Bu yaz\u0131da sekizinci hik\u00e2yeyi ele alaca\u011f\u0131z. Tepeg\u00f6z\u2019\u00fcn kimli\u011fine, \u00e7ocuk felsefesi \u00fczerinden bakmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Konur Koca Sar\u0131 \u00c7oban\u2019\u0131n Peri adl\u0131 k\u0131z\u0131yla g\u00fcnah yapmas\u0131, O\u011fuz elinin ba\u015f\u0131na zeval getirdi. Herkes hata yapabilir ama bakars\u0131n bir hatan\u0131n bedelini t\u00fcm aile veya millet \u00f6demi\u015f olur. Onun i\u00e7in herkesin bir i\u015fi yapmadan \u00f6nce iyi d\u00fc\u015f\u00fcnmesi laz\u0131md\u0131r. Onun i\u00e7in fikir ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00e7ok \u00f6nemlidir. Kur\u2019an da ak\u0131l sahibi insanlar\u0131 muhatap al\u0131r. Bu sebeple bu yeti\/kuvve uzun izahatlar yap\u0131lmas\u0131 gereken bir konudur.<\/p>\n
\u00c7ocuk nedir<\/strong>?<\/strong><\/h2>\n![\"\"](\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/cocuk-mutlu-1024x576-1.jpg\")
G\u00f6rsel kaynak<\/a><\/p><\/div>\nT\u00fcm \u00e7ocuklar gelece\u011fin do\u011fmam\u0131\u015f g\u00fcne\u015fleridir. Bug\u00fcn \u00e7ocuk dedi\u011fimiz varl\u0131k, yar\u0131n devletin, \u00f6nemli kurum ve kurulu\u015flar\u0131n y\u00f6neticisi olur diye \u00e7ocukluk hayat\u0131n\u0131 ya\u015famas\u0131 engellenmemelidir. Bu sebeple onlara \u00e7ocuk muamelesi yapmam\u0131z laz\u0131md\u0131r. \u00c7ocuk, bebeklik ve ergenlik d\u00f6nemi aras\u0131ndaki insan, olarak tan\u0131n\u0131r. Ama \u00e7ocuk ve \u00e7ocukluk s\u0131n\u0131rs\u0131z bir ya\u015f grubudur. Bakars\u0131n 5 ya\u015f\u0131ndaki insanla 50 ya\u015f\u0131ndaki insan, ayn\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceyi payla\u015f\u0131yorlard\u0131r.<\/p>\n
Peki, biz toplum olarak \u00e7ocuk kelimesinden ne anl\u0131yoruz?<\/p>\n
\u00c7ocu\u011fu tam olarak sahipleniyoruz, yani yerine karar alabilece\u011fimiz bir ki\u015filik, s\u00f6z hakk\u0131 oldu\u011fu durumlarda bile s\u00f6z hakk\u0131 vermeye de\u011fer g\u00f6rmedi\u011fimiz bir karakter olarak bak\u0131yoruz. \u00c7ocuk \u00e7ok \u00f6nemli, hatta kelime olarak bile \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7ocuk dedi\u011fimizde \u00e7ocu\u011fun hayata bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve yans\u0131tmalar\u0131n\u0131, \u00f6nce taraf\u0131m\u0131zdan \u00e7ocukken i\u00e7imizde ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fumuz, ancak buruza (a\u00e7\u0131\u011fa, i\u00e7imizden d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131karmak anlam\u0131nda) veremedi\u011fimiz t\u00fcm istekleri, bir b\u00fct\u00fcn olarak hat\u0131rlamal\u0131y\u0131z. \u00c7ocuklar\u0131n hepsi sevgi tohumudur; sepilmi\u015fler vatan topra\u011f\u0131na, \u00e7ocuk toprakt\u0131r; kendinde her \u015feyi bitirebilir. Bakars\u0131n g\u00fczel \u00e7i\u00e7ekler a\u00e7ar, bakars\u0131n meyveli bir a\u011fa\u00e7 olmu\u015f. Sadece iyi bakmal\u0131y\u0131z, iyi d\u00fc\u015f\u00fcnceler, iyi fikirler vermeliyiz.<\/p>\n
