{"id":14230,"date":"2021-11-01T19:00:00","date_gmt":"2021-11-01T16:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=14230&#038;preview=true&#038;preview_id=14230"},"modified":"2021-11-01T00:32:34","modified_gmt":"2021-10-31T21:32:34","slug":"millet-i-sadikadan-millet-i-hiyanete","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/millet-i-sadikadan-millet-i-hiyanete\/","title":{"rendered":"\u201cMillet-i sad\u0131ka\u201ddan \u201cmillet-i h\u0131yanete\u201d"},"content":{"rendered":"<p>Ermeniler, Osmanl\u0131 toplumunda \u00a0<em>\u201cmillet-i sad\u0131ka<\/em><em>\u201d<strong>\u00a0<\/strong><\/em>olarak uyum i\u00e7inde y\u00fczy\u0131llarca ya\u015fam\u0131\u015f, Osmanl\u0131 Devleti\u2019nde bakanl\u0131k d\u00e2hil her t\u00fcrl\u00fc g\u00f6revi \u00fcstlenmi\u015flerdir. 1789 sonras\u0131 yay\u0131lan\u00a0<em>milliyet\u00e7ilik hareketleri ve<\/em>\u00a0 misyonerlerin faaliyetlerinin de etkisiyle \u00f6rg\u00fctlenmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Avusturya, \u0130talya ve Fransa\u2019n\u0131n Katolik Ermenileri, Rusya\u2019n\u0131n 1774 K\u00fc\u00e7\u00fck Kaynarca Anla\u015fmas\u0131\u2019ndan sonra Ortodoks Ermenileri,\u00a0 \u0130ngiltere ve Amerika\u2019n\u0131n Protestan Ermenileri himayeleri alt\u0131na almalar\u0131<em>, \u201cmillet-i sad\u0131ka<\/em><em>\u201d<\/em>y\u0131 yok etmi\u015ftir. <em>Kara Ha\u00e7 Cemiyeti<\/em> (1878), <em>Pashtpan Haireniats<\/em> (Anavatan Savunucular\u0131) (1881), <em>\u0130htilalci Amerikan Partisi<\/em> (1885), <em>\u0130htilalci H\u0131n\u00e7ak Partisi<\/em> (1887), <em>Ermeni \u0130htilal Federasyonu<\/em> (Ta\u015fnaksutyun) (1890) gibi dernekler T\u00fcrk-Ermeni ili\u015fkilerinin k\u00f6k\u00fcne kezzap d\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fcr. Derneklerin amac\u0131;\u00a0 devrimci \u00e7eteler kurmak, halk\u0131 silahland\u0131rmak, isyana te\u015fvik etmek ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u00f6n\u00fcndeki engelleri kald\u0131rmakt\u0131.<\/p>\n<p><em>Ermenilerin 30 A\u011fustos 1914 tarihinde Zeytun\u2019dan ba\u015flatt\u0131klar\u0131 isyanlar\u0131 Mara\u015f, Kayseri, Van, Bitlis, Mu\u015f ve Erzurum ile s\u00fcrd\u00fcrmeleri radikal \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektirmi\u015ftir.<\/em> T\u00fcrk-Ermeni dostlu\u011funun bozulmas\u0131nda en \u00f6nemli akt\u00f6r Rusya\u2019d\u0131r. Rusya, 1828-1829 Osmanl\u0131-Rus sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Osmanl\u0131\u2019ya ihanet eden Ermenilerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ordusuna alarak Do\u011fu Anadolu\u2019da kendine m\u00fcttefik yaratm\u0131\u015ft\u0131r. 1816\u2019da Moskova\u2019da kurulan\u00a0<em>\u201cErmeni \u015eark Dilleri Enstit\u00fcs\u00fc\u201d<\/em>\u00a0kimlikleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde erozyona u\u011frayan Ermenilere ulusal bilin\u00e7lerini a\u015f\u0131lama faaliyetlerini yo\u011funla\u015ft\u0131rarak, Rusya\u2019n\u0131n emellerine hizmet etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>10 Haziran 1915 tarihinde \u201c<em>Emvali Metruke Komisyonu\u201d<\/em>\u00a0kurulmu\u015f, zorunlu g\u00f6\u00e7 ettirilen Ermenilerin geride kalan mallar\u0131n\u0131 kay\u0131t alt\u0131na almak, sat\u0131lanlar\u0131n bedellerini d\u00f6nd\u00fcklerinde Ermenilere verilmek \u00fczere mal sand\u0131klar\u0131na teslim etmekle g\u00f6revlendirilmi\u015ftir. <em>Tehcir s\u0131ras\u0131nda g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131\u011f\u0131 tespit edilen 1397 ki\u015fi mahkeme \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r<\/em>.