![\"\"](\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1-1.png\")
<\/p>\nK\u0131rsal n\u00fcfus ile \u00e7ift\u00e7i; \u00e7o\u011funlukla, d\u00fcnyada oldu\u011fu gibi, \u00fclkemizde de ayn\u0131 kitleler olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr. K\u0131rsalda \u00e7ift\u00e7ilik d\u0131\u015f\u0131nda farkl\u0131 faaliyetler k\u0131rsal hayat\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. D\u00fcnyada da \u00fclkemizde de k\u00fc\u00e7\u00fck aile i\u015fletmelerinin egemenli\u011fi h\u00e2len devam ediyor. K\u0131rsaldan \u00f6zellikle tar\u0131msal faaliyetlerden sosyal ve ekonomik bir refah g\u00f6remeyenler kente g\u00f6\u00e7 ediyor. Bu bir par\u00e7a da \u201cSald\u0131m \u00e7ay\u0131ra, Mevla\u2019m kay\u0131ra\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n da bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle gen\u00e7ler tar\u0131mdan ve k\u0131rsaldan kopmu\u015f, kente gitmi\u015f; k\u0131rsalda-k\u00f6yde olduk\u00e7a ya\u015fl\u0131 n\u00fcfus kalm\u0131\u015ft\u0131r. Salg\u0131n ile birlikte, ba\u015fta emekliler olmak \u00fczere, kent hayat\u0131ndan ka\u00e7ma iste\u011finin artmas\u0131 ve k\u0131rsalda hobi \u00e7ift\u00e7ilik ve el i\u015flerine ilginin artmas\u0131, k\u00f6ye-k\u0131rsala d\u00f6n\u00fc\u015fe bir ivme kazand\u0131rabilir belki!<\/p>\n
Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc (FAO) taraf\u0131ndan yap\u0131lan tart\u0131\u015fmal\u0131 de\u011ferlendirmede, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli aile \u00e7iftliklerinin kalk\u0131nmadaki rol\u00fc uzun s\u00fcredir tart\u0131\u015f\u0131lan bir konudur. K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7iftliklerin olas\u0131 evrimine ili\u015fkin tahminlere ra\u011fmen, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerdeki tar\u0131msal manzara, aile taraf\u0131ndan i\u015fletilen k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelerin egemenli\u011finde olmaya devam ediyor. Ancak k\u00fc\u00e7\u00fck toprak sahiplerinin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 piyasa ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n \u00fcstesinden ne \u00f6l\u00e7\u00fcde gelinebilece\u011fi, kabul edilebilir kamu maliyetiyle devam etmek ve bir dizi kurumsal yenilik tart\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\u00c7o\u011fu uluslararas\u0131 kurulu\u015f ve ba\u011f\u0131\u015f\u00e7\u0131 kurulu\u015flar, genellikle k\u00fc\u00e7\u00fck toprak sahiplerinin pazar ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131na hitap etmek i\u00e7in, uygun yenilikler kullan\u0131l\u0131rsa g\u0131da \u00fcretimini art\u0131rmada rol oynayabilece\u011fini savunurlar. Ancak h\u00fck\u00fcmetlerin tutumu daha \u00e7etrefildir. Asya h\u00fck\u00fcmetleri genel olarak, tar\u0131msal yay\u0131n, girdiler ve finansa eri\u015fimi kolayla\u015ft\u0131ran elveri\u015fli kamu politikas\u0131yla k\u00fc\u00e7\u00fck toprak sahiplerini destekler. Latin Amerika’da k\u00fc\u00e7\u00fck toprak sahiplerine yap\u0131lan katk\u0131ya duyulan g\u00fcven ve destek, genellikle refah kayg\u0131lar\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fundan, o kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc de\u011fildir. Sahra alt\u0131 Afrika\u2019da, di\u011fer b\u00f6lgelerden daha fazla olarak, h\u00fck\u00fcmetler, \u00fcretkenli\u011fi art\u0131rmak i\u00e7in yo\u011fun sermaye ile daha b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli \u00e7iftlikleri cezbetmeye e\u011filimlidir.