![\"\"](\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/suru-buyume-destegi-vermeyi-planliyoruz.png\")
<\/p>\n\u0130nsan d\u0131\u015f\u0131ndaki canl\u0131lar\u0131n, biyolojik yap\u0131lar\u0131 gere\u011fi geli\u015fmi\u015f ak\u0131l ve bilgi s\u00fcre\u00e7lerine sahip olamamalar\u0131 sebebiyle birlikte ya\u015fama eylemlerine \u201cs\u00fcr\u00fc ya\u015fam\u0131\u201d denilir. Bir t\u00fcr biyolojik ve genetik zorunluluk olarak s\u00fcr\u00fc ya\u015fam\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015f olan canl\u0131 \u00f6\u011felerin, bu zorunlu birliktelikte hi\u00e7bir irade ve se\u00e7imleri s\u00f6z konusu de\u011fildir. Her bir canl\u0131 \u00f6\u011fe, genetik yap\u0131s\u0131 kapsam\u0131nda birer par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu s\u00fcr\u00fcn\u00fcn kolektif ve kitlesel ya\u015fam pratiklerine kendisini b\u0131rak\u0131r ve bu yoldan b\u00fct\u00fcn gereksinimlerini kar\u015f\u0131lar. Evcille\u015fmi\u015f canl\u0131 t\u00fcrleri, kolektif ya\u015fam\u0131 ya da s\u00fcr\u00fc olma h\u00e2lini, insanlar\u0131n \u201cg\u00fcd\u00fcm\u00fcnde\u201d ve \u201cegemenli\u011finde\u201d s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrler ve beslenmelerinden g\u00fcvenliklerine kadar hemen her t\u00fcrl\u00fc gereksinimleri, sahipleri ya da bak\u0131c\u0131lar\u0131 olan insanlar taraf\u0131ndan sa\u011flanm\u0131\u015f olur. Bu canl\u0131lar\u0131, birinci kademede besleyen, bar\u0131nd\u0131ran ve koruyan, onlar\u0131 belirli istikametlere sevk eden yani \u201cg\u00fcden\u201d ki\u015filere de \u201c\u00e7oban\u201d denilir. \u00c7obanlar, bu canl\u0131lar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeleri i\u00e7in onlar\u0131n \u201cg\u00fcd\u00fclmelerinden\u201d sorumlu olduklar\u0131 kadar, onlarla ilgili ya\u015famsal kararlar\u0131, onlar ad\u0131na da almak durumundad\u0131rlar.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130nsanlar, di\u011fer canl\u0131lara g\u00f6re daha geli\u015fmi\u015f ve donan\u0131ml\u0131 varl\u0131klar olmalar\u0131na kar\u015f\u0131n, tek ba\u015flar\u0131na ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme imk\u00e2n\u0131na sahip de\u011fillerdir. Hayata tutunmalar\u0131 ve varl\u0131klar\u0131n\u0131 rahat bir bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcrebilmeleri i\u00e7in birbirleriyle i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve i\u015f birli\u011fine daha fazla gereksinim duymaktad\u0131rlar. B\u00fct\u00fcn canl\u0131lar, sadece kendi biyolojilerine y\u00fcklenen i\u00e7 g\u00fcd\u00fc ve do\u011fal reflekslerin olu\u015fturdu\u011fu bir ya\u015fam\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek zorunda iken; insanlar, bu biyolojik ve genetik davran\u0131\u015f yap\u0131lar\u0131n\u0131n \u00fczerinde potansiyel olarak \u00e7ok \u00e7e\u015fitli ve geni\u015f alternatif davran\u0131\u015flar g\u00f6sterme imk\u00e2n\u0131na sahiptirler. Bu anlamda, insanlar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131 nitelikli bir bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcrebilmeleri, yetenekleri, zihn\u00ee alt yap\u0131lar\u0131, e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcrel d\u00fczeyleri, bilgi ve deneyimleri ile bireysel iradelerinin elverdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fclerde her t\u00fcrl\u00fc gereksinimlerini