tebriz ve civar\u0131nda Tebriz Hanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>1747-1828\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Tebriz ile Erdebil hanl\u0131klar\u0131 aras\u0131nda Serab Hanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>1747-1797\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : Urmiye G\u00f6l\u00fc ile T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131r\u0131 aras\u0131nda Urmiye Hanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>1747-1826\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : G\u00fcney Azerbaycan\u2019da, Mera\u011fa \u015fehri ve civar\u0131nda Mera\u011fa Hanl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<h2><strong>Tarih\u00ee s\u00fcre\u00e7<\/strong><\/h2>\n<p>G\u00fcney-Bat\u0131 T\u00fcrk\u00e7esi, Anadolu Sel\u00e7uklular\u0131n\u0131n son d\u00f6nemiyle Beylikler d\u00f6neminde yaz\u0131 dili olarak kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6nce Marmara b\u00f6lgesinde, sonra Balkanlarda b\u00fcy\u00fcyen Osmanl\u0131 Beyli\u011fi, 14-15. y\u00fczy\u0131llarda di\u011fer Anadolu beyliklerini de topraklar\u0131na katarak geni\u015flemi\u015ftir. 1461\u2019de Trabzon Rum \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nu y\u0131karak Do\u011fu Karadeniz\u2019e, 1473\u2019te Otlukbeli Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131 kazanarak Sivas \u00f6tesine uzanm\u0131\u015ft\u0131r. 1475\u2019te de K\u0131r\u0131m Hanl\u0131\u011f\u0131, Osmanl\u0131 topraklar\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1469\u2019a kadar Karakoyunlular\u0131n, 1501\u2019e kadar Akkoyunlular\u0131n, 1501\u2019den sonra Safevilerin elinde bulunan Do\u011fu ve G\u00fcney-Do\u011fu Anadolu ancak 1514\u2019teki \u00c7ald\u0131ran ve 1516\u2019daki Merc-i D\u00e2b\u0131k sava\u015flar\u0131ndan sonra Osmanl\u0131 topraklar\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece, bug\u00fcnk\u00fc Anadolu\u2019daki T\u00fcrk birli\u011fi, beyli\u011fin kurulu\u015fundan ancak 210 k\u00fcsur y\u0131l sonra Osmanl\u0131larca sa\u011flanabilmi\u015ftir. Oysa 1514\u2019e kadar Balkanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 (bug\u00fcnk\u00fc Yunanistan, Bulgaristan, Makedonya, S\u0131rbistan, Karada\u011f, Bosna Hersek, Kosova, Arnavutluk) Osmanl\u0131 topra\u011f\u0131 h\u00e2line gelmi\u015f ve bu topraklar, daha \u00f6nce Anadolu\u2019da oldu\u011fu gibi \u00e7ok yo\u011fun bir T\u00fcrk yerle\u015fmesine sahne olmu\u015ftu. Devlet-i Aliyye-i Osm\u00e2niyye\u2019nin (Osmanl\u0131 Y\u00fcce Devleti\u2019nin) \u00f6nce bir Balkan devleti olarak b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, Anadolu\u2019da daha sonra geni\u015fledi\u011fini hat\u0131rda tutmak gerekir.<\/p>\n<p>1517\u2019de Kahire\u2019ye girerek M\u0131s\u0131r, Hicaz ve Yemen\u2019i de topraklar\u0131na katan Osmanl\u0131lar 1533\u2019te Fas s\u0131n\u0131r\u0131na dek b\u00fct\u00fcn Kuzey Afrika topraklar\u0131na, az sonra da bug\u00fcnk\u00fc Irak\u2019a ve Basra K\u00f6rfezi\u2019nin bat\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131na sahip olmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcney-Bat\u0131 T\u00fcrk\u00e7esi, b\u00fct\u00fcn beyliklerde, Do\u011fu ve G\u00fcney-Do\u011fu Anadolu\u2019ya sahip olan Karakoyunlu ve Akkoyunlularda yaz\u0131 dili olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi Osmanl\u0131lar\u0131n yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn bu topraklarda da yaz\u0131 dili olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. M\u0131s\u0131r ve Suriye\u2019deki T\u00fcrk (Meml\u00fck) Devleti\u2019nin yaz\u0131 dili de son d\u00f6nemlerinde G\u00fcney-Bat\u0131 T\u00fcrk\u00e7esi olmu\u015ftur. 1475\u2019ten sonra K\u0131r\u0131m Hanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n yaz\u0131 dili de G\u00fcney-Bat\u0131 T\u00fcrk\u00e7esidir.