![\"\"](\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Ukrayna-bayragi-gonderde.jpg\")
<\/h2>\nAmac\u0131m\u0131z, T\u00fcrk milliyet\u00e7isi ayd\u0131nlardaki ortak tarih\u00ee bilin\u00e7le yo\u011frulmu\u015f kayg\u0131lar\u0131n ve tarih\u00ee f\u0131rsatlar\u0131n ve \u00f6zellikle d\u0131\u015f g\u00fcvenli\u011fin, Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019ya sald\u0131r\u0131s\u0131 \u00fczerinden tekrar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesini sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin jeostratejik ve jeopolitik g\u00fcvenli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan tavr\u0131, duru\u015fu ve hareketi sadece g\u00fcvenlik kurumlar\u0131m\u0131z\u0131 ve siyasi iradeyi ilgilendirmiyor. G\u00fcvenlik kurumlar\u0131na ve siyasete y\u00f6n veren de T\u00fcrk milletinin ortak bilinci ve iradesidir. Bilincin zaman zaman \u00f6n belle\u011fe getirilmesi, hat\u0131rlanmas\u0131, bilenmesi ve g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi de T\u00fcrkiye gibi bir b\u00f6lgede T\u00fcrk Milletinin her ferdinin asla g\u00f6z ard\u0131 edemeyece\u011fi bir husustur. K\u0131saca, niyetimiz \u201cyaz\u0131 olsun sayfa dolsun\u201d de\u011fildir. Konuyla do\u011frudan ilgili alanlar\u0131n uzman\u0131 de\u011filiz ama bir T\u00fcrk olarak da ister istemez \u00e7ok yak\u0131ndan ilgiliyiz.<\/p>\n
Konu ve bu konu \u00fczerinden genel d\u0131\u015f g\u00fcvenlik meselelerini ba\u015fta siyasi iktidar, siyasi partiler, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131, Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131, Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, Mill\u00ee \u0130stihbarat Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131, ekonomiyle ilgili bakanl\u0131klar olmak \u00fczere devletin ilgili kurumlar\u0131, \u00fcniversiteler, d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7iriyorlard\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin bu konularda Osmanl\u0131\u2019dan beri gelen b\u00fcy\u00fck bir tecr\u00fcbesi vard\u0131r. Ancak buna ra\u011fmen ba\u015fta Rusya, ABD, AB, NATO, Ortado\u011fu \u00fclkeleri ile olan ili\u015fkilerde son birka\u00e7 on y\u0131lda ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z bizde kayg\u0131 ve g\u00fcvensizlik de olu\u015fturuyor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye k\u0131sa ve orta vadede do\u011frudan zarar g\u00f6recek, s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekecek bir \u00fclkedir. Ancak uzun vadede durum T\u00fcrkiye\u2019nin stratejik d\u0131\u015f g\u00fcvenli\u011fi ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok alanda f\u0131rsat kap\u0131lar\u0131n\u0131n da a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7tir. Ancak bu kendili\u011finden ve konjonkt\u00fcr\u00fcn bize sunaca\u011f\u0131 bir hediye de\u011fildir. S\u00fcreci y\u00f6netebilmek gerekiyor.<\/p>\n
D\u00fcnya y\u0131llarca s\u00fcrecek yeni bir s\u00fcrece girdi. Herkes \u201cyeni bir so\u011fuk sava\u015f d\u00f6nemi\u201d olarak adland\u0131r\u0131yor ama taraflar ve durumlar\u0131 so\u011fuk sava\u015f y\u0131llar\u0131ndan \u00e7ok farkl\u0131. O y\u0131llarda Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birli\u011fi vard\u0131. D\u00fcnyadaki \u00fclkelerin neredeyse yar\u0131s\u0131 sosyalist ideolojiye ve Rusya\u2019ya sempati duyuyordu. O g\u00fcn\u00fcn \u00c7in\u2019i bug\u00fcn\u00fcn ABD ile boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015fen \u00c7in\u2019i de\u011fildi. AB biraz daha geni\u015flemi\u015f ve \u00fcye say\u0131s\u0131 artm\u0131\u015f olsa da o y\u0131llardaki dinamizmini ve motivasyonunu kaybetmi\u015ftir. Hepsinden \u00f6nce, kom\u00fcnizm ile kapitalizm ve “h\u00fcr d\u00fcnya ile demir perde \u00fclkeleri” aras\u0131nda, ba\u015fka bir\u00e7ok kavramlarla da s\u00fcslenerek \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen so\u011fuk sava\u015f, ideolojik bir sava\u015ft\u0131. Birka\u00e7 y\u0131la kalmaz bu yeni d\u00f6neme yeni bir ad bulunur.<\/p>\n
