Modern d\u00f6nemin ba\u015fat toplumsal kimli\u011fi mill\u00ee kimliktir. Mill\u00ee kimli\u011fin bile\u015fenlerinin temeli ise mill\u00ee tarihtir. Mill\u00ee kimli\u011fin ve tarihin \u00f6znesi ise \u201cmillet\u201dtir. Millet olgusunun g\u00f6stergeleri modern \u00f6ncesi d\u00f6nemde de g\u00f6r\u00fclebilse de bug\u00fcn s\u00f6z konusu etti\u011fimiz \u201cmillet\u201d modern millettir. Modern anlamda \u201cmillet\/nation\u201d teri\u00admi antik d\u00f6nemde de g\u00f6r\u00fclen bir terimdir ve bir grubun \u00f6nemli bir \u00f6zelli\u011fi olarak \u201cdo\u011fum\u201d veya \u201csoy\u201d anlam\u0131\u00adna gelir. Y\u00fczy\u0131llarca varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kullan\u0131m\u0131 s\u00fcrd\u00fcren \u201cnatio\u201d kavram\u0131 Orta\u00e7a\u011fa \u00f6zg\u00fc olarak \u201cetnik ve dilsel\u201d bir alg\u0131\u00adlamaya g\u00f6ndermede bulunur.<\/p>\n
K\u00fclt\u00fcrel ve tarihi a\u00e7\u0131dan pre-modern d\u00f6nemle bir s\u00fcreklilik g\u00f6sterse de \u00f6zg\u00fcn bir bilin\u00e7, duygu, davran\u0131\u015f ve \u00f6rg\u00fctlenme modeli olarak \u201cmillet\u201d formu; millet alt\u0131 olarak tan\u0131mlanan boy, soy-sop gibi yap\u0131lanmalar\u0131n \u00fczerinde bir m\u00fc\u015fterek k\u00fclt\u00fcr, kimlik, bilin\u00e7 \u00f6ng\u00f6r\u00fcr. Bu nitelikleri ile de pre-modern toplum modelinden ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Modern d\u00f6nemde millet formunun en \u00f6nemli bile\u015feni tarih yaz\u0131m\u0131ndaki radikal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmd\u00fcr. Tarih art\u0131k ne din\u00ee ne de hanedan merkezlidir. Modern mill\u00ee devletlerin toplumsal formasyonu olan milletin tarihidir. Bu millet tarihi de binlerce y\u0131la uzanabilmektedir. Mill\u00ee tarihin m\u00fctebariz vasf\u0131 millet olgusuna ba\u011fl\u0131 s\u00fcrekliliktir. Milleti olu\u015fturan fertlerin her biri bilincinde olduklar\u0131 tarihin birer mensubudur.<\/p>\n
Millete ve mill\u00ee devlete kar\u015f\u0131 olan siyasi, ideolojik, felsefi yap\u0131lar\u0131n mensuplar\u0131 da bu kar\u015f\u0131tl\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6ncelikle mill\u00ee tarihe y\u00f6nelik olarak ger\u00e7ekle\u015ftirir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, mill\u00ee tarih, milletin en g\u00fc\u00e7l\u00fc birle\u015ftirici unsuru olan \u00e7imentosudur. Bu \u00e7imentodan ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan bir toplum millet olma vasf\u0131n\u0131 da kaybetme tehlikesini ya\u015far.<\/p>\n
K\u00fcreselle\u015fme, \u00e7ok-k\u00fclt\u00fcrc\u00fcl\u00fck, post-modern felsefe gibi d\u00fc\u015f\u00fcnceler millet ve mill\u00ee devletleri tahrip etme potansiyeli ta\u015f\u0131m\u0131\u015flarsa da beklenilen ba\u015far\u0131y\u0131 sa\u011flayamam\u0131\u015flard\u0131r. Bug\u00fcn de \u201ck\u00fcresel tarih\u201d veya \u201cyerel tarih\u201d gibi isimlerle an\u0131lan Tarih yaz\u0131m\u0131 y\u00f6ntemleri ile mill\u00ee tarihe alternatif paradigma olu\u015fturma gayreti g\u00f6r\u00fclmektedir. Her iki modelde de yerel tarih yaz\u0131m\u0131 tebell\u00fcr ederken psiko-sosyal bir a\u00e7\u0131dan bilin\u00e7leri etkileme, bi\u00e7imlendirme y\u00f6ntemi takip edilmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, yerel tarih anlat\u0131lar\u0131n\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 sosyolojik zemin daha k\u00fc\u00e7\u00fck aidiyetlere hitap eti\u011fi i\u00e7in daha fazla dikkat \u00e7ekmektedir. Bu sebeple mill\u00ee tarih ve bilinci zay\u0131flatma, etkisizle\u015ftirme ve par\u00e7alaman\u0131n maliyeti de \u00e7ok-k\u00fclt\u00fcrc\u00fcl\u00fck ve k\u00fcreselle\u015fme dinamiklerine k\u0131yasla daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu tarihi \u00f6ne \u00e7\u0131karanlar g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak, mensup olunan ailenin, boyun, a\u015firetin, \u015fehrin, il\u00e7enin hatta k\u00f6y\u00fcn tarihini yazma iddias\u0131nda bulunduklar\u0131 i\u00e7in daha somut bir aidiyetlik ortaya koyabilmektedir.<\/p>\n