\u00c7ocuk \u0130\u00e7in D\u00fc\u015f\u00fcnce Felsefesi ne demektir?<\/strong><\/h2>\n\u00c7ocuklar d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli varl\u0131klar\u0131d\u0131rlar. Bunu anlayan devletler i\u00e7in e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim, \u00e7ocuklar i\u00e7in masraf de\u011fil b\u00fcy\u00fck bir devlet yat\u0131r\u0131m\u0131d\u0131r. Zaman \u015fartlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim, \u00e7ocuklar i\u00e7in \u00f6nemlidir. Geli\u015ftirme \u00e7abalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131 ezberci e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden kurtarmak ve onlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen ve \u00fcreten bireyler olarak yeti\u015ftirmek i\u00e7in yo\u011fun \u00e7al\u0131\u015fmalar olmal\u0131d\u0131r. \u00c7ocuklar d\u00fc\u015f\u00fcnme tarz\u0131n\u0131 \u00e7ocukluk zaman\u0131nda \u00f6\u011frenmeliler. \u0130slami e\u011fitimde, bir insan\u0131 herhangi bir \u015fekilde b\u00fcy\u00fcten ve her \u015feyden \u00fcst\u00fcn tutan sebep, sadece d\u00fc\u015f\u00fcnce sahipli\u011fidir. Sahip oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcnce sebebiyle iyi d\u00fc\u015f\u00fcnebilir, iyi kararlar alabilir ve \u00f6zg\u00fcrce hayat\u0131na devam edebilir. D\u00fc\u015f\u00fcnme, insan ruhunu yeniden bi\u00e7imlendirebilir ve e\u011fitebilir. Asl\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnme, otoriteyi kullanmak ve karar almak i\u00e7in gerekli bir ko\u015fuldur. \u0130yi kararlar almak, daha \u00f6nceden do\u011fru ve isabetli d\u00fc\u015f\u00fcnme oran\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Al\u0131nacak ve verilecek kararlar\u0131n do\u011fruluk ve isabetlilik oran\u0131 ona ba\u011fl\u0131d\u0131r. Kur’an-\u0131 Kerim’de insan ve hayvan aras\u0131ndaki fark, sadece “d\u00fc\u015f\u00fcnce g\u00fcc\u00fc ve otorite g\u00fcc\u00fc<\/em>” diye ge\u00e7mektedir. Bu nedenle insan, t\u00fcm canl\u0131 varl\u0131klar\u0131n \u00fcst\u00fcndedir. D\u00fc\u015f\u00fcnce g\u00fcc\u00fc insan i\u00e7in en y\u00fcksek ayr\u0131cal\u0131kt\u0131r.<\/p>\nDede Korkut Kitab\u0131\u2019na k\u0131saca bir bak\u0131\u015f<\/strong><\/h2>\nDede Korkut Kitab\u0131\u2019n\u0131n as\u0131l ad\u0131, eserin giri\u015f k\u0131sm\u0131nda belirtildi\u011fi \u00fczere, \u201cO\u011fuzlar\u0131n Diliyle Dede Korkut Kitab\u0131\u201d anlam\u0131na gelen “Kitab-i Dede Korkut Ala Lisan-i Taife-i O\u011fuzan”d\u0131r. Kitap, on iki hik\u00e2ye ve bir mukaddimeden olu\u015fmaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn hik\u00e2yelerin sonunda Dede Korkut veya Ozan Dede saz\u0131yla-kopuzuyla meydana gelip belagatli ve \u00f6\u011f\u00fct verici s\u00f6zleriyle hik\u00e2yeyi sonland\u0131r\u0131r. Dede Korkut Kitab\u0131, destandan halk hik\u00e2yesine ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminin en \u00f6nemli eseridir. Eski T\u00fcrk gelenekleri, inan\u0131\u015flar\u0131 ve pratikleri ile ilgili bilgiler sunmas\u0131 ve i\u00e7erisinde yer alan atas\u00f6z\u00fc, deyim, a\u011f\u0131t, alk\u0131\u015f-karg\u0131\u015f \u00f6rnekleri bak\u0131m\u0131ndan da e\u015fsiz bir kaynakt\u0131r. Dede Korkut; din\u00ee \u00f6zelliklerine sahip, ermi\u015f veya peygamber tipi olan ve din ad\u0131na m\u00fccadele eden veya eylemlerini din\u00ee bir itikat ve kuvvetle yapan, zor durumda kalanlara yard\u0131m eden, insanlara umut da\u011f\u0131tan ve t\u00fcrl\u00fc ola\u011fan\u00fcst\u00fc niteliklere sahip bir k\u00fclt unsurudur.