![\"\"](\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/giris.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Siyaset\u00e7ilerin \u00e7o\u011funun akli, ahlaki ve vicdani s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n siyaset atmosferince ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 sebebiyle eylem ve s\u00f6ylemlerindeki \u00e7ok y\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn kendilerince gerek\u00e7eli sebepleri vard\u0131r. Siyaset\u00e7ilerin \u00e7o\u011fu \u00e7ok y\u00fczl\u00fcd\u00fcrler. Baz\u0131lar\u0131 ise iki y\u00fczl\u00fcd\u00fcr. Siyaset\u00e7ilerin s\u0131radan yurtta\u015flar\u0131 rahats\u0131z eden y\u00f6nleri \u00e7ok y\u00fczl\u00fcl\u00fckleri de\u011fil, iki y\u00fczl\u00fcl\u00fckleridir.
\nSiyaset\u00e7ilerin s\u00f6ylemlerinin aksine, nerdeyse t\u00fcm toplumlarda n\u00fcfusun b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funca siyaset kaypak bir alan, siyaset\u00e7iler de esnek d\u00fc\u015f\u00fcnceli ve tav\u0131rl\u0131 insanlar olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Siyaset\u00e7i ne g\u00fcvenilir ne g\u00f6z ard\u0131 edilir ne de vazge\u00e7ilir. Bazen umutlar\u0131n sembol ki\u015fili\u011fi, bazen kitlelerin kendi yoksunluk ve yetersizliklerini a\u015fan bir fig\u00fcr durumunda olurlar. Al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015f s\u00f6zlerden biri \u2018siyaset ciddi ve sayg\u0131n bir i\u015f, siyaset\u00e7i de sayg\u0131n bir ki\u015filiktir\u2019. Toplumlarda kitleler siyaset ve siyaset\u00e7i ad\u0131na gerilmekten, taraf olmaktan geri durmaz. Buna ra\u011fmen, bilim insanlar\u0131 siyaset\u00e7iyle ilgili olumlu vas\u0131flar\u0131 s\u0131ralarken, toplumun \u00e7o\u011funlu\u011funun haf\u0131zas\u0131nda neden olumsuz \u00f6zellikler \u00f6ne \u00e7\u0131kar? Ve siyaset\u00e7i neden \u2018iki y\u00fczl\u00fc\u2019 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr?
\nMedyada salg\u0131n h\u00e2lde dola\u015f\u0131ma sokulan k\u0131sa ifade al\u0131nt\u0131lar\u0131 ve video kliplerinden siyaset\u00e7ilerin y\u00fczlerini d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ve ak\u0131p giden zaman i\u00e7inde toplumun haf\u0131zas\u0131nda nas\u0131l yer edebilecekleriyle ilgili bir de\u011ferlendirme yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken ana referanslardan biri olarak da, ya\u015f\u0131 50\u2019nin \u00fcst\u00fcnde olanlar\u0131n hat\u0131rlayaca\u011f\u0131, yak\u0131n zamanlarda ebediyete g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f siyaset\u00e7ilerle ilgili o g\u00fcnlerdeki ve bu g\u00fcnlerdeki de\u011ferlendirmeler akla geliyor.
\nSiyaset ve siyaset\u00e7i milletin, \u00fclkenin, devletin, kamu d\u00fczeninin, kalk\u0131nma ve refah\u0131n\u0131n\u2026 yani toplumsal enerjinin g\u00f6r\u00fcnen y\u00fcz\u00fcd\u00fcr. Toplumda umulanla bulunan aras\u0131ndaki fark\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 enerji siyasete ve siyaset\u00e7iye yans\u0131yor. Vatanda\u015f muhayyilesi siyaseti ve siyaset\u00e7iyi ya koruyor ya k\u0131r\u0131yor; bir k\u0131sm\u0131 ise ya \u00f6v\u00fcyor ya s\u00f6v\u00fcyor.
