{"id":11627,"date":"2020-10-08T19:30:00","date_gmt":"2020-10-08T16:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=11627&preview=true&preview_id=11627"},"modified":"2020-10-08T16:16:08","modified_gmt":"2020-10-08T13:16:08","slug":"milliyetci-aydin-sorununa-giris","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/milliyetci-aydin-sorununa-giris\/","title":{"rendered":"Milliyet\u00e7i ayd\u0131n sorununa giri\u015f"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/h2>\n

\u0130lk bak\u0131\u015fta milliyet\u00e7i ayd\u0131n sorunu<\/strong><\/h2>\n

\u201cZek\u00e2\u201d anlam\u0131ndaki \u201cintellect\u201d kelimesinden t\u00fcretilmi\u015f \u201centelekt\u00fcel\u201d kavram\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda dilimizde biri Osmanl\u0131 T\u00fcrk\u00e7esi di\u011feri de yeni iki kelime bulunmaktad\u0131r: M\u00fcnevver ve ayd\u0131n. Bu iki kelime de ayn\u0131 anlam k\u00f6k\u00fcne sahip. M\u00fcnevver \u201cayd\u0131nlanm\u0131\u015f\u201d edilgen bir anlama sahipken \u201cayd\u0131n\u201d kayna\u011f\u0131n kendisi etken bir anlama g\u00f6ndermede bulunur.<\/p>\n

Ayd\u0131n ve entelekt\u00fcel politik ve toplumsal bir \u00f6znedir. Genel kullan\u0131mda \u00fcniversite bitirmi\u015f, \u201cm\u00fcrekkep yalam\u0131\u015f\u201d ayd\u0131n kamusal ve sivil ya\u015fam\u0131n pek \u00e7ok katman\u0131nda yer alabilir. Entelekt\u00fcel ise zihinsel etkinlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan fikir \u00fcreten ve sosyo-politik ve k\u00fclt\u00fcrel alanda etkin bir de\u011fi\u015fimin \u00f6znesidir. Marksist literat\u00fcrde emek kol ve zihin eme\u011fi olarak tasnif yap\u0131l\u0131r. Entelekt\u00fceller zihin emek\u00e7ileridir.<\/p>\n

Bu yaz\u0131dan itibaren \u201cMilliyet\u00e7i ayd\u0131n sorunu\u201d olarak tespit etti\u011fimiz konu \u00fczerinde bir dizi yaz\u0131 ile d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizi payla\u015faca\u011f\u0131z. Bir bak\u0131ma \u00f6z-ele\u015ftiri diyebiliriz. Bir d\u00fc\u015f\u00fcncenin, ideolojinin geli\u015fmi\u015fli\u011fini, di\u011fer ideolojik d\u00fc\u015f\u00fcnceler i\u00e7indeki konumu, sorun tespiti, sorunlara \u00f6nerdi\u011fi \u00e7\u00f6z\u00fcmleri, analiz yetene\u011fi, bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnce g\u00fcc\u00fc g\u00f6sterir. B\u00fct\u00fcn bu \u00f6zg\u00fcl\u00fckleri toplumu ve di\u011fer ideolojik gruplar\u0131 etkileyebilme, onlar\u0131n bili\u015f d\u00fcnyalar\u0131na n\u00fcfuz edebilme kabiliyetine tesir eder veya edebilmelidir.<\/p>\n

G\u00f6kalp\u2019ten g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ayd\u0131nlar \u00fczerine yazmak sadece Milliyet\u00e7i d\u00fc\u015f\u00fcnce i\u00e7inde de\u011fil genel a\u00e7\u0131dan T\u00fcrk d\u00fc\u015f\u00fcncesinde vazge\u00e7ilmez bir temad\u0131r. Milliyet\u00e7i d\u00fc\u015f\u00fcncede ayd\u0131nlar\u0131n, millet, milliyet\u00e7ilik, tarih, vatan, medeniyet, k\u00fclt\u00fcr yan\u0131nda; ayd\u0131n\/m\u00fcnevver kavramlar\u0131 fikir \u00fcretilen vazge\u00e7ilmez \u00e7al\u0131\u015fma konular\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ayd\u0131n konusu bir bak\u0131ma her politik ve k\u00fclt\u00fcrel hareketin kendi kimli\u011fini tan\u0131mas\u0131n\u0131 ve in\u015fa etmesi anlam\u0131na geliyor. Sosyalist ayd\u0131nlar da bu sahay\u0131 bo\u015f b\u0131rakm\u0131yor. \u0130\u00e7erik ve y\u00f6ntem farkl\u0131 olsa da kimli\u011fin in\u015fas\u0131nda rol\u00fc ayn\u0131. Ayd\u0131n sorunu ayn\u0131 zamanda zihniyet sorununa g\u00f6ndermede bulunurken \u00f6zd\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcmsel bir i\u015flevi s\u00f6z konusudur.<\/p>\n

