2015\u2019ten birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce yazd\u0131\u011f\u0131m bu yaz\u0131 bilgisayar\u0131m\u0131n bir k\u00f6\u015fesinde kal\u0131vermi\u015f. Yaz\u0131n\u0131n sonlar\u0131nda s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim de\u011fi\u015fikliklerin tarihlerinde aceleci davranm\u0131\u015f olabilirim. Ama o de\u011fi\u015fiklikler g\u00fcn\u00fcn birinde olacak herh\u00e2lde. D\u00fc\u015f\u00fcnmenin ve hayal etmenin ne zarar\u0131 var? Bence herkes hayal etmeli. Ger\u00e7eklerden kopmadan.<\/p>\n
\u0130nsano\u011flunun ne zamandan beri u\u00e7may\u0131 hayal etti\u011fini bilmiyorum. \u0130lk medeniyetlerden beri u\u00e7ma hayallerinin var oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. S\u00fcmerlerin zigguratlar\u0131, eski M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n ve Mayalar\u0131n piramitleri, insanl\u0131\u011f\u0131n daha o d\u00f6nemlerde g\u00f6klere y\u00fckselme arzusu ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u015eaman inan\u00e7lar\u0131nda mevcut g\u00f6kteki tanr\u0131larla bulu\u015fma, M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131ktaki mira\u00e7 da yine y\u00fckselme, u\u00e7ma arzu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin tezah\u00fcrleri gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Havada s\u00fcz\u00fclen ku\u015flar\u0131 bazen hayranl\u0131kla, bazen korkuyla seyreden insano\u011flu hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz ba\u015flang\u0131\u00e7tan beri onlara \u00f6zenmi\u015ftir. Eski T\u00fcrklerin \u00f6l\u00fcm i\u00e7in \u201cu\u00e7mak, u\u00e7up gitmek\u201d kelimelerini kullanmalar\u0131 ve ruhun u\u00e7tu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri de bu bak\u0131mdan dikkate de\u011fer.<\/p>\n
Buraya kadar eski \u00a0insanlar\u0131n beynindeki hayal ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri yazd\u0131m. Fakat b\u00fct\u00fcn bulu\u015flar ve ilerlemeler hayallerden do\u011fmuyor mu? Hayallerin ger\u00e7ekle\u015fmesinde insanl\u0131k cesur ve y\u00fcrekli ki\u015filere \u00e7ok \u015fey bor\u00e7lu. U\u00e7ma konusunda ilk cesur adam bir meslekta\u015f\u0131m\u0131z, bir s\u00f6zl\u00fck\u00e7\u00fc. S\u0131h\u00e2h (Vankulu L\u00fcgati) adl\u0131 s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn yazar\u0131 \u0130smail Cevher\u00ee. F\u00e2rabl\u0131 ve muhtemelen T\u00fcrk as\u0131ll\u0131. Binli y\u0131llar\u0131n hemen ba\u015f\u0131nda, bundan 1010 y\u0131l kadar \u00f6nce, Ni\u015fabur\u2019da caminin dam\u0131na \u00e7\u0131k\u0131yor ve kendi imal etti\u011fi tahtadan kanatlarla bedenini bo\u015flu\u011fa b\u0131rak\u0131yor. Bir s\u00fcre u\u00e7uyor da. Ama o kadar. Sonra d\u00fc\u015f\u00fcp \u00f6l\u00fcyor. Onu ilk bilim \u015fehidi kabul etsek yanl\u0131\u015f m\u0131 olur?<\/p>\n
1480\u2019ler ve 1490\u2019larda Milano D\u00fck\u00fc Sforza\u2019n\u0131n hizmetinde \u00e7al\u0131\u015fan Leonardo da Vinci\u2019nin yolu Cem Sultan\u2019la hi\u00e7 kesi\u015fti mi bilmiyorum. 1500\u2019l\u00fc y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131nda devaml\u0131 koltu\u011funun alt\u0131nda gezdirdi\u011fi Mona Lisa\u2019n\u0131n 500 y\u0131ld\u0131r insanlar\u0131, dudaklar\u0131ndaki esrarl\u0131 g\u00fcl\u00fc\u015fle izledi\u011fini hayal etmi\u015f midir, onu da bilmiyorum. Fakat 2014\u2019\u00fcn sonbahar\u0131nda bu \u00fcnl\u00fc tablonun, T\u00fcrkiye\u2019den birileriyle \u00f6z\u00e7ekimlere girece\u011fini hayal etmedi\u011finden eminim. On parma\u011f\u0131nda on marifet bulunan bu sanat\u00e7\u0131 ve bilim adam\u0131n\u0131n u\u00e7an makinelerin ilk tasar\u0131mc\u0131s\u0131 oldu\u011fu ise bilim tarihinin kutsal sayfalar\u0131na \u00e7oktan kaydedilmi\u015f bulunuyor.<\/p>\n
