{"id":13689,"date":"2021-07-07T19:00:00","date_gmt":"2021-07-07T16:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=13689&preview=true&preview_id=13689"},"modified":"2021-07-07T00:48:47","modified_gmt":"2021-07-06T21:48:47","slug":"ummetcilik-meselesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/ummetcilik-meselesi\/","title":{"rendered":"\u00dcmmet\u00e7ilik meselesi"},"content":{"rendered":"

Necmettin Hac\u0131emino\u011flu taraf\u0131ndan yaz\u0131lan bu makale, <\/em><\/p>\n

1976 y\u0131l\u0131nda T\u00f6re dergisinin 59.say\u0131s\u0131nda yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019deki fikir m\u00fccadelelerinin bir k\u0131sm\u0131 z\u00fcmreler aras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131ndan ziyade baz\u0131 kelime ve mefhumlara farkl\u0131 mana verilmesinden ileri gelmektedir. Bu y\u00fczden inan\u00e7lar\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, \u00fclk\u00fcleri, dost ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131 ayn\u0131 olan kimseler bir biriyle tart\u0131\u015fmaya girmektedirler. T\u0131pk\u0131, ikisi de kahveye gitti\u011fi halde kulaklar\u0131 a\u011f\u0131r i\u015fitti\u011fi i\u00e7in birbirini anlamadan m\u00fcnaka\u015fa eden ihtiyarlar gibi. Onun i\u00e7in birbirine z\u0131t fikirlere sahip olduklar\u0131 san\u0131lan ki\u015filer ve z\u00fcmreler m\u00fccadeleye kalk\u0131\u015fmadan \u00f6nce mefhumlar \u00fczerinde anla\u015fmal\u0131d\u0131rlar. \u0130lim adamlar\u0131 belli terimlere hep ayn\u0131 manay\u0131 verdiklerinden bir \u00e7ok konularda kolayca anla\u015f\u0131rlar. E\u011fer fikir ve dava adamlar\u0131 da bu \u015fekilde hareket edip ba\u015fta kelimelerin manalar\u0131 \u00fczerinde anla\u015f\u0131rlarsa aralar\u0131nda var oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclen g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu ortadan kalkar.<\/p>\n

Yaz\u0131k ki \u00fclkemizde, bunu hen\u00fcz sa\u011flam\u0131\u015f de\u011filiz. Hususiyle sa\u011f cephede baz\u0131 kelime ve mefhumlar h\u00e2l\u00e2 farkl\u0131 \u015fekillerde manaland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Bu sebeple de \u00abayn\u0131 yolun yolcular\u0131\u00bb zaman zaman birbirleriyle \u00e7eki\u015fmektedir. \u015eu anda kendi aram\u0131zda m\u00fcnaka\u015faya sebep olan b\u00f6yle mefhumlardan biri de \u00ab\u00fcmmet\u00e7ilik\u00bb tir. Nitekim ayn\u0131 konu ile al\u00e2kal\u0131 olarak biz de mektuplar almaklay\u0131z. Bir k\u0131s\u0131m arkada\u015flar\u0131m\u0131z \u00fcmmet\u00e7ili\u011fin bug\u00fcn de l\u00fczumlu oldu\u011funu ve milliyet\u00e7ili\u011fe tercih edilmesi gerekti\u011fini ileri s\u00fcrmektedirler. Oysa ki \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda art\u0131k \u00fcmmet\u00e7ilik fikri ile hareket eden tek bir millet yoktur. Her \u00fclke, ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu dine laz\u0131m gelen \u00f6nemi ve \u00fcst\u00fcn yeri vermekle beraber, \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 olarak milliyet\u00e7ili\u011fi se\u00e7mi\u015ftir. Esasen milliyet\u00e7ilik fikrinin b\u00fcnyesinde, dinin b\u00fcy\u00fck a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n