kar\u015f\u0131lamalar\u0131na ve kendilerine uygun ama\u00e7lar belirlemelerine ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130nsan t\u00fcr\u00fc, gereksinim duydu\u011fu b\u00fct\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131 ile eri\u015fmeyi istedi\u011fi b\u00fct\u00fcn ama\u00e7lar\u0131na tek ba\u015f\u0131na kendi imk\u00e2n ve kaynaklar\u0131yla ula\u015fmas\u0131n\u0131n imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 aile ile ba\u015flay\u0131p millet-devlet olma a\u015famas\u0131na kadar \u00e7ok say\u0131da i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve i\u015f birli\u011fi sistemleri i\u00e7inde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. \u0130nsanlar\u0131n, birbirini tamamlayan ve destekleyen nitelikli i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve i\u015f birli\u011fi sistemleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla tek ba\u015flar\u0131na yapacaklar\u0131 etkinliklere g\u00f6re \u00e7ok daha \u00e7e\u015fitli etkinlik ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere olu\u015fturduklar\u0131 yap\u0131lara \u201c\u00f6rg\u00fct\u201d denilirken; y\u00fcksek d\u00fczeyde katma de\u011ferler \u00fcreten bu insan\u00ee-sosyal olu\u015fumlar\u0131n i\u015fletilmesine ve y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine ise genel olarak y\u00f6netim s\u00fcre\u00e7leri ad\u0131 verilir.<\/p>\n
Y\u00f6netim s\u00fcreci \u201cbelirli ama\u00e7lara varmak i\u00e7in belirli etkinlikleri, insan unsuru arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ve di\u011fer insanlarla birlikte y\u00fcr\u00fctmek\u201d olarak tan\u0131mlan\u0131r. Belirli ama\u00e7lara varmak i\u00e7in olu\u015fturulmu\u015f insan toplulu\u011funun birlikte y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri etkinlikleri, belirli ilke ve kurallar \u00e7er\u00e7evesinde koordine eden ki\u015filere ise \u201cy\u00f6netici\u201d denilmektedir. Liyakat ve ehliyet k\u0131staslar\u0131na g\u00f6re yerle\u015ftirildi\u011fi varsay\u0131lan \u201cy\u00f6neticinin\u201d birinci dereceden g\u00f6revi, y\u00f6netme yetki ve sorumlulu\u011funu \u00fcstlendi\u011fi her bir ki\u015finin, y\u00f6netim sistemindeki g\u00f6revlerini tam olarak yerine getirebilmesi i\u00e7in, koordinasyon sa\u011flamakt\u0131r. Y\u00f6netici, y\u00f6netmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve i\u015f birli\u011fi sistemi i\u00e7indeki ki\u015filerin g\u00f6revlerini icra ederken, onlar\u0131n neler yapmalar\u0131 gerekti\u011fi konusunda ayr\u0131 ayr\u0131 talimat verme gere\u011fi duymaz. Onlar, esas itibar\u0131yla \u00fcstlenmi\u015f olduklar\u0131 g\u00f6revlerin nas\u0131l icra edilmesi gerekti\u011fi konusunda iyi yeti\u015fmi\u015f ve g\u00f6revlerinin bilincinde ki\u015filer olarak i\u015flerini gerekti\u011fi gibi yaparlar. Y\u00f6netici, sadece bu i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve i\u015f birli\u011fi sistemi i\u00e7inde g\u00f6rev yapan \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n, i\u015f ve g\u00f6revlerinin yerine getirilmesi s\u00fcrecinde belirli bir yer, zaman ve hareket b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 konusunda bu i\u015flem ve eylemlerini -bir orkestra \u015fefi gibi- koordine etmek durumundad\u0131r.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/resim_2022-03-04_144909.png\")
<\/p>\n