<\/p>\n
Dede Korkut, \u0130ran, Afganistan, Kafkasya, Azerbaycan ve di\u011fer bu gibi yak\u0131n b\u00f6lgelerde kullan\u0131lan T\u00fcrk\u00e7ede \u062f\u0647 \u062f\u0647 \u0642\u0648\u0631\u0642\u0648\u062f \/ D\u0259d\u0259 Qorqud, \u0130stanbul T\u00fcrk\u00e7esinde Dede Korkut, T\u00fcrkmencede \u0642\u0648\u0631\u0642\u0648\u062a \u0622\u062a\u0627 \/ Gorkut-Ata olarak bilinmektedir. “Dede Korkut” kitab\u0131 orta \u00e7a\u011f d\u00f6nemi d\u00fcnya edebiyat\u0131n\u0131n en \u00f6nemli klasik \u015faheserlerinden biridir.<\/p>\n
Bu kitap bir giri\u015f ve on iki destan \u00f6yk\u00fcs\u00fc i\u00e7eriyor. T\u00fcrklerin mill\u00ee destan\u0131 olarak kabul edilmekle birlikte sadece T\u00fcrkler de\u011fil, ayn\u0131 zamanda “\u0130lyada”, “Odyssey”, “Don Ki\u015fot”, “Mahabharata”, “Hamlet” vb. \u015faheserlerle beraber b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya aittir. Yeri gelmi\u015fken kaydedelim ki Dede Korkut\u2019un \u015fu an \u00fc\u00e7 n\u00fcshas\u0131 bilinmektedir. Birincisi Vatikan; ikincisi Dresden ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise Tahran n\u00fcshas\u0131d\u0131r.<\/em> Tahran N\u00fcshas\u0131n\u0131 de\u011ferli \u00fcstad\u0131m\u0131z T\u00fcrkmen Sahral\u0131, \u00fcnl\u00fc koleksiyoner Muhammed Veli Khoca, Tahran\u2019da faaliyet g\u00f6steren bir k\u00fct\u00fcphaneden elde etmi\u015ftir. Tahran n\u00fcshas\u0131n\u0131 daha \u00f6nemli k\u0131lan bir konuda bu n\u00fcshan\u0131n 13 boydan olu\u015fmas\u0131 ve di\u011ferlerinde olmayan 13. n\u00fcshada \u201cSalur Kazan\u2019\u0131n Yedi Ba\u015fl\u0131 Ejderhay\u0131 \u00d6ld\u00fcrmesiyle \u0130lgili Hik\u00e2ye\u201ddir. Tahran n\u00fcshas\u0131nda Kafkasya, Azerbaycan, \u0130ran ve Anadolu b\u00f6lgesindeki yer ve \u015fehir adlar\u0131n\u0131n daha \u00e7ok kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Karada\u011f, Tebriz ve \u0130sfahan gibi T\u00fcrk \u015fehirlerinin ad\u0131 daha \u00e7ok kullan\u0131lan \u015fehir ve b\u00f6lgeler aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\nMuharrem Arg\u0131n, kitab\u0131n\u0131n ikinci cildinde, \u015f\u00f6yle diyor: “Dede Korkut’un kitab\u0131 \u015f\u00fcphesiz Azerbaycan topraklar\u0131na aittir. Bu ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steren hik\u00e2yelerde kullan\u0131lan yer, a\u015firet isimlerinin yan\u0131 s\u0131ra, kitab\u0131n edeb\u00ee dili de bu b\u00f6lgenin \u00f6zel m\u00fchr\u00fcn\u00fc ve damgas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Muharrem Arg\u0131n\u2019\u0131n bu tespitinin do\u011frulu\u011funa, son d\u00f6nem Tahran\u2019da bulunan \u201cDede Korkut\u201d \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc n\u00fcshas\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi de bir \u00f6rnektir.