{"id":13166,"date":"2021-05-19T19:30:34","date_gmt":"2021-05-19T16:30:34","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=13166"},"modified":"2021-05-19T02:59:40","modified_gmt":"2021-05-18T23:59:40","slug":"ortadogu-ve-turk-dunyasi-dusunceleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/ortadogu-ve-turk-dunyasi-dusunceleri\/","title":{"rendered":"Ortado\u011fu ve T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleri"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>\u0130srail\u2019in ramazanda Mescid-i Aksa\u2019da Filistinlilere sald\u0131rmas\u0131, Gazze\u2019yi bombard\u0131man alt\u0131na almas\u0131, dar alana s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 insanlara ka\u00e7\u0131nc\u0131 defa tarifsiz ac\u0131lar ya\u015fatmas\u0131 ister istemez tarihin seyri i\u00e7inde insana gel-gitler ya\u015fat\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019de ulusal ve sosyal medyada insanlar\u0131m\u0131zdaki farkl\u0131 yans\u0131malar insan\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. T\u00fcrkiye bu konuda da kutupla\u015fm\u0131\u015f durumda. Bir yandan \u2018Araplar\u0131n bizi arkadan vurmalar\u0131, ihanetleri\u2019 di\u011fer yandan \u2018Kud\u00fcs d\u00fc\u015ferse \u0130stanbul d\u00fc\u015fer\u2019 hamaseti ve \u2018ya\u015fanan insanl\u0131k dram\u0131n\u0131n durdurulmas\u0131\u2019 \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131. \u0130ki taraf\u0131n da gerek\u00e7eleri var. <\/em>T\u00fcrkiye\u2019nin D\u00fcnyay\u0131 harekete ge\u00e7irme \u00e7abas\u0131 \u015fimdilik bir sonu\u00e7 \u00fcretmez. \u0130srail ve destek\u00e7isi ABD her zamanki tav\u0131rlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. BM G\u00fcvenlik Konseyi bir bildiri bile \u00fcretemedi. \u0130slam \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131, Arap Birli\u011fi vs. k\u0131nama bile yapamad\u0131lar. \u2018Arap aleminden(!)\u2019 hen\u00fcz fark edilir bir ses duyulmad\u0131. Ancak konumuz bunlar de\u011fil, bas\u0131nda zaten daha uzun s\u00fcre yer al\u0131r.<\/p>\n

Her ne kadar Filistinlilere hen\u00fcz bir a\u011f\u0131t yakmam\u0131\u015f olsam da \u0130srail y\u00f6netimine, baz\u0131 \u0130srailli kitlelere ve siyasal dinci kesin inan\u00e7l\u0131lar\u0131na \u00f6fke duyuyorum. Binlerce y\u0131ll\u0131k ezilmi\u015fliklerini, s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fl\u00fcklerini, \u00f6fkelerini ve Hitler\u2019in gazab\u0131na u\u011framalar\u0131n\u0131 ayn\u0131yla kendileri de Filistinlilere yap\u0131yorlar. Yahudilerin tamam\u0131n\u0131n b\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bar\u0131\u015f i\u00e7inde ve birlikte ya\u015fama \u00e7abas\u0131nda olan geni\u015f bir Yahudi toplulu\u011fu oldu\u011funu da biliyorum. Duruma bir Arap veya Yahudi sevicili\u011fi veya d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 seviyesinden de bakm\u0131yorum. Ancak bu seviyeden bakanlar\u0131n da hakl\u0131 ve ger\u00e7ek\u00e7i sebepleri oldu\u011funu biliyorum.<\/em><\/p>\n

Filistinlilere bunlar\u0131 yapan ideoloji ve anlay\u0131\u015f, ayn\u0131s\u0131n\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetti\u011fi herkese yapar. Yap\u0131yor da… \u00c7o\u011fu do\u011fu Avrupa olmak \u00fczere D\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 \u00fclke ve b\u00f6lgelerinden gelenler i\u00e7inde ultra ortodoks, siyaseti de etkileyen bir kitleye g\u00f6re Yahudi d\u0131\u015f\u0131nda olan her toplum sava\u015f\u0131lmas\u0131 gerekenler. <\/em><\/p>\n

Arap – \u0130srail boyutuna bak\u0131\u015f<\/strong><\/h2>\n

\"\"<\/p>\n

Yahudilerle tarih boyunca unutulmayacak bir \u00e7at\u0131\u015fma ve \u00e7eki\u015fmemiz olmad\u0131; hatta onlara yer, yurt ve ticaret imkanlar\u0131 sa\u011flad\u0131k. Ancak \u0130srail\u2019in sald\u0131rgan ve geni\u015flemeci siyasetinin ucu bize dokunmaya, de\u011ferlerimizi incitmeye ba\u015flad\u0131. T\u00fcrkiye\u2019nin ve T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131n\u0131n ufuklar\u0131nda bir karalt\u0131 durumunda. \u0130srail\u2019in g\u00fcvenli\u011fi (!) kendi g\u00fcvenli\u011fimizi tehdit eder h\u00e2le gelmekte.<\/p>\n

