{"id":13676,"date":"2021-07-01T19:00:00","date_gmt":"2021-07-01T16:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=13676&preview=true&preview_id=13676"},"modified":"2021-06-30T00:52:39","modified_gmt":"2021-06-29T21:52:39","slug":"vatandas-ve-insan-olabilmek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/vatandas-ve-insan-olabilmek\/","title":{"rendered":"Vatanda\u015f ve insan olabilmek"},"content":{"rendered":"

Ben bu \u00fclkede ya\u015f\u0131yorum. T\u00fcrk\u2019\u00fcm ve T\u00fcrkiye Cumhuriyeti vatanda\u015f\u0131y\u0131m, \u00fclkemi idare edenlerin yapt\u0131klar\u0131 beni ilgilendirir. Hi\u00e7 kimse, yap\u0131lanlar\u0131n, bir vatanda\u015f olarak beni ilgilendirmedi\u011fini ileri s\u00fcremez. Yap\u0131lanlar beni de ilgilendirdi\u011fine g\u00f6re, onlar hakk\u0131nda fikrimi s\u00f6ylemek en tabii hakk\u0131md\u0131r. Yap\u0131lanlar\u0131n tenkit edilemedi\u011fi bir \u00fclkede insanlar yoktur. Ben fikirlerimi s\u00f6yleyemiyor ve yazam\u0131yorsam, vatanda\u015f ve hatta insan olman\u0131n d\u0131\u015f\u0131na itilmi\u015fim demektir. Ben ni\u00e7in T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131y\u0131m? Yaln\u0131z T\u00fcrkiye\u2019de do\u011fdu\u011fum ve kendi arzumla T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 olmak istedi\u011fim i\u00e7in mi? Sadece vergi verdi\u011fim ve askerlik yapt\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in mi? Hay\u0131r. Bunlar\u0131n yan\u0131nda bir de \u201chakk\u0131m\u201d var. \u00dclkenin kaderinde \u201crey\u201d sahibiyim ve ayn\u0131 zamanda bundan dolay\u0131 T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131y\u0131m. Yaln\u0131z vergi ve askerlikle vatanda\u015fl\u0131k olmaz. Vatanda\u015f, ayn\u0131 zamanda reyi ile \u00fclkesinin kaderinde rol sahibi olan insand\u0131r.<\/p>\n

Rey, yaln\u0131z se\u00e7im zamanlar\u0131nda sand\u0131\u011fa at\u0131lan \u201coy\u201d de\u011fildir. Rey; \u00fclkenin, dolay\u0131s\u0131yla o \u00fclkede ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n kaderiyle ilgili konularda, \u015fahs\u0131n sahip oldu\u011fu \u201cfikir\u201ddir. Vatanda\u015fl\u0131k, ancak bu fikrin ortaya konulabilmesiyle tamamlanabilir. Aksi h\u00e2lde vatanda\u015fl\u0131ktan s\u00f6z edilemez. Verginizi vereceksiniz, askerlik yapacaks\u0131n\u0131z fakat \u00fclkenizle ilgili konularda reyinizi, fikrinizi ortaya koyamayacaks\u0131n\u0131z. Bu nas\u0131l vatanda\u015fl\u0131kt\u0131r? Bu durum; vatanda\u015fl\u0131\u011fa de\u011fil, \u201cinsan olu\u015f \u201ca dahi engeldir. \u0130nsan\u0131 hayvandan ay\u0131\u00adran m\u00fcmeyyiz vas\u0131f, d\u00fc\u015f\u00fcnebilme kabiliyeti de\u011fil midir? Ben insan\u0131m ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. D\u00fc\u015f\u00fcncelerimi ortaya koyabildi\u011fim \u00f6l\u00e7\u00fcde insanl\u0131k vasf\u0131m\u0131 hissedebiliyorum. Aksi takdirde insanl\u0131\u011f\u0131m\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131\u011f\u0131na, hatta yok edildi\u011fine inan\u0131yorum. B\u0131rak\u0131n\u0131z insan\u0131, herhangi bir varl\u0131\u00ad\u011f\u0131n veya nesnenin fonksiyonunu yerine getiremedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn\u00fcz. Bu takdirde o nesnenin \u201ckendisi\u201d olu\u015fundan bahsedilebilir mi? Bir b\u0131\u00e7ak kesemiyorsa b\u0131\u00e7ak olabilir mi? Bir aslan, avlanam\u0131yorsa aslan m\u0131d\u0131r? O h\u00e2lde bir insan da d\u00fc\u015f\u00fcnemiyor veya d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini orta\u00adya koyam\u0131yorsa insan de\u011fildir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0130nsanlardan meydana gelmeyen bir toplulu\u011fu idare etmek de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u015eayet \u00fclke y\u00f6netmek isteyenler, b\u00f6yle bir g\u00f6reve talip iseler; buyursunlar, pek \u015ferefli g\u00f6revlerini ifa etsinler. Yok, biz insanlar\u0131 idare ediyoruz, iddias\u0131nda iseler; b\u0131raks\u0131nlar da \u00fclkede ya\u015fayanlar, insan olman\u0131n \u015fartlar\u0131n\u0131 yerine getirebilsinler. Yani d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcnler ve d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini yazabilsinler.<\/p>\n