[1]<\/a><\/p>\n Avrupa Birli\u011finde Ortak Tar\u0131m Politikas\u0131, k\u0131rsal kalk\u0131nmay\u0131 destekleyen finansman ve eylemler yoluyla k\u0131rsal alanlar\u0131n canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ekonomik canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 destekler<\/p>\n AB\u2019de K\u0131rsal kalk\u0131nma, Ortak Tar\u0131m Politikas\u0131n\u0131n (OTP) ikinci aya\u011f\u0131d\u0131r. K\u0131rsal alanlar\u0131n sosyal, \u00e7evresel ve ekonomik s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini g\u00fc\u00e7lendirerek gelir destekleri ve piyasa \u00f6nlemlerinin birinci aya\u011f\u0131n\u0131 destekler.<\/p>\n OTP, \u00fc\u00e7 uzun vadeli hedef arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla k\u0131rsal alanlar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nmas\u0131na katk\u0131da bulunur:<\/p>\n On Birinci (2019-2023) K\u0131rsal Kalk\u0131nma \u00d6zel \u0130htisas Raporunun \u201cSonu\u00e7 ve \u00d6neriler\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131daki hususlar yer alm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n \u201cMilli k\u00fclt\u00fcrlerin, toplumsal geleneklerin, \u00f6rf ve adetlerin muhafazas\u0131nda, gelece\u011fin gelenekler ile ba\u011flant\u0131s\u0131nda ve dolay\u0131s\u0131yla toplumun s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011finin sa\u011flanmas\u0131nda k\u0131rsal alanlar i\u00e7erdi\u011fi \u00e7e\u015fitlilikle sigorta i\u015flevi g\u00f6rmektedir.<\/em><\/p>\n \u201cK\u0131rsal \u00e7evrenin ve do\u011fal ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131, iyile\u015ftirilmesi ve geli\u015ftirilmesi bir \u00fclkenin kalk\u0131nmas\u0131nda kilit \u00f6nem arz etmektedir. K\u00fcreselle\u015fme ile meydana gelen geli\u015fmeler ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi gibi d\u0131\u015fsal fakt\u00f6rler k\u0131rsal alanlar\u0131 da etkilemektedir. K\u0131rsal kesimdeki ihtiya\u00e7lar\u0131n ve sorunlar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde ortaya konulmas\u0131 ve bunlara s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin geli\u015ftirilmesi noktas\u0131nda k\u0131rsal kalk\u0131nma politikalar\u0131na ba\u015fvurulmaktad\u0131r. Art\u0131k sadece yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya kalk\u0131nma yakla\u015f\u0131mlar\u0131na dayanan stratejiler yerine, yerelin kendi beklenti ve ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ortaya koyan, programlama ve uygulama a\u015famas\u0131nda ise payda\u015flar aras\u0131nda i\u015f birli\u011fi ve ortakl\u0131klar\u0131 h\u00e2kim k\u0131lan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma yakla\u015f\u0131m\u0131 esas al\u0131nmaktad\u0131r.<\/em><\/p>\n \u201cK\u00fcresel g\u0131da talebindeki art\u0131\u015f, kentlere g\u00f6\u00e7, yenilenebilir enerji ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi k\u0131s\u0131tlar\u0131ndan hareketle yoksulluk ve a\u00e7l\u0131kla m\u00fccadele \u00e7abalar\u0131n\u0131 etkili k\u0131lacak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma hedeflerini ger\u00e7ekle\u015ftirmenin en \u00f6nemli politika alanlar\u0131ndan birinin k\u0131rsal kalk\u0131nma oldu\u011fu yayg\u0131n kabul g\u00f6rmektedir. K\u0131rsal kalk\u0131nmaya ili\u015fkin yayg\u0131n kabuller ise; k\u0131rsal politikan\u0131n mali y\u00fck\u00fcn\u00fcn \u00e7o\u011funlukla kamuya ait oldu\u011fu, k\u0131rsal kalk\u0131nma \u00e7abalar\u0131n\u0131n birer ahlaki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck oldu\u011fu ve k\u0131rsal kalk\u0131nman\u0131n orta ve uzun vadede her vatanda\u015f\u0131n menfaatine oldu\u011fu \u015feklindedir.