\nSiyaset\u00e7ilerle ilgili; \u00fclkelere, k\u00fclt\u00fcrlere, rejimlere, inan\u00e7 ve ideolojilere, geli\u015fmi\u015flik durumuna, hatta co\u011frafyalara g\u00f6re de\u011fi\u015fen karakterler ve kriterler s\u0131ralan\u0131yor. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7o\u011fu tabi ki geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde yap\u0131lm\u0131\u015f.
\nSiyaset ve siyaset\u00e7iyle ilgili alg\u0131, imaj veya anlay\u0131\u015flar\u0131n kaynaklar\u0131 nelerdir? Siyaset alan\u0131 m\u0131 siyaset\u00e7iye b\u00f6ylesi bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kazand\u0131r\u0131yor, siyasetin do\u011fas\u0131 b\u00f6yle oldu\u011fu i\u00e7in mi siyaset\u00e7iyi kendine benzetiyor; yoksa siyaset\u00e7i mi siyaseti b\u00f6yle bir alan haline getiriyor? Siyaset\u00e7ilerin kendilerinde olu\u015fan hafif bir esinti neden ba\u011fl\u0131lar\u0131nda veya kar\u015f\u0131tlar\u0131nda f\u0131rt\u0131naya sebep olabiliyor?
\nSiyaset\u00e7i, lider, siyasi lider ve siyasi parti lideri terimlerinin birbirinden ayr\u0131 kavramlar olduklar\u0131n\u0131 belirtmek durumunday\u0131z. Yaz\u0131m\u0131z\u0131n konusu hasseten liderlik ve liderlik vas\u0131flar\u0131 de\u011fildir.
\nSiyaset sosyolojisi ve siyaset psikolojisinin bu sorulara cevap verebilece\u011fini; en az\u0131ndan her birinin di\u011feri \u00fczerindeki etkisinin objektif kriterlere g\u00f6re yap\u0131lm\u0131\u015f ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n, ekstrem durumlar\u0131 ve liderlikleri istisna ederek de olsa, durumu biraz ayd\u0131nlataca\u011f\u0131n\u0131 umuyordum. Her biri onlarca sayfa olan her bir ara\u015ft\u0131rma ve inceleme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n da daha \u00f6nce yap\u0131lm\u0131\u015f ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi (review articles) oldu\u011funu; her birinin kendi ara\u015ft\u0131rma amac\u0131 ve ba\u011flam\u0131nda baz\u0131 karakter ve kriterleri s\u0131ralad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce de i\u015fin i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lamayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131. Bu sorulara matematiksel cevab\u0131 olanlara da rastlamad\u0131m. \u0130yi mi?
\nBu da siyasetin ve siyaset\u00e7inin i\u015fine geliyordur. Durum; say\u0131s\u0131z belirleyici bile\u015fenin oldu\u011fu bir ortamda say\u0131s\u0131z ki\u015filikler aras\u0131ndaki say\u0131s\u0131z kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fimler ve ili\u015fkiler karma\u015fas\u0131. \u015eimdiye kadar yap\u0131lmam\u0131\u015fsa bile yak\u0131nda s\u00fcper bilgisayarlar ve yapay ak\u0131l makinalar\u0131n\u0131n bu konuya \u00f6nemli katk\u0131 sa\u011flayabilece\u011fini san\u0131yorum.