\u2018Stratejik Derinlik\u2019 diyenlerimiz olsa da T\u00fcrkiye Cumhuriyetinin ve yeti\u015ftirdi\u011fi nesillerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn Araplara bak\u0131\u015f\u0131 menfidir.<\/em> Bunun sebepleri iyi bilinir. Son birka\u00e7 on y\u0131ld\u0131r Araplara ve \u0130slamiyet san\u0131lan Arap k\u00fclt\u00fcr ve geleneklerine olan ilgi de durumu de\u011fi\u015ftirmez. Arap denince onlarca devlet ve geni\u015f bir co\u011frafyadan bahsediyoruz. Arap deyip ge\u00e7ti\u011fimiz asl\u0131nda bir\u00e7ok bak\u0131mdan farkl\u0131 toplumlar. Hepsini bir parantez i\u00e7inde g\u00f6rmek do\u011fru de\u011fil. Aralar\u0131nda dil, tarih, din, k\u00fclt\u00fcr ve co\u011frafya birli\u011fi var. Bu alanlarda Araplarla T\u00fcrklerin de geni\u015f ortak alanlar\u0131 var. Ancak bunlar baz\u0131 arzu, dilek ve temennilerin ger\u00e7ekle\u015fmesine yetmiyor\u2026 Neden? T\u00fcm m\u00fcsl\u00fcman n\u00fcf\u00fcsu bask\u0131n olan \u00fclkelerde y\u00fcz milyonlar dua ediyorlar. Camilerimizde sela veriliyor. Hatta Vatikan Papas\u0131 da dua ediyor. As\u0131rlarca her toplum dua veya beddua ededurdular. Dua veya beddua enerjisi yeterli olmuyor. Bir \u015feyler kay\u0131p, bir \u015feyler eksik\u2026 <\/em><\/p>\n

\u015eahsen ben, Kuteybe ad\u0131n\u0131 duyunca i\u00e7im kabar\u0131r ve ne okuyas\u0131m ne duyas\u0131m gelir. <\/em><\/p>\n

Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131ndaki Araplar\u0131n isyan\u0131, Osmanl\u0131y\u0131 vurmas\u0131 asla unutulamayacak bir d\u00f6nem. Daha sonra geli\u015fen Arap milliyet\u00e7ili\u011finin temellerinden biri T\u00fcrk\u2019e d\u00fc\u015fmanl\u0131k olmu\u015ftur. Dikkatle bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bir\u00e7ok Arap devletinin bayra\u011f\u0131nda 4 rengi fark edersiniz. Beyaz, siyah, ye\u015fil, k\u0131rm\u0131z\u0131. Bu renkler Araplar\u0131n belli d\u00f6nemlerindeki hanedanl\u0131klar\u0131 temsil etmek yan\u0131nda siyah renk Araplar\u0131n Osmanl\u0131 hakimiyetlerindeki d\u00f6nemlerini de sembolize eder. Arap milliyet\u00e7ili\u011finin siyasi hareketi Baas\u2019\u0131n ideolojisinde T\u00fcrk d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 ana direklerden biridir. <\/em><\/p>\n

T\u00fcrklerin 400 y\u0131l boyunca Araplar\u0131n milletle\u015fme s\u00fcrecini geciktirdi\u011fi, geli\u015fmede, kalk\u0131nmada geri b\u0131rakt\u0131klar\u0131 okul ders kitaplar\u0131na girmi\u015f ideolojik yalanlar\u0131ndand\u0131r. Da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131n sebeplerini de Osmanl\u0131 ve T\u00fcrklerde arama haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve kolayl\u0131\u011f\u0131nda bulurlar. \u00a0<\/em><\/p>\n

T\u00fcrk d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ideoloji olarak benimsemi\u015f Arap milliyet\u00e7isi baas\u00e7\u0131lar\u0131n tav\u0131rlar\u0131na, ya da bug\u00fcnk\u00fc despotik, otoriter ve oligar\u015fik Arap y\u00f6netimlerine ya da onlar\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131, belli bir fikri ve ideolojik \u00e7izgisi bulunan sinsi ihvanc\u0131lara bakarak kesin bir kar\u015f\u0131 tav\u0131r alanlar\u0131m\u0131z da haks\u0131z de\u011filler. <\/em><\/p>\n

Arap Devletlerinin T\u00fcrklere bak\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/h2>\n