<\/em><\/p>\n \u201cBuradan hareketle, raporda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir toplum anlay\u0131\u015f\u0131 ile olu\u015fturulan bir k\u0131rsal kalk\u0131nma yakla\u015f\u0131m\u0131 benimsenmi\u015ftir. \u00dclkemiz i\u00e7in bu y\u00f6nde stratejilerin ve hedeflerin belirlenmesi ve uygulanmas\u0131 \u00f6ncelikle k\u0131rsal alanda bir toplumsal mutabakat\u0131n sa\u011flanm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lmaktad\u0131r. Bu mutabakat, k\u0131rsal kesimin genel niteliklerini ortaya koyan ve k\u0131rsal kalk\u0131nma i\u00e7in olmas\u0131 gerekenleri kapsayan bir bildiri niteli\u011findedir.<\/em><\/p>\n \u201cSonu\u00e7 olarak; k\u0131rsal alanlar\u0131n ve k\u0131rsal alanda ya\u015fayan toplumun ihtiya\u00e7, beklenti ve ko\u015fullar\u0131n\u0131n yeknesak olmad\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, tek bir politika arac\u0131n\u0131n yeterli olmayaca\u011f\u0131n\u0131n bilinmesi gerekir. Dolay\u0131s\u0131yla homojen bir politika uygulama sath\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yeknesak k\u0131rsal kalk\u0131nma desteklerine ba\u015fvurulmas\u0131 uygun bulunmamaktad\u0131r. Farkl\u0131 k\u0131rsal alanlar\u0131n ko\u015fullar\u0131na cevap verebilecek tar\u0131m ve k\u0131rsal kalk\u0131nma destekleme sistemi olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. K\u0131rsal kalk\u0131nma alan\u0131nda belirlenen strateji ve hedeflerin ger\u00e7ekle\u015fmesi sadece k\u0131rsal kesime de\u011fil ayn\u0131 zamanda \u00fclke kalk\u0131nmas\u0131na da katk\u0131 sunmaktad\u0131r. K\u0131rsal kalk\u0131nma politikalar\u0131 ba\u011flam\u0131nda, \u00fclke genelinde g\u00fcven duygusunda ve ya\u015fam standard\u0131nda art\u0131\u015f sa\u011flayabilecek temel katk\u0131 alanlar\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131daki ba\u015fl\u0131klarda ger\u00e7ekle\u015fmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir;<\/em><\/p>\n Bug\u00fcn k\u0131rsal ekonomi; g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, b\u00fcy\u00fcme ve k\u0131rsal alanlardaki i\u015fler ile ilgili \u00f6nemli zorluklarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. AB i\u00e7inde k\u0131rsal kalk\u0131nma, ak\u0131ll\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve k\u0131rsal topluluklarda kapsay\u0131c\u0131 b\u00fcy\u00fcmeyi te\u015fvik etme genel hedefine ula\u015fmada kilit bir rol oynamaktad\u0131r.<\/p>\n AB taraf\u0131ndan, K\u0131rsal Kalk\u0131nmada Kat\u0131l\u0131m \u00d6ncesi Ara\u00e7 (IPARD) olarak adland\u0131r\u0131lan Kat\u0131l\u0131m \u00d6ncesi Yard\u0131m Arac\u0131n\u0131n (IPA) k\u0131rsal kalk\u0131nma bile\u015feni arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla tar\u0131m ve k\u0131rsal kalk\u0131nma alan\u0131nda \u00f6nemli mali destek sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. IPARD, T\u00fcrkiye’nin OTP topluluk m\u00fcktesebat\u0131n\u0131 uygulamas\u0131na ve \u00e7ok y\u0131ll\u0131 bir k\u0131rsal kalk\u0131nma program\u0131 kapsam\u0131nda mali yard\u0131m yoluyla AB yap\u0131lar\u0131na uyum sa\u011flamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r. IPARD, mali yard\u0131mda AB-T\u00fcrkiye i\u015f birli\u011finin \u00e7ok sa\u011flam bir \u00f6rne\u011fini temsil etmektedir. 11.000’den fazla proje ve yakla\u015f\u0131k 2 milyar Euro\u2019luk toplam yat\u0131r\u0131m deste\u011fi vermi\u015ftir.