\nKonuyu daraltmak ve somutla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in siyaseti, uzun vadeli ve belli de\u011ferler sistemine dayal\u0131 liderlik ve organizasyonlardan (policy) ay\u0131r\u0131p g\u00fcndelik siyaset (politics) kapsam\u0131nda de\u011ferlendirmeyi ve siyaset\u00e7iyi de g\u00fcndelik siyaset\u00e7i (politician) olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc belirtmeliyim.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re, siyaset\u00e7inin ba\u015fl\u0131ca nitelikleri: d\u00fcr\u00fcstl\u00fck, tutarl\u0131l\u0131k, ak\u0131ll\u0131, mant\u0131kl\u0131, uyumlu, diplomatik, kararl\u0131, iyi huylu, dinleyici, \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fc-vizyoner, sezgisi keskin, ahlakl\u0131, a\u00e7\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcnceli ve s\u00f6zl\u00fc, tutkulu, ihtirasl\u0131, empati yapabilen, sab\u0131rl\u0131, yi\u011fit ve cesur, dik duru\u015flu, karizmatik, iyimser, umut ve g\u00fcven veren, akl\u0131ba\u015f\u0131nda, dayan\u0131kl\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131z, s\u0131cakkanl\u0131, dost\u00e7a, sevecen, tecr\u00fcbeli, inan\u00e7l\u0131, enerjik, bilgili, \u00e7ok dilli, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc, k\u00fclt\u00fcrl\u00fc, kendini kontrol edebilen, g\u00f6n\u00fcll\u00fc, karar verme g\u00fcc\u00fc ve yetkinli\u011fi y\u00fcksek, disiplinli, d\u00fczenli, ya\u015famaktan ho\u015flanan, \u00f6z g\u00fcvenli, k\u00fcresel d\u00fc\u015f\u00fcnebilen, geni\u015f ufuklu, yard\u0131msever, di\u011ferk\u00e2m, rahat tav\u0131rl\u0131, heyecan ve duygular\u0131n\u0131 kontrol edebilen, nezaketli, hakimiyet ve hitabet, sayg\u0131n, a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131,y\u00fcksek anlay\u0131\u015f ve kavray\u0131\u015f h\u0131z\u0131 (intikal), dayan\u0131\u015fmac\u0131, ge\u00e7imli\u2026 olarak s\u0131ralan\u0131yor. Say say bitmiyor.
\nK\u0131saca, t\u00fcm ara\u015ft\u0131rmalarda \u2018\u00e7ok y\u00f6nl\u00fcl\u00fck\u2019, \u2018\u00e7ok y\u00fczl\u00fcl\u00fck\u2019 \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor. Bu durumun \u2018iki y\u00fczl\u00fcl\u00fck\u2019 ile ilgisi ne kadar? \u0130\u015fte buna dair esasl\u0131 bir yaz\u0131ya rastlamad\u0131m. Belki de konu \u00e7oktan t\u00fcketilmi\u015f oldu\u011fundan!
\n\u00c7ok ki\u015filiklilik ise konumuz d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Ancak baz\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck profilli \u00e7ok ki\u015filikli siyaset\u00e7ilerin de baz\u0131 d\u00f6nemlerde siyasi hareketlerde yer ald\u0131\u011f\u0131na \u015fahit olmu\u015fuzdur.
\n![\"\"](\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/2.-resim.jpg\")
\nYa\u015farken \u00f6v\u00fclenlerin zaman\u0131m\u0131zda yerildi\u011fi, k\u0131nand\u0131\u011f\u0131 yada zaman\u0131nda s\u00f6v\u00fclenlerin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6v\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc k\u0131sa al\u0131nt\u0131lar sa\u011fana\u011f\u0131nda insan ister istemez \u2018neden?\u2019 diyor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki siyaset\u00e7ilerin toplumsal haf\u0131zada nas\u0131l bir yerde olabileceklerini akla getiriyor. Tarihe, tarihteki olaylara ve ki\u015filere hem zaman\u0131n \u015fartlar\u0131 ve atmosferi i\u00e7inden (prospective \u2013 muhtemel, olas\u0131) hem de i\u00e7inde bulundu\u011fumuz andan (retrospective \u2013 ge\u00e7mi\u015fe y\u00f6nelik) bakabilmek siyaset\u00e7inin siyaseti hakk\u0131nda ipu\u00e7lar\u0131 verebiliyor.