Evliya \u00c7elebi\u2019ye inanmak zorunday\u0131z. \u201cGalata Kulesi\u2019nin ta zirve-i b\u00e2l\u00e2s\u0131ndan lodos r\u00fczg\u00e2r\u0131 ile u\u00e7arak \u00dcsk\u00fcdar\u2019da Do\u011fanc\u0131lar Meydan\u0131’na inmi\u015ftir.\u201d diyor. Bahsetti\u011fi adam Hezarfen Ahmed \u00c7elebi. 1632 y\u0131l\u0131nda kendi imali olan takma kanatlarla tam 3358 metre u\u00e7mu\u015f ve Bo\u011faz\u2019\u0131 ge\u00e7erek Do\u011fanc\u0131lar\u2019a konmu\u015f. Sultan Murad Han da Sarayburnu\u2019nda Sinan Pa\u015fa K\u00f6\u015fk\u00fc\u2019den bu u\u00e7u\u015fu tema\u015fa ediyormu\u015f. Ah Koca Murad Han ah! Adam tehlikeliymi\u015f. \u201cB\u00f6yle kimselerin bekas\u0131 caiz de\u011fil.\u201d deyip s\u00fcr Cezayir\u2019e. Hezarfen Cezayir\u2019de s\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f, biz de buralarda s\u00fcr\u00fcn\u00fcp duruyoruz.<\/p>\n
Yine Evliya yaz\u0131yor. \u201cL\u00e2gar\u00ee Hasan elli okka barut macunundan yedi kollu bir fi\u015feng icat etti. Sarayburnu\u2019nda, h\u00fcnk\u00e2r huzurunda fi\u015fenge bindi ve \u015fakirdleri fi\u015fengi ate\u015flediler. L\u00e2gar\u00ee \u2026 evc-i \u00e2sum\u00e2na ur\u00fbc eyledi\u2026 Fi\u015feng-i keb\u00eerinin barutu kalmay\u0131p da zemine do\u011fru n\u00fczul ederken ellerinde olan kartal kanatlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131p Sinan Pa\u015fa Kasr\u0131 \u00f6n\u00fcnde deryaya indi.\u201d Heyhat! Murad Han\u2019\u0131n k\u0131z\u0131 Kaya Sultan\u2019\u0131n do\u011fum g\u00fcn\u00fc \u015fenlikleri imi\u015f ve 1633 y\u0131l\u0131ndaki bu muhte\u015fem roketli f\u0131rlat\u0131l\u0131\u015f ile muhte\u015fem kanatl\u0131 ini\u015f sadece bir e\u011flence, sadece bir oyun imi\u015f. Padi\u015fahtan 70 ak\u00e7a ihsan al\u0131p sipahi yaz\u0131lm\u0131\u015f o kadar\u2026<\/p>\n
Osmanl\u0131 roketlerle oyun oynarken Bat\u0131, Ayd\u0131nlanma devrine giriyordu. 4. Murad, roketle havalanan L\u00e2gar\u00ee\u2019ye\u00a0 1600\u2019lerde 70 ak\u00e7a ve sipahilik ihsan ederken ABD Sava\u015f Bakanl\u0131\u011f\u0131, 1890\u2019lardaki ilk insans\u0131z model u\u00e7aklar i\u00e7in 50 000 dolar destek vermi\u015fti. Smithsonian Enstit\u00fcs\u00fc de 20 000 dolar. Bu ciddi desteklerle k\u0131sa zamanda insanl\u0131 u\u00e7u\u015flar ba\u015flayacakt\u0131. 1903 Aral\u0131k\u2019\u0131nda Wright Karde\u015fler ile ba\u015flayan insanl\u0131\u011f\u0131n u\u00e7u\u015f maceras\u0131n\u0131n bug\u00fcn hangi noktalara geldi\u011fi hepimizin malumu.<\/p>\n
\u0130nsano\u011flunun u\u00e7ma hayalleri elbette bitmi\u015f de\u011fil. \u015eimdi arabalar\u0131 u\u00e7urmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. ABD\u2019deki\u00a0 Terrafugia firmas\u0131n\u0131n, kanatlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131p kapatabilen arabalar\u0131 u\u00e7maya ba\u015flad\u0131 bile. D\u00fc\u011fmeye bas\u0131yorsunuz, kanatlar a\u00e7\u0131l\u0131yor. U\u00e7mak i\u00e7in sadece 50 metrelik yol gerekiyor. 220 km h\u0131zla u\u00e7uyorsunuz. Park etmek i\u00e7in 4-5 metrelik bir alan yeterli. \u015eimdiki fiyatlar\u0131 280 000 dolar civar\u0131nda. 2015 y\u0131l\u0131nda sat\u0131\u015flar ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n