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 topraklar\u0131n\u0131n do\u011fusundaki Kuzey ve G\u00fcney Azerbaycan ile \u0130ran\u2019da h\u00fck\u00fcm s\u00fcren Safevi, Af\u015far ve Ka\u00e7ar hanedanlar\u0131nda ve 18. y\u00fczy\u0131lda ortaya \u00e7\u0131kan Azerbaycan hanl\u0131klar\u0131 ile 1804-1828 aras\u0131nda Rus \u00c7arl\u0131\u011f\u0131 h\u00e2kimiyetine giren Kuzey Azerbaycan\u2019da da yaz\u0131 dili G\u00fcney-Bat\u0131 T\u00fcrk\u00e7esidir. Ancak \u0130ran\u2019daki T\u00fcrk hanedanlar\u0131 d\u00f6neminde \u00c7a\u011fatay T\u00fcrk\u00e7esinin de zaman zaman yaz\u0131 dili olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmeliyiz.<\/p>\n<p>13. y\u00fczy\u0131ldan 20. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131na kadar Anadolu ve Azerbaycan\u2019da 43 beylik ve hanl\u0131k, Osmanl\u0131 Beyli\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck devlet kurulmu\u015ftur. B\u00fcy\u00fck devletler, Karakoyunlu ve Akkoyunlu devletleriyle Safevi hanedan\u0131 ve onun ard\u0131llar\u0131d\u0131r. 13-14. y\u00fczy\u0131lda \u0130lhanl\u0131lar, 15. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda Tem\u00fcrl\u00fcler de bir s\u00fcre Anadolu\u2019ya h\u00e2kim olmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Anadolu\u2019daki durumla, Azerbaycan\u2019daki durum aras\u0131nda \u00f6nemli bir fark vard\u0131r. Tarih\u00ee s\u00fcre\u00e7 Anadolu\u2019da par\u00e7adan b\u00fct\u00fcne, Azerbaycan\u2019da b\u00fct\u00fcnden par\u00e7aya do\u011fru y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Anadolu Sel\u00e7uklular\u0131n\u0131n zay\u0131flamas\u0131 ve y\u0131k\u0131lmas\u0131 \u00fczerine ortaya \u00e7\u0131kan 22 beylikten biri olan Osmano\u011fullar\u0131 g\u00fc\u00e7lenerek b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f ve iki as\u0131r i\u00e7inde b\u00fct\u00fcn beylikleri h\u00e2kimiyeti alt\u0131na alarak Anadolu\u2019da birli\u011fi sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bundan dolay\u0131 Anadolu\u2019da T\u00fcrkler, 1918-1922 aras\u0131ndaki d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k bir fas\u0131la hari\u00e7 bug\u00fcne dek ba\u011f\u0131ms\u0131z olabilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Azerbaycan\u2019da ise Safevi ve Af\u015far hanedanlar\u0131 zaman\u0131nda b\u00fct\u00fcnl\u00fck sa\u011flanm\u0131\u015fken Af\u015far Nadir \u015eah\u2019\u0131n 1747\u2019de \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi \u00fczerine Kuzey Azerbaycan\u2019da (Aras\u2019\u0131n kuzeyinde) 13, G\u00fcney Azerbaycan\u2019da 8 hanl\u0131k ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Par\u00e7alanman\u0131n sonucu olarak 1804-1828 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda kuzeydeki hanl\u0131klar\u0131n tamam\u0131 Rus \u00c7arl\u0131\u011f\u0131 h\u00e2kimiyeti alt\u0131na girmi\u015ftir. 1796-1925 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki Ka\u00e7ar Hanedan\u0131 zaman\u0131nda g\u00fcneyde az \u00e7ok bir toparlanma olmu\u015fsa da 1925\u2019te b\u00fct\u00fcn \u0130ran\u2019la