\n\u00c7ok y\u00fczl\u00fc olmak akla ilk gelen anlam\u0131yla \u2018iki y\u00fczl\u00fcl\u00fck\u2019 anlam\u0131nda de\u011fildir. \u00c7ok y\u00fczl\u00fcl\u00fck bir siyaset\u00e7i i\u00e7in ayn\u0131 zamanda \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcl\u00fck ve ki\u015fisel yetenek zenginli\u011fidir. Ba\u015far\u0131l\u0131 siyeset\u00e7ilerin \u00e7o\u011fu \u00e7ok y\u00fczl\u00fcd\u00fcrler. Onlar\u0131 k\u0131nanmaya veya hayranl\u0131k duyulmaya g\u00f6t\u00fcren ise bu yeteneklerini ne i\u00e7in, nas\u0131l kulland\u0131klar\u0131 ve genel hayat \u00e7izgilerinde olan sapmalardaki bu yeteneklerinin veya g\u00fcvenilmezliklerinin etki boyutudur. Geriye kalan bazen f\u0131rsat\u00e7\u0131l\u0131k ve \u2018iki y\u00fczl\u00fcl\u00fck\u2019t\u00fcr. Halk\u0131n haf\u0131zas\u0131nda \u00e7ok y\u00fczl\u00fcl\u00fck, siyasi esneklik ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcyle, yalanc\u0131l\u0131k ve g\u00fcvenilmezlik aras\u0131nda geni\u015f bir yelpazede yer edebilir.
\nSosyal normlardan, toplumun genelinde olu\u015fan ger\u00e7ek ve sanal alg\u0131lardan (virtual perceptions), imajdan ve beklentilerden farkl\u0131la\u015fan dili, beyan\u0131 ve davran\u0131\u015flar\u0131ndan siyaset\u00e7inin siyasi ki\u015filik analizi daha kolay yap\u0131labilir. O ki\u015fi hakk\u0131nda toplumun k\u0131sa vadeli haf\u0131zas\u0131nda kal\u0131c\u0131 olan da bu \u00f6zellikleri olur ama as\u0131l siyasi ki\u015fili\u011fi ve siyasi miras\u0131n\u0131 tarih de\u011ferlendirir.<\/p>\n
\u00d6n\u00fcne ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc al\u0131c\u0131s\u0131 dayanan bir siyaset\u00e7imizin pragmatist ve n\u00fcktedan bir yakla\u015f\u0131mla, do\u011fa\u00e7lama olarak, konunun \u00f6z\u00fcne n\u00fcfuz edebilmi\u015f oldu\u011fu kadar, toplumun ortalamas\u0131ndan bir yeti\u015fkinin anlayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131kta fakat k\u0131saca, veciz halk ifadesiyle verdi\u011fi cevaplar\u0131 hepimiz hat\u0131rlar\u0131z. Benzeri bir yetkinli\u011fi olmasa da ileti\u015fim teknolojisi ara\u00e7lar\u0131ndan \u2018prompter\u2019\u0131 bir siyaset\u00e7imizin, d\u00fcnyadaki pop\u00fcler siyaset\u00e7iler aras\u0131nda e\u015fine az rastlan\u0131r bir m\u00fckemmellikte kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 da biliyoruz. Ayn\u0131 siyaset\u00e7imizin, prompterdan koparak kulland\u0131\u011f\u0131 ifadelerinde ayn\u0131 uyumu, vurguyu ve ak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6remeyebiliyoruz. Kendini hitabet \u015fehvetine kapt\u0131r\u0131p g\u00f6z\u00fcn\u00fc yans\u0131t\u0131c\u0131dan ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 dil kazalar\u0131 hemen sosyal medyada salg\u0131n oluyor.
\nSiyasi ortam olu\u015fturan siyaset\u00e7ilerle siyasal ortam\u0131n yeti\u015ftirdi\u011fi siyaset\u00e7ilerin pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcrdeki kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131yla tarihteki kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 olduk\u00e7a dramatik farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6steriyor. Siyasal ortam olu\u015fturan siyaset\u00e7ilerden baz\u0131lar\u0131na devlet adam\u0131 (statesman) denildi\u011fiyle ilgili pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcrdeki herkeste bir fark\u0131ndal\u0131k ve anlay\u0131\u015f birli\u011fi vard\u0131r. Pop\u00fcler siyaset\u00e7i ile siyaset\u00e7i – devlet adam\u0131 aras\u0131nda derin, geni\u015f ve uzun bir ara vard\u0131r. \u0130ki tan\u0131m aras\u0131nda d\u00fczinelerce siyasi ki\u015filik \u00f6zellikleri say\u0131labilir.