Yeni milletle\u015fen toplumlarda; yeni kurulan devletlerde bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncesi, inanc\u0131 ve ideolojisi olmas\u0131 gerekir. Bu da genelde kendilerine bir d\u00fc\u015fman yaratmak ve kendilerini bu d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 birle\u015ftirmektir. Arap devletleri, daha do\u011frusu siyasi ve ekonomik g\u00fcc\u00fc ve iktidar\u0131 elinde bulunduranlar bu \u2018gerekli d\u00fc\u015fman\u0131\u2019 T\u00fcrkler ve T\u00fcrkiye olarak g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir. Araplardaki, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131, 1947\u2019den sonra geli\u015fen \u0130srail d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrk d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 biraz bask\u0131lam\u0131\u015f olsa da kaybolmad\u0131. \u0130srail\u2019e kar\u015f\u0131 1967 ve 1973 y\u0131llar\u0131ndaki utan\u00e7 verici kay\u0131plar\u0131n\u0131n ezikli\u011fi ve kendilerine g\u00fcvensizli\u011fi de b\u00fcy\u00fck bir travma oldu ve Arap milliyet\u00e7ili\u011fi ideolojisini t\u00f6rp\u00fcledi. \u0130srail d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 da giderek \u00f6rt\u00fcl\u00fc bir \u0130srail\u2019le uzla\u015fma ve anla\u015fmaya d\u00f6n\u00fcyor. Baz\u0131 Arap devletleri ile \u0130srail aras\u0131ndaki \u0130brahim Anla\u015fmas\u0131 s\u00fcreci bu gidi\u015fat\u0131n somut siyasi sonucu. <\/em><\/p>\n

Ancak durumun ba\u015fka boyutlar\u0131 da var.<\/p>\n

Bir\u00e7ok Arap \u00fclkesinde bulundum. Diplomatlar\u0131yla uzun sohbetlerim oldu. G\u00f6zlerindeki tedirginlik ve mahcubiyeti g\u00f6rm\u00fc\u015f olmam onlarca kitap okumu\u015f olmaktan daha fazla \u015feyler anlatt\u0131 bana. Kar\u0131\u015f\u0131k duygular i\u00e7indedirler.<\/em> Bir yandan bir yanlar\u0131n\u0131n T\u00fcrk olmas\u0131yla \u00f6v\u00fcn\u00fcrler ve bunu g\u00f6zlerinde g\u00f6rebilirsiniz. Di\u011fer yandan T\u00fcrk\u2019e, T\u00fcrkiye\u2019ye gizli a\u00e7\u0131k bir k\u0131skan\u00e7l\u0131k ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k beslerler. D\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131n\u0131n arkas\u0131ndaki T\u00fcrk\u2019e gizli bir hayranl\u0131k oldu\u011funu \u00e7ok az T\u00fcrk fark edebilir. Onlar\u0131n bu tavr\u0131 nedense hat\u0131r\u0131ma, yeni y\u00fcr\u00fcmeye ba\u015flam\u0131\u015f \u00e7ocu\u011fun annesinden uzakla\u015farak \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karma, kendini ispatlama ve anneye adeta meydan okuma durumunu getirir. Devlet y\u00f6netiminde ve \u00e7o\u011fu ayd\u0131nlar\u0131ndaki T\u00fcrk d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 halkta yayg\u0131n de\u011fildir. Despotik ve oligar\u015fik rejimler bile bu k\u00fclt\u00fcrel, hiss\u00ee ba\u011f\u0131 ortadan kald\u0131ramam\u0131\u015ft\u0131r. <\/em><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin uluslararas\u0131 herhangi bir alanda g\u00f6sterdi\u011fi ba\u015far\u0131 Arap halklar\u0131n\u0131n g\u00f6n\u00fcl d\u00fcnyalar\u0131nda bir dalgalanmaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Bunu hakim unsurlarda, resm\u00ee \u00fcst d\u00fczey yetkililerde ve \u00e7o\u011fu ayd\u0131nlar\u0131nda g\u00f6remezsiniz. Kendi aralar\u0131nda da s\u00f6z konusu etmekten \u00e7ekinirler. Ancak bir vesileyle bir arada, ba\u015f ba\u015fa oldu\u011funuzda bunu hissedersiniz. K\u0131skan\u00e7l\u0131kla kar\u0131\u015f\u0131k hayranl\u0131k duygular\u0131. <\/em><\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar neyi ifade eder? <\/em><\/p>\n