Bilin\u00e7li veya bilin\u00e7siz bir \u015fekilde mill\u00ee tarihi olumsuzlayan bir yerel tarih yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 benimsemi\u015f eserlerin yay\u0131m\u0131nda ciddi bir art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fclmektedir. Yerel tarih \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 Avrupa Birli\u011fi taraf\u0131ndan desteklenen vak\u0131f ve dernekler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ba\u015flat\u0131lan ciddi bir a\u015fama kaydeden projeler yan\u0131nda son y\u0131llarda a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak yerel y\u00f6netimler taraf\u0131ndan desteklenmektedir.<\/p>\n
Bu yerel tarih projeleri, ansiklopediler, sempozyumlar, dergi, kitap, bro\u015f\u00fcr gibi yay\u0131nlarla kendini g\u00f6stermektedir. S\u00f6z konusu yerel tarih \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ideolojik-felsefi arka plan\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesinin mill\u00ee tarih ve kimlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeterince ele al\u0131nmamas\u0131 dikkat \u00e7ekici bir zafiyet olarak g\u00f6r\u00fclebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ele\u015ftirel bir \u00e7\u00f6z\u00fcmlemenin yap\u0131lmamas\u0131 uzun vadede mill\u00ee kimli\u011fi olumsuz y\u00f6nde etkileyebilecek bir potansiyel ta\u015f\u0131r. Bu varsay\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 ortaya koyarken T\u00fcrk kimli\u011fine yani modern millet yap\u0131m\u0131za y\u00f6nelik y\u0131k\u0131c\u0131 ve tahrip edici yerel, etnik, T\u00fcrk kar\u015f\u0131t\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131 bir tarih yaz\u0131m\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gittik\u00e7e g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlenmektedir.<\/p>\n
Avrupa Birli\u011fi taraf\u0131ndan desteklenen sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri, \u00f6zel \u00fcniversiteler ve yay\u0131nevleri taraf\u0131ndan ba\u015flat\u0131lan akademik yerel tarih \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kendilerinden beklenen bilimsel-ideolojik alt yap\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 hususunda \u00f6nc\u00fc olma i\u015flevini yerine getirmi\u015flerdir. Bundan sonra da yerel y\u00f6netimler g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fctmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
Tahrip edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan mill\u00ee kimli\u011fin varolu\u015f ko\u015fulu niteli\u011findeki mill\u00ee tarihe kar\u015f\u0131t ve alternatif olarak tasarlanan yerel tarih ve ba\u015fka bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n konusu olabilecek \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc tarih anlay\u0131\u015f\u0131 son kertede millet olgusuna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar. Bu tarih \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bir ba\u015fka boyutu da \u00e7ok-k\u00fclt\u00fcrl\u00fc bir toplum modeli yan\u0131nda do\u011fal olarak bu modele uygun yani mill\u00ee devlet modeline alternatif bir siyasi \u00f6rg\u00fctlenmenin bili\u015fsel alt yap\u0131s\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcr. K\u0131sacas\u0131, yerel tarih \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sadece bir tarih yaz\u0131m\u0131 alan\u0131 de\u011fil, bilin\u00e7li veya bilin\u00e7siz, siyasi ve ideolojik bir ara\u00e7sall\u0131k \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131r.<\/p>\n