\nKendileri paranoid olmasalar bile, siyaset\u00e7iler \u00e7o\u011fu zaman belli konularda toplumun belli kesimlerini istedikleri tepkileri vermeleri y\u00f6n\u00fcnde harekete ge\u00e7irmek i\u00e7in paranoyaya yakla\u015fan s\u00f6ylemlerde bulunurlar. Hassasiyetler olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Toplumda heyecan, taraftarl\u0131k duyguda\u015fl\u0131\u011f\u0131, kayg\u0131 ve korku olu\u015fturarak saflar\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmeye, konsolide etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bunun i\u00e7in uzun y\u0131llar i\u00e7inde geli\u015ftirilmi\u015f bir dili, s\u00f6ylemi ve bir de\u011ferler sistemini ifade eden terminolojiyi kullan\u0131rlar. Halk\u00e7\u0131, Devrimci, Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc, Kemalist, Yurtsever, Ulusalc\u0131, Milliyet\u00e7i, \u00dclk\u00fcc\u00fc, \u00dcmmet\u00e7i, Siyasal islamc\u0131, Emek\u00e7i, M\u00fctedeyyin muhafazakar, Liberal, Fa\u015fist, Kom\u00fcnist, Kapitalist, Sosyalist, H\u00fcmanist\u2026 s\u00f6ylemlerde fark edilir bir farkl\u0131l\u0131k vard\u0131r. Ancak ifadelerdeki \u00e7ok y\u00fczl\u00fcl\u00fck ile iki y\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ay\u0131rt etmek zaman al\u0131r.
\nSiyaset\u00e7ilerin davran\u0131\u015f tarz\u0131n\u0131 anlatmak i\u00e7in kullan\u0131lan kli\u015fe bir ifade vard\u0131r: Siyaset\u00e7i bir \u015feye \u2018evet\u2019 diyorsa \u2018olabilir\u2019; \u2018olabilir\u2019 diyorsa asl\u0131nda \u2018hay\u0131r\u2019 demek istiyor olabilir. E\u011fer bir \u015feye \u2018hay\u0131r\u2019 diyorsa o siyaset\u00e7i de\u011fildir. G\u00fcneydo\u011fu Asya toplumlar\u0131nda (Endonezya) yayg\u0131n sosyo-k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zelliklerinden birisi de, birisi size herhangi bir konuda \u2018hay\u0131r\u2019 demez. Bir sayg\u0131 ve nazaket davran\u0131\u015f\u0131 olarak, \u2018hay\u0131r\u2019 demek yerine, hafif bir ba\u015f\u0131 yana e\u011fme ve tebess\u00fcmle kar\u015f\u0131l\u0131k verir. Ger\u00e7ekten ne dedi\u011fini, nas\u0131l kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcz\u00fcyle g\u00f6z\u00fcn\u00fc birlikte okudu\u011funuzda anlayabilirsiniz\u2026 Birisi \u2018hay\u0131r\u2019 diyorsa, ortada nezaketi, ho\u015fg\u00f6r\u00fcy\u00fc a\u015fan ciddi bir durum vard\u0131r demektir. Demek ki k\u00fclt\u00fcrlerin siyaset\u00e7ileri de \u00e7ok farkl\u0131.
\nFarkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrel ortamlardan, fikriyattan, inan\u00e7lardan gelen siyaset\u00e7ilerin olduk\u00e7a yak\u0131n ve \u00e7ok say\u0131da benzer karakter \u00f6zelliklerine, yetkinlik ve yeterlilik d\u00fczeylerine sahip olduklar\u0131 da \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir.
