{"id":12297,"date":"2021-01-29T19:30:14","date_gmt":"2021-01-29T16:30:14","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=12297"},"modified":"2021-01-29T19:04:05","modified_gmt":"2021-01-29T16:04:05","slug":"hasip-saygili-zengezur-bogazimizdaki-ilmiktir-acilir-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/hasip-saygili-zengezur-bogazimizdaki-ilmiktir-acilir-mi\/","title":{"rendered":"Hasip Sayg\u0131l\u0131: \u201cZengezur, bo\u011faz\u0131m\u0131zdaki ilmiktir.” A\u00e7\u0131l\u0131r m\u0131?"},"content":{"rendered":"
\"\"

Harp Tarih\u00e7isi Do\u00e7. Dr. Hasip Sayg\u0131l\u0131<\/p><\/div>\n

Bu s\u00f6yle\u015fi, 28.01.2021 tarihinde <\/em>
\nAzerbaycan \u015eark Gazetesi’nde yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/em>
\nT\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esi ile ilk defa M\u0130SAK sitesinde yay\u0131mlanmaktad\u0131r.<\/em><\/p>\n

Do\u00e7. Dr. Hasip Sayg\u0131l\u0131, Fatih Sultan Mehmet Vak\u0131f \u00dcniversitesi Edebiyat Fak\u00fcltesi Tarih B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131d\u0131r. 2009 y\u0131l\u0131nda Azerbaycan Y\u00fcksek Harp Okulu’nda albay r\u00fctbesiyle dan\u0131\u015fman olarak g\u00f6rev yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

K\u0259nan Novruzov (K.N.): <\/strong>Sizce, Karaba\u011f sava\u015f\u0131n\u0131n yeniden ba\u015flamas\u0131 \u015fart m\u0131yd\u0131?<\/em><\/p>\n

Hasip Sayg\u0131l\u0131 (H.S.): <\/strong>\u015eart de\u011fildi tabii. Azerbaycan\u2019\u0131n i\u015fgal alt\u0131ndaki me\u015fru topraklar\u0131 iade edilseydi, bu harek\u00e2ta gerek yoktu. Ama Ermenistan insanl\u0131\u011fa ayk\u0131r\u0131, hukuk ve vicdan d\u0131\u015f\u0131 i\u015fgal ve y\u0131k\u0131m\u0131, kendisine sunulan b\u00fct\u00fcn hal tarzlar\u0131n\u0131 reddederek s\u00fcrd\u00fcrmeyi tercih etmi\u015ftir. \u0130\u015fgalcilerin uzla\u015fmaz tutumlar\u0131, Azerbaycan Ordusuna \u00fclkesinin d\u00fc\u015fman \u00e7izmesi alt\u0131nda \u00e7i\u011fnenen kadim topraklar\u0131n\u0131 kurtarmas\u0131 haricinde bir se\u00e7enek b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131. Azerbaycan liderli\u011fi, uluslararas\u0131 ortam\u0131 da isabetle de\u011ferlendirerek Ermeni i\u015fgalcilerin kurdu\u011fu tuza\u011f\u0131 ba\u015flar\u0131na ge\u00e7irmi\u015ftir. \u0130\u015fgalci devlet ve aparatlar\u0131 mahcup duruma d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n

\u015eunu da ifade etmek gerekir: Azerbaycan topraklar\u0131n\u0131n otuz seneye yak\u0131n i\u015fgal alt\u0131nda tutulmas\u0131 bir m\u00fcddet daha uzasayd\u0131, bu topraklar\u0131n art\u0131k tamamen kaybedildi\u011fi ve terkedildi\u011fi gibi zehirli bir alg\u0131ya sebebiyet verirdi. Bu alg\u0131 ve bunun Azerbaycan ve umum T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda yarataca\u011f\u0131 moral motivasyon \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcs\u00fc, Azerbaycan ordusunun kahramanca harek\u00e2t\u0131yla a\u011f\u0131r bir bedel \u00f6deme pahas\u0131na \u00f6nlenmi\u015ftir.<\/p>\n

K.N.: <\/strong>10 Kas\u0131m Anla\u015fmas\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/em><\/p>\n

H.S.: <\/strong>Bu anla\u015fma niha\u00ee bir metin de\u011fildir. Azerbaycan\u2019\u0131n orta ve uzun vadeli beka problemini hal yoluna koymas\u0131 i\u00e7in de\u011ferlendirebilece\u011fi bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olabilir. Mevcut Azerbaycan idaresinin bu y\u00f6nde irade ortaya koyabilecek potansiyeli mevcuttur. Bu potansiyelin kararl\u0131 bir \u015fekilde hayata ge\u00e7irilmesi beklenebilir.<\/p>\n

K.N.: <\/strong>Bildi\u011finiz \u00fczere, Karaba\u011f’daki Rus bar\u0131\u015f g\u00fc\u00e7leri taraf tutmakla me\u015fgul. Bunu engellemek i\u00e7in ne yapmal\u0131y\u0131z?<\/em><\/p>\n