birlikte G\u00fcney Azerbaycan da Pehlevi idaresi alt\u0131na girmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kuzey ve Do\u011fu T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn durumu da Azerbaycan\u2019daki durum gibidir. Orada da tarih\u00ee s\u00fcre\u00e7 b\u00fct\u00fcnden par\u00e7aya do\u011fru y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr. Tem\u00fcrl\u00fc \u2013 \u015eibanl\u0131 d\u00f6nemlerinde Do\u011fu T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcnde, Alt\u0131n Orda d\u00f6neminde Kuzey T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcnde birlik sa\u011flanm\u0131\u015f iken 15. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131ndan itibaren hanl\u0131klar ve k\u00fc\u00e7\u00fck devletlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla b\u00fct\u00fcnl\u00fck da\u011f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun sonucu olarak da K\u0131p\u00e7ak bozk\u0131r\u0131 ile Bat\u0131 T\u00fcrkistan Ruslar\u0131n, Do\u011fu T\u00fcrkistan \u00c7inlilerin h\u00e2kimiyetine girmi\u015ftir.<\/p>\n<h2><strong>G\u00fcney-Bat\u0131 T\u00fcrk\u00e7esinin d\u00f6nemleri<\/strong><\/h2>\n<p>T\u00fcrk dil bilgini Muharrem Ergin Bat\u0131 T\u00fcrk\u00e7esini \u00fc\u00e7 d\u00f6neme ay\u0131r\u0131r: 1. Eski Anadolu T\u00fcrk\u00e7esi (13, 14, 15. yy.), 2. Osmanl\u0131ca (Osmanl\u0131 T\u00fcrk\u00e7esi: 15. yy. sonlar\u0131 \u2013 20. yy. ba\u015flar\u0131), 3. T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esi (20. yy. ba\u015flar\u0131ndan bug\u00fcne).<\/p>\n<p>Ergin\u2019in d\u00f6nemlendirmesi, Osmanl\u0131 \u2013 T\u00fcrkiye \u00e7izgisi \u00fczerinden yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Azerbaycan ile Osmanl\u0131 sahalar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirirken Ergin, \u201c17. as\u0131rdan sonra do\u011fu ve bat\u0131 O\u011fuzca daireleri\u201d meydana gelmi\u015f, ancak arada \u201ciki yaz\u0131 dili olacak kadar fark\u201d mevcut olmam\u0131\u015ft\u0131r, der ve \u015f\u00f6yle devam eder: \u201cHer ikisi de ayn\u0131 \u015fiveye, yani O\u011fuz \u015fivesine dayand\u0131klar\u0131 i\u00e7in Azeri ve Osmanl\u0131 T\u00fcrk\u00e7eleri ancak tek bir yaz\u0131 dilinin karde\u015f iki dairesi say\u0131labilirler.\u201d<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a><\/p>\n<p>Muharrem Ergin\u2019in tespiti do\u011frudur. Ger\u00e7ekten de Osmanl\u0131 T\u00fcrk\u00e7esi ile Azerbaycan T\u00fcrk\u00e7esi 1930\u2019lara kadar ayn\u0131 yaz\u0131 dilinin \u201ckarde\u015f iki dairesi\u201ddir. Ancak 1930\u2019larda, Azerbaycan konu\u015fma diline dayanan yeni bir yaz\u0131 dili olu\u015fturulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>G\u00fcney-Bat\u0131 T\u00fcrk\u00e7esinin b\u00fct\u00fcn alanlar\u0131n\u0131 dikkate alarak ben d\u00f6nemleri \u015f\u00f6yle belirledim:<\/p>\n<ol>\n<li>Eski O\u011fuz T\u00fcrk\u00e7esi (13-15.yy.)<\/li>\n<li>Osmanl\u0131 T\u00fcrk\u00e7esi \/ Klasik Azerbaycan T\u00fcrk\u00e7esi (16. yy. ba\u015flar\u0131 \u2013 20. yy. ba\u015flar\u0131)<\/li>\n<li>Bug\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk Yaz\u0131 Dilleri (20. yy. ba\u015flar\u0131ndan bug\u00fcne).