\n\u00dclkenin tehlikede oldu\u011fu, beka, d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7ler, emperyalistler, yerli i\u015fbirlik\u00e7iler, T\u00fcrkiye\u2019ye diz \u00e7\u00f6kt\u00fcrmek isteyenler, par\u00e7alamak isteyenler, \u2018Eeeyy AB, Almanya, Amerika\u2026\u2019 vs s\u00f6ylemleri \u00fclke insanlar\u0131nda bir birlik duygusu olu\u015fturur, ho\u015fnutsuzluklar bir s\u00fcre \u00f6telenir, acil durum dayan\u0131\u015fma duygular\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u2026 Ancak bu s\u00f6ylemlerin bedeli sonradan a\u011f\u0131r \u00f6denir. Nihayet benzeri s\u00f6ylemleri ABD gibi s\u00fcper bir g\u00fcc\u00fcn liderlerinden de duyabildik; Minnesota\u2019da patlak veren olaylar boyunca g\u00f6stericilere yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan s\u0131fatlar yan\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7ok kullan\u0131lan, bildi\u011fimiz siyaset s\u00f6ylemi\u2026 \u2018ABD\u2019yi kar\u0131\u015ft\u0131rmak isteyen d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7ler\u2019. Burda kastedilen d\u00fcnyadaki di\u011fer g\u00fc\u00e7ler de\u011fil elbette\u2026 Onlar\u0131n d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7leri k\u00fcreselciler ile hispanikler ve Afrika k\u00f6kenliler. Bu arada, Orta ve G\u00fcney Amerika \u00fclkelerinin \u00e7o\u011funun n\u00fcfusunun nerdeyse yar\u0131ya yak\u0131n\u0131 Avrupal\u0131, Afrikal\u0131 ve yerli halklar\u0131n kar\u0131\u015f\u0131m\u0131yla olu\u015fmu\u015f ve art\u0131k sabitle\u015fmi\u015f melez durumda oldu\u011funu da hat\u0131rlamak laz\u0131m.<\/p>\n
Siyaset\u00e7ilerdeki \u00e7ok y\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn do\u011fadaki g\u00f6r\u00fcng\u00fclerle (phenomenon) ili\u015fkisi nedir? De\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm (metamorphosis) ile yabanc\u0131la\u015fma (alienation) \u00e7ok farkl\u0131 kavramlar\u2026 biyolojik, psikolojik, d\u00fc\u015f\u00fcnce (mant\u0131k ve felsefi) ve inan\u00e7 (ideolojiler dahil) boyutlar\u0131 var. 50 \u2013 60 y\u0131ld\u0131r de\u011fi\u015fmedi\u011fini s\u00f6yleyen birini takdir edip hayranl\u0131k m\u0131 duymal\u0131y\u0131z? De\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn evrenin ger\u00e7e\u011fi oldu\u011funu mu temel almal\u0131y\u0131z?
\nDe\u011fi\u015fim, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, ba\u015fkala\u015f\u0131m ve GEL\u0130\u015e\u0130M ile \u00e7ok y\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve iki y\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bir araya getirmek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Suyun halleri ilk \u00f6\u011frendi\u011fimiz fizik kural\u0131: gaz, s\u0131v\u0131, kat\u0131. Y\u00fcksek yap\u0131l\u0131, omurgal\u0131 canl\u0131lar\u0131n ana karn\u0131ndaki, \u00f6m\u00fcrlerine g\u00f6re k\u0131sa say\u0131lan d\u00f6nemde ge\u00e7irdikleri ola\u011fan\u00fcst\u00fc geli\u015fim\u2026 Bir de ba\u015fkala\u015f\u0131m var ki bu durum \u00e7o\u011fu kere psiko \u2013patolojik ve sosyo \u2013 patolojik olarak ifade edilir.