\u00a0 Mehmet Fuat K\u00f6pr\u00fcl\u00fc\u2019ye g\u00f6re, Dede Korkut’un \u00f6yk\u00fcleri derlemesi \u0130slam \u00f6ncesi k\u00f6klere sahiptir ve bu \u0130slam \u00f6ncesi k\u00f6klerin izleri onda g\u00f6r\u00fclebilir. Bu hik\u00e2yeler y\u00fczy\u0131llard\u0131r s\u00f6zl\u00fc olarak aktar\u0131lm\u0131\u015f ve nihayet yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk edebiyat\u0131 tarihinin b\u00fcy\u00fck \u00e2limi Prof. Dr. Fuat K\u00f6pr\u00fcl\u00fc \u201cb\u00fct\u00fcn T\u00fcrk edebiyat\u0131n\u0131 terazinin bir g\u00f6z\u00fcne, Dede Korkut\u2019u \u00f6b\u00fcr g\u00f6z\u00fcne koysan\u0131z, yine Dede Korkut a\u011f\u0131r basar.\u201d diye ifade etmi\u015ftir.<\/p>\n
Tepeg\u00f6z nas\u0131l bir yarat\u0131kt\u0131? <\/strong><\/h2>\nTepeg\u00f6z,\u00a0T\u00fcrk mitolojisinde<\/a>\u00a0de ad\u0131 ge\u00e7en tek g\u00f6zl\u00fc\u00a0devdir. De\u011fi\u015fik\u00a0T\u00fcrk dillerinde<\/a>; T\u00fcbeg\u00f6z, T\u00f6b\u00f6k\u00f6z, T\u00f6pek\u00f6s olarak da s\u00f6ylenir.\u00a0 Tepeg\u00f6z\u2019\u00fcn yok edilmesiyle toplum da huzura kavu\u015fur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Tepeg\u00f6z ayn\u0131 zamanda toplumdaki ahlaki sapmay\u0131 da ifade eder. Bu sapma Sar\u0131 \u00c7oban\u2019\u0131n \u201ctamah id\u00fcp\u201d Peri k\u0131z\u0131na sahip olmas\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015f, sebep-sonu\u00e7 ili\u015fkisi \u00e7er\u00e7evesinde, Tepeg\u00f6z ile felakete sebep olmu\u015ftur. Din\u00ee-tasavvufi a\u00e7\u0131dan, b\u00fct\u00fcn bu felaketlere sebep olan \u015fey nefistir, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fczl\u00fckt\u00fcr, ta\u015fk\u0131nl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
G\u00f6rsel kaynak<\/a><\/p><\/div>\n T\u00fcm \u00e7ocuklar gelece\u011fin do\u011fmam\u0131\u015f g\u00fcne\u015fleridir. Bug\u00fcn \u00e7ocuk dedi\u011fimiz varl\u0131k, yar\u0131n devletin, \u00f6nemli kurum ve kurulu\u015flar\u0131n y\u00f6neticisi olur diye \u00e7ocukluk hayat\u0131n\u0131 ya\u015famas\u0131 engellenmemelidir. Bu sebeple onlara \u00e7ocuk muamelesi yapmam\u0131z laz\u0131md\u0131r. \u00c7ocuk, bebeklik ve ergenlik d\u00f6nemi aras\u0131ndaki insan, olarak tan\u0131n\u0131r. Ama \u00e7ocuk ve \u00e7ocukluk s\u0131n\u0131rs\u0131z bir ya\u015f grubudur. Bakars\u0131n 5 ya\u015f\u0131ndaki insanla 50 ya\u015f\u0131ndaki insan, ayn\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceyi payla\u015f\u0131yorlard\u0131r.<\/p>\n Peki, biz toplum olarak \u00e7ocuk kelimesinden ne anl\u0131yoruz?