<\/p>\n AB, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki alt\u0131 y\u0131l i\u00e7in yeni bir “IPARD II” destek paketini onaylad\u0131 ve bu, T\u00fcrkiye’ye ek 800 milyon \u20ac getirecektir.[4]<\/a><\/p>\n T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Komisyonu aras\u0131nda T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019ne y\u00f6nelik AB mali yard\u0131m\u0131na ili\u015fkin IPARD program\u0131 kapsam\u0131ndaki yard\u0131m\u0131n uygulanmas\u0131 hususunda kurallar\u0131 ortaya koyan ve 19 Kas\u0131m 2015 tarihinde Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131nlanan IPARD II Sekt\u00f6rel Antla\u015fma\u2019da Tar\u0131m ve K\u0131rsal Kalk\u0131nmay\u0131 Destekleme Kurumu (TPDK), IPARD Ajans\u0131 olarak belirtilmekte ve 9. maddede g\u00f6revleri s\u0131ralanmaktad\u0131r.<\/p>\n TKDK\u2019n\u0131n uygulamakta oldu\u011fu hibe program\u0131 alt\u0131nda \u201cTar\u0131m-\u00c7evre \u0130klim ve Organik Tar\u0131m Tedbiri\u201d yer almaktad\u0131r. S\u00f6z konusu tedbirler, Yeni Ekonomik Program (2019-2021) ile Birle\u015fmi\u015f Milletler 2030 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma hedefleri aras\u0131nda say\u0131lan \u201c\u00c7\u00f6lle\u015fmeyle m\u00fccadele etmek ve arazi bozulmas\u0131n\u0131 durdurmak ve tersine \u00e7evirmek\u201d amac\u0131na hizmet etmektedir.[5]<\/a><\/p>\n <\/p>\n Ni\u011fde \u00dcniversitesi\u2019nden Mina F\u0131rat\u2019\u0131n \u00fclkemizde y\u00fcr\u00fct\u00fclen k\u0131rsal kalk\u0131nma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdi\u011fi bilimsel makalesinde: \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin hem tarihsel hem de g\u00fcn\u00fcm\u00fcz k\u0131rsal kalk\u0131nma politikalar\u0131 incelendi\u011finde, bu politikalar\u0131n, d\u00fcnyada o d\u00f6nemdeki etkin kalk\u0131nma ve k\u0131rsal kalk\u0131nma paradigmas\u0131 ve yakla\u015f\u0131mlar\u0131yla ve azgeli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin genel olarak uygulad\u0131\u011f\u0131 ulusal makroekonomik politikalarla paralel olarak olu\u015fturuldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Buna ek olarak, T\u00fcrkiye\u2019nin uygulad\u0131\u011f\u0131 makro ekonomik politikalar\u0131n ve k\u0131rsal kalk\u0131nma politikalar\u0131n\u0131n, DT\u00d6, IMF ve AB gibi uluslararas\u0131 antla\u015fmalarda verdi\u011fi taahh\u00fctlerle ili\u015fkili olarak olu\u015fturuldu\u011fu da s\u00f6ylenebilir. <\/em><\/p>\n \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6nceki k\u0131rsal kalk\u0131nma ve tar\u0131m politikalar\u0131ndan farkl\u0131 olarak, bu d\u00f6nemki (2003 sonras\u0131) k\u0131rsal kalk\u0131nma politikalar\u0131n\u0131n k\u0131rsal haneleri destekleme bi\u00e7iminin de\u011fi\u015fti\u011fini s\u00f6ylemek gerekir. Genel desteklerin (\u00fcr\u00fcnlere verilen girdi destekleri, \u00fcr\u00fcn al\u0131m destekleri gibi) s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131larak bunun yerine baz\u0131 \u00fcr\u00fcnlerde (\u00f6ncellikle s\u00fct, et, sebze ve meyve, bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k), bu \u00fcr\u00fcnlerin ticarile\u015ftirilmesine y\u00f6nelik destekler verilmesi ve k\u0131rsal alanda tar\u0131mla beraber tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131 ekonomik faaliyetlerin desteklenmesi programda g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Program\u0131n ana ama\u00e7lar\u0131ndan biri olarak, \u00e7o\u011funlukla yar\u0131 ge\u00e7imlik olan k\u00fc\u00e7\u00fck ve