\u015eerif H\u00fcseyin, \u0130ngilizlerin Osmanl\u0131y\u0131 \u00e7\u00f6kertme ve T\u00fcrk\u2019\u00fc Ortado\u011fu\u2019dan \u00e7\u0131karma stratejisiyle Osmanl\u0131lar\u0131 arkadan vurdu\u011fu s\u0131ralarda bile \u015eerif H\u00fcseyin\u2019in pe\u015finde olanlar\u0131n ka\u00e7 kat\u0131 Arap as\u0131ll\u0131 askerin T\u00fcrk ordular\u0131nda T\u00fcrk d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 sava\u015fmakta olduklar\u0131 da az T\u00fcrk taraf\u0131ndan bilinir.<\/p>\n

Arap Devletlerinin tedirginli\u011fi<\/strong><\/h2>\n

Arap devletlerinin y\u00f6netici tak\u0131m\u0131 T\u00fcrkiye ve \u0130ran\u2019a kar\u015f\u0131 hep tetiktedirler. \u0130ran\u2019\u0131n rejim ihrac\u0131na kar\u015f\u0131 hep teyakkuzda oldular. Mezheple s\u0131rlanm\u0131\u015f ve kalaylanm\u0131\u015f Fars ideolojisinden ve \u0130ran\u2019\u0131n b\u00f6lge hakimiyetinden hep tedirgin olagelmi\u015flerdir. Bu durum ABD\u2019nin b\u00f6lgedeki rahat varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sebeplerinden biridir. ABD\u2019nin \u0130srail\u2019i arkalamas\u0131n\u0131 da kolayla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/em><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin de demokrasi ve laiklik ihrac\u0131ndan hep kayg\u0131 duydular. <\/em>Bir yandan T\u00fcrkiye\u2019nin Bat\u0131ya yakla\u015farak \u0130slamiyetten uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ederken halkta olu\u015fan T\u00fcrkiye yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve sempatisiyle nas\u0131l m\u00fccadele edeceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcler. 2005 \u2013 2012 y\u0131llar\u0131nda bir\u00e7ok Arap ayd\u0131nlar\u0131nca yay\u0131nlanan makalelerde bu a\u00e7\u0131k\u00e7a belliydi.<\/p>\n

T\u00fcrkiye de, ABD ve AB\u2019nin gaz\u0131na gelerek Araplara bunu empoze etmeye kalk\u0131\u015f\u0131nca ipler koptu. Bu bir tarihsel hata idi. B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesine eklemlenmek b\u00fcy\u00fck siyas\u00ee ve tarihsel hata idi. Arap Bahar\u0131 ba\u015fta Arap halklar\u0131 olmak \u00fczere b\u00f6lge \u00fczerinde emperyal ama\u00e7lar\u0131 olan devletlerde de hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yaratt\u0131. Te\u015fvik ve destek\u00e7i ABD bile gidi\u015fat\u0131 kontrol edemedi. Gidi\u015fattan memnun \u00fclke sadece \u0130srail oldu. <\/em>Durum ABD\u2019nin D\u00fcnyan\u0131n \u015furas\u0131nda buras\u0131nda demokrasi getirme yalan\u0131na benzedi.<\/p>\n

Evet oralar eski din\u00ee, k\u00fclt\u00fcrel, tarihsel co\u011frafyam\u0131z. \u015euras\u0131nda buras\u0131nda akrabalar\u0131m\u0131z da var. Oralarla ba\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve ili\u015fkimizi koparamay\u0131z. Ancak onlar bizi \u00e7a\u011f\u0131rmad\u0131k\u00e7a ve uluslararas\u0131 bir rasyonalitesi olmad\u0131k\u00e7a oralara gitmemiz, aralar\u0131ndaki \u00e7eki\u015fmelere teklifsiz m\u00fcdahil olmam\u0131z onlarda savunma refleksini harekete ge\u00e7irir.<\/p>\n

K\u0131saca bu geni\u015f alan sadece siyah-beyaz de\u011fildir. Arap sevicili\u011fi kadar Arap d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 da bize yak\u0131\u015fmaz. B\u00fcy\u00fck millet ve devlet olmaya yak\u0131\u015fmaz. Halk her t\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnceyi en yal\u0131na ve basite indirger. Anl\u0131k \u00f6fke, k\u0131zg\u0131nl\u0131k ya da dostluk, duyguda\u015fl\u0131k kabarmalar\u0131 do\u011fald\u0131r ve insanidir. Ancak milletler, devletler stratejilerinin bunlarla \u00f6rt\u00fclmesine ve \u00f6r\u00fclmesine ihtiyatla yakla\u015fmak durumundad\u0131rlar. T\u00fcrk milliyet\u00e7isi ayd\u0131nlar\u0131n bu s\u0131\u011f d\u00fc\u015f\u00fcnceyle ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 asla do\u011fru de\u011fildir. <\/em><\/p>\n

Benim topyek\u00fbn hi\u00e7 bir millete, k\u00fclt\u00fcre, devlete hayranl\u0131\u011f\u0131m ve d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131m yoktur. <\/em><\/p>\n