\u0130\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve i\u015f birli\u011fi sistemi olarak, i\u015f veya \u00e7al\u0131\u015fma \u00f6rg\u00fct\u00fcnde yer alan ki\u015filerin, tamamen liyakat ilke ve k\u0131staslar\u0131na g\u00f6re belirlendi\u011fi, her bir i\u015f g\u00f6renin kendi i\u015f veya g\u00f6revi i\u00e7in uygun oldu\u011fu, \u00e7al\u0131\u015fanlarda rasyonel d\u00fc\u015f\u00fcnce ve \u00e7al\u0131\u015fma ahlak\u0131n\u0131n h\u00e2kim oldu\u011fu bir y\u00f6netim sisteminde, y\u00f6neticinin koordinasyon i\u015flevini yerine getirmesi son derece do\u011fal ve verimli ger\u00e7ekle\u015fecektir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, \u00e7o\u011fu toplumlardaki ger\u00e7ek i\u015f hayat\u0131nda ve \u00f6rg\u00fctlerinde yer alan ki\u015filerin, bulunduklar\u0131 i\u015f veya g\u00f6revin gerektirdi\u011fi niteliklere yeterince sahip olamamalar\u0131, rasyonel d\u00fc\u015f\u00fcnce ve bilgi yeterlili\u011finden uzak olmalar\u0131 gibi etkenlere ba\u011fl\u0131 olarak kendi i\u015f ve g\u00f6revlerini icra etme noktas\u0131nda y\u00f6neticilerinin kendilerini ayr\u0131ca y\u00f6nlendirme gereksinimi duymalar\u0131, \u00e7ok s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan fiili durumlar olarak dikkat \u00e7ekmektedir.<\/p>\n
Geni\u015f anlamda toplumda, dar anlamda \u00e7e\u015fitli grup ve \u00f6rg\u00fctlerin i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve i\u015f birli\u011fi sistemlerinde yer alan ki\u015filerin, \u00e7o\u011funlukla rasyonel d\u00fc\u015f\u00fcnceye sahip, nispeten e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcr d\u00fczeyi y\u00fcksek ve bulundu\u011fu konumun gerektirdi\u011fi yetenek, bilgi ve beceri ile ki\u015filik niteliklerine sahip oldu\u011fu ortamlarda insanlar, \u00e7o\u011fu zaman nerede, ne zaman, hangi hareketleri yaparak kiminle i\u015f birli\u011fi i\u00e7inde olacaklar\u0131n\u0131 bilirler. Bu nitelikteki toplum, grup ve \u00f6rg\u00fct \u00fcyelerinin hareket ve etkinliklerinde, herhangi bir y\u00f6nlendirmeye gerek olmaks\u0131z\u0131n sadece iyi bir koordinasyon ile ba\u015far\u0131l\u0131 ve etkili sonu\u00e7lar elde edilebilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k ister toplum d\u00fczleminde, ister mikro \u00f6l\u00e7ekteki grup ve \u00f6rg\u00fctlerde olsun, \u00e7o\u011funlukla \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015filerin yetenek, bilgi ve beceri ile ki\u015filik niteliklerinin, bulunduklar\u0131 konuma g\u00f6re nispeten yetersiz oldu\u011fu durumlarda, yetki ve sorumluluk anlam\u0131nda otoriteyi temsil edenlerin, kendi izleyicisi insanlara y\u00f6nelik, onlar i\u00e7in ayr\u0131ca birtak\u0131m ama\u00e7lar belirlemelerine ve bu do\u011frultuda onlar\u0131 s\u00fcrekli y\u00f6nlendirmelerine ihtiya\u00e7 olmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu ba\u011flamda, y\u00f6netim bilimlerinde, \u201cmensubu oldu\u011fu toplulu\u011fun ama\u00e7lar\u0131n\u0131 belirleyen ve bu ama\u00e7lar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesinde toplulu\u011fa en etkili bi\u00e7imde y\u00f6n verebilen ki\u015fiye, lider\u201d denilmektedir. Varsay\u0131m olarak, belirli bir i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve i\u015f birli\u011fi sisteminde yer alan ki\u015filer, \u00e7o\u011funlukla yetkin insanlardan meydana geliyorsa, bu ki\u015filerin olu\u015fturdu\u011fu sosyal ili\u015fkiler sistemindeki y\u00f6neticilerin, kendi yetki ve sorumluluklar\u0131 alt\u0131nda bulunan insanlara ayr\u0131ca herhangi bir liderlik taslamalar\u0131na ihtiya\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi; esasen yetkin insanlar\u0131n kendilerine birilerinin liderlik yapmaya kalk\u0131\u015fmalar\u0131na da pek tahamm\u00fcllerinin olmamas\u0131 gerekir.<\/p>\n