Ayd\u0131nlar, kimi zaman mensubu oldu\u011fu camian\u0131n ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n i\u015flevlerini ve misyonlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlerken kimi zaman da kendisinin \u00f6tekisi olarak konumland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 camian\u0131n ayd\u0131nlar\u0131n\u0131 ele\u015ftiri konusu yapar.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ayd\u0131n\u0131n halk\u0131 ayd\u0131nlatma misyonu\u00a0<\/strong><\/h2>\n

Halk ile ayd\u0131n aras\u0131ndaki ili\u015fki ise bir bak\u0131ma en pop\u00fcler konu. Halk\u0131na yabanc\u0131la\u015fmadan tutun da halk\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131na kadar farkl\u0131 ili\u015fki bi\u00e7imleri sorunun ele al\u0131nmas\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olmu\u015f. De\u011fi\u015fmeyen ise ayd\u0131n-halk paradigmalar\u0131n\u0131n m\u00fcndemi\u00e7 oldu\u011fu ikilikteki hiyerar\u015fik yap\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 tahakk\u00fcm\u00fcn hangi y\u00f6ne do\u011fru ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve etkisini olu\u015fturaca\u011f\u0131 konusu. Halk m\u0131 ayd\u0131n\u0131 yoksa ayd\u0131n m\u0131 halk\u0131 \u201cadam edecek\u201d? G\u00f6kalp ayd\u0131nlar\u0131n halka gitmesi gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. B\u00f6ylece milli k\u00fclt\u00fcr\u00fcn k\u00f6kleri ke\u015ffedilecek ve i\u015flenecek. Bu misyonun sebebi Osmanl\u0131\u2019daki gibi ayd\u0131n halk ikili\u011finin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 inanc\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc, milli bir k\u00fclt\u00fcr in\u015fa etmenin yolu halktan ge\u00e7er. \u00c7\u00fcnk\u00fc halk milli k\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcnyesinde ta\u015f\u0131r.<\/p>\n

Modernitenin ve \u00f6zellikle bunun \u00f6nemli bir a\u015famas\u0131 olan Ayd\u0131nlanma\u2019n\u0131n etkisindeki zihni gelenek ise ayd\u0131na \u201chalk\u0131 ayd\u0131nlatma\u201d misyonu y\u00fcklemi\u015ftir. Rahmetli Durmu\u015f Hocao\u011flu, \u201cKendisine ilan-\u0131 a\u015fk edilen Y\u00fcce T\u00fcrk milletinin bu derin a\u015fk\u0131 hemen hemen hep cevaps\u0131z b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 hususu da bug\u00fcne kadar bu camian\u0131n entelekt\u00fcelleri taraf\u0131ndan tart\u0131\u015f\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r\u2019\u2019 derken Milliyet\u00e7i ayd\u0131n ile halk aras\u0131ndaki derin u\u00e7uruma vurgu yap\u0131yor. \u00d6zele\u015ftiri gerektiren bu sorun \u00fczerinde durulmuyor ve tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131yor. Tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 da sorunu g\u00f6rmeyi de engelleyen \u201cbiz milletimizi seviyoruz\u201d ve \u201cmilliyet\u00e7ilik milletini sevmektedir\u201d yarg\u0131s\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 duygusal ve zihinsel bariyer. Milletimizi sevdi\u011fimize g\u00f6re bir sorunumuz yok. \u201cMilletle \u00f6zde\u015flik\u201d kurgusu, ger\u00e7ekli\u011fin idrakinin \u00f6n\u00fcndeki ciddi bir engel.<\/p>\n