T\u00fcrk milletini seviyor olmam\u0131n, T\u00fcrk milliyet\u00e7isi olmam\u0131n temelinde ba\u015fka milletlere ebedi kin, d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve a\u015fa\u011f\u0131lama yoktur. Tarih bilinci vard\u0131r. Binlerce y\u0131ll\u0131k ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131klar vard\u0131r. T\u00fcrk\u2019\u00fcn \u00e7\u0131karlar\u0131 vard\u0131r. <\/em><\/p>\n

D\u00fc\u015fman g\u00f6rd\u00fcklerinizle g\u00fcn\u00fcn birinde bir araya gelme ihtimali size belli bir olgunluk, duru\u015f ve ahlaki tav\u0131r vermiyorsa zaten mill\u00ee seciyeniz size b\u00fcy\u00fckl\u00fck kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7maz. T\u00fcrkler bu erdemi, seciyeyi ve ahlaki duru\u015fu g\u00f6sterebildikleri i\u00e7in tarihin farkl\u0131 d\u00f6nemlerinde farkl\u0131 co\u011frafyalarda var olabildiler. <\/em>Yak\u0131nla\u015fmak, dost eli uzatmak ve kar\u015f\u0131l\u0131k bulursa da birlikte y\u00fcr\u00fcmek ve y\u00fckseltmek bizim tarihi, k\u00fclt\u00fcrel ve \u00f6rfi de\u011ferlerimizdir.<\/p>\n

T\u00fcrkler Balkanlardan Avrupa i\u00e7lerine kadar sadece k\u0131l\u0131\u00e7 zoruyla m\u0131 gittiler? <\/em><\/p>\n

T\u00fcrk Co\u011frafyas\u0131<\/strong><\/h2>\n

\"\"<\/p>\n

Bilinen toplam T\u00fcrk tarihinin yar\u0131dan fazlas\u0131 sinsi \u00c7in\u2019le olan ili\u015fkilerdir.<\/em> Do\u011fu T\u00fcrkistan konusunda bir de\u011ferlendirme niyetimi hep \u00f6teledim. Ortada \u00e7ok farkl\u0131 ilgiler var.<\/em> \u00c7in\u2019de etnik yap\u0131 \u00e7ok \u00e7e\u015fitli. \u00c7in t\u00fcm etnik yap\u0131lar\u0131 bir arada eritme ve kayna\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fsa da bu ger\u00e7eklik onlar\u0131 tedirgin etmeye devam ediyor. \u00c7in Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019l\u0131 soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 onlarca etnik yap\u0131 i\u00e7inde en yak\u0131n muhtemel k\u0131v\u0131lc\u0131m alan\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyorlar. Kesin olan bir \u015fey de var ki, o da orda bir insanl\u0131k dram\u0131 ya\u015fat\u0131l\u0131yor ve bir geni\u015f toplum yok edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/em> Ve Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131lar bizim akrabam\u0131z.<\/em> T\u00fcrkiye\u2019nin buradaki pozisyonu herhangi bir \u00fclkenin pozisyonu gibi asla olamaz. \u00c7in\u2019e posta koymakla, kafa tutmakla veya hamasi s\u00f6ylemle de olmaz. <\/em><\/p>\n

\u00c7in\u2019in yay\u0131lma ve geni\u015fleme stratejisi ve \u2018ku\u015fak yol\u2019 mega projesi zaten D\u00fcnya\u2019n\u0131n \u2018mega trend\u2019lerinden biri. <\/em><\/p>\n

T\u00fcrk cumhuriyetlerinde uzun y\u0131llar boyunca geli\u015fmi\u015f bir Rus etkisi vard\u0131r. Rus dili, k\u00fclt\u00fcr\u00fc h\u00e2l\u00e2 bask\u0131n durumdad\u0131r. T\u00fcrk cumhuriyetlerinde belli ba\u015fl\u0131 alanlar, kurumsal yap\u0131lar\u0131 Ruslar\u0131n kontrol\u00fcnde veya etkisindedir. Ve bu co\u011frafyay\u0131 Rusya hala n\u00fcfuz alan\u0131 olarak g\u00f6rmektedir. Son \u00fc\u00e7 y\u00fczy\u0131l T\u00fcrk-Rus \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n derin izlerini ta\u015f\u0131r. <\/em><\/p>\n

Ruslar\u0131n son y\u0131llarda tarihin hi\u00e7 bir d\u00f6neminde olmad\u0131\u011f\u0131 kadar Akdeniz’de yerle\u015fmi\u015f olmalar\u0131 D\u00fcnya siyasi tarihinde ve g\u00fc\u00e7 dengelerinde belirleyici bile\u015fenlerden biridir. <\/em><\/p>\n