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 belgeleri tehcir edilenleri 438.758, yerlerine ula\u015fanlar\u0131 da 382.148 olarak vermektedir. <em>Kay\u0131plar\u0131n say\u0131s\u0131 resmi kay\u0131tlara g\u00f6re 56.600 civar\u0131ndad\u0131r. <\/em>Ayr\u0131ca kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmadan kendili\u011finden g\u00f6\u00e7 edenlerden de yolda hayat\u0131n\u0131 kaybedenler vard\u0131r. <em>22 Aral\u0131k 1918 tarihinde \u00e7\u0131kar\u0131lan bir kararname ile Ermenilerin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcne izin verilmi\u015f,<\/em> \u015eubat 1919 tarihinde harcanan para 120 milyon liraya (bir milyar dolar) ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.1919 Eyl\u00fcl ay\u0131nda 220 bin civar\u0131nda Ermeni geri d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr. <em>1921 y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131nda Ermeni Patrikhanesi\u2019ne <\/em>g\u00f6re d\u00f6nenlerle beraber Ermeni n\u00fcfusu <em>644.900\u2019d\u00fcr<\/em>. O tarihte di\u011fer b\u00f6lgelerdekilerle birlikte <em>Ermenilerin 1 milyon 400 bin civar\u0131nda oldu\u011fu tahmin edilmektedir. <\/em><\/p>\n<p>Toplam say\u0131s\u0131 1,5 milyon civar\u0131ndaki Ermenilerin harpten sonra b<em>ir milyon 400 bin<\/em>\u00a0olduklar\u0131n\u0131n tespiti, 1,5 milyon Ermeni\u2019nin katledildi\u011fi iddias\u0131n\u0131n bir tarihi \u00e7arp\u0131tma oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>1915 tehciri, bir soyk\u0131r\u0131m veya etnik temizleme olmay\u0131p iki taraf\u0131n da \u00e7ekti\u011fi ac\u0131larla dolu bir s\u00fcre\u00e7tir. <em>Ermenilerin\u00a0ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 trajedi bir soyk\u0131r\u0131m de\u011fildir. <\/em>Tehcir s\u00fcrecinde \u00e7ok say\u0131da Ermeni\u00a0salg\u0131n\u00a0hastal\u0131k ve \u00e7etelerin sald\u0131r\u0131lar\u0131 sebebiyle\u00a0<em> hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n<p>Tehcirin Bat\u0131l\u0131 baz\u0131 devletler taraf\u0131ndan aleyhte g\u00f6sterilmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek isteyen\u00a0<em>Osmanl\u0131 Devleti<\/em>,\u00a0olay\u0131n objektif bir \u015fekilde ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in olu\u015fturulacak komisyona\u00a0<em>Hollanda, Danimarka, \u0130spanya ve \u0130sve\u00e7\u2019i<\/em>\u00a0davet etmi\u015ftir. Bu \u00fclkelerin el\u00e7iliklerine g\u00f6nderilen davet mektubunda Ermeni tehcirinde suiistimalleri g\u00f6r\u00fclen memurlar\u0131 meydana \u00e7\u0131karmak \u00fczere kurulacak soru\u015fturma komisyonlar\u0131na iki\u015fer hukuk\u00e7u g\u00f6ndermeleri istenmi\u015ftir ama d\u00f6rt \u00fclke de komisyona temsilci g\u00f6ndermemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 d\u00f6neminde olu\u015fturulmak istenen heyete \u00fcye vermeyen \u00fclkeler, \u015fimdi T\u00fcrkiye\u2019yi mahk\u00fbm etme politikas\u0131 g\u00fctmektedirler. (<a href=\"http:\/\/birdeburadandinleyin.blogspot.com\/2013\/04\/turk-ermeni-anlasmazliginin-siyasi.html\">Kemal \u00c7i\u00e7ek, &#8220;T\u00fcrk ermeni Anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Siyasi K\u00f6kenleri, Tehcir ve D\u00f6n\u00fc\u015f \u00dczerine Yakla\u015f\u0131mlar&#8221;<\/a>)<\/p>\n<p>Osmanl\u0131\u2019n\u0131n ho\u015f g\u00f6r\u00fcs\u00fcnden yararlanan H\u0131ristiyan misyonerler Ermenilere destek vermi\u015flerdir. <em>22 Aral\u0131k 1918 g\u00fcn\u00fc \u00e7\u0131kar\u0131lan d\u00f6n\u00fc\u015f kararnamesi ile Ermenilerin evlerine d\u00f6nmelerine izin verilmi\u015ftir<\/em>.