{"id":14089,"date":"2021-09-29T19:00:00","date_gmt":"2021-09-29T16:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=14089&preview=true&preview_id=14089"},"modified":"2021-09-30T00:20:35","modified_gmt":"2021-09-29T21:20:35","slug":"ideolojilere-sistemli-bakis-ve-sistemin-unsurlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/ideolojilere-sistemli-bakis-ve-sistemin-unsurlari\/","title":{"rendered":"\u0130deolojilere sistemli bak\u0131\u015f ve sistemin unsurlar\u0131"},"content":{"rendered":"

Ayhan Tu\u011fcugil mahlas\u0131yla \u0130skender \u00d6ks\u00fcz taraf\u0131ndan <\/em><\/p>\n

yaz\u0131lan ve T\u00f6re dergisinin 1976 y\u0131l\u0131 57.say\u0131s\u0131nda yay\u0131mlanan <\/em><\/p>\n

\u201cFikir Sistemi Nedir?\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalenin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr.<\/em><\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcme, “Bir ideolojiye iki t\u00fcrl\u00fc bakabiliriz: Bir iddialar, sloganlar ve hareketler toplulu\u011fu olarak… Veya fikir sistemi olarak. Birinci bak\u0131\u015f tarz\u0131nda ideoloji karmakar\u0131\u015f\u0131k bir orman\u0131 and\u0131r\u0131r.” s\u00f6zleriyle ba\u015flad\u0131k. \u00d6nceki b\u00f6l\u00fcmde<\/a>, iyi niyetli vatanda\u015f\u0131m\u0131zla bir bilimsel sosyalist ve bir T\u00fcrk Milliyet\u00e7isi aras\u0131nda ge\u00e7ti\u011fini tasavvur etti\u011fimiz konu\u015fmalar hep birinci bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 misallendirdi ve her seferinde de h\u00fcsn\u00fcniyetli zat, \u00e7ok kullan\u0131lan bir tabirle, “a\u011fa\u00e7lara bakmaktan orman\u0131 g\u00f6remedi.”. Sistem tarz\u0131 ele al\u0131\u015fta durum \u00e7ok farkl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

\u0130ster bilimsel sosyalizm, ister T\u00fcrk Milliyet\u00e7ili\u011fi incelensin, iddialar, sloganlar ve hareketler, sistem i\u00e7inde, bir mant\u0131k zincirinin birbirine s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 halkalar\u0131 haline geliverir. Art\u0131k, T\u00fcrk Milliyet\u00e7isi isen, Avrupa milletlerinin veya herhangi bir milletin k\u00fclt\u00fcr\u00fcne direnmek bir keyif meselesi de\u011fil, “Suya girersen \u0131slan\u0131rs\u0131n.” ifadesi kadar kesin bir sebep – netice m\u00fcnasebetidir. Ayn\u0131 \u015fekilde, e\u011fer bilimsel sosyalistsen, ihtil\u00e2l yapmaya mecbur oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. Aksini teklif etmek, “M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k iyi, ho\u015f ama, bir noktaya itiraz\u0131m var: Gel Allah’\u0131n birli\u011fine inanmaktan vazge\u00e7. Di\u011fer b\u00fct\u00fcn dediklerini kabul ediyorum.” demek kadar sa\u00e7mala\u015f\u0131r.<\/p>\n

Sistem nedir?<\/strong><\/h2>\n

\"\"<\/p>\n

\u015eimdi, bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 te\u015fkil eden sorumuza d\u00f6nebiliriz: Sistem nedir?<\/p>\n

Yukar\u0131da, standart ayd\u0131n\u0131m\u0131zla kom\u00fcnist ve T\u00fcrk Milliyet\u00e7isi aras\u0131nda kurulan hayal\u00ee diyaloglardaki misaller ve yanl\u0131\u015f anlamalar dikkatle incelenirse, “sistem” kavram\u0131n\u0131n baz\u0131 unsurlar\u0131 hemen ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n

Her \u015feyden \u00f6nce, T\u00fcrk Milliyet\u00e7isi ile kom\u00fcnist aras\u0131nda gayede b\u00fcy\u00fck bir farkl\u0131l\u0131k g\u00f6ze batmaktad\u0131r. Yukar\u0131da verilen m\u00fcnaka\u015falarda konu ne olursa olsun, T\u00fcrk Milliyet\u00e7isinin meseleye bak\u0131\u015f\u0131nda gaye “T\u00fcrk Milleti”, kom\u00fcnistinkinde ise “proleter” s\u0131n\u0131f\u0131d\u0131r. Birincisi her konuyu T\u00fcrk Milleti\u2019nin, di\u011feri d\u00fcnya proletaryas\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirmektetir.<\/p>\n