\nABD\u2019deki ve T\u00fcrkiye\u2019deki Gezi olaylar\u0131 benzeri durumlarda de\u011fi\u015fmeyen ve olay\u0131n asl\u0131yla yap\u0131\u015f\u0131k seyreden bir y\u00f6n\u00fc de; hak arama, ses duyurma, fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturma, tepki g\u00f6sterme eylemlerinde f\u0131rsat\u00e7\u0131lar\u0131n, ya\u011fmac\u0131lar\u0131n, \u015fiddete e\u011filimli ki\u015filiklerin ve anar\u015fistlerin, yerli ve yabanc\u0131 i\u015fbirlik\u00e7ilerin olay\u0131n seyrine damga vurmalar\u0131d\u0131r. Bu gibi durumlarda siyaset\u00e7ilerin s\u00f6ylemleri ve kulland\u0131klar\u0131 dil o kadar benzerdir: iktidardakilerin dili olay\u0131n bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc, muhalefettekilerin dili di\u011fer y\u00f6n\u00fcn\u00fc ama ayn\u0131 mesajlar\u0131 vermeye y\u00f6neliktir. Saflar\u0131n\u0131n duru\u015funu korumak ve kitleyi geni\u015fletmek\u2026 Bir de olay\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7indeki her bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc g\u00f6rebilmek ve buna g\u00f6re s\u00f6ylem ve eylemler geli\u015ftirmek devlet adam\u0131 siyaset\u00e7ilerin \u00f6zelliklerindendir.
\nSiyaset\u00e7inin g\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131 ve seyri i\u00e7inde s\u00f6yledikleri s\u00f6zlerin ve g\u00f6sterdikleri tavr\u0131n fikriyat\u0131 ve inan\u00e7lar\u0131yla ne kadar \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc, ne kadar tutarl\u0131 oldu\u011fu \u00fczerinde durulmas\u0131 gerekirken, \u00f6zellikle g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sosyal medya arac\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcyle bir alg\u0131 olu\u015fturma \u00e7abas\u0131na ara\u00e7 oluyor. \u0130nsanlar asl\u0131nda kar\u015f\u0131 olduklar\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce atmosferinde birilerinin belli bir ama\u00e7la s\u00fcr\u00fcme soktuklar\u0131 al\u0131nt\u0131lar\u0131 (yaz\u0131, ses, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc) zevk ve heyecanla payla\u015f\u0131yorlar. Bir g\u00f6z, bir kulak ve bir ak\u0131l tabii ki olanlar\u0131 ve etkilerini izlemekte ve \u00f6l\u00e7mekte. B\u00f6ylesi durumlarda siyaset\u00e7ilerce s\u00f6ylenen bir s\u00f6z daha sonra lehine veya aleyhine devreye sokulur. Peki o siyaset\u00e7i o s\u00f6zden ibaret midir? Binlerce siyaset\u00e7i ile birka\u00e7 devlet adam\u0131n\u0131 hangi bak\u0131\u015fla, anlay\u0131\u015fla, hangi somut ve soyut belirte\u00e7 (indikat\u00f6r) ve g\u00f6stergelerle (kriter) ay\u0131rt edece\u011fiz?
\n\u00c7oktan ebediyete g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f, her alandan tan\u0131nm\u0131\u015f insanlar ve tabii ki \u00e7o\u011fu siyaset\u00e7iler i\u00e7in anakonik, slogan\u0131ms\u0131 al\u0131nt\u0131lar sosyal medyada eskimeyen eskiler olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekteler. Bu al\u0131nt\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu da o kimlik ve ki\u015filiklerin toplumlardaki yayg\u0131n imajlar\u0131na uygundurlar, yani s\u00f6ylememi\u015f olsalar bile sonradan yak\u0131\u015ft\u0131rmalar o ki\u015finin toplumun genel ortalamas\u0131ndaki alg\u0131ya uygun d\u00fc\u015fmektedir. Nasreddin Hoca ve Temel f\u0131kralar\u0131 ya da Atat\u00fcrk\u2019e izafeten yap\u0131lan payla\u015f\u0131mlar gibi. Sorun atfedilen kimlik ve ki\u015fili\u011fin ger\u00e7e\u011fine uymad\u0131\u011f\u0131 durumlar. Bu durum, bilgi kirlili\u011fi olu\u015fturmas\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, toplumun ortak akl\u0131na y\u00f6nelik bir sald\u0131r\u0131 ve tecav\u00fcz\u00fcd\u00fcr.