ABD\u2019de daha pek \u00e7ok firma farkl\u0131 modeller\u00a0 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bunlar aras\u0131nda, a\u00e7\u0131l\u0131p kapanabilen pervaneleriyle helikopter tipi u\u00e7aklar da var. Bunlar dikey olarak kalk\u0131p inebilecek. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki\u00a0 5-10 y\u0131l i\u00e7inde yatay veya dikey havalanan arabalar, en az\u0131ndan ABD ve baz\u0131 geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde kullan\u0131mda olacak.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bana en \u00e7ok heyecan veren proje ise Yeni Zelanda\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirildi: Jetpack. Bu bir roket. \u0130nsan dik olarak, \u00f6nden rokete ba\u011flan\u0131yor ve kumanda ellerinde. \u0130ki yanda roketler var. Dik olarak havalan\u0131yor ve inebiliyor. 1.70 m y\u00fcksekli\u011fi, 1.68 m geni\u015fli\u011fi ve 114 kg a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 var. Maliyeti 150 000 Yeni Zelanda dolar\u0131. \u015eimdilik 60-70 km h\u0131z yap\u0131yor ve 50 km kadar menzili var. \u0130lk planda arama kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda ve asker\u00ee alanda kullan\u0131lacak ve elbette kullan\u0131m alan\u0131, h\u0131z\u0131, menzili gittik\u00e7e geli\u015fecek. \u015eimdiden sipari\u015fler al\u0131nm\u0131\u015f durumda. Aleti g\u00f6rmek isteyen herkes Martin Jetpack yazarak youtube\u2019a girebilir.<\/p>\n
Buraya kadar olan biteni yazd\u0131m. Bundan sonra neler olacak? Beynimin hayal loblar\u0131n\u0131, bu loblar i\u00e7indeki n\u00f6ron ve aksonlar\u0131 serbest b\u0131rak\u0131yor ve yaz\u0131yorum.<\/p>\n
Jetpacklerin geni\u015flik ve a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 azalacak; fiyatlar\u0131 ucuzlayacak; h\u0131z ve menzilleri artacak. \u0130nsanlar s\u0131rtlar\u0131ndaki bu roketlerle, y\u00fczlerini kapatan kasklarla dikey olarak havalanacaklar; 100-150 km h\u0131zla y\u00fczlerce kilometre mesafelere u\u00e7acaklar ve dikey olarak inecekler. Anne, baba ve iki gen\u00e7 \u00e7ocuk. Her biri s\u0131rt\u0131na jetpackini ge\u00e7irmi\u015f. Ankara\u2019daki evlerinin bah\u00e7esinden ailece havalan\u0131yorlar; iki saat sonra dikey olarak iniyorlar; Bolu civar\u0131ndaki bir ovada, a\u00e7\u0131k hava restoran\u0131nda yemeklerini yiyorlar. Canlar\u0131 restoran yeme\u011fi istemiyorsa bir da\u011f\u0131n yamac\u0131na inip ye\u015filliklere uzanarak yanlar\u0131ndaki d\u00fcr\u00fcmleri at\u0131\u015ft\u0131r\u0131yorlar. Tekrar havalan\u0131p iki saat sonra \u0130stanbul\u2019da gidecekleri yerin bah\u00e7esine veya yak\u0131n\u0131ndaki bir alana iniyorlar. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde 10 y\u0131l sonra bu manzaralarla kar\u015f\u0131la\u015fabiliriz. T\u00fcrkiye gibi geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde ise 20 belki de 30 y\u0131l sonra. Yani bug\u00fcn\u00fcn gen\u00e7leri \u00a0yar\u0131n\u0131n jetpack s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri olacak.<\/p>\n
Arabay\u0131 tercih ediyorsan\u0131z kanatl\u0131 otomobiliniz kap\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde sizi bekliyor. E\u015finizle veya k\u0131z\u0131n\u0131zla koltuklara oturabilirsiniz. Az sonra otoyola \u00e7\u0131kt\u0131n\u0131z. Havalanmak i\u00e7in h\u0131z\u0131n\u0131z\u0131 200 km\u2019ye \u00e7\u0131karman\u0131z ve 50 m kadar caddede gitmeniz yeterli. \u00dc\u00e7 saat, belki de iki saat sonra \u0130stanbul\u2019das\u0131n\u0131z. Geni\u015f bir caddeye indiniz, kanatlar\u0131 kapatt\u0131n\u0131z. Bir k\u00fc\u00e7\u00fck araba g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndesiniz art\u0131k. \u0130stedi\u011finiz yere gidip park edin. Bu manzaralar da 10, 20, 30 y\u0131l i\u00e7inde \u00e7o\u011falacak.<\/p>\n