Tarih, \u00f6ng\u00f6r\u00fclen toplumsal ve siyasal formasyona g\u00f6re yeniden kurgulan\u0131rken mill\u00ee tarihe y\u00f6nelik y\u0131k\u0131c\u0131 tenkitlerin de amac\u0131 daha anla\u015f\u0131l\u0131r hale gelmektedir. D\u0131\u015f d\u00fcnya ve simgesel evren aras\u0131ndaki kopukluk ve s\u00fcreklilik bilin\u00e7teki b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fcn ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bir ifadesidir. Erol G\u00fcng\u00f6r\u2019\u00fcn tarih hakk\u0131ndaki bir denemesinde[1]<\/a>, tarihin ideolojik yorumunun her zaman yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 fakat bunun T\u00fcrkiye\u2019deki kadar kitleler seviyesinde bir b\u00f6l\u00fcnme meydana getirmesinin her yerde g\u00f6r\u00fclen hadiselerden olmad\u0131\u011f\u0131, y\u00f6n\u00fcndeki tespiti; ideolojik tarih yorumlar\u0131n\u0131n bug\u00fcn de s\u00fcrd\u00fcre geldikleri toplumsal b\u00f6l\u00fcnme i\u015flevi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda ayn\u0131 zamanda bili\u015f d\u00fcnyalar\u0131ndaki par\u00e7alanman\u0131n da tecess\u00fcm etmi\u015f halini g\u00f6sterir.<\/p>\n Yerel tarih yaz\u0131m\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n motivasyonunun arkas\u0131nda, post-modernitenin meta anlat\u0131lar\u0131, ideolojileri ve evrensellikleri olumsuzlayan ama millet-alt\u0131 etnik, mezhepsel, yerel, cinsel gruplar vs. yani mikro yap\u0131lar\u0131 olumlayan yakla\u015f\u0131m\u0131 vard\u0131r. Bu sebeple yerel tarih \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda bireylerin zihinsel y\u00f6neli\u015fi \u201cb\u00fct\u00fcn\u201d olana de\u011fil \u201cpar\u00e7aya\u201d y\u00f6neliktir. Oysa mill\u00ee tarihte bireylerin bili\u015f d\u00fcnyas\u0131 ve davran\u0131\u015flar\u0131 par\u00e7aya de\u011fil b\u00fct\u00fcne y\u00f6neliktir. Millet ve tarih kimli\u011finin tarihi b\u00fct\u00fcnl\u00fck ve s\u00fcreklili\u011fe sahip niteli\u011fi yerel tarihte kesiklikler yarat\u0131r. S\u00fcreklili\u011fin yerine ikame edilen kesikliklerle toplumdaki \u201cd\u0131\u015flanm\u0131\u015flar\u201d, \u201ctarihsizler\u201d kavram\u0131yla kategorize edilen s\u00f6z konusu millet alt\u0131 yap\u0131lara bir tarih yani kimlik ve bilin\u00e7 in\u015fa etmeye y\u00f6nelik bili\u015fsel temrinler ger\u00e7ekle\u015ftirilir.<\/p>\n Tarih boyunca evrensellik\/kozmopolit d\u00fc\u015f\u00fcnce ile yerel\/mill\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcnce aras\u0131nda bir m\u00fccadele olmu\u015ftur. Modern d\u00fc\u015f\u00fcncenin de en belirgin vasf\u0131 bu diyalektik karakteridir. Yine bu tarihi s\u00fcre\u00e7te dikkat \u00e7ekici olan, yerel olan somut bir zemine dayan\u0131rken kozmopolit\/evrensel olan ise soyut, bir beklenti \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131mas\u0131d\u0131r. Bu sebeple beklenti hep olumlu, olmas\u0131 gereken, iyi gibi niteliklerle an\u0131l\u0131rken kendini mill\u00ee olan\u0131n kar\u015f\u0131t\u0131 olarak konumlar. Bug\u00fcn de bu \u00e7at\u0131\u015fma s\u00f6z konusu \u00f6zelliklerinden bir \u015fey kaybetmemi\u015ftir.<\/p>\n Avrupa Birli\u011fi, k\u00fcreselle\u015fme, \u00e7ok-k\u00fclt\u00fcrl\u00fcl\u00fck \\ \u00e7ok-kimliklilik dinamikleriyle beslenen evrensellik s\u00f6ylemi s\u00fcreklili\u011fi ve kurumsalla\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki en \u00f6nemli engelleyici g\u00fc\u00e7 ve diren\u00e7 noktas\u0131 olarak mill\u00ee devletler, milletler ve milliyet\u00e7ilikleri g\u00f6rmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bu olgular birey ve gruplarca i\u00e7selle\u015ftirilerek toplumsal ger\u00e7eklikle bili\u015f evrenindeki tamla\u015fma mill\u00ee