par\u00e7al\u0131 arazilerde yap\u0131lan tar\u0131msal \u00fcretimin yerine tar\u0131msal \u00fcretimin i\u015fletmeler bi\u00e7iminde ve g\u0131da sekt\u00f6r\u00fcyle daha yo\u011fun olarak b\u00fct\u00fcnle\u015fti\u011fi bir tar\u0131msal \u00fcretim benimsenmi\u015ftir. Ancak T\u00fcrkiye\u2019deki tar\u0131msal \u00fcretimin \u00e7o\u011funlu\u011funun yar\u0131 ge\u00e7imlik k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticilik oldu\u011fu ve h\u00e2len T\u00fcrkiye\u2019deki tar\u0131msal \u00fcretim yapan n\u00fcfusun fazlal\u0131\u011f\u0131 (toplam istihdam\u0131n yakla\u015f\u0131k %30\u2019u) d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, i\u015fletme bi\u00e7imine d\u00f6n\u00fc\u015febilecek tar\u0131msal \u00fcretici hanesinin s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. <\/em><\/p>\n \u201cAyr\u0131ca, say\u0131ca fazla destek olmas\u0131na ra\u011fmen bu desteklerden, AB \u00fcyesi olan \u00fclkelerdeki gibi \u00e7ift\u00e7ilerin yararlanabilmeleri i\u00e7in ba\u015fvuru i\u00e7in gerekli donan\u0131ma sahip olup olmad\u0131klar\u0131 (bu sistemde bireysel ba\u015fvuru yoluyla destekler sa\u011flanabiliyor) ve sonras\u0131nda i\u015fletme olarak varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilecek donan\u0131ma sahip olup olmad\u0131klar\u0131 (i\u015fletmenin y\u00f6netim ve muhasebesini ve di\u011fer i\u015fleri) belirsizdir.<\/em><\/p>\n \u201cBunlara ek olarak, genel ana ak\u0131m k\u0131rsal kalk\u0131nma paradigmas\u0131 ve AB k\u0131rsal kalk\u0131nma politikalar\u0131yla uyumlu olarak, T\u00fcrkiye\u2019deki k\u0131rsal kalk\u0131nma politikalar\u0131 ve program\u0131 hem b\u00f6lgesel ve yerel \u00f6zelliklere hem de kat\u0131l\u0131mc\u0131 ve demokratik k\u0131rsal kalk\u0131nma prensiplerine; yerel kalk\u0131nma komiteleri, b\u00f6lgesel ve il bazl\u0131 kalk\u0131nma ajanslar\u0131 ve yerel eylem gruplar\u0131 yoluyla \u00f6nem verilece\u011fini taahh\u00fct etmi\u015ftir. Getirilen uygulama prensiplerin hayata ge\u00e7irilmesi ve bununla ilgili kanunlar\u0131n uygulanmas\u0131 amac\u0131yla getirilen hukuki d\u00fczenlemeler ger\u00e7ekle\u015fse de b\u00fcrokratik k\u00fclt\u00fcr, toplumsal ve k\u00fclt\u00fcrel \u00f6nyarg\u0131lar, bu prensiplerin etkili bir \u015fekilde uygulanmas\u0131na engel olabilir. Son olarak, bu program\u0131n, program \u00e7er\u00e7evesinde istendi\u011fi gibi i\u015fletmeye d\u00f6n\u00fc\u015fecek tar\u0131msal \u00fcretici say\u0131s\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, k\u0131rsal yoksullu\u011fu ve k\u00f6yden kente g\u00f6\u00e7\u00fc artt\u0131rabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Ayr\u0131ca, T\u00fcrkiye\u2019deki k\u0131rsal kalk\u0131nma plan\u0131n\u0131n, AB uyum ve ana ak\u0131m k\u0131rsal kalk\u0131nma paradigmas\u0131 ile uyumlu bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinde, bu plan\u0131n daha nitelikli bir \u015fekilde uygulanabilmesi i\u00e7in; bu program\u0131n ve projelerin yararlan\u0131c\u0131s\u0131 olan tar\u0131msal \u00fcreticiler ve \u00fcretici gruplar\u0131\/kooperatifleri\/i\u015fletmeleri i\u00e7in e\u011fitim programlar\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi gerekir. Bu e\u011fitim programlar\u0131n\u0131n; k\u0131rsal kalk\u0131nma program ve projeleri, kendi \u00fcrettikleri \u00fcr\u00fcn ve hizmetlerin \u00fcretilmesi ve pazarlanmas\u0131 ve i\u015fletmelerinin y\u00f6netilmesi ile e\u011fitimler vermesi bu program ve projelerden yararlanma imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 artt\u0131racakt\u0131r.