Liderlik s\u00fcreciyle ilgili klasik, neo-klasik, modern ve postmodern yakla\u015f\u0131mlardan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi liderlik olgusunun do\u011fu\u015funda ba\u015fat etken, lider ile liderlik \u00fcyeleri ya da izleyicileri aras\u0131nda, sahip olduklar\u0131 ki\u015fisel ve davran\u0131\u015fsal nitelikler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck e\u015fitsizlik ve farkl\u0131l\u0131klar\u0131n olmas\u0131d\u0131r. Bu anlamda, bir lidere ihtiya\u00e7 duyan ki\u015filerin en dikkat \u00e7ekici ki\u015filik \u00f6zellikleri, yeterince rasyonel d\u00fc\u015f\u00fcnceye ve bireyselle\u015fme a\u015famas\u0131na ula\u015famam\u0131\u015f olmalar\u0131, \u00f6zg\u00fcr irade ve karar verme konusunda belirsizlik ve \u00e7ekimserlik ya\u015famalar\u0131 ve bundan dolay\u0131 kendi ba\u015flar\u0131na ama\u00e7 belirleme iradesinden yoksun olmalar\u0131 bi\u00e7iminde kendini g\u00f6stermektedir. Bu ki\u015filer, kendi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 se\u00e7me konusunda \u00f6zg\u00fcvenlerinin d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnden dolay\u0131, bir bi\u00e7imde g\u00fcven duyduklar\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ki\u015fi ya da ki\u015filerin g\u00fcd\u00fcm\u00fcne girme e\u011filiminde olan zay\u0131f ve edilgen ki\u015filiklerdir. T\u0131pk\u0131, g\u00fc\u00e7l\u00fc m\u0131knat\u0131s \u00e7evresinde bulunan hafif metal tozlar\u0131n\u0131n ya da k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7alar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc m\u0131knat\u0131s \u00e7ekim g\u00fcc\u00fcne kap\u0131lmalar\u0131 gibi, nispeten zay\u0131f ve edilgen ki\u015filikler de g\u00fc\u00e7l\u00fc ki\u015filik niteliklerine ve davran\u0131\u015flar\u0131na sahip olan ya da kendilerini bu bi\u00e7imde tan\u0131tan liderlere kar\u015f\u0131 neredeyse kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z ba\u011fl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir ve biat ederler.<\/p>\n
Bu \u00e7er\u00e7evede, rasyonelle\u015fme ve bireyselle\u015fme s\u00fcrecini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde tamamlam\u0131\u015f ve bu nedenle \u00e7o\u011funlukla \u00f6zg\u00fcvenleri y\u00fcksek ki\u015filerden meydana gelmi\u015f olan demokratik toplumlarda, nispeten liderlik s\u00fcre\u00e7lerine fazla bir ihtiya\u00e7 duyulmamaktad\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, ekonomik ve toplumsal geli\u015fme ile demokratikle\u015fme olgunlu\u011funa yeterince ula\u015famam\u0131\u015f olup ki\u015filerin kendilerine illaki bir yol g\u00f6sterici arad\u0131klar\u0131 toplumlarda \u00e7ok say\u0131da liderlik \u00e7e\u015fitlerine ve olgular\u0131na rastlanmaktad\u0131r. S\u00f6z gelimi, M\u00fcsl\u00fcman do\u011fu \u00fclkelerinde, \u00f6zellikle inan\u00e7 ve siyaset temelli grup ve topluluklarda, \u015feyhlik, seyitlik, dervi\u015flik, halifelik, a\u011fal\u0131k, muskac\u0131l\u0131k, cemaat