<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u201cEski Anadolu T\u00fcrk\u00e7esi\u201d yerine \u201cEski O\u011fuz T\u00fcrk\u00e7esi\u201d terimini kullanmam\u0131n sebebi, Azerbaycan sahas\u0131n\u0131 d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rakmamakt\u0131r. Bu d\u00f6nem iki sahan\u0131n da ortak atas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130kinci d\u00f6nemi, Osmanl\u0131 sahas\u0131 i\u00e7in \u201cOsmanl\u0131 T\u00fcrk\u00e7esi\u201d, Safevilerden ba\u015flayarak Azerbaycan sahas\u0131 i\u00e7in \u201cKlasik Azerbaycan T\u00fcrk\u00e7esi\u201d \u015feklinde adland\u0131rmak \u015fimdilik bana uygun geliyor.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nemde d\u00f6rt yaz\u0131 dili vard\u0131r: T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esi, Azerbaycan T\u00fcrk\u00e7esi, T\u00fcrkmen T\u00fcrk\u00e7esi, Gagavuz T\u00fcrk\u00e7esi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esi, Osmanl\u0131 T\u00fcrk\u00e7esinin devam\u0131d\u0131r. Gen\u00e7 Kalemler dergisinin 1911\u2019deki \u201cYeni Lisan\u201d hareketiyle 5-10 y\u0131l i\u00e7inde Osmanl\u0131 T\u00fcrk\u00e7esi d\u00f6neminden T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esi d\u00f6nemine ge\u00e7ilmi\u015ftir. \u201cYeni Lisan\u201d hareketini ba\u015flatan \u00d6mer Seyfettin, Ziya G\u00f6kalp ve Ali Canip Y\u00f6ntem, d\u00f6nemin yazar ve \u015fairlerine \u0130stanbul halk\u0131n\u0131n konu\u015ftu\u011fu dili hedef olarak g\u00f6stermi\u015flerdi. \u0130stanbullular, halk\u0131n diline girmi\u015f Arap\u00e7a, Fars\u00e7a k\u00f6kenli kelimeleri kullan\u0131yorlard\u0131 ama, bu dillere ait kural ve tamlamalar\u0131 kullanm\u0131yorlard\u0131. \u0130stanbul halk\u0131n\u0131n konu\u015fma dili, tabii ve canl\u0131 oldu\u011fu, d\u00f6nemin sosyal ve siyasi \u015fartlar\u0131 da uygun d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in \u00e7ok k\u0131sa zamanda hedefe ula\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esi, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ile Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti\u2019nin resm\u00ee dilidir. Bu iki devlet d\u0131\u015f\u0131nda, Irak\u2019ta ve Balkan \u00fclkelerinde de yaz\u0131 dili olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Klasik Azerbaycan T\u00fcrk\u00e7esi 19. y\u00fczy\u0131lda baz\u0131 mahalli unsurlarla beslenmeye ba\u015flam\u0131\u015fsa da bu y\u00fczy\u0131l\u0131n eserlerine yeni bir yaz\u0131 dili denemez. 20. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda Kuzey Azerbaycan\u2019da yaz\u0131 dili meselesi tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Baz\u0131 ayd\u0131nlar yaz\u0131 dilinin Azerbaycan a\u011fz\u0131na dayanmas\u0131 gerekti\u011fini savunmu\u015flar, baz\u0131 ayd\u0131nlar ise \u0130stanbul T\u00fcrk\u00e7esinin yaz\u0131 dili olmas\u0131n\u0131 istemi\u015flerdir. \u0130ki grup da eserlerinde kendi savunduklar\u0131 dili kullanm\u0131\u015flard\u0131r. 1918\u2019de kurulan ba\u011f\u0131ms\u0131z Azerbaycan Cumhuriyeti\u2019nde \u0130stanbul T\u00fcrk\u00e7esinin yaz\u0131 dili olmas\u0131 kabul edilmi\u015f, dil bilgisi ve ders kitaplar\u0131 buna g\u00f6re haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak ba\u011f\u0131ms\u0131z Azerbaycan Cumhuriyeti Sovyetler taraf\u0131ndan i\u015fgal edildikten sonra durum de\u011fi\u015fmi\u015ftir. \u0130stanbul T\u00fcrk\u00e7esi bir s\u00fcre daha kullan\u0131lm\u0131\u015f, 1930\u2019larda ise Azerbaycan a\u011fz\u0131na dayanan yeni yaz\u0131 diline ge\u00e7ilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Azerbaycan T\u00fcrk\u00e7esi, Azerbaycan Cumhuriyeti\u2019nin resm\u00ee dilidir; Kuzey Azerbaycan\u2019da Latin harfleriyle, G\u00fcney Azerbaycan\u2019da Arap harfleriyle yaz\u0131 dili olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Do\u011fu T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 i\u00e7inde kalan T\u00fcrkmenistan T\u00fcrkmenleri 20. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131na kadar yaz\u0131 dili olarak \u00c7a\u011fatay T\u00fcrk\u00e7esini kullanm\u0131\u015flard\u0131r. 1930\u2019larda T\u00fcrkmenistan\u2019da da Teke a\u011fz\u0131na dayanan yeni bir yaz\u0131 dili kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkmence, T\u00fcrkmenistan Cumhuriyeti\u2019nin resm\u00ee dilidir. T\u00fcrkmenistan\u2019da Latin harfleriyle, \u0130ran\u2019\u0131n kuzeydo\u011fusu (T\u00fcrkmensahra) ile Afganistan\u2019\u0131n kuzeyinde (G\u00fcney T\u00fcrkistan\u2019da) Arap harfleriyle yaz\u0131 dili olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ortodoks olan Gagavuzlar\u0131n baz\u0131 din\u00ee metinler d\u0131\u015f\u0131nda yaz\u0131 dilleri yoktu. Karadeniz\u2019in kuzeyindeki Moldova Cumhuriyeti\u2019nin Bucak b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Gagavuzlar i\u00e7in de 1950\u2019lerin sonunda konu\u015fma dillerine dayanan bir yaz\u0131 dili meydana getirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Gagavuzca, Moldova\u2019da bir \u00f6zerk b\u00f6lge olan Gagavuz Yeri\u2019nin (Gagauzya\u2019n\u0131n) resm\u00ee dilidir; Latin harfleriyle yaz\u0131 dili olarak bu \u00fclkede kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Bir dili konu\u015fmada ve yaz\u0131da kullanmak farkl\u0131 \u015feylerdir. G\u00fcnl\u00fck hayatta ana dilini konu\u015fan fakat edeb\u00ee \u00e7evrelerde bulunmad\u0131\u011f\u0131, e\u011fitim g\u00f6rmedi\u011fi i\u00e7in g\u00fcnl\u00fck dillerini yaz\u0131 dili olarak kullanamayan (bunu bilmeyen) insanlardan ana dilleriyle eser vermelerini beklemek do\u011fru de\u011fildir. Bu sosyoleng\u00fcistik bir olgudur. Anadolu Sel\u00e7uklular\u0131nda bu sebeple T\u00fcrk\u00e7e eserler verilememi\u015ftir.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Af\u015far ile Ka\u00e7ar hanedanlar\u0131 aras\u0131ndaki Zend hanedan\u0131 T\u00fcrk as\u0131ll\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Muharrem Ergin, T\u00fcrk Dil Bilgisi, \u0130stanbul, 1962, s. 14.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yazar\u0131m\u0131z Ahmet B. Ercilasun \u00c7a\u011fatay T\u00fcrk\u00e7esinden sonra G\u00fcney-Bat\u0131 T\u00fcrk\u00e7esinin de kullan\u0131lma alanlar\u0131n\u0131 ve tarih\u00ee s\u00fcrecini yazd\u0131. <\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":11282,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[62,2,66],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v16.0.2 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>G\u00fcney-Bat\u0131 T\u00fcrk\u00e7esi ve yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 alanlar - M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu<\/title>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/guney-bati-turkcesi-ve-yayildigi-alanlar\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"G\u00fcney-Bat\u0131 T\u00fcrk\u00e7esi ve yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 alanlar - M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Yazar\u0131m\u0131z Ahmet B. Ercilasun \u00c7a\u011fatay T\u00fcrk\u00e7esinden sonra G\u00fcney-Bat\u0131 T\u00fcrk\u00e7esinin de kullan\u0131lma alanlar\u0131n\u0131 ve tarih\u00ee s\u00fcrecini yazd\u0131.