T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 vizyonu, \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc ula\u015f\u0131labilir, ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir bir hayaldir. Hayalin iyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f ve gerek\u00e7elendirilmi\u015f, safahatlar\u0131 belirlenmi\u015f uzun y\u0131llara sari bir strateji olarak kabul edilmesi; Araplara benzer sebeplerle; zor olsa da ger\u00e7ek\u00e7idir. Atat\u00fcrk son y\u00fczy\u0131lda bir vizyonerdi. Cumhuriyetin kurulu\u015f y\u0131llar\u0131nda Araplara mesafeli durmas\u0131n\u0131n \u00e7ok hakl\u0131 ve ger\u00e7ek\u00e7i sebepleri vard\u0131.<\/em> Bug\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk cumhuriyetleri ve T\u00fcrk co\u011frafyas\u0131yla o g\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131nda b\u00f6ylesi siyasi projeksiyonlar ger\u00e7ek\u00e7i de\u011fildi. Pan-Ottomanizm, Pan-\u0130slamizm ve Pan-T\u00fcrkizmin esas\u0131nda devleti ve imparatorluk toplumlar\u0131n\u0131 bir arada tutma ve ya\u015fatma ideolojileriydi. \u0130lk ikisinin olamayaca\u011f\u0131 ya\u015fanarak anla\u015f\u0131l\u0131nca T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011fe, T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fine y\u00f6nelindi. Do\u011frusu da buydu. <\/em><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de kendini T\u00fcrk hissetmeyenlerin, imparatorluk bakiyesi halklar\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131n\u0131n \u00a0Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k veya \u00fcmmet\u00e7ilik yapmas\u0131 do\u011fald\u0131r. Bu kitlelere bir de T\u00fcrkiye Cumhuriyeti yurtta\u015f\u0131 m\u0131 yoksa bir Arap devleti yurtta\u015f\u0131 m\u0131 olmak istersin diye sorulsa sonu\u00e7 ne \u00e7\u0131kar san\u0131rs\u0131n\u0131z<\/em>?<\/p>\n

Sovyetlerin \u00e7\u00f6kmesinden sonra ortaya \u00e7\u0131kan T\u00fcrk cumhuriyetleri ile T\u00fcrkiye\u2019nin ilk y\u0131llardaki ili\u015fkileri her iki taraf i\u00e7in de derslerle doludur. Demokratik \u00fclkelerde siyasiler halkta heyecan, co\u015fku, korku, taraftarl\u0131k, hamaset duygular\u0131n\u0131 kabart\u0131rlar ya da kabaran duygulardan siyasi \u00e7\u0131kar elde etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. G\u00fc\u00e7lerini ve yetkilerini halktan al\u0131rlar. Ancak ayd\u0131nlarda, milletin ve devletin resmi veya sivil kurumlar\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca bunlardan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ger\u00e7ek\u00e7i bir vizyon olmas\u0131 gerekir. T\u00fcrkiye\u2019yi ve T\u00fcrk milletini daha da b\u00fcy\u00fctecek olan budur. <\/em><\/p>\n

Mesele g\u00fc\u00e7 ve vizyon meselesidir. Ekonomik, siyasi, asker\u00ee birlik… . G\u00fc\u00e7 toplanmas\u0131 \u00a0sa\u011fland\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye ve T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 belli bir g\u00fcce ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda inan\u0131n Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k da \u00dcmmet\u00e7ilik de yeni bir d\u00fcnyan\u0131n \u015fekillenmesinde stratejik ara\u00e7lar durumuna gelir\u2026 \u00dcmmet denince d\u00fc\u015f\u00fcnceme kekremsilik yay\u0131l\u0131yor ama bu bile bir vizyon meselesidir ve ancak T\u00fcrk yapabilir. Din h\u00e2l\u00e2 insanlar\u0131n ve toplumlar\u0131n hayat\u0131ndaki ba\u015fl\u0131ca belirleyici ve\u00a0 y\u00f6nlendirici g\u00fc\u00e7lerden biridir. <\/em>Bizim avanaklar \u00fcmmet\u00e7ili\u011fi i\u00e7 politik ara\u00e7 olarak, i\u00e7te kendimize kar\u015f\u0131 yap\u0131yorlar, bir d\u0131\u015f politika arac\u0131 olarak kullanmaya da g\u00fc\u00e7leri ve ufuklar\u0131 yetmiyor. T\u00fcrkiye\u2019de baz\u0131 siyasi liderler, siyaset\u00e7iler ve ayd\u0131nlar \u2018\u00fcmmet\u2019 dedik\u00e7e bu \u00e7o\u011fu Arap y\u00f6netim kademesinde bir sald\u0131rganl\u0131k, n\u00fcfuz tesis etme \u00e7abas\u0131 ve buyurganl\u0131k, bir dominans tavr\u0131 olarak alg\u0131lan\u0131yor.<\/em> Baz\u0131 devletlerde b\u00f6lgesel, mezhebi, ideolojik rekabeti k\u0131v\u0131lc\u0131mlay\u0131p ortam\u0131 geriyor. Son y\u0131llarda, bir araya gelemeyen baz\u0131 Arap devletlerinin T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 birliktelikleri ve T\u00fcrkiye\u2019yi s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fan Bat\u0131l\u0131larla birlikte g\u00f6r\u00fcnt\u00fc vermeleri nas\u0131l a\u00e7\u0131klan\u0131r? D\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131m\u0131z\u0131n \u2018\u00dcmmet yaln\u0131z de\u011fildir\u2019 s\u00f6z\u00fc \u015fimdilik hamasetten \u00f6te bir anlam ta\u015f\u0131m\u0131yor. Hele \u2018Kud\u00fcs\u2019e bar\u0131\u015f g\u00fcc\u00fc g\u00f6ndermenin hi\u00e7bir rasyonelli\u011fi ve olabilirli\u011fi yoktur. <\/em><\/p>\n