\u00a0 Amerikal\u0131 gazeteci <em>Clair Price<\/em>\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye gelerek g\u00f6zlemlerini yazmas\u0131 ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r: \u201c<em>T\u00fcrkiye\u2019deki dini cemaat sistemi sayesinde Amerikal\u0131 misyonerlerin faaliyetleri amac\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda geli\u015fmi\u015ftir. Misyonerler M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n dinlerini de\u011fi\u015ftiremeyeceklerini anlad\u0131ktan sonra M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 b\u0131rak\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 Hristiyan cemaatlere, \u00f6zellikle Ortodoks Ermeniler \u00fczerine yo\u011funla\u015ft\u0131rd\u0131lar. Ermenilerden ald\u0131klar\u0131 deste\u011fin kayna\u011f\u0131 dini olmaktan \u00e7ok siyasi nedenlere dayan\u0131yordu. Ermenilere g\u00f6re misyonerler, padi\u015fah\u0131n g\u00fcc\u00fcnden daha b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcc\u00fc temsil eden yabanc\u0131lard\u0131. Kapit\u00fclasyonlar sayesinde de diplomatik ayr\u0131cal\u0131klara sahiptiler. (Clair Price, \u201cMustapha Kemal and the Americans\u201d, New York Times, Current History October, 1922, Vol. XII, s117-124)<\/em><\/p>\n<p>Price, 1919 y\u0131l\u0131nda Amerika Haber Sendikas\u0131 taraf\u0131ndan M\u0131s\u0131r, Filistin, Suriye ve \u0130stanbul\u2019u ziyaret etmi\u015ftir. Ziyareti s\u0131ras\u0131nda kendi fikirlerine ayk\u0131r\u0131 yaz\u0131lar\u0131n, onun taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f gibi ABD bas\u0131n\u0131nda yay\u0131nlanmas\u0131 \u00fczerine istifa etmi\u015ftir. Price\u2019\u0131n 3 Temmuz 1921 tarihinde <em>\u201cA Defense of Young Turkey<\/em>\u201d ve 30 Ekim 1921 tarihinde \u201c<em>Kemal Pasha\u2019s Rule; New Turkish Power Defies the Powers and Battle With the Greeks\u201d<\/em> \u00a0ba\u015fl\u0131kl\u0131 makaleleri ezber bozmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Price her iki yaz\u0131s\u0131nda da Ankara H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin iddia edildi\u011fi \u00fczere gayrim\u00fcslimlere kar\u015f\u0131 bir tehlike olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tam tersine b\u00f6lgenin bar\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in son derece \u00f6nemli oldu\u011funu belirtmi\u015fti (<a href=\"https:\/\/dergipark.org.tr\/tr\/download\/article-file\/1677346\">Price, 1921a, s. 34; Price, 1921b, s. 81; Bilal \u015eim\u015fir,\u00a0 1977. \u201cT\u00fcrk-Amerikan \u0130li\u015fkilerinin Yeniden Kurulmas\u0131 ve Ahmet Muhtar Bey\u2019in Washington B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi (1920-1927)\u201d, Belleten, XLI (162), 277-356, Sinan K\u0131yan\u00e7, \u201cMill\u00ee M\u00fccadele\u2019nin Askeri Ba\u015far\u0131lar\u0131 ve ABD 1919-1921\u201d<\/a>):<\/p>\n<p><em>\u201cGe\u00e7en yaz Amerika\u2019ya gittim. New York\u2019a ula\u015ft\u0131ktan sonra New York Times gazetesine tarafs\u0131z baz\u0131 makaleler yazd\u0131m. New York Times gazetesi Genel Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda ve o zamandan beri \u015fiddetli Ermeni ve Rum taraftarl\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu makalelerimin ne\u015fredilece\u011fini ihtimal vermiyordum. Fakat hayret ve memnuniyetle g\u00f6rd\u00fcm ki, New York Times gazetesinde ne\u015fredilen bu makalelerim Ermeni ve Rum g\u00f6r\u00fc\u015flerinden yaz\u0131lmam\u0131\u015f ilk makalelerdir. Rumlar ve Ermeniler tabiat\u0131yla \u00e7ok k\u0131zd\u0131lar ve New York Times\u2019a bu tarzdaki ne\u015friyatlar\u0131na bir son vermesi i\u00e7in ba\u015fvurdular. Fakat New York gazetesi bunlara \u00f6nem vermedi ve bana yazmaya devam etmemi bildirdiler. (<\/em><a href=\"https:\/\/dergipark.org.tr\/tr\/download\/article-file\/26142\"><em>Serpil S\u00fcrmeli, 2005, &#8220;Ankara&#8217;da Amerikal\u0131 bir gazeteci: Cldir Price&#8221;, Atat\u00fcrk Dergisi, 4(4), 21-43<\/em><\/a><em>)<\/em><\/p>\n<p>\u0130ngiliz as\u0131ll\u0131 Amerikal\u0131 tarih\u00e7i <em>Bernard Lewis<\/em>, 