\u201d<\/em> \u015feklinde de\u011ferlendirmeler yapm\u0131\u015ft\u0131r.[6]<\/a><\/p>\n Serhat Kalk\u0131nma<\/a> Ajans\u0131ndan Oktay G\u00fcven<\/a>\u2019in \u201cT\u00fcrkiye K\u0131rsal Kalk\u0131nma Politikalar\u0131n\u0131n Analizi\u201d raporunda a\u015fa\u011f\u0131daki durum tespitleri ve \u00f6neriler yer almaktad\u0131r:<\/p>\n \u201cT\u00fcrkiye 2023 hedeflerine ula\u015fmak i\u00e7in her ferdini ve her kar\u0131\u015f topra\u011f\u0131n\u0131 etkin bir \u015fekilde sosyo-ekonomik hayat\u0131n i\u00e7erisine \u00e7ekmek durumundad\u0131r.\u00a0 K\u0131rsal\u0131n demografik \u00f6zellikleri, co\u011frafi ko\u015fullar\u0131n \u00e7e\u015fitlili\u011fi, y\u00f6relere \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar, k\u0131rsaldaki sosyolojinin ve k\u00fclt\u00fcrlerin farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 tek merkezden tasarlanan politikalar\u0131n ba\u015far\u0131ya ula\u015fma ihtimalini son derece d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir. T\u00fcrkiye\u2019de tasarlanan politika ve uygulamalar\u0131n ama\u00e7 ve hedeflerinin evrensel nitelikte olmas\u0131na kar\u015f\u0131n b\u00f6lgesel ko\u015fullar\u0131n ve \u00f6nceliklerin politikalara yans\u0131mamas\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda k\u0131rsaldaki ihtiya\u00e7lar\u0131n farkl\u0131la\u015fmas\u0131 ve \u00e7e\u015fitlili\u011fi, uygulay\u0131c\u0131 kurulu\u015flar\u0131n kurumsal ve be\u015feri sermaye kapasitesindeki yetersizlik bu ama\u00e7 ve hedeflere ula\u015f\u0131lmas\u0131 \u00f6n\u00fcndeki en \u00f6nemli engellerdir. Bu nedenle T\u00fcrkiye merkez ile yerelin koordineli bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan, tasarlanacak plan ve programlarda yerel ko\u015fullar\u0131n g\u00f6zetilmesine ve farkl\u0131 modellerin e\u015f zamanl\u0131 kullan\u0131labilmesine imk\u00e2n tan\u0131yan bir entegre kalk\u0131nma sistemi geli\u015ftirmek durumundad\u0131r. Kalk\u0131nma politikalar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 s\u00fcrecinde yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya (top down) yakla\u015f\u0131m\u0131 yerine a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131ya (bottom up) yakla\u015f\u0131m\u0131na ge\u00e7ilmesi elzemdir. B\u00f6lge Kalk\u0131nma \u0130dareleri, Kalk\u0131nma Ajanslar\u0131 gibi yerelde hizmet sunan yeni yap\u0131lar\u0131n be\u015fer\u00ee ve kurumsal kapasitelerinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi, yetkilerinin ve b\u00fct\u00e7elerinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve do\u011frudan k\u0131rsal kalk\u0131nma konusunda yetkili ve sorumlu k\u0131l\u0131nmalar\u0131 b\u00f6lgesel ve k\u0131rsal kalk\u0131nmaya \u00f6nemli katk\u0131lar sunacakt\u0131r.\u00a0 \u00d6zellikle kad\u0131n ve gen\u00e7 n\u00fcfusun ihtiya\u00e7lar\u0131na y\u00f6nelik sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel yat\u0131r\u0131mlar\u0131n ivedilikle ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi y\u00fcksek d\u00fczeyde \u00f6nem arz etmektedir. <\/em><\/p>\n \u201cAyn\u0131 zamanda k\u0131rsal n\u00fcfusun yo\u011fun oldu\u011fu illerin kalk\u0131nmada \u00f6ncelikli yerle\u015fim yerleri say\u0131lmalar\u0131 ve bu illerde faaliyet g\u00f6steren mahalli idarelere merkez\u00ee b\u00fct\u00e7eden aktar\u0131lan paylar\u0131n personel gideri olarak harcanamayacak \u015fekilde art\u0131r\u0131lmas\u0131 ya da yeni bir y\u00f6resel kalk\u0131nma fonu kurularak proje baz\u0131nda mahalli idarelere kaynak aktar\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 \u00f6nemli d\u00fczeyde ilerleme ve geli\u015fme kaydedilmesini beraberinde getirecektir.