Ayn\u0131 m\u00fcnaka\u015falarda, bilhassa standart vatanda\u015fla kom\u00fcnist ve k\u0131smen de vatanda\u015fla T\u00fcrk Milliyet\u00e7isi aras\u0131ndaki yanl\u0131\u015f anlamalar\u0131n temelinde tarif farkl\u0131l\u0131klar\u0131 yatmaktayd\u0131. Demokrasi, ilim, istlikl\u00e2l, Turanc\u0131l\u0131k, k\u00fclt\u00fcr kavramlar\u0131n\u0131n vatanda\u015f\u0131n kafas\u0131ndaki m\u00e2n\u00e2lar\u0131yla sistem sahiplerinin ayn\u0131 kelimelere verdikleri m\u00e2n\u00e2lar aras\u0131ndaki fark, taraflar\u0131, \u00e2det\u00e2 ba\u015fka dillerden konu\u015fur hale d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir.<\/p>\n

Sistem sahibinin meseleleri incelemede kulland\u0131\u011f\u0131 metot, sistemin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc unsurudur ve sistemleri birbirinden ay\u0131ran temellerden biridir. Metot, sistemin yap\u0131s\u0131n\u0131n kurulu\u015funda, sistemin meseleleri ele al\u0131\u015f\u0131nda ve gaye\u2019sine varmak i\u00e7in tutaca\u011f\u0131 yollar\u0131n tespitinde kullan\u0131lan mekanizmad\u0131r. T\u00fcrk Milliyet\u00e7ili\u011fi\u2019nin metodu “ilim” bilimsel sosyalizminki “diyalektik mant\u0131k”t\u0131r.<\/p>\n

Sistemlerin meseleleri ele al\u0131\u015flar\u0131 aras\u0131ndaki bir di\u011fer fark ve dolay\u0131s\u0131yla sistemlerin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc unsuru da kabuller veya ilim tabiriyle “post\u00fcl\u00e2”lard\u0131r. Her \u015feyden \u00f6nce, sistemin metot unsurunun kendisini de bir kabul\u00fc te\u015fkil eder. Kabul, ispat edilemeyen, fakat \u00e7e\u015fitli sebeplerle do\u011frulu\u011funa inan\u0131lan \u015feydir. T\u00fcrk Milliyet\u00e7ili\u011fi\u2019nin, metot olarak ilimi se\u00e7i\u015fi bir kabuld\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir metot kendi do\u011frulu\u011funu ispatlayamaz. Fakat insanl\u0131\u011f\u0131n binlerce y\u0131ll\u0131k tecr\u00fcbesi, bize, ilmi, metot olarak se\u00e7mekle pek yanl\u0131\u015f bir i\u015f yapmayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6yler, ilim metodunun se\u00e7ilmesi, T\u00fcrk Milliyet\u00e7ili\u011fi Fikir Sistemi\u2019nin yeg\u00e2ne kabul\u00fcd\u00fcr, tek post\u00fcl\u00e2s\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bilimsel sosyalizmin diyalektik mant\u0131\u011f\u0131 metot almas\u0131 da bir kabuld\u00fcr. Metodun kendi do\u011frulu\u011funu ispatlayamamas\u0131 kural\u0131, burada da ge\u00e7erlidir. Ancak, T\u00fcrk Milliyet\u00e7ili\u011fi\u2019nden farkl\u0131 olarak, bilimsel sosyalizmin kabulleri diyalektik mant\u0131kla bitmez. “Maddecilik”, bilimsel sosyalizmin bir ba\u015fka post\u00fcl\u00e2s\u0131d\u0131r. Nihayet “tarih\u00ee maddecilik” denilen ve tarihin, cemiyet olaylar\u0131n\u0131n sadece iktisat ili\u015fkileriyle izah edilebilece\u011fini iddia eden tez de bilimsel sosyalizmin bir ba\u015fka kabul\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

T\u00fcrk Milliyet\u00e7ili\u011fi Fikir Sistemi ve Dokuz I\u015f\u0131k Doktrini<\/strong><\/h2>\n