1993 y\u0131l\u0131nda Frans\u0131z <em>Le Monde<\/em> gazetesine verdi\u011fi deme\u00e7te 1915 y\u0131l\u0131nda Ermenilerin Osmanl\u0131lar taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinin bir <em>&#8220;soyk\u0131r\u0131m&#8221;<\/em> olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131<em>, &#8220;sava\u015f\u0131n bir yan \u00fcr\u00fcn\u00fc&#8221; <\/em>oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftir. (Yves Ternon,\u00a0<em>Freedom and Responsibility of the Historian: The Lewis Affair,<\/em>\u00a0 Richard G. Hovannisian, ed., Remembrance and Denial: The Case of the Armenian Genocide, Detroit: Wayne State University Press, 1999, s. 243)<\/p>\n<p>Lewis, Ermenilerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketlerinin di\u011fer az\u0131nl\u0131klar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Osmanl\u0131 Devleti i\u00e7in ciddi tehdit oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r: <em>\u201cT\u00fcrkler, fethettikleri S\u0131rp, Bulgar, Arnavut ve Rum \u00fclkelerinden isteksiz de olsa vazge\u00e7ebiliyorlar ve devletin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 kendi evlerine yakla\u015ft\u0131r\u0131yorlard\u0131. Ermeniler ise, T\u00fcrklerin anavatanlar\u0131n\u0131n \u00fczerinde ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Bu topraklardan vazge\u00e7mek, devleti k\u00fc\u00e7\u00fcltmek ile de\u011fil, devletin par\u00e7alanmas\u0131 ile e\u015fanlaml\u0131yd\u0131.\u201d <\/em><\/p>\n<p>Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc 1966 tarihli\u00a0\u201c<em>The Emergence of Modern Turkey\u201d<\/em>\u00a0(<em>Modern T\u00fcrkiye&#8217;nin Do\u011fu\u015fu<\/em>)\u00a0 kitab\u0131n\u0131n ilk bask\u0131s\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Kitab\u0131n 2002 bask\u0131s\u0131nda\u00a0 <em>&#8220;holokost&#8221; <\/em>yerine<em> &#8220;slaughter&#8221;<\/em> (katliam) ve <em>&#8220;1,5 milyon Ermeni \u00f6l\u00fcm\u00fc<\/em>&#8221; yerine <em>&#8220;1 milyondan fazla Ermeni ve bilinmeyen say\u0131da T\u00fcrk \u00f6ld\u00fc&#8221;<\/em>\u00a0 ifadesini kullanm\u0131\u015ft\u0131r. 1993 y\u0131l\u0131nda Le Monde\u00a0gazetesine verdi\u011fi r\u00f6portajda, ayn\u0131 vatan i\u00e7in iki halk aras\u0131nda s\u00fcren kavgan\u0131n soyk\u0131r\u0131m ile bitti\u011finin ku\u015fkulu oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Lewis, Ermenileri yok etmek i\u00e7in bir plan olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Osmanl\u0131 belgelerinin Ermenileri\u00a0kovmak\u00a0\/\u00a0zorunlu yer de\u011fi\u015ftirmek\u00a0(expulsion) niyetini ispatlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak\u00a0k\u00f6kten yok etmek\u00a0(extermination) niyetini ispatlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. 1 Ocak 1994 tarihinde de <em>\u201cOsmanl\u0131 h\u00fck\u00fcmetinin Ermenileri yok etme niyeti oldu\u011funa dair g\u00fcvenilir kaynaktan hi\u00e7bir delil yok<\/em><em>\u201d<\/em> demi\u015ftir. 1993 y\u0131l\u0131nda bas\u0131na verdi\u011fi deme\u00e7te 1915&#8217;te ya\u015fanan olaylar\u0131n \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;ndaki Yahudi soyk\u0131r\u0131m\u0131yla bir tutulamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fi i\u00e7in kendisine dava a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve 1 Frank tazminata mahk\u00fbm edilmi\u015ftir. Lewis, Osmanl\u0131&#8217;da Ermenilerin \u015fiddet olaylar\u0131na ba\u015fvurmalar\u0131na dikkati \u00e7ekerek Osmanl\u0131n\u0131n, Ermenileri ortadan kald\u0131rmak gibi bir niyeti olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r. <em>Fransa\u2019n\u0131n s\u00f6zde Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131na sahip \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n