Bir insan veya cemiyet milliyet\u00e7ili\u011fi d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olarak benimsemi\u015fse dine, dindarlara ve din m\u00fcessesesine l\u00e2y\u0131k oldu\u011fu de\u011feri zaten vermi\u015ftir. Bizde ise bu husus hen\u00fcz tam anla\u015f\u0131lamam\u0131\u015f yahut a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmam\u0131\u015ft\u0131r. Onun i\u00e7in baz\u0131 kimseler san\u0131yorlar ki T\u00fcrk Milliyet\u00e7ileri dine gerekti\u011fi kadar \u00f6nem vermiyorlar. Halbuki ger\u00e7ek durum bu kanaatin tam aksidir. \u00dcmmet\u00e7iler milliyet duygusuna hi\u00e7 yer vermedikleri halde T\u00fcrk Milliyet\u00e7ileri, \u0130sl\u00e2miyeti T\u00fcrk\u2019ten, T\u00fcrkl\u00fckten ve milliyet\u00e7ilikten asla ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnemezler. Bu bak\u0131mdan bizim milliyet\u00e7ilik anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131n ruhu M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131kla yo\u011fruldu\u011fu gibi insanlar\u0131 ve milletleri de\u011ferlendirirken de hemen T\u00fcrk\u2019ten sonraki s\u0131raya M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 yani \u00fcmmetta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 koyar\u0131z. Ama \u00fcz\u00fclerek belirteyim ki ne bir Arap Milliyet\u00e7isi ne de bir Acem Milliyet\u00e7isi, kendi milletinden sonraki s\u0131ray\u0131 bir M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk\u2019e vermez. Bu sebepledir ki T\u00fcrkiye\u2019de \u00fcmmet\u00e7ilik yapanlar, fark\u0131nda olmadan bir Arap milliyet\u00e7isi gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmektedirler. Onun i\u00e7in, s\u0131ras\u0131 gelmi\u015fken meseleyi biraz derinle\u015ftirmek istiyoruz. \u00d6nce \u015fu sorulara cevap verilmelidir:<\/p>\n

\u2014 T\u00fcrkiye\u2019de T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi fikrinin kimlere, ne zararlar\u0131 vard\u0131r? Cevap:<\/p>\n

\u2014 Kom\u00fcnistlere, kozmopolitlere, h\u00fcmanistlere, b\u00f6lgecilere, az\u0131nl\u0131k \u0131rk\u00e7\u0131lar\u0131na, mezhep ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00fcdenlere ve bat\u0131 hayranlar\u0131na b\u00fcy\u00fck zarar\u0131 vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc birle\u015ftirici, b\u00fct\u00fcnle\u015ftirici, toplay\u0131c\u0131, y\u00fcceltici ve g\u00fc\u00e7lendirici bir fikir sistemi olan milliyet\u00e7ilik h\u00e2kim duruma ge\u00e7erse, \u00fclkemize g\u00f6z dikmi\u015f bulunan yukar\u0131daki y\u0131k\u0131c\u0131 ak\u0131mlar\u0131n hi\u00e7 birisi geli\u015fme imk\u00e2n\u0131 elde edemezler.<\/p>\n

\u2014 Peki T\u00fcrkiye\u2019de milliyet\u00e7ilik yerine \u00fcmmet\u00e7ilik fikri yay\u0131lsa bunun kimlere, ne gibi faydalar\u0131 dokunacakt\u0131r? Cevap:<\/p>\n

\u2014 Hi\u00e7 bir z\u00fcmreye veya ki\u015fiye fayda sa\u011flamayacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fclkemizde 40 milyon M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk vard\u0131r. Dinleri, dilleri, milliyetleri, vatanlar\u0131 ve k\u00fclt\u00fcrleri ayn\u0131 olan bu 40 milyonluk milletin sadece din birli\u011fi sayesinde de\u011fil, i\u00e7inde dinin de bulundu\u011fu fakat di\u011fer ortak unsurlar\u0131n zenginle\u015ftirdi\u011fi milliyet duygusu ile b\u00fct\u00fcnle\u015fmeleri daha do\u011fru, daha kolay ve daha imk\u00e2n dahilindedir. Zira aralar\u0131nda yaln\u0131z din birli\u011fi olan ve ba\u015fka hi\u00e7 bir ortak taraflar\u0131 bulunmayan insanlar\u0131 birle\u015ftirmek i\u00e7in \u00fcmmet\u00e7ilik yapmak zaruridir. Millet halinde ya\u015fayan cemiyetlerde ise sadece dine de\u011fil, milleti meydana getiren b\u00fct\u00fcn unsurlara gereken \u00f6nemi vermek icap eder. Buna da milliyet\u00e7ilik denir.<\/p>\n

\u2014 O halde \u00fcmmet\u00e7ili\u011fin sak\u0131ncalar\u0131 nelerdir? Cevap:<\/p>\n

\u2014 Bilindi\u011fi gibi \u00fcmmet\u00e7ilik; ikinci me\u015frutiyet y\u0131llar\u0131nda, par\u00e7alanmak \u00fczere olan Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funu kurtarabilmek i\u00e7in baz\u0131 vatansever T\u00fcrk ayd\u0131nlar\u0131nca benimsenip m\u00fcdafaa edilen bir g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr. Ayn\u0131 devirdeki Garp\u00e7\u0131l\u0131k ve T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck ak\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 ortaya at\u0131lan bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn o zamanki manas\u0131 ve gerek\u00e7esi \u015fu idi:<\/p>\n