H.S.: <\/strong>Bunu engellemek ve tesirini azaltmak i\u00e7in, Azerbaycan matbuat\u0131 ve diplomasisine b\u00fcy\u00fck y\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcyor. Ruslar\u0131n tarafgir tutumlar\u0131 her zaman kayda al\u0131nmal\u0131, \u00f6zellikle uluslararas\u0131 haber ajanslar\u0131na vaktinde ula\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Belki bunun i\u00e7in yabanc\u0131 televizyon ve gazete muhabirlerine bu ihl\u00e2llerle alakal\u0131 kendi haberlerini yapmalar\u0131 i\u00e7in kolayl\u0131k sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Azerbaycan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 da b\u0131kmadan bu ihl\u00e2lleri Rus kamuoyu dahil, t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n dikkatine sunmak i\u00e7in diplomasi kanallar\u0131ndan olabildi\u011fince istifade etmelidir.<\/p>\n

K.N.: <\/strong>T\u00fcrk Bar\u0131\u015f G\u00fc\u00e7lerinin b\u00f6lgede bulunmas\u0131 bunun \u00f6n\u00fcn\u00fc alabilir mi?<\/em><\/p>\n

H.S.: <\/strong>T\u00fcrk Bar\u0131\u015f G\u00fc\u00e7lerinin mevcudu ve g\u00f6rev alanlar\u0131, Rus g\u00fc\u00e7lerini dengeleyebilecek bir cesamette de\u011fildir. Bu s\u0131n\u0131rl\u0131 T\u00fcrk g\u00fcc\u00fcn\u00fcn g\u00f6revini hakkaniyetle, tarafs\u0131zl\u0131kla yapmakta oldu\u011fu mesaj\u0131 verilmelidir. Ruslar Ermenileri kolluyor, T\u00fcrkler de bizi kolluyorlar alg\u0131s\u0131ndan ka\u00e7\u0131nmak gerekir. Bunu b\u00f6yle dersek, Ruslar\u0131n Ermeni yanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olur. Halbuki b\u00f6lgede Rus ve T\u00fcrk g\u00fc\u00e7leri denk de\u011fildir. Denilmesi gereken, Rus g\u00fc\u00e7leri de T\u00fcrk g\u00fc\u00e7leri gibi adil, uluslararas\u0131 hukuka sayg\u0131l\u0131 ve bitaraf olmal\u0131d\u0131r tarz\u0131nda bir yakla\u015f\u0131m\u0131n ifadesi olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

K.N.: <\/strong>11 Ocak g\u00f6r\u00fc\u015fmesi ile ilgili d\u00fc\u015f\u00fcnceleriniz nelerdir? Bu g\u00f6r\u00fc\u015fme, alt\u0131l\u0131k platformun kurulmas\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 olabilir mi?<\/em><\/p>\n

H.S.: <\/strong>Bu g\u00f6r\u00fc\u015fme,\u00a0 Azerbaycan i\u00e7in olumlu geli\u015fmelerin habercisi olabilir. Ancak diplomasi uzun, ince bir yoldur. Bug\u00fcnden yar\u0131na sonu\u00e7 beklememek gerekir.<\/p>\n

K.N.: <\/strong>Ermenistan Ba\u015fbakan\u0131 Pa\u015finyan, Karaba\u011f probleminin h\u00e2l\u00e2 bitmedi\u011fini s\u00f6ylemi\u015f. Ger\u00e7ekten de, yine sava\u015f m\u0131 istiyor?<\/em><\/p>\n

H.S.: <\/strong>Pa\u015finyan, bunu i\u00e7 kamuoyuna y\u00f6nelik olarak, vakit kazanmak i\u00e7in s\u00f6yl\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ermenistan\u2019\u0131n Azerbaycan’la sava\u015f yapacak ve y\u00fcr\u00fctecek bir harp kabiliyeti yoktur. Ancak bir yabanc\u0131 devlet nam\u0131na Ermenistan\u2019dan bir sava\u015f d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyorsa, bu sava\u015f Ermenistan\u2019\u0131n ve Ermenilerin sava\u015f\u0131 olmayacakt\u0131r. Pa\u015finyan sonras\u0131 Ermeni y\u00f6netimi, vatanda\u015flar\u0131n\u0131 b\u00f6ylesi bir sava\u015fa kolayca ikna edemez.<\/p>\n

K.N.: <\/strong>Art\u0131k Zengezur’un Azerbaycan’a geri verilmesi meselesi g\u00fcndemde. Sizce, yak\u0131n zamanda yeni bir zafer daha kutlayabilir miyiz?<\/em><\/p>\n