<\/p>\n \u00c7ocu\u011fu tam olarak sahipleniyoruz, yani yerine karar alabilece\u011fimiz bir ki\u015filik, s\u00f6z hakk\u0131 oldu\u011fu durumlarda bile s\u00f6z hakk\u0131 vermeye de\u011fer g\u00f6rmedi\u011fimiz bir karakter olarak bak\u0131yoruz. \u00c7ocuk \u00e7ok \u00f6nemli, hatta kelime olarak bile \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7ocuk dedi\u011fimizde \u00e7ocu\u011fun hayata bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve yans\u0131tmalar\u0131n\u0131, \u00f6nce taraf\u0131m\u0131zdan \u00e7ocukken i\u00e7imizde ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fumuz, ancak buruza (a\u00e7\u0131\u011fa, i\u00e7imizden d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131karmak anlam\u0131nda) veremedi\u011fimiz t\u00fcm istekleri, bir b\u00fct\u00fcn olarak hat\u0131rlamal\u0131y\u0131z. \u00c7ocuklar\u0131n hepsi sevgi tohumudur; sepilmi\u015fler vatan topra\u011f\u0131na, \u00e7ocuk toprakt\u0131r; kendinde her \u015feyi bitirebilir. Bakars\u0131n g\u00fczel \u00e7i\u00e7ekler a\u00e7ar, bakars\u0131n meyveli bir a\u011fa\u00e7 olmu\u015f. Sadece iyi bakmal\u0131y\u0131z, iyi d\u00fc\u015f\u00fcnceler, iyi fikirler vermeliyiz.<\/p>\n \u00c7ocuklar d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli varl\u0131klar\u0131d\u0131rlar. Bunu anlayan devletler i\u00e7in e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim, \u00e7ocuklar i\u00e7in masraf de\u011fil b\u00fcy\u00fck bir devlet yat\u0131r\u0131m\u0131d\u0131r. Zaman \u015fartlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim, \u00e7ocuklar i\u00e7in \u00f6nemlidir. Geli\u015ftirme \u00e7abalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131 ezberci e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden kurtarmak ve onlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen ve \u00fcreten bireyler olarak yeti\u015ftirmek i\u00e7in yo\u011fun \u00e7al\u0131\u015fmalar olmal\u0131d\u0131r. \u00c7ocuklar d\u00fc\u015f\u00fcnme tarz\u0131n\u0131 \u00e7ocukluk zaman\u0131nda \u00f6\u011frenmeliler. \u0130slami e\u011fitimde, bir insan\u0131 herhangi bir \u015fekilde b\u00fcy\u00fcten ve her \u015feyden \u00fcst\u00fcn tutan sebep, sadece d\u00fc\u015f\u00fcnce sahipli\u011fidir. Sahip oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcnce sebebiyle iyi d\u00fc\u015f\u00fcnebilir, iyi kararlar alabilir ve \u00f6zg\u00fcrce hayat\u0131na devam edebilir. D\u00fc\u015f\u00fcnme, insan ruhunu yeniden bi\u00e7imlendirebilir ve e\u011fitebilir. Asl\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnme, otoriteyi kullanmak ve karar almak i\u00e7in gerekli bir ko\u015fuldur. \u0130yi kararlar almak, daha \u00f6nceden do\u011fru ve isabetli d\u00fc\u015f\u00fcnme oran\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Al\u0131nacak ve verilecek kararlar\u0131n do\u011fruluk ve isabetlilik oran\u0131 ona ba\u011fl\u0131d\u0131r. Kur’an-\u0131 Kerim’de insan ve hayvan aras\u0131ndaki fark, sadece “d\u00fc\u015f\u00fcnce g\u00fcc\u00fc ve otorite g\u00fcc\u00fc<\/em>” diye ge\u00e7mektedir. Bu nedenle insan, t\u00fcm canl\u0131 varl\u0131klar\u0131n \u00fcst\u00fcndedir. D\u00fc\u015f\u00fcnce g\u00fcc\u00fc insan i\u00e7in en y\u00fcksek ayr\u0131cal\u0131kt\u0131r.