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/guney-bati-turkcesi-ve-yayildigi-alanlar\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-09-09T16:30:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-09-06T12:44:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/DenizdenTopkapi-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1134\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"15 dakika\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\",\"name\":\"Mill\\u00ee D\\u00fc\\u015f\\u00fcnce Merkezi\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"sameAs\":[],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#logo\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/mdmLogo-yazisiz.jpg\",\"width\":422,\"height\":422,\"caption\":\"Mill\\u00ee D\\u00fc\\u015f\\u00fcnce Merkezi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#logo\"}},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#website\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"name\":\"M\\u0130SAK- Mill\\u00ee Strateji Ara\\u015ft\\u0131rma Kurulu\",\"description\":\"D\\u00fcnyaya T\\u00fcrk\\u00e7\\u00fc Bak\\u0131\\u015f\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/guney-bati-turkcesi-ve-yayildigi-alanlar\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/DenizdenTopkapi-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1134},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/guney-bati-turkcesi-ve-yayildigi-alanlar\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/guney-bati-turkcesi-ve-yayildigi-alanlar\/\",\"name\":\"G\\u00fcney-Bat\\u0131 T\\u00fcrk\\u00e7esi ve yay\\u0131ld\\u0131\\u011f\\u0131 alanlar - M\\u0130SAK- Mill\\u00ee Strateji Ara\\u015ft\\u0131rma Kurulu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/guney-bati-turkcesi-ve-yayildigi-alanlar\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2020-09-09T16:30:00+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-06T12:44:50+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/guney-bati-turkcesi-ve-yayildigi-alanlar\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/guney-bati-turkcesi-ve-yayildigi-alanlar\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/guney-bati-turkcesi-ve-yayildigi-alanlar\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"name\":\"Anasayfa\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/guney-bati-turkcesi-ve-yayildigi-alanlar\/\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/guney-bati-turkcesi-ve-yayildigi-alanlar\/\",\"name\":\"G\\u00fcney-Bat\\u0131 T\\u00fcrk\\u00e7esi ve yay\\u0131ld\\u0131\\u011f\\u0131 alanlar\"}}]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/guney-bati-turkcesi-ve-yayildigi-alanlar\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/guney-bati-turkcesi-ve-yayildigi-alanlar\/#webpage\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#\/schema\/person\/958288ffbfe5dd0254d7c58ae94a0412\"},\"headline\":\"G\\u00fcney-Bat\\u0131 T\\u00fcrk\\u00e7esi ve yay\\u0131ld\\u0131\\u011f\\u0131 alanlar\",\"datePublished\":\"2020-09-09T16:30:00+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-06T12:44:50+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/guney-bati-turkcesi-ve-yayildigi-alanlar\/#webpage\"},\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/guney-bati-turkcesi-ve-yayildigi-alanlar\/#primaryimage\"},\"articleSection\":\"E\\u011e\\u0130T\\u0130M-K\\u00dcLT\\u00dcR,S\\u0130YASET-TAR\\u0130H\",\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/guney-bati-turkcesi-ve-yayildigi-alanlar\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#\/schema\/person\/958288ffbfe5dd0254d7c58ae94a0412\",\"name\":\"Ahmet Bican Ercilasun\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ffb4743f36880c35166d683c0ba4a276?