ve tarikat \u00f6nderli\u011fi, reislik, var olu\u015f amac\u0131n\u0131 a\u015fm\u0131\u015f olan siyasi parti ve dernek ba\u015fkanl\u0131klar\u0131 gibi, son derece ak\u0131l ve bilim d\u0131\u015f\u0131 ili\u015fkilere dayal\u0131 liderlik \u00f6rnekleri mevcuttur. M\u00fcsl\u00fcman do\u011fu toplumlar\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan ba\u015far\u0131s\u0131z ve tutars\u0131z \u00f6rg\u00fctsel y\u00f6netim uygulamalar\u0131na paralel olarak, toplumsal d\u00fczlemlerde \u00e7ok s\u0131k g\u00f6zlenen \u201ckanaat \u00f6nderi- m\u00fcrit\u201d ve \u201cba\u015fkan-se\u00e7men\u201d gibi ili\u015fkilerdeki liderlik bi\u00e7imlerine, ger\u00e7ekte olmayan sahte bir kutsall\u0131k atfedilerek ve a\u015f\u0131r\u0131 bir y\u00fcceltme yap\u0131larak bu ili\u015fkilerin sorgulanma ve tart\u0131\u015f\u0131lma imkanlar\u0131 pe\u015finen \u00f6nlenmi\u015f olmaktad\u0131r.<\/p>\n
M\u00fcsl\u00fcman toplumlardaki din ve inan\u00e7 temelli kanaat \u00f6nderli\u011fi veya liderli\u011finin y\u00fcceltilmesinde, \u00e7o\u011funlukla Hz. Muhammed\u2019e atfedilen ve sahih olma ihtimali hi\u00e7 bulunmayan bir uydurma hadisin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck etkisi olmu\u015ftur.\u00a0 Bu uydurma hadis, \u201cHepiniz \u00e7obans\u0131n\u0131z ve hepiniz g\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz s\u00fcr\u00fcden sorumlusunuz.\u201d bi\u00e7imindedir. Bu s\u00f6ylem, iktidar sahipleri ile kendilerini g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6ren bir k\u0131s\u0131m ki\u015fi ve gruplar\u0131n, kendilerine g\u00f6re zay\u0131f konumda olan ve etkilemek istedikleri insanlara kar\u015f\u0131 kulland\u0131klar\u0131 en etkili din\u00ee s\u00f6ylemler aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Oysa, Hz. Muhammed\u2019in b\u00f6yle bir s\u00f6z s\u00f6yleme imk\u00e2n\u0131 yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc, Kur\u2019an\u2019\u0131 Kerim\u2019in Bakara S\u00fbresindeki 104. \u00c2yet \u015f\u00f6yledir: \u201cEy iman edenler (Peygambere hitaben) \u201cR\u00e2in\u00e2 demeyiniz\u201d, \u201cUnzurn\u00e2 deyiniz\u201d ve s\u00f6z\u00fc iyi anlay\u0131n\u0131z!..\u201d denilmektedir. Bu \u00e2yette, olumsuz emir kipi olarak ge\u00e7en \u201cR\u00e2in\u00e2\u201d, \u201cBizi g\u00fct-sen bizim \u00e7oban\u0131m\u0131zs\u0131n\u201d anlam\u0131na gelirken, olumlu emir kipi olarak ifade edilen \u201cUnzurn\u00e2\u201d, \u201cBizi g\u00f6zet-bize nezaret et-bizi y\u00f6net\u201d anlam\u0131na gelir. Kur\u2019an\u2019daki ad\u0131 ge\u00e7en \u00e2yette, iman edenlerin Peygambere hitaben \u201cbizi g\u00fcd\u00fcn\u00fcz demeyiniz\u201d diye s\u00f6ylemeleri emir kipi ile kesin olarak yasaklan\u0131rken, ayn\u0131 Peygamber\u2019in \u201chepiniz \u00e7obans\u0131n\u0131z\u201d ile ba\u015flayan bir s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylemesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00dcstelik, Kur\u2019an\u2019daki \u201cdan\u0131\u015fma\u201d ile ilgili a\u00e7\u0131k h\u00fck\u00fcmlerin bulunmas\u0131 (\u015e\u00fbr\u00e2, 38; \u00c2li \u0130mran, 159), Kur\u2019an\u2019daki \u0130sl\u00e2miyet\u2019in, y\u00f6netim ili\u015fkileriyle ilgili de\u011fer yarg\u0131lar\u0131nda bir \u201c\u00e7oban-s\u00fcr\u00fc ili\u015fkisinin\u201d olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterir. Tam