sebebi ise yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte Ruanda soyk\u0131r\u0131m\u0131ndaki sorumlulu\u011funun \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rtme \u00e7abas\u0131d\u0131r. <\/em><\/p>\n<p><em>\u0130stanbul Zaim \u00dcniversitesi<\/em> <em>22-23 May\u0131s 2021<\/em> tarihleri aras\u0131nda d\u00fczenledi\u011fi uluslararas\u0131 bir konferans, Sabanc\u0131 \u00dcniversitesi taraf\u0131ndan Almanya\u2019n\u0131n Berlin\u2019in g\u00fcneybat\u0131s\u0131ndaki Potsdam \u00dcniversitesi\u2019nde 14<em>-17 Eyl\u00fcl 2017<\/em> tarihlerinde d\u00fczenlenen \u00e7al\u0131\u015ftaya cevap olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Berlin\u2019deki \u00e7al\u0131\u015ftaya sadece soyk\u0131r\u0131m tezlerini savunan isimler konu\u015fmac\u0131 olarak \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u00c7al\u0131\u015ftay\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f ve kapan\u0131\u015f konu\u015fmalar\u0131n\u0131 d\u00f6nemin Sabanc\u0131 \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi <em>H\u00fclya Adak<\/em> yapm\u0131\u015ft\u0131. \u00c7al\u0131\u015ftay program\u0131n\u0131n \u00fczerinde d\u00f6rt kurulu\u015fun ad\u0131 yer alm\u0131\u015ft\u0131: Michigan \u00dcniversitesi (ABD), Lepsiushaus Potsdam Enstit\u00fcs\u00fc, USC Dornsife Institute of Armenian Studies (G\u00fcney Kaliforniya \u00dcniversitesi-Ermeni \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc) ve Sabanc\u0131 \u00dcniversitesi.<\/p>\n<p>Lepsiushaus Potsdam Enstit\u00fcs\u00fc, s\u00f6zde Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 konusunda Almanya ve Avrupa\u00a0 \u00fclkelerinde \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan bir kurulu\u015ftur. Enstit\u00fc ad\u0131n\u0131, s\u00f6zde Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 kan\u0131tlamak i\u00e7in \u00e7aba harcayan protestan insan haklar\u0131 savunucusu Johannes Lepsius&#8217;den alm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7al\u0131\u015ftay\u2019\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u201c<em>T\u00fcrk-Ermeni Burslar\u0131 (WATS) \u00dczerine At\u00f6lye Faaliyetleri 2017 &#8211; Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131na Avrupa Yakla\u015f\u0131mlar\u0131\u201d<\/em>\u00a0 idi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lewis, Ermenileri yok etmek i\u00e7in bir plan olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Osmanl\u0131 belgelerinin Ermenileri\u00a0kovmak\u00a0\/\u00a0zorunlu yer de\u011fi\u015ftirmek niyetini ispatlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak\u00a0k\u00f6kten yok etmek niyetini ispatlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":14231,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[66],"tags":[738,2057,1877,2056,794,795,925],"coauthors":[6],"class_list":["post-14230","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyaset-tarih","tag-asilsiz-ermeni-iddialari","tag-ermeni-iftiralari","tag-ermeni-yalanlari","tag-milleti-sadika","tag-soykirim-yalani","tag-tehcir","tag-tehcir-kanunu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14230","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14230"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14230\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14232,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14230\/revisions\/14232"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14231"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14230"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14230"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14230"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=14230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}