Karada gitmek istemiyorsunuz. Geni\u015f bir bah\u00e7eniz varsa orada duran, yoksa, yak\u0131ndaki bir park yerinde bulunan, belki de apartman\u0131n\u0131z\u0131n tepesine park etmi\u015f olan k\u00fc\u00e7\u00fck bir araba g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndeki helikopterinize bineceksiniz. Bir d\u00fc\u011fmeye bas\u0131p pervaneleri a\u00e7acak ve arac\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131p dikey olarak havalanacaks\u0131n\u0131z. \u00dc\u00e7 d\u00f6rt saat i\u00e7inde \u0130stanbul\u2019das\u0131n\u0131z. Bir binan\u0131n tepesine veya bir alana inebilirsiniz.<\/p>\n
\u015eehirlerin \u00fcst\u00fcnde h\u0131zl\u0131 ve yo\u011fun bir hava trafi\u011fi. U\u00e7an arabalar, helikopterler ve jetpackler. Yeni trafik nizamnameleri, ara\u00e7lar\u0131n sinyalleri, havada birbirine el sallamalar\u2026<\/p>\n
Muhtemelen 40-50 y\u0131l sonra. \u015eehir i\u00e7indeki sokak ve caddelerin, karayollar\u0131n\u0131n i\u015flevi kalmayacak. Rayl\u0131 sistem ve deniz yollar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn ula\u015f\u0131m havadan sa\u011flanacak. \u015eehir i\u00e7inde cadde ve sokaklar yerine ye\u015fillikler, a\u011fa\u00e7lar ve \u00e7i\u00e7eklerle s\u00fcslenmi\u015f parke ta\u015fl\u0131 yollar sadece gezinti ve spor i\u00e7in kullan\u0131lacak. \u015eehir i\u00e7inde y\u00fcr\u00fcyen \u015ferit yollar da yayg\u0131nla\u015facak. Evler ve binalar aras\u0131nda s\u0131k aral\u0131kl\u0131 b\u00fcy\u00fck parklar ve bah\u00e7eler olacak. Yine s\u0131k aral\u0131klarla ini\u015f pistleri bulunacak. Binalar\u0131n \u00fcstleri de ini\u015f ve kalk\u0131\u015flar i\u00e7in kullan\u0131lacak. \u015eehirler aras\u0131 yollar ve otoyollar ise ye\u015filliklerle, a\u011fa\u00e7larla \u00f6rt\u00fcl\u00fcp arazi h\u00e2line gelecek. Yol kenarlar\u0131ndaki benzinci, restoran ve otellerin yerini ovalara, yama\u00e7lara, yaylalara, nehir, g\u00f6l ve deniz k\u0131y\u0131lar\u0131na yap\u0131lanlar alacak. Bunlardan birine havadan s\u00fcz\u00fclerek ineceksiniz. Ve hepsinin havadan g\u00f6r\u00fclebilen \u0131\u015f\u0131kl\u0131, holograml\u0131 reng\u00e2renk reklamlar\u0131 olacak.<\/p>\n
20. y\u00fczy\u0131ldan \u00f6nce yayalar\u0131n, evcil hayvanlar\u0131n, at ve \u00f6k\u00fcz arabalar\u0131n\u0131n patikalar\u0131, dar yollar\u0131 vard\u0131. 20. y\u00fczy\u0131l cadde ve otoyollar y\u00fczy\u0131l\u0131 oldu. Bu bildik manzara 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda da s\u00fcrebilir. Ama 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131ndan itibaren \u015fehirlerin ve karayollar\u0131n\u0131n manzaras\u0131 tamamen de\u011fi\u015fmi\u015f olacak. Gen\u00e7ler! Yeni manzaralara ve yeni hayata \u015fimdiden haz\u0131rlan\u0131n!<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130nsano\u011flunun ne zamandan beri u\u00e7may\u0131 hayal etti\u011fini bilmiyorum. \u0130lk medeniyetlerden beri u\u00e7ma hayallerinin var oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. 40-50 y\u0131l sonra. \u015eehir i\u00e7indeki sokak ve caddelerin, karayollar\u0131n\u0131n i\u015flevi kalmayacak. Rayl\u0131 sistem ve deniz yollar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn ula\u015f\u0131m havadan sa\u011flanacak<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":14629,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[60,2],"tags":[2132,2134,2131,2133],"yoast_head":"\n