aksine, y\u00f6netim etkinlikleriyle ilgili Kur\u2019an\u2019\u0131n buyruklar\u0131, y\u00f6netim bilimlerinin en ilkesel y\u00f6netim bi\u00e7imi olarak \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u201cdan\u0131\u015fmal\u0131 ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 y\u00f6netim\u201d tarz\u0131na i\u015faret eder. O zaman, Kur\u2019an\u2019a ve Peygamberin bizzat uygulamas\u0131na ra\u011fmen, uydurma hadis \u00fczerinden bu \u201c\u00e7oban-s\u00fcr\u00fc ili\u015fkisi\u201d nereden \u00e7\u0131kt\u0131 ve yayg\u0131nla\u015ft\u0131? Bu anlay\u0131\u015f\u0131n as\u0131l kayna\u011f\u0131n\u0131n, \u0130sl\u00e2miyet\u2019in do\u011fu\u015fundan \u00f6nceki Arap y\u00f6netim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn, Peygamberin vefat\u0131ndan hemen sonra yeni M\u00fcsl\u00fcman olmu\u015f ki\u015filerin y\u00f6netim ili\u015fkileriyle ilgili kolektif bilin\u00e7 altlar\u0131n\u0131n yeniden d\u0131\u015fa vurmas\u0131ndan ileri geldi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Daha sonras\u0131nda da iktidar sahiplerinin takdirini kazanma yar\u0131\u015f\u0131na giren din adamlar\u0131 ve din \u00e2limlerince(!), Emevi ve Abbasiler y\u00f6netim zihniyetinin din s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne dayal\u0131 despotik uygulamalar\u0131na me\u015fruiyet kazand\u0131rmak amac\u0131yla bir\u00e7ok uydurma hadisler ve as\u0131ls\u0131z rivayetler \u00fczerinden paralel bir inan\u00e7 k\u00fclt\u00fcr\u00fc in\u015fa edilmi\u015ftir. B\u00f6ylece, bu anlay\u0131\u015f, hemen hemen b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcman toplumlardaki genel kamu y\u00f6netimlerine ve \u00e7e\u015fitli alt gruplar ile \u00f6rg\u00fctlerin y\u00f6netim uygulamalar\u0131na yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131larak egemen ve bask\u0131n bir y\u00f6netim zihniyeti yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/ataturk.jpg\")
<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak, G\u00f6kt\u00fcrkler d\u00f6neminde \u015fekillenmeye ba\u015flayan ve Gazi Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn ak\u0131lc\u0131 ve bilimsel y\u00f6neticilik anlay\u0131\u015f\u0131yla yeniden g\u00fcncellenen T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin ilk on be\u015f y\u0131l\u0131ndaki T\u00fcrk Y\u00f6netim Tarz\u0131nda, bir \u201c\u00e7oban-s\u00fcr\u00fc ili\u015fkisi\u201d s\u00f6z konusu de\u011fildir. Ayr\u0131ca, Kur\u2019an\u2019da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen y\u00f6netim ili\u015fkilerine dair temel ilke ve kurallarda da bir Ortado\u011fu y\u00f6netim zihniyetini yans\u0131tan \u201c\u00e7oban-s\u00fcr\u00fc ili\u015fkisi\u201d asla mevcut de\u011fildir. G\u00f6kt\u00fcrk Kitabelerine g\u00f6re, T\u00fcrk y\u00f6netim d\u00fc\u015f\u00fcncesi, d\u00f6rt temel k\u00f6k paradigmaya dayanmaktad\u0131r. Bunlardan birincisi, \u201cKut ve T\u00f6re\u201d (adalet) inanc\u0131; ikincisi, \u201cbilgelik\u201d; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, \u201cKurultay-Kenge\u015f\u201d; d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise haks\u0131z otoriteye kar\u015f\u0131 \u201cDirenme\u201d hakk\u0131d\u0131r. Allah\u2019\u0131n Kur\u2019an\u2019da, \u00e7e\u015fitli tarih\u00ee d\u00f6nemlere ait \u201ck\u0131ssalar\u201d \u00fczerinden a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7e\u015fitli