\nNihayetinde milletin, memleketin, devletin g\u00fcn\u00fcn\u00fc ve gelece\u011fini siyaset ve siyaset\u00e7i \u015fekillendiriyor. Toplum haf\u0131zas\u0131nda ve tarihinde de ki\u015filik \u00f6zelliklerinden ziyade, bu bile tart\u0131\u015fmal\u0131 kalmak \u00fczere, b\u0131rakt\u0131klar\u0131 soyut ve somut de\u011ferlerle yer al\u0131yorlar. \u0130ki y\u00fczl\u00fcl\u00fckleri ise bir s\u00fcre sonra unutuluyor.<\/p>\n
Siyaset\u00e7iler birbirleri hakk\u0131nda onca su\u00e7lamalarda, iftira ve hakaretlerde bulunduktan sonra konunun \u015fahsi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, siyasi oldu\u011funu ifade ederler. Ba\u015fka a\u00e7\u0131lardan, ba\u015fka de\u011ferlerle insanlar\u0131 su\u00e7lamak, iftira ve hakaret etmek belki ho\u015f kar\u015f\u0131lanacak bir \u015fey de\u011fildir, hatta su\u00e7tur ama siyasi ve siyaseten ise her \u015fey m\u00fcbah anlay\u0131\u015f\u0131\u2026 Siyaset ger\u00e7ekten b\u00f6yle bir alan m\u0131? Siyaset\u00e7ilerin s\u00f6ylemlerinin aksine, nerdeyse t\u00fcm toplumlarda n\u00fcfusun b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funca siyaset kaypak bir alan, siyaset\u00e7iler de esnek d\u00fc\u015f\u00fcnceli ve tav\u0131rl\u0131 insanlar olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Siyaset\u00e7i ne g\u00fcvenilir, ne de g\u00f6z ard\u0131 edilir.<\/p>\n","protected":false},"author":140,"featured_media":12701,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[64,66],"tags":[437,432,1688,1689],"yoast_head":"\n
\nYedek subay okulunda, deli dolu bir \u00f6n y\u00fczba\u015f\u0131 \u00fcst komuta kademesiyle ileti\u015fimin nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fini anlat\u0131rken \u201c\u00dcst tarafta ne derseniz deyin, isterseniz s\u00f6v\u00fcn ama sonunu arz ederim<\/em> ile bitirin\u201d demi\u015fti. Tabi olacak \u015fey de\u011fil, do\u011fru da de\u011fil. Siyaset\u00e7iler; \u201csiyasi bir mesele, siyaseten\u2026\u201d diyerek bir korunma alan\u0131 olu\u015fturmaya m\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar? Ve b\u00f6ylesi bir siyasal, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel ortam\u0131n \u2018yeni anayasa\u2019 ve \u2018insan haklar\u0131\u2019 tart\u0131\u015fmalar\u0131nda alan s\u0131n\u0131r\u0131 ne olabilir?
\nSiyasetten s\u0131tk\u0131m s\u0131yr\u0131lm\u0131\u015f olsa da d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131p her \u015feyin ucunun siyasete \u00e7\u0131k\u0131yor oldu\u011funu g\u00f6rmek bunalt\u0131c\u0131 ve \u00e7eli\u015fkili bir durum. Benim gibi milyonlarca insan\u0131n sessiz \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyacak; b\u00f6ylesi bir siyasi ortam olu\u015fturacak siyaset\u00e7iler de, olsalar bile, ortal\u0131kta g\u00f6z\u00fckm\u00fcyorlar. Siyaset\u00e7ilerin bir vakan\u0131n sadece bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131p; a\u015f\u0131r\u0131 duygusall\u0131k ve heyecan yarat\u0131p ilgi \u00e7ekerek, taraftarlar\u0131n\u0131n duru\u015flar\u0131n\u0131 tahkim etme amac\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmalardan art\u0131k g\u0131na gelmi\u015f milyonlar\u0131n \u2018insan hakk\u0131\u2019 ne olacak?
\nG\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6nde gelen siyaset\u00e7ilerin arkas\u0131nda onca m\u00fchendislik destek g\u00fcc\u00fcn\u00fcn oldu\u011funu hat\u0131r\u0131m\u0131zda tutsayd\u0131k daha az m\u0131 gerilir ve kutupla\u015f\u0131rd\u0131k acaba?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"