<\/p>\n Dede Korkut Kitab\u0131\u2019n\u0131n as\u0131l ad\u0131, eserin giri\u015f k\u0131sm\u0131nda belirtildi\u011fi \u00fczere, \u201cO\u011fuzlar\u0131n Diliyle Dede Korkut Kitab\u0131\u201d anlam\u0131na gelen “Kitab-i Dede Korkut Ala Lisan-i Taife-i O\u011fuzan”d\u0131r. Kitap, on iki hik\u00e2ye ve bir mukaddimeden olu\u015fmaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn hik\u00e2yelerin sonunda Dede Korkut veya Ozan Dede saz\u0131yla-kopuzuyla meydana gelip belagatli ve \u00f6\u011f\u00fct verici s\u00f6zleriyle hik\u00e2yeyi sonland\u0131r\u0131r. Dede Korkut Kitab\u0131, destandan halk hik\u00e2yesine ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminin en \u00f6nemli eseridir. Eski T\u00fcrk gelenekleri, inan\u0131\u015flar\u0131 ve pratikleri ile ilgili bilgiler sunmas\u0131 ve i\u00e7erisinde yer alan atas\u00f6z\u00fc, deyim, a\u011f\u0131t, alk\u0131\u015f-karg\u0131\u015f \u00f6rnekleri bak\u0131m\u0131ndan da e\u015fsiz bir kaynakt\u0131r. Dede Korkut; din\u00ee \u00f6zelliklerine sahip, ermi\u015f veya peygamber tipi olan ve din ad\u0131na m\u00fccadele eden veya eylemlerini din\u00ee bir itikat ve kuvvetle yapan, zor durumda kalanlara yard\u0131m eden, insanlara umut da\u011f\u0131tan ve t\u00fcrl\u00fc ola\u011fan\u00fcst\u00fc niteliklere sahip bir k\u00fclt unsurudur.<\/p>\n Dede Korkut, \u0130ran, Afganistan, Kafkasya, Azerbaycan ve di\u011fer bu gibi yak\u0131n b\u00f6lgelerde kullan\u0131lan T\u00fcrk\u00e7ede \u062f\u0647 \u062f\u0647 \u0642\u0648\u0631\u0642\u0648\u062f \/ D\u0259d\u0259 Qorqud, \u0130stanbul T\u00fcrk\u00e7esinde Dede Korkut, T\u00fcrkmencede \u0642\u0648\u0631\u0642\u0648\u062a \u0622\u062a\u0627 \/ Gorkut-Ata olarak bilinmektedir. “Dede Korkut” kitab\u0131 orta \u00e7a\u011f d\u00f6nemi d\u00fcnya edebiyat\u0131n\u0131n en \u00f6nemli klasik \u015faheserlerinden biridir.<\/p>\n Bu kitap bir giri\u015f ve on iki destan \u00f6yk\u00fcs\u00fc i\u00e7eriyor. T\u00fcrklerin mill\u00ee destan\u0131 olarak kabul edilmekle birlikte sadece T\u00fcrkler de\u011fil, ayn\u0131 zamanda “\u0130lyada”, “Odyssey”, “Don Ki\u015fot”, “Mahabharata”, “Hamlet” vb. \u015faheserlerle beraber b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya aittir. Yeri gelmi\u015fken kaydedelim ki Dede Korkut\u2019un \u015fu an \u00fc\u00e7 n\u00fcshas\u0131 bilinmektedir. Birincisi Vatikan; ikincisi Dresden ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise Tahran n\u00fcshas\u0131d\u0131r.<\/em> Tahran N\u00fcshas\u0131n\u0131 de\u011ferli \u00fcstad\u0131m\u0131z T\u00fcrkmen Sahral\u0131, \u00fcnl\u00fc koleksiyoner Muhammed Veli Khoca, Tahran\u2019da faaliyet g\u00f6steren bir k\u00fct\u00fcphaneden elde etmi\u015ftir. Tahran n\u00fcshas\u0131n\u0131 daha \u00f6nemli k\u0131lan bir konuda bu n\u00fcshan\u0131n 13 boydan olu\u015fmas\u0131 ve di\u011ferlerinde olmayan 13. n\u00fcshada \u201cSalur Kazan\u2019\u0131n Yedi Ba\u015fl\u0131 Ejderhay\u0131 \u00d6ld\u00fcrmesiyle \u0130lgili Hik\u00e2ye\u201ddir. Tahran n\u00fcshas\u0131nda Kafkasya, Azerbaycan, \u0130ran ve Anadolu b\u00f6lgesindeki