Sistemlerin be\u015finci ve son unsurlar\u0131 da uygulamalar\u0131, yani her alanda ileri s\u00fcrd\u00fckleri tezler, k\u00fclt\u00fcr, iktisat, d\u0131\u015f ve i\u00e7 politika g\u00f6r\u00fc\u015fleri din anlay\u0131\u015flar\u0131 ve gayelerini ilgilendiren her sahadaki tatbikat pl\u00e2nlar\u0131d\u0131r. D\u00fczenli, s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve muhtevas\u0131 iyice belirlenmi\u015f bir \u015fekilde sunulan uygulama pl\u00e2nlar\u0131 doktrin ad\u0131n\u0131 al\u0131r. T\u00fcrk Milliyet\u00e7ili\u011fi Fikir Sistemi\u2019nin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019sinin kalk\u0131nmas\u0131 i\u00e7in tespit etti\u011fi uygulama pl\u00e2n\u0131 “Dokuz I\u015f\u0131k Doktrini”dir. Dokuz I\u015f\u0131k, sistemimizin T\u00fcrkiye\u2019nin meselelerine tatbikinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 verir ve dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrk Milliyet\u00e7ili\u011fi Fikir Sistemi ile Dokuz I\u015f\u0131k Doktrini aras\u0131nda kesin bir sebep-netice ba\u011f\u0131 vard\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde proleter ihtil\u00e2li, proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc ve Brejnev doktrini de bilimsel sosyalist sistemin bug\u00fcnk\u00fc cemiyetlere uygulan\u0131\u015f\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131d\u0131r. Bu uygulamalarla kom\u00fcnist sistem aras\u0131nda, yine kuvvetli bir sebep-netice ba\u011f\u0131 mevcuttur. Bir fikir sitemini, aralar\u0131nda ba\u011flant\u0131 bulunmayan bir iddialar y\u0131\u011f\u0131n\u0131 halinden \u00e7\u0131kar\u0131p ona “sistem” niteli\u011fini kazand\u0131ran en \u00f6nemli \u00f6zellik, i\u015fte bu, sistemin gayesi ile uygulamalar\u0131 aras\u0131ndaki kuvvetli ba\u011fd\u0131r.<\/p>\n

Bir teklifin sistem i\u00e7inde tutarl\u0131 olabilmesi, ger\u00e7ekten sistemin bir par\u00e7as\u0131n\u0131 te\u015fkil etmesi i\u00e7in, gayeden ve kabullerden hareketle ve sistemin metodunu kullanarak -bir matematik teoremi ispatlar gibi- ad\u0131m ad\u0131m bu teklife var\u0131labilmesi; bu uygulamayla gaye aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmesi l\u00e2z\u0131md\u0131r. Mesel\u00e2, T\u00fcrk Milliyet\u00e7ili\u011fi Fikir Sistemi\u2019nin “Tar\u0131m Kentleri” teklifinin T\u00fcrk Milliyet\u00e7ili\u011finin gayesinden, yani “T\u00fcrk Milleti\u2019nin Bekas\u0131”ndan hareketle ilim metodunu ad\u0131m ad\u0131m tatbik ederek \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 gerekir. Bu usul\u00fc kullanmadan, sanki teklif o anda akl\u0131m\u0131za esivermi\u015f gibi “Tar\u0131m Kentleri kuraca\u011f\u0131z” demek sistemsizliktir ve gerek tutarl\u0131l\u0131k, gerekse propaganda a\u00e7\u0131s\u0131ndan zay\u0131fl\u0131k yarat\u0131r.<\/p>\n