kimli\u011fi di\u011fer kolektif kimliklere nazaran \u00f6zg\u00fcn bir konuma sokmaktad\u0131r. Mill\u00ee tarih kar\u015f\u0131t\u0131 yeni tarih yakla\u015f\u0131m\u0131, salt bir tarih ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n \u00f6tesinde radikal nitelikli toplumsal ve siyasi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projelerinin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011funu buna ba\u011fl\u0131 olarak da yerel tarih yaz\u0131m\u0131 ve e\u011fitiminin toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ba\u011flam\u0131nda kendisini \u00fcretece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n Yerel tarih yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n akademik alanda savunucusu olan bir sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn sitesinde yer alan \u201cTabulardan, \u00f6v\u00fcnmelerden, her t\u00fcrl\u00fc \u00f6nyarg\u0131dan, ayr\u0131mc\u0131l\u0131ktan, \u015fovenizmden uzak bir tarih bilinci\u201d[2]<\/a> slogan\u0131ndaki her bir kelimenin ard\u0131ndaki d\u0131\u015flay\u0131c\u0131, \u00f6tekile\u015ftirici, itham edici \u00fcslup kendini g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lar. \u0130lerici, solcu, liberal olarak tan\u0131mlanan tarih\u00e7ilerin bilimsel(!) yans\u0131zl\u0131k s\u00f6ylemlerinin arka plan\u0131nda, siyasi ama\u00e7lar\u0131 gizlemede ve kendi ideal-d\u00fc\u015f\u00fcnce evrenlerine mensup olmayanlar\u0131, duygusal, \u00f6nyarg\u0131l\u0131, hamaset, \u015foven gibi s\u0131fatlarla itham etmeleri s\u00f6ylemin psikolojik bir bask\u0131 arac\u0131 olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n bir ifadesi olarak okunabilir. Bu sebeple mill\u00ee tarihin olumsuzland\u0131\u011f\u0131 akademik ve ideolojik zeminin iyi tan\u0131nmas\u0131 elzemdir.<\/p>\n Bu ve bundan sonraki birka\u00e7 makalede yerel tarih sorununa de\u011finece\u011fiz. Amac\u0131m\u0131z\u0131n, yerel tarih \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n masum bir amaca hizmet etmedi\u011fini g\u00f6stermek ve mill\u00ee tarihi tahrip etme potansiyeli ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamak istiyorum.<\/p>\n <\/p>\n [1]<\/a> G\u00fcng\u00f6r, E. (1993), D\u00fcnden Bug\u00fcnden Tarih, K\u00fclt\u00fcr, Milliyet\u00e7ilik<\/em>, \u00d6t\u00fcken, \u0130stanbul, s.17-18<\/p>\n <\/p>\n [2]<\/a> http:\/\/www.tarihvakfi.org.tr\/toplumsaltarih.asp<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Modern d\u00f6nemde millet formunun en \u00f6nemli bile\u015feni tarih yaz\u0131m\u0131ndaki radikal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmd\u00fcr. Tarih art\u0131k ne dini ne de hanedan merkezlidir. Modern mill\u00ee devletlerin toplumsal formasyonu olan milletin tarihidir.<\/p>\n","protected":false},"author":37,"featured_media":14433,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[66,68],"tags":[2090,2088,919,2089],"coauthors":[39],"class_list":["post-14424","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyaset-tarih","category-turkluk-turkculuk","tag-milli-kimlik","tag-milli-tarih","tag-turk-milli-kulturu","tag-yerel-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14424","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/37"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14424"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14424\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14432,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14424\/revisions\/14432"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14433"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14424"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14424"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=14424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}