ayetler \u00fczerinden beyan etti\u011fi temel y\u00f6netim ilke ve kurallar\u0131 ise \u015fu d\u00f6rt temel de\u011ferden meydana gelmektedir: Birincisi, y\u00f6netimde adalet; ikincisi, y\u00f6neticilerin atama ve se\u00e7imlerinde liyakat ve ehliyet; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, i\u015flerin g\u00f6r\u00fclmesinde veya y\u00f6netimde \u015f\u00fbra (dan\u0131\u015fma ve kat\u0131l\u0131m); d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, gayri me\u015fru (yani hukuka ve ahlaka ayk\u0131r\u0131) zalim y\u00f6netimlere kar\u015f\u0131 direnme hakk\u0131. T\u00fcrk y\u00f6netim tarz\u0131n\u0131n k\u00f6k paradigmalar\u0131 ve Kur\u2019an\u2019daki \u0130sl\u00e2miyet\u2019in temel y\u00f6netim ilke ve kurallar\u0131, ne yaz\u0131k ki tarihsel s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde b\u00f6lgemizdeki despotik Ortado\u011fu y\u00f6netim k\u00fclt\u00fcrleri taraf\u0131ndan zehirlenmi\u015ftir. Bu y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131na, tarih\u00ee s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan ve itiraz eden ayd\u0131n ve bilgin muhalifler korkun\u00e7 bi\u00e7imde susturularak, halk\u0131n \u201c\u00f6\u011frenilmi\u015f \u00e7aresizlik\u201d psikolojisine sokulmas\u0131n\u0131n sonucunda, bu bi\u00e7imde y\u00f6netilme tarz\u0131na bir s\u0131radanl\u0131k ve normallik kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ktidar ve g\u00fc\u00e7 sahiplerinin, insanlar\u0131 ve toplumlar\u0131 \u00e7ok kolay y\u00f6netmek ve onlar\u0131 bir anlamda \u201cazats\u0131z k\u00f6le\u201d haline getirme \u00e7abalar\u0131nda, ne yaz\u0131k ki en b\u00fcy\u00fck destekleyicileri ise din adamlar\u0131 olmu\u015ftur. B\u00f6ylece, iktidar ve g\u00fc\u00e7 sahipleri- din adamlar\u0131 ittifak\u0131n\u0131n \u00fcretti\u011fi Ortado\u011fu k\u00fclt\u00fcrlerinin etkisi alt\u0131ndaki din anlay\u0131\u015f\u0131 \u00fczerinden \u201c\u00e7oban-s\u00fcr\u00fc ili\u015fkisine\u201d dayal\u0131 y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131na bir kutsall\u0131k kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Son s\u00f6z: T\u00fcrkler ve T\u00fcrk Soyu, \u201cs\u00fcr\u00fc\u201d de\u011fildir; iktidar ve g\u00fc\u00e7 sahipleri de \u201c\u00e7obanlar\u0131\u201d de\u011fildir. T\u00fcrkler, ak\u0131l, bilim ve T\u00fcrk T\u00f6resinin \u015fekillendirdi\u011fi bir millet; her d\u00fczeydeki y\u00f6netenler ise (ba\u015fka bir \u015fey olmaya heveslenmeden ve y\u00f6nelmeden) bilimsel, yasal ve ahlaki de\u011ferlere ba\u011fl\u0131 kalmak \u015fart\u0131yla belirli s\u00fcreler i\u00e7inde T\u00fcrklerin sadece \u201cy\u00f6neticileri\u201d olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
G\u00f6kt\u00fcrk Kitabelerine g\u00f6re, T\u00fcrk y\u00f6netim d\u00fc\u015f\u00fcncesi, d\u00f6rt temel k\u00f6k paradigmaya dayanmaktad\u0131r. Bunlardan birincisi, \u201cKut ve T\u00f6re\u201d inanc\u0131; ikincisi, \u201cbilgelik\u201d; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, \u201cKurultay-Kenge\u015f\u201d; d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise haks\u0131z otoriteye kar\u015f\u0131 \u201cDirenme\u201d hakk\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":187,"featured_media":15115,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2],"tags":[2224,437,1664,2223,2222,79],"yoast_head":"\n