\u00abOsmanl\u0131 Devleti\u2019nin kanatlar\u0131 alt\u0131nda H\u0131ristiyanlar d\u0131\u015f\u0131nda ve T\u00fcrk milletinden ba\u015fka \u00e7e\u015fitli M\u00fcsl\u00fcman kavimler de vard\u0131r Bu M\u00fcsl\u00fcman kavimlerle biz, as\u0131rlard\u0131r beraber ya\u015famaktay\u0131z. Ayn\u0131 gaye u\u011frunda dinimizin ve devletimizin d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 onlarla omuz omuza sava\u015fm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r. K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz, medeniyetimiz, ahl\u00e2k anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z ve inan\u00e7lar\u0131m\u0131z m\u00fc\u015fterektir. Yani T\u00fcrklerle Araplar, Arnavutlar ve Bo\u015fnaklar hem ayn\u0131 sanca\u011f\u0131n g\u00f6lgesinde ya\u015fayan Osmanl\u0131 vatanda\u015f\u0131d\u0131rlar hem de din karde\u015fidirler. Bu itibarla Araplar ve Arnavutlar milliyet\u00e7ilik duygusu ile hareket edip \u0130mparatorlu\u011fu par\u00e7alamaktan, T\u00fcrkler de T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck d\u00e2vas\u0131 g\u00fcderek onlarla aram\u0131z\u0131 a\u00e7maktan vazge\u00e7melidirler. Ge\u00e7mi\u015f as\u0131rlarda oldu\u011fu gibi b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar, halifenin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u0130sl\u00e2m sanca\u011f\u0131 alt\u0131nda birle\u015fmelidirler. Hepimiz Osmanl\u0131y\u0131 birbirinden ay\u0131ran kavmiyet\u00e7ili\u011fi (milliyet\u00e7ili\u011fi) b\u0131rak\u0131p din karde\u015fli\u011fi esas\u0131na dayanan, \u00fcmmet\u00e7ili\u011fi benimsemeliyiz. Devlet ancak bu sayede kurtulur ve ayakta kal\u0131r.\u00bb<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Yukar\u0131da k\u0131saca \u00f6zetledi\u011fimiz gaye ve gerek\u00e7elerle ileri s\u00fcr\u00fclen \u00fcmmet\u00e7ilik ak\u0131m\u0131 o devrin \u015fartlar\u0131 ve ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7inde hem faydal\u0131 hem de benimsenmesi m\u00fcmk\u00fcn olan bir g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc. Din, iman ve d\u00fc\u015fman birli\u011fini \u00f6n pl\u00e2na al\u0131p, milliyet duygusunu geriye itmek suretiyle Osmanl\u0131 cemiyetinin \u00e7\u00f6z\u00fclmesine mani olmak istiyordu. Onun i\u00e7indir ki geni\u015f taraftar toplam\u0131\u015ft\u0131. Fakat ne kaderi ne de tarihin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek m\u00fcmk\u00fcn oldu. K\u0131sa zamanda koca \u0130mparatorluk y\u0131k\u0131ld\u0131 ve onun harabeleri \u00fczerinde bug\u00fcn say\u0131lar\u0131 yirmiyi a\u015fan mill\u00ee devletler kuruldu. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti de bunlardan biridir.<\/p>\n

Eski b\u00fcy\u00fck vatan\u0131m\u0131z\u0131n ufak bir par\u00e7as\u0131 \u00fczerine kurulmu\u015f olan yeni devletimizin bug\u00fcnk\u00fc sahibi, 40 milyonluk M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk milletidir. Aram\u0131zda, kendilerine Lozan Antla\u015fmas\u0131 ile az\u0131nl\u0131k hakk\u0131 tan\u0131nan Ermeni, Rum ve Yahudi cemaatleri d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir milletin mensubu yoktur. Hepimiz T\u00fcrk\u2019\u00fcz. Vatan\u0131m\u0131z, dilimiz, tarihimiz, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz, dinimiz, devletimiz ve gayemiz birdir, m\u00fc\u015fterektir. \u015eimdi, h\u00e2l b\u00f6yleyken \u00fclkemizde h\u00e2l\u00e2 milliyet\u00e7ilik yerine \u00fcmmet\u00e7ilik yapman\u0131n ne manas\u0131, ne faydas\u0131 ne de l\u00fczumu vard\u0131r. Hatta bu fikrin yay\u0131lmas\u0131 art\u0131k zararl\u0131d\u0131r \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada \u00fcmmet \u00e7a\u011f\u0131 ge\u00e7mi\u015f, millet ve milliyet devri ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn yery\u00fcz\u00fcnde mevcut, 144 devlete bak\u0131n\u0131z. Hangisi din birli\u011fi esas\u0131na dayan\u0131yor? Belki ayr\u0131 kavimlerden te\u015fekk\u00fcl etmi\u015f bir ka\u00e7 k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fclke, cemiyeti ayakta tutabilmek i\u00e7in \u00fcmmet esas\u0131na dayanma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Amma bunda muvaffak olmalar\u0131na imk\u00e2n yoktur. Tecr\u00fcbeler g\u00f6stermi\u015ftir ki insanlarda en asli ve k\u00f6kl\u00fc duygu milliyet \u015fuurudur. B\u00f6yle olmasayd\u0131, hepsi H\u0131ristiyan olan Avrupa kavimleri o kadar \u00e7ok ve k\u00fc\u00e7\u00fck devletler halinde b\u00f6l\u00fcn\u00fcr m\u00fcyd\u00fc?<\/p>\n