Yazarak d\u00fc\u015f\u00fcnme modunda ve konu ba\u011flam\u0131nda T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131yla ilgili de birka\u00e7 paragraf yazay\u0131m derken yaz\u0131y\u0131 \u00e7ok uzatt\u0131\u011f\u0131m\u0131 fark ettim. <\/em><\/p>\n

T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 var m\u0131d\u0131r?<\/strong><\/h2>\n

Var, var\u2026 <\/em><\/p>\n

Onlarla ileti\u015fime ge\u00e7mek; gidip, gelmek; oturup kalkmak; almak, vermek; birbirimizin eksi\u011fini gedi\u011fini tamamlamak; birlikte olman\u0131n hazz\u0131n\u0131, gururunu ya\u015famak Muhammed \u00dcmmeti, Arap Li\u011fi, \u0130ngiliz Milletler Toplulu\u011fu, Ba\u011f\u0131ms\u0131z Devletler Toplulu\u011fu\u2026 kadar yak\u0131n \u00fcstelik daha sahici. Hatta Avrupa Birli\u011fi kadar\u2026 Hi\u00e7 birine d\u00fc\u015fman olmadan. D\u00fc\u015fman g\u00f6renleri de g\u00f6z ard\u0131 etmeden! Ancak hi\u00e7 birine benzemeyen yepyeni bir yap\u0131da\u2026 \u2018Bir a\u011fa\u00e7 kadar h\u00fcr bir orman gibi karde\u015f\u00e7esine\u2019. \u00d6nce arac\u0131n dizayn\u0131 sonra hardware ve software gerekiyor. Arac\u0131n kullan\u0131c\u0131 dostu (user friendly) olmas\u0131 gerekiyor. Birlikte, ad\u0131m ad\u0131m\u2026 \u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n

T\u00fcrk bir yandan kendi i\u00e7inde kendinden i\u015fbirlik\u00e7ilerle m\u00fccadele ederken, beka kayg\u0131s\u0131 ta\u015f\u0131rken di\u011fer yandan g\u00fcvenli\u011fini s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6tesinde olu\u015fturma durumunda. Par\u00e7alar\u0131n\u0131 birle\u015ftirme, b\u00fct\u00fcnle\u015ftirme ve \u00e7evresini geni\u015fletme durumunda. Siyasi iktidar bu geni\u015f ve farkl\u0131 d\u00fcnyalar aras\u0131nda gelgitler ya\u015fad\u0131. Hatalardan, yanl\u0131\u015flardan\u00a0 da gelece\u011fe d\u00f6n\u00fck \u00e7\u0131kar\u0131mlar yapmak ayd\u0131nlar\u0131n ve kurumlar\u0131n sorumlulu\u011fudur. B\u00fcy\u00fcme biraz da g\u00fcne\u015fe ve ayd\u0131nl\u0131\u011fa y\u00f6nelmedir. <\/em><\/p>\n