yer ve \u015fehir adlar\u0131n\u0131n daha \u00e7ok kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Karada\u011f, Tebriz ve \u0130sfahan gibi T\u00fcrk \u015fehirlerinin ad\u0131 daha \u00e7ok kullan\u0131lan \u015fehir ve b\u00f6lgeler aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n Muharrem Arg\u0131n, kitab\u0131n\u0131n ikinci cildinde, \u015f\u00f6yle diyor: “Dede Korkut’un kitab\u0131 \u015f\u00fcphesiz Azerbaycan topraklar\u0131na aittir. Bu ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steren hik\u00e2yelerde kullan\u0131lan yer, a\u015firet isimlerinin yan\u0131 s\u0131ra, kitab\u0131n edeb\u00ee dili de bu b\u00f6lgenin \u00f6zel m\u00fchr\u00fcn\u00fc ve damgas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Muharrem Arg\u0131n\u2019\u0131n bu tespitinin do\u011frulu\u011funa, son d\u00f6nem Tahran\u2019da bulunan \u201cDede Korkut\u201d \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc n\u00fcshas\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi de bir \u00f6rnektir.\u00a0 Mehmet Fuat K\u00f6pr\u00fcl\u00fc\u2019ye g\u00f6re, Dede Korkut’un \u00f6yk\u00fcleri derlemesi \u0130slam \u00f6ncesi k\u00f6klere sahiptir ve bu \u0130slam \u00f6ncesi k\u00f6klerin izleri onda g\u00f6r\u00fclebilir. Bu hik\u00e2yeler y\u00fczy\u0131llard\u0131r s\u00f6zl\u00fc olarak aktar\u0131lm\u0131\u015f ve nihayet yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk edebiyat\u0131 tarihinin b\u00fcy\u00fck \u00e2limi Prof. Dr. Fuat K\u00f6pr\u00fcl\u00fc \u201cb\u00fct\u00fcn T\u00fcrk edebiyat\u0131n\u0131 terazinin bir g\u00f6z\u00fcne, Dede Korkut\u2019u \u00f6b\u00fcr g\u00f6z\u00fcne koysan\u0131z, yine Dede Korkut a\u011f\u0131r basar.\u201d diye ifade etmi\u015ftir.<\/p>\n Tepeg\u00f6z,\u00a0T\u00fcrk mitolojisinde<\/a>\u00a0de ad\u0131 ge\u00e7en tek g\u00f6zl\u00fc\u00a0devdir. De\u011fi\u015fik\u00a0T\u00fcrk dillerinde<\/a>; T\u00fcbeg\u00f6z, T\u00f6b\u00f6k\u00f6z, T\u00f6pek\u00f6s olarak da s\u00f6ylenir.\u00a0 Tepeg\u00f6z\u2019\u00fcn yok edilmesiyle toplum da huzura kavu\u015fur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Tepeg\u00f6z ayn\u0131 zamanda toplumdaki ahlaki sapmay\u0131 da ifade eder. Bu sapma Sar\u0131 \u00c7oban\u2019\u0131n \u201ctamah id\u00fcp\u201d Peri k\u0131z\u0131na sahip olmas\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015f, sebep-sonu\u00e7 ili\u015fkisi \u00e7er\u00e7evesinde, Tepeg\u00f6z ile felakete sebep olmu\u015ftur. Din\u00ee-tasavvufi a\u00e7\u0131dan, b\u00fct\u00fcn bu felaketlere sebep olan \u015fey nefistir, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fczl\u00fckt\u00fcr, ta\u015fk\u0131nl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\u00c7ocuk \u0130\u00e7in D\u00fc\u015f\u00fcnce Felsefesi ne demektir?<\/strong><\/h2>\n
Dede Korkut Kitab\u0131\u2019na k\u0131saca bir bak\u0131\u015f<\/strong><\/h2>\n
Tepeg\u00f6z nas\u0131l bir yarat\u0131kt\u0131? <\/strong><\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/basatin-tepegozu-oldurmesi-e1613915882893.jpg\")