<\/em> \u201c[7]<\/a><\/p>\n Tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131 kalmas\u0131, geni\u015f tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n \u00f6rt\u00fcl\u00fc bir \u015fekilde yabanc\u0131lara sat\u0131lmas\u0131n\u0131n olumsuzluklar\u0131n\u0131 ya\u015famaktay\u0131z. Bu durum da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak; k\u0131rsal kalk\u0131nmay\u0131 \u00f6zendirmek ve k\u0131rsal\u0131 canl\u0131 tutabilmek i\u00e7in \u201cSald\u0131m \u00e7ay\u0131ra, Mevla\u2019m kay\u0131ra\u201d <\/em>anlay\u0131\u015f\u0131ndan uzak, hedef ve stratejileri co\u011frafi ve insani yap\u0131s\u0131na g\u00f6re belirlenmi\u015f ve T\u00fcrk insan\u0131na de\u011fer veren, erenler k\u00fclt\u00fcr\u00fcne uygun hedef ve stratejilerin var olanlar\u0131n\u0131n uygun desteklerle ve organizasyonlarla uygulanmas\u0131; gerekli olursa yeni hedefler, stratejiler ve etkinliklerin g\u00fcn\u00fcn ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re belirlenip uygulanmaya aktar\u0131lmas\u0131 daha da \u00f6nemli g\u00f6r\u00fclmelidir.<\/p>\n K\u0131rsal hayat\u0131 cazip h\u00e2le getirecek tedbirler almak, insanlara k\u00f6y\u00fcnde ya\u015famaya, emekli olup k\u00f6y\u00fcne d\u00f6nerek k\u0131rsalda k\u0131smen hobi k\u0131smen ge\u00e7imlik tar\u0131msal ve k\u0131rsal el sanatlar\u0131 ile u\u011fra\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamaya te\u015fvik ederek; \u00fcretimde \u00e7e\u015fitlili\u011fe, kaliteli \u00fcretime ve aile refah\u0131n\u0131n artmas\u0131na yol a\u00e7abilecektir.<\/p>\n [1]<\/a> https:\/\/www.fao.org\/family-farming\/detail\/es\/c\/428246\/<\/p>\n [2]<\/a>https:\/\/ec.europa.eu\/info\/food-farming-fisheries\/key-policies\/common-agricultural-policy\/rural-development_en<\/p>\n [3]<\/a> https:\/\/www.sbb.gov.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/KirsalKalkinmaOzelIhtisasKomisyonuRaporu.pdf<\/a><\/strong>,<\/p>\n [4]<\/strong><\/a> https:\/\/www.avrupa.info.tr\/en\/agriculture-and-rural-development-6835<\/a><\/p>\n [5]<\/strong><\/a> https:\/\/www.tkdk.gov.tr\/Content\/File2019-2023%20Stratejik%20Plan%C4%B1.pdf<\/a><\/p>\n [6]<\/strong><\/a> https:\/\/dergipark.org.tr\/tr\/download\/article-file\/223245<\/a><\/p>\n [7]<\/strong><\/a> https:\/\/www.researchgate.net\/publication\/322293620_TURKIYE_KIRSAL_KALKINMA_POLITIKALARININ_ANALIZI<\/a><\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bug\u00fcn k\u0131rsal ekonomi; g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, b\u00fcy\u00fcme ve k\u0131rsal alanlardaki i\u015fler ile ilgili \u00f6nemli zorluklarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":15075,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[63,2],"tags":[2215,2213,2214,394],"yoast_head":"\n\n
![\"\"](\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/2-1.png\")
<\/p>\n\u00dclkemizde k\u0131rsal kalk\u0131nma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve \u201cK\u0131rsal Kalk\u0131nma \u00d6zel \u0130htisas Raporu\u201d<\/h2>\n
\n
\n
![\"\"](\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3.png\")
<\/p>\nT\u00fcrkiye\u2019de k\u0131rsal kalk\u0131nma uygulamalar\u0131<\/h2>\n
Tar\u0131m ve K\u0131rsal Kalk\u0131nmay\u0131 Destekleme Kurumu<\/h2>\n
K\u00fcresel politika de\u011fi\u015fimleri ve T\u00fcrkiye\u2019de k\u0131rsal kalk\u0131nma<\/h2>\n
Kaynaklar<\/h2>\n