\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Arap sevicili\u011fi kadar Arap d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 da yanl\u0131\u015ft\u0131r. Dostluk da d\u00fc\u015fmanl\u0131k da \u015fartlar ve zamanla mukayyettir.<\/p>\n","protected":false},"author":140,"featured_media":13170,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2,66,68,69],"tags":[1817,916,410,1816,409,631,264],"yoast_head":"\nOrtado\u011fu ve T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleri - M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"ayd\u0131nlarda, milletin ve devletin resmi veya sivil kurumlar\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca bunlardan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ger\u00e7ek\u00e7i bir vizyon olmas\u0131 gerekir. T\u00fcrkiye\u2019yi ve T\u00fcrk milletini daha da b\u00fcy\u00fctecek olan budur.\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/ortadogu-ve-turk-dunyasi-dusunceleri\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ortado\u011fu ve T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleri - M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"ayd\u0131nlarda, milletin ve devletin resmi veya sivil kurumlar\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca bunlardan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ger\u00e7ek\u00e7i bir vizyon olmas\u0131 gerekir. T\u00fcrkiye\u2019yi ve T\u00fcrk milletini daha da b\u00fcy\u00fctecek olan budur.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/ortadogu-ve-turk-dunyasi-dusunceleri\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-05-19T16:30:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-05-18T23:59:40+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/biden-aa-1581557.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"640\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"360\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"10 dakika\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\",\"name\":\"Mill\\u00ee D\\u00fc\\u015f\\u00fcnce Merkezi\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"sameAs\":[],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#logo\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/mdmLogo-yazisiz.jpg\",\"width\":422,\"height\":422,\"caption\":\"Mill\\u00ee D\\u00fc\\u015f\\u00fcnce Merkezi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#logo\"}},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#website\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"name\":\"M\\u0130SAK- Mill\\u00ee Strateji Ara\\u015ft\\u0131rma Kurulu\",\"description\":\"D\\u00fcnyaya T\\u00fcrk\\u00e7\\u00fc Bak\\u0131\\u015f\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/ortadogu-ve-turk-dunyasi-dusunceleri\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/biden-aa-1581557.jpg\",\"width\":640,\"height\":360},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/ortadogu-ve-turk-dunyasi-dusunceleri\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/ortadogu-ve-turk-dunyasi-dusunceleri\/\",\"name\":\"Ortado\\u011fu ve T\\u00fcrk D\\u00fcnyas\\u0131 d\\u00fc\\u015f\\u00fcnceleri - M\\u0130SAK- Mill\\u00ee Strateji Ara\\u015ft\\u0131rma Kurulu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/ortadogu-ve-turk-dunyasi-dusunceleri\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2021-05-19T16:30:34+00:00\",\"dateModified\":\"2021-05-18T23:59:40+00:00\",\"description\":\"ayd\\u0131nlarda, milletin ve devletin resmi veya sivil kurumlar\\u0131nda m\\u00fcmk\\u00fcn oldu\\u011funca bunlardan ar\\u0131nd\\u0131r\\u0131lm\\u0131\\u015f ger\\u00e7ek\\u00e7i bir vizyon olmas\\u0131 gerekir. T\\u00fcrkiye\\u2019yi ve T\\u00fcrk milletini daha da b\\u00fcy\\u00fctecek olan budur.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/ortadogu-ve-turk-dunyasi-dusunceleri\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/ortadogu-ve-turk-dunyasi-dusunceleri\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/ortadogu-ve-turk-dunyasi-dusunceleri\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"name\":\"Anasayfa\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/ortadogu-ve-turk-dunyasi-dusunceleri\/\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/ortadogu-ve-turk-dunyasi-dusunceleri\/\",\"name\":\"Ortado\\u011fu ve T\\u00fcrk D\\u00fcnyas\\u0131 d\\u00fc\\u015f\\u00fcnceleri\"}}]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/ortadogu-ve-turk-dunyasi-dusunceleri\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/ortadogu-ve-turk-dunyasi-dusunceleri\/#webpage\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#\/schema\/person\/9cab1674ef19853842c61a048cc221b7\"},\"headline\":\"Ortado\\u011fu ve T\\u00fcrk D\\u00fcnyas\\u0131 d\\u00fc\\u015f\\u00fcnceleri\",\"datePublished\":\"2021-05-19T16:30:34+00:00\",\"dateModified\":\"2021-05-18T23:59:40+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/ortadogu-ve-turk-dunyasi-dusunceleri\/#webpage\"},\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/ortadogu-ve-turk-dunyasi-dusunceleri\/#primaryimage\"},\"keywords\":\"Arap,Arap Yar\\u0131madas\\u0131,Filistin,gazze,\\u0130srail,ortado\\u011fu,T\\u00fcrk d\\u00fcnyas\\u0131\",\"articleSection\":\"S\\u0130YASET-TAR\\u0130H,T\\u00dcRKL\\u00dcK-T\\u00dcRK\\u00c7\\u00dcL\\u00dcK,YAKIN-CO\\u011eRAFYA\",\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/ortadogu-ve-turk-dunyasi-dusunceleri\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#\/schema\/person\/9cab1674ef19853842c61a048cc221b7\",\"name\":\"Mustafa \\u0130mir\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d45668f5d2e38d1f9787ffd629012b14?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Mustafa \\u0130mir\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13166"}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/140"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13166"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13166\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13175,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13166\/revisions\/13175"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13170"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13166"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13166"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13166"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}