Kavramlar\u0131n sahip oldu\u011fu anlamlardan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ayd\u0131n zaten okumu\u015f, yazm\u0131\u015f, bilen \u00f6zne konumunda, toplumdan farkl\u0131la\u015f\u0131yor. Bu \u201cbilen\u201d ile \u201cbilmeyen\u201d fark\u0131 do\u011fal bir s\u00fcre\u00e7. Bir de buna tarihsel s\u00fcre\u00e7teki s\u00fcrekli kaos ko\u015fullar\u0131n\u0131n eklersek ayd\u0131n\u0131n durup kendi \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnmesi l\u00fckse ka\u00e7\u0131yor. Hocao\u011flu\u2019nun devam\u0131ndaki tespiti \u00f6nemli: \u201cMilliyet\u00e7i camian\u0131n bence en fazla g\u00f6ze \u00e7arpan niteliklerinden birisi, \u00e7ok aceleci ve pratik\u00e7i olmalar\u0131d\u0131r bu da onlar\u0131n eylem\u2019e teori\u2019nin \u00f6n\u00fcnde yer verdikleri sonucunu do\u011furur.\u2019\u2019 Modern Avrupa ile ilk temas an\u0131ndan itibaren \u00e7\u00f6ken bir devlet ve s\u00fcrekli savunma ve kurtulma kayg\u0131s\u0131 i\u00e7inde ya\u015fayan toplumun bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olan ayd\u0131n, farkl\u0131 bir zihinsel etkinlik yaratam\u0131yor. Sadece milliyet\u00e7i camian\u0131n de\u011fil b\u00fct\u00fcn ideolojik gruplar\u0131n kayg\u0131s\u0131 bu s\u00fcre\u00e7te benzer sorunlar \u00fczerinde tecess\u00fcm etmi\u015f ve geli\u015fmi\u015ftir. Hocao\u011flu\u2019nun dikkat \u00e7ekti\u011fi sorun \u00fczerinde \u0131srarla d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Milliyet\u00e7i ayd\u0131nlar\u0131n kendilerini millet ve vatanseverlikte \u00fcst a\u015fama olarak g\u00f6rmeleri halk\u0131n da b\u00f6yle g\u00f6rmelerine neden olmuyor. Sevgi tek tarafl\u0131. Sevginin ifadesinde ve g\u00f6sterilmesinde mi bir sorun var? Milliyet\u00e7ilik millet nezdinde kabul g\u00f6rse de bu toplumsal ve siyasi bir \u201cg\u00fc\u00e7\u201d formunda yans\u0131mas\u0131n\u0131 bulam\u0131yor. \u00dczerinde \u201cd\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi\u201d ve kuramsal d\u00fczlemde i\u015flenmesi gereken bu ili\u015fki bi\u00e7iminin \u00e7ok boyutlu olarak \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi ve m\u00fczakere edilmesi gerekir.<\/p>\n

Millet merkezli olarak kendimizi s\u00f6ylem \u00fczerinden in\u015fa etmek ve zihinde kurulan ikili yap\u0131 sosyalist ayd\u0131nlar\u0131n da bir \u00e7\u0131kmaz\u0131d\u0131r. Onlar da \u201chalk i\u00e7in\u201d s\u00f6ylemi milliyet\u00e7ikten g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte benzerlik ta\u015f\u0131sa da i\u00e7erik ve metodolojik a\u00e7\u0131ndan radikal bir kopukluk i\u00e7erir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, sol halk\u0131n s\u0131n\u0131flardan olu\u015ftu\u011funu ve \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 bir toplum tahayy\u00fcl ederek mevcut toplumu birbirine kar\u015f\u0131t bi\u00e7imde kurgular. Bir s\u0131n\u0131f\u0131n bir di\u011fer s\u0131n\u0131f \u00fczerindeki mutlak tahakk\u00fcm\u00fc ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc ana sorunsal.<\/p>\n

Modernite\u2019nin yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu zihinsel d\u00fcalitenin bir yans\u0131mas\u0131 olan ayd\u0131n-halk ayr\u0131\u015fmas\u0131 ayd\u0131n\u0131n alt ideolojik kategorilerinin her birinin sorunudur. Tahakk\u00fcmc\u00fc tahayy\u00fcl zorunlu olarak bu ikili\u011fi mecbur g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc oranda sorun da varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek. Bunu a\u015fman\u0131n yolu da kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir ili\u015fki ve etkile\u015fim i\u00e7inde soruna bir yakla\u015f\u0131m\u0131n geli\u015ftirilmesidir. B\u00f6ylece ayd\u0131n i\u00e7in bir nirengi noktas\u0131 ortaya konulurken halk i\u00e7in de bilgi ve incelmi\u015f\/y\u00fcksek k\u00fclt\u00fcr a\u00e7\u0131s\u0131ndan mevcut yap\u0131s\u0131n\u0131 tahkim edebilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130kbal Vurucu, bu yaz\u0131s\u0131nda \u201cMilliyet\u00e7i ayd\u0131n sorunu\u201d olarak tespit etti\u011fi konu \u00fczerinden bir yaz\u0131 dizisi \u015feklinde devam\u0131n\u0131 da okuyaca\u011f\u0131m\u0131z, m\u00fc\u015fterek d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizi payla\u015f\u0131yor. Yazar: ” Bir bak\u0131ma \u00f6z-ele\u015ftiri” diye ekliyor. <\/p>\n","protected":false},"author":37,"featured_media":11665,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[62,2,68],"tags":[],"coauthors":[39],"class_list":["post-11627","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-egitim-kultur","category-genel","category-turkluk-turkculuk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11627","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/37"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11627"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11627\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11667,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11627\/revisions\/11667"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11665"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11627"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11627"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11627"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=11627"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}