\u00d6zetleyecek olursak; bir sistemde:<\/p>\n

1)Gaye,<\/p>\n

2) Tarifler,<\/p>\n

3) Metot,<\/p>\n

4) Kabuller ve<\/p>\n

5) Uygulama (Doktrin) unsurlar\u0131 bulunur.<\/p>\n

Sisteme d\u00f6rt misal<\/strong><\/h2>\n

Bu be\u015f unsur, yaln\u0131z T\u00fcrk Milliyet\u00e7ili\u011fi Fikir Sistemi ve Bilimsel Sosyalizm gibi insan cemiyetlerini konu alan fikir sistemlerinde de\u011fil, tabiat ilimleri, Matematik gibi sistemlerde de mevcuttur. Bu y\u00fczden, genel olarak “sistem” kavram\u0131n\u0131 incelerken, misallerimizi sadece ideolojilerden se\u00e7mek mecburiyetinde de\u011filiz. Buraya kadarki misallerimizi, ana konumuz olan T\u00fcrk Milliyet\u00e7ili\u011fi ile bug\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00f6neltilmi\u015f so\u011fuk harp sil\u00e2hlar\u0131ndan en \u00e7ok g\u00fcr\u00fclt\u00fc \u00e7\u0131karan\u0131 olan kom\u00fcnizme aitti. Hakikaten, yeni harbin, fikir sistemleri sava\u015f\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye cephesinde esas kavga T\u00fcrk Milliyet\u00e7ili\u011fi Fikir Sistemi ile SSCB ve \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin propaganda sil\u00e2h\u0131 olan bilimsel sosyalizm aras\u0131nda verilmektedir. Bu y\u00fczden, sistemleri incelerken bilimsel sosyalizmden de misaller vermek, T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcnl\u00fck meseleleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan da faydal\u0131d\u0131r. Ancak ayn\u0131 sebep, yani bilimsel sosyalizmin bir propaganda sil\u00e2h\u0131 olmas\u0131, onu bir sistem olarak ele al\u0131p incelememizde baz\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fckler \u00e7\u0131karmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bug\u00fcn memleketimizde bu ideoloji etraf\u0131nda, bilimsel sosyalist sistemin kendisiyle ilgili ilgisiz \u00f6yle b\u00fcy\u00fck bir yaygara kopart\u0131lmakta, \u00f6yle b\u00fcy\u00fck bir toz bulutu kald\u0131r\u0131lmaktad\u0131r ki zaman zaman sistemi iyi bilenler bile onu tan\u0131makta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7eker oluyorlar… Mesel\u00e2 bilimsel sosyalizmi savunan ve piyasam\u0131zda bol bol sat\u0131lan kitaplarda “ruh” kavram\u0131na sayfalar dolusu k\u00fcf\u00fcr edilirken bizim kom\u00fcnistlerimiz hi\u00e7 \u00e7ekinmeden, “Devrimciler \u00f6ld\u00fcr\u00fclebilir, fakat ruhlar\u0131ndaki devrim ate\u015fi s\u00f6nd\u00fcr\u00fclemez.” gibi gayet spirit\u00fcalist s\u00f6zler sarf edebilmektedirler[1]<\/a>.\u00a0 Bu y\u00fczden, sistem yap\u0131s\u0131 incelenirken T\u00fcrk Milliyet\u00e7ili\u011fi Fikir Sistemi ve Bilimsel Sosyalizmin yan\u0131na, fikir sistemi olmayan, fakat sistem \u00f6zelli\u011fini \u00e7ok belirli \u015fekilde g\u00f6steren iki misal daha eklemek faydal\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcmde ele alaca\u011f\u0131m\u0131z iki yeni misali fizi\u011fin mekanik ve matemati\u011fin geometri konular\u0131ndan se\u00e7elim. Bilimsel sosyalizmin aksine, bu iki sahan\u0131n \u00e7evresinde hi\u00e7bir propaganda bulutu yoktur ve dolay\u0131s\u0131yla bu sistemlerin yap\u0131lar\u0131 ve unsurlar\u0131 a\u00e7\u0131k se\u00e7ik g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ayr\u0131ca, tabiat ilimleri ve matematik gibi kesin sahalardan al\u0131nan misallerle fikir sistemlerini kar\u015f\u0131lamak, fikir sistemlerinin sa\u011flaml\u0131klar\u0131 hakk\u0131nda daha iyi bir kanaat edinmek imk\u00e2n\u0131n\u0131 verecektir.<\/p>\n

Fizi\u011fin (kl\u00e2sik) mekanik dal\u0131, birbirlerine belirli kuvvetlerle etki eden veya belirli bir kuvvet alan\u0131nda bulunan taneciklerin (partik\u00fcllerin) dengede (Statik) veya hareket halinde (dinamik) iken ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 kanunlar\u0131 inceler. Umumiyetle \u00abmekanik\u00bb dendi\u011fi zaman kastedilen saha budur bu lise fizik m\u00fcfredat\u0131n\u0131n \u0131\u015f\u0131k, \u0131s\u0131, elektrik gibi konular\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda hep bu mekanik incelenir (Sarka\u00e7, e\u011fik d\u00fczlem, kald\u0131ra\u00e7lar, makaralar, v.s….). Matemati\u011fin sentetik geometri sahas\u0131 ise d\u00fczlem ve uzay \u015fekillerine ait teoremleri bulmay\u0131 konu alm\u0131\u015ft\u0131r. Eski Yunan\u2019daki geometrinin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc (\u00d6klid geometrisi), kl\u00e2sik lise m\u00fcfredat\u0131ndaki geometrinin en \u00e7ok \u00fczerinde durulan k\u0131sm\u0131 bu geometridir (Do\u011frular, \u00fc\u00e7genler, \u00e7emberler, d\u00fczlemler, k\u00fcp, k\u00fcre, silin\u00addir, v.s….).<\/p>\n

\u015eimdi, sistemin ne oldu\u011fu sorusuna cevap verebilecek ve bu cevab\u0131m\u0131z\u0131 T\u00fcrk Milliyet\u00e7ili\u011fi Fikir Sistemi, Bilimsel Sosyalist Sistem, mekanik ve geometri gibi d\u00f6rt ayr\u0131 sistemden mi\u00adsaller vererek a\u00e7\u0131klayabilecek durumday\u0131z. Fakat, yine de \u00f6nce d\u00f6rt sistemi sistemsiz \u015fekilde ele alal\u0131m. B\u00f6ylece daha sonra sistemli tarzda yeniden inceledi\u011fimizde her birinin yap\u0131s\u0131 ve unsurlar\u0131 daha iyi belirecektir;<\/p>\n

T\u00fcrk Milliyet\u00e7ili\u011fi Fikir Sistemi:<\/p>\n