Sadece dinleri de\u011fil, tarih\u00ee k\u00f6kleri ve k\u00fclt\u00fcrleri de geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde m\u00fc\u015fterek oldu\u011fu halde, as\u0131rlard\u0131r \u0130ngiltere, Almanya, \u0130talya, Fransa, \u0130spanya ve Yunanistan birbirleriyle sava\u015f\u0131r dururlar. Di\u011ferleri de \u00f6yledir. Hele M\u00fcsl\u00fcman Araplar\u0131n h\u00e2li bir ibret aynas\u0131d\u0131r. Bug\u00fcn y\u00fcz milyona yak\u0131n Arap milleti, 19 k\u00fc\u00e7\u00fck devlet olarak par\u00e7alanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar\u0131n her \u015feyleri birdir: Irklar\u0131, dinleri, dilleri, tarihleri ve ezeli d\u00fc\u015fmanlar\u0131 ayn\u0131d\u0131r… Fakat kendileri b\u00f6l\u00fck b\u00f6l\u00fck ayr\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r! \u00dcstelik incir \u00e7ekirde\u011fini doldurmayan meselelerden dolay\u0131 iki Arap devleti birbiriyle sava\u015f halindedir! Hani din birli\u011fi yahut \u00fcmmet\u00e7ilik, farkl\u0131 milletleri karde\u015f gibi birle\u015ftiriyordu? Milliyet\u00e7ili\u011fin de M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 par\u00e7alad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yleniyordu… \u00d6yleyse, neden Araplar \u00f6nce kendi aralar\u0131nda anla\u015f\u0131p birle\u015femiyorlar? Sonra da gerek emperyalist H\u0131ristiyan d\u00fcnyas\u0131na, gerek istil\u00e2c\u0131 kom\u00fcnist ideolojiye ve gerekse insanl\u0131\u011f\u0131 tehdit eden Siyonizme kar\u015f\u0131, M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrkiye\u2019yi ve T\u00fcrkleri desteklemiyorlar? Sebebi basit: Araplarda hen\u00fcz kuvvetli bir milliyet duygusu, millet \u015fuuru ve milliyet\u00e7ilik fikri te\u015fekk\u00fcl etmemi\u015ftir. Bu y\u00fczden \u0130sl\u00e2miyet\u2019e ra\u011fmen birle\u015femiyorlar.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki fertleri ve milletleri bir araya getiren en g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011f milliyet \u015fuuru ile milliyet\u00e7ilik \u00fclk\u00fcs\u00fcd\u00fcr. \u015eunu da s\u00f6yleyelim ki tarihin eski \u00e7a\u011flar\u0131nda, din birli\u011fi insanlar\u0131 \u015fimdikinden daha fazla birbirine ba\u011fl\u0131yordu. Bug\u00fcn durum de\u011fi\u015fmi\u015ftir. Art\u0131k milliyet\u00e7ilik devri ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u00fcrkiye\u2019deki fikir m\u00fccadelelerinin bir k\u0131sm\u0131 z\u00fcmreler aras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131ndan ziyade baz\u0131 kelime ve mefhumlara farkl\u0131 mana verilmesinden ileri gelmektedir. Bu y\u00fczden inan\u00e7lar\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, \u00fclk\u00fcleri, dost ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131 ayn\u0131 olan kimseler bir biriyle tart\u0131\u015fmaya girmektedirler.<\/p>\n","protected":false},"author":171,"featured_media":13695,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2,66],"tags":[597,1411,1421,112,374,308,1150,701],"coauthors":[1716],"class_list":["post-13689","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-siyaset-tarih","tag-araplar","tag-islamiyet","tag-islamiyet-ve-turkluk","tag-milliyetcilik","tag-musluman","tag-turkluk","tag-ummet","tag-ummetcilik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13689","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/171"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13689"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13689\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13700,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13689\/revisions\/13700"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13695"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13689"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13689"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13689"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=13689"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}