H.S.: <\/strong>Zengezur, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bo\u011faz\u0131ndaki ilmiktir. Bu ilmi\u011fin dokunmas\u0131na on dokuzuncu asr\u0131n ba\u015flar\u0131nda ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 malumdur. Di\u011fer taraftan, hakk\u0131n adaletin yerini bulmas\u0131n\u0131n da k\u0131sa vadeli olaca\u011f\u0131n\u0131 iddia etmek do\u011fru de\u011fildir. Ancak orta ve uzun vadede Azerbaycan\u2019\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in bu meselenin g\u00fcndemden d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmemesi \u015fartt\u0131r.<\/p>\n

Elimde, 1920 y\u0131l\u0131nda Bak\u00fc\u2019de H\u00fck\u00fcmet Matbaas\u0131nda Arap harfleriyle bas\u0131lm\u0131\u015f, rahmetli Feyzullah Sacid\u2019in “Feryad” adl\u0131 i\u00e7li bir \u015fiir kitab\u0131 var. Kitap, \u201cD\u00fc\u015fman taarruzuna u\u011frayan \u0130zmir, Zengezur ve Nah\u00e7\u0131van mazlumlar\u0131na yard\u0131m komitesi\u201d taraf\u0131ndan yay\u0131mlanm\u0131\u015f. \u0130zmir ve Nah\u00e7\u0131van bu kitab\u0131n ne\u015frinden k\u0131sa bir s\u00fcre kurtulmu\u015flarsa da, Zengezur\u2019un \u00e7ilesi 101 y\u0131ld\u0131r s\u00fcrmektedir. Bu meselenin \u00f6ncelikle Azerbaycan ve T\u00fcrkiye\u2019de zihin ve vicdanlarda yer bulmas\u0131 gerekir. Tabii, kaybedilmi\u015f bir dava olarak de\u011fil, kazan\u0131lmas\u0131 \u015fart bir dava olarak\u2026<\/p>\n

K.N.: <\/strong>44 g\u00fcnl\u00fck Karaba\u011f sava\u015f\u0131n\u0131 harp tarihindeki hangi sava\u015flarla mukayese edebiliriz?<\/em><\/p>\n

H.S.: <\/strong>Bu sava\u015f\u0131, 1922 y\u0131l\u0131nda dirayetli kurucu liderimiz Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn kumandas\u0131nda yap\u0131lan B\u00fcy\u00fck Taarruz ile k\u0131yaslamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu taarruzun ba\u015far\u0131s\u0131 ile Anadolu\u2019daki Yunan i\u015fgali son bulmu\u015ftur. Karaba\u011f\u2019daki harek\u00e2t da b\u00f6lgedeki Ermeni i\u015fgalini sonland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Karaba\u011f harek\u00e2t\u0131 44 g\u00fcn, B\u00fcy\u00fck Taarruz ise m\u00fctarekeye kadar 47 g\u00fcn s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Azerbaycan\u2019\u0131n kahraman o\u011fullar\u0131n\u0131n \u015fehit ve yaral\u0131 olarak \u00f6dedi\u011fi bedel ise, nispet olarak 98 y\u0131l \u00f6nce Anadolu\u2019daki karde\u015flerinki gibidir.<\/p>\n

K.N.: <\/strong>Yak\u0131n zamanlardaki geli\u015fmeleri nas\u0131l tahmin ediyorsunuz?<\/em><\/p>\n

H.S.: <\/strong>Geli\u015fmeler, diplomasi a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak y\u00fcr\u00fcyecek g\u00f6r\u00fcnmektedir. Ancak diplomasinin arkas\u0131nda asker\u00ee ve siyas\u00ee g\u00fcc\u00fc hissetmeden sonu\u00e7 almas\u0131 pek ihtimal dahilinde de\u011fildir. Azerbaycan diplomasisi kendini g\u00fc\u00e7l\u00fc hissetmeli ve \u00fclkesinin hak ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 temin etmelidir.<\/p>\n

Kaynak: \u015eark Gazetesi’ndeki orijinal s\u00f6yle\u015fi i\u00e7in l\u00fctfen t\u0131klay\u0131n\u0131z.<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Azerbaycan’da \u00e7evrimi\u00e7i yay\u0131mlanan \u015eark Gazetesi, 28 Ocak Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc yazarlar\u0131m\u0131zdan Say\u0131n Hasip Sayg\u0131l\u0131 ile bir m\u00fclakat yapt\u0131. \u00d6nemine binaen bu m\u00fclakat\u0131, T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esine aktar\u0131lm\u0131\u015f haliyle okuyucular\u0131m\u0131z\u0131n istifadesine sunuyoruz.<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":12302,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2,67,68,69],"tags":[1623,1570],"coauthors":[26],"class_list":["post-12297","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-tehditler","category-turkluk-turkculuk","category-yakin-cografya","tag-hasip-saygili","tag-karabag-sorunu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12297","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12297"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12297\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12300,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12297\/revisions\/12300"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12302"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12297"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12297"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12297"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=12297"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}