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Ahmet Bican Ercilasun\"},\"description\":\"Akademik Hayat: 1986 Profes\\u00f6r 1979 Do\\u00e7ent (Kutadgu Bilig'de Fiil) 1971 Doktor (Atat\\u00fcrk \\u00dcniversitesi) 1967 T\\u00fcrk Dili ve Edebiyat\\u0131 Lisans\\u0131 (\\u0130stanbul \\u00dcniversitesi) \\u0130\\u015f Hayat\\u0131: 1986-2010: Gazi \\u00dcniversitesi. 2004-2005: Girne Amerikan \\u00dcniversitesi. 2001-2002: T\\u00fcrkiye-K\\u0131rg\\u0131zistan Manas \\u00dcniversitesi. 1993-2000: T\\u00fcrk Dil Kurumu. 1971-1986: Hacettepe \\u00dcniversitesi. 1976-1977: University of Washington - Seattle\/ABD (misafir ara\\u015ft\\u0131rmac\\u0131). 1967-1971: Atat\\u00fcrk \\u00dcniversitesi. Eserleri: - Arpa\\u00e7ay K\\u00f6ylerinden Derlemeler (Prof. Dr. Sel\\u00e2hattin Olcay ve Dr. Ensar Aslan'la birlikte) (Ankara 1976). - Bug\\u00fcnk\\u00fc T\\u00fcrk Alfabeleri I-II (Ankara 1977). - Kars \\u0130li Ag\\u0131zlar\\u0131 - Ses Bilgisi (Ankara 1983). - Kutadgu Bilig Grameri \\u2013 Fiil (Ankara 1984). - Dilde Birlik (\\u0130stanbul 1984). - Uygur Halk Masallar\\u0131 (\\u015eek\\u00fcr Turan'la birlikte) (Ankara 1989). - \\u00d6rneklerle Bug\\u00fcnk\\u00fc T\\u00fcrk Alfabeleri (Ankara 1990). - Mo\\u011folistan ve \\u00c7in G\\u00fcnl\\u00fc\\u011f\\u00fc (Ankara 1991). - Kar\\u015f\\u0131la\\u015ft\\u0131rmal\\u0131 T\\u00fcrk Leh\\u00e7eleri S\\u00f6zl\\u00fc\\u011f\\u00fc 1-2 (ortak) (Ankara 1991, 1992). - T\\u00fcrk D\\u00fcnyas\\u0131 \\u00dczerine \\u0130ncelemeler (Ankara 1998). - T\\u00fcrk Dili I-II-III-IV (Leyla Karahan ile birlikte) (Ankara 1994-1996). - G\\u00fclnar -roman- (\\u0130stanbul 1998). - Ba\\u015flang\\u0131\\u00e7tan Yirminci Y\\u00fczy\\u0131la T\\u00fcrk Dili Tarihi (Ankara 2004). - 2BA Beden Beyin Ak\\u0131m\\u0131 -roman- (Ankara 2006). - Kar\\u015f\\u0131la\\u015ft\\u0131rmal\\u0131 T\\u00fcrk Leh\\u00e7eleri Grameri-I Fiil - Basit \\u00c7ekim (Ortak) (Ankara 2006). - Makaleler \\u2013 Dil-Destan-Tarih-Edebiyat (Yay\\u0131na haz\\u0131rlayan: Ekrem Ar\\u0131ko\\u011flu) (Ankara 2007). - T\\u00fcrk Leh\\u00e7eleri Grameri (Edit\\u00f6r) (Ankara 2007). - K\\u00e2\\u015fgarl\\u0131 Mahmud - D\\u00eev\\u00e2nu Lug\\u00e2ti\\u2019t-T\\u00fcrk \\u2013 Giri\\u015f-Metin-\\u00c7eviri-Notlar-Dizin (Ziyat Akkoyunlu ile birlikte) (Ankara 2014). - T\\u00fcrk\\u2019\\u00fcn Kay\\u0131p Kitab\\u0131-Ulu Han Ata -roman- (Ankara 2016). - T\\u00fcrk Ka\\u011fanl\\u0131\\u011f\\u0131 ve T\\u00fcrk Beng\\u00fc Ta\\u015flar\\u0131 (Ankara 2016). - Bir\\u00e7ok ilm\\u00ee ve fikr\\u00ee makale. - K\\u00f6\\u015fe Yaz\\u0131lar\\u0131 (2008'den itibaren Yeni\\u00e7a\\u011f gazetesinde).\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11279"}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11279"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11279\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11314,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11279\/revisions\/11314"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11282"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11279"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11279"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11279"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}