Birtak\u0131m kararlar ve kanunlar \u00e7\u0131k\u0131yor, birtak\u0131m i\u015fler yap\u0131l\u0131yor, birtak\u0131m beyanlarda bulunuluyor. Siz T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131s\u0131n\u0131z ve insans\u0131n\u0131z. Bunlar yanl\u0131\u015ft\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz; \u00e7\u0131kar\u0131lan kanunu, bizzat \u00e7\u0131karanlar ihl\u00e2l ediyor diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz. Konu\u015fmas\u0131 yasaklanm\u0131\u015f, cevap verme yetkisi al\u0131nm\u0131\u015f kimseler hakk\u0131nda ileri geri s\u00f6z et\u00admenin ucuz kahramanl\u0131k oldu\u011fu fikrindesiniz. Birtak\u0131m seviyesizlikler ve dolamba\u00e7l\u0131 yollar sizi rahats\u0131z ediyor. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor ve hissediyorsunuz. Ama s\u00f6yleyemiyor, yazam\u0131yorsunuz.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Kemikli bir el bo\u011faz\u0131m\u0131 s\u0131k\u0131yor; \u201c\u0130nsan olu\u015f senin neyine?\u201d diyor; \u201cSana m\u0131 kald\u0131 bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek?\u201d. Hay\u0131r, b\u00f6yle demiyor. Bu hi\u00e7 olmazsa d\u00fcr\u00fcst\u00e7e bir davran\u0131\u015ft\u0131r. \u201cYumruk benim, sen sus!\u201d. Evet, bu d\u00fcr\u00fcst\u00e7edir. Hay\u0131r, b\u00f6yle davranm\u0131yor. \u201cMillet ad\u0131na\u201d diyor. Hangi millet? Ben bu milletin ferdi de\u011fil miyim? Benim ad\u0131ma hareket edenler bana sordular m\u0131? Tek tek b\u00fct\u00fcn millete sordular m\u0131? Adam sen de, diyorum; insan olamad\u0131ktan sonra ya\u015fam\u0131\u015fs\u0131n ne yarar? D\u00f6rt duvar aras\u0131nda de\u011filsin ama insan da de\u011filsin…<\/p>\n

Bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor, yaz\u0131yor ve insan olmay\u0131 tercih ediyorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bu makale, T\u00f6re Dergisi 1981 y\u0131l\u0131 123. say\u0131s\u0131nda yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":13679,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[66,68],"tags":[1900,1811,676,1525,982,1904,1901,1902,1906,1903,435,1907,609,238,1193,1905,579],"coauthors":[11],"class_list":["post-13676","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyaset-tarih","category-turkluk-turkculuk","tag-askerlik","tag-fikir","tag-insanlik","tag-kanun","tag-millet","tag-otosansur","tag-oy-hakki","tag-rey","tag-sandik","tag-sansur","tag-secim","tag-secme-ve-secilme-hakki","tag-turk","tag-turkiye-cumhuriyeti","tag-vatandaslik","tag-vatandaslik-hakki","tag-vergi-sistemi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13676","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13676"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13676\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13687,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13676\/revisions\/13687"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13679"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13676"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13676"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13676"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=13676"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}