NATO\u2019nun “g\u0131c\u0131rdamas\u0131, \u00e7at\u0131rdamas\u0131, beyin \u00f6l\u00fcm\u00fc” s\u00fcrecinden NATO\u2019da saflar\u0131n ve kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u00fcrecine ge\u00e7ildi. Rusya\u2019n\u0131n emperyal d\u00fcrt\u00fcs\u00fc ile aya\u011fa kalkma refleksi harekete ge\u00e7ti. “Atlar tepi\u015fir e\u015fek \u00f6l\u00fcr” s\u00fcreci ya\u015fan\u0131yor. B\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin a\u00e7\u0131k, \u00f6rt\u00fcl\u00fc m\u00fccadelesinde 45 milyonluk halk peri\u015fan vaziyette. Ve T\u00fcrkiye tedirgin\u2026 Tedirgin de\u011filse bile teyakkuzda olmas\u0131 gerekir. En az\u0131ndan, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi ve enerji bak\u0131m\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019yi b\u00fcy\u00fck maliyetler bekliyor.<\/p>\n
G\u00fcndelik haber, yorum, de\u011ferlendirme, s\u00f6z sava\u015f\u0131 ve anl\u0131k canl\u0131 ba\u011flant\u0131lardan ve \u00f6zellikle sosyal medyadaki payla\u015f\u0131mlardan etkilenmeden konuyu bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde g\u00f6rebilmek bu ortamda zor. Geni\u015f kitleler s\u0131cak geli\u015fmelerin \u00e7ekicili\u011finden kopamazlar.<\/p>\n
\u0130nsanl\u0131k trajedileri, hik\u00e2yeleri, ahlaki ve vicdani duygular bir s\u00fcre ortal\u0131\u011f\u0131 domine edecektir ama bunlar devletler aras\u0131ndaki stratejik ilgileri ancak bir s\u00fcre g\u00f6lgeler. Duygu bulutlar\u0131 s\u00fcr\u00fcklenip g\u00f6lge da\u011f\u0131l\u0131nca devletlerin hayati \u00e7\u0131karlar\u0131 ve g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesi b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n
ABD halk\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 olan bitenle do\u011frudan ilgili de\u011fildir ve sosyal medyan\u0131n etkisindedir. Rusya’da ise Moskova\u2019n\u0131n birka\u00e7 y\u00fcz kilometre \u00f6tesindekilerin ve u\u00e7suz bucaks\u0131z Sibirya halklar\u0131n\u0131n olan bitenden fazlaca haberi bile yoktur. Hele bu b\u00f6lgelerdeki insanlar, Bat\u0131\u2019n\u0131n Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 uygulad\u0131\u011f\u0131 tarihte e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f geni\u015flik ve derinlikteki ekonomik yapt\u0131r\u0131mlardan da fazlaca etkilenmezler. Ancak \u00e7ocuklar\u0131 askerde olan ailelerin ba\u015fl\u0131ca kayg\u0131s\u0131 olarak kal\u0131r. T\u00fcrk Cumhuriyetlerinin derin bilin\u00e7lerindeki tedirginlik, kayg\u0131, ihtiyat ve de\u011fi\u015ftirilemez g\u00f6z\u00fcken yazg\u0131lar\u0131 da bu vesileyle tekrar \u00f6n belleklerine m\u0131hlan\u0131r.<\/p>\n
Hadise \u00fczerine, kamuoyunda Ukrayna ve Rusya ile ili\u015fkilerimiz ba\u011flam\u0131nda turizm, enerji, g\u0131da ithalat (bu\u011fday, arpa, m\u0131s\u0131r, ay\u00e7i\u00e7e\u011fi \u00e7ekirde\u011fi ve ya\u011f\u0131, soya) ve ihracat\u0131 (taze sebze meyve), savunma sanayii ve \u00fcr\u00fcnleri, \u00f6zellikle savunma sanayii \u00fcr\u00fcnlerinde motor, k\u00f6m\u00fcr gibi alt ba\u015fl\u0131klar konu\u015fuluyor. K\u0131sa vadede bunlar elbette T\u00fcrkiye bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli. \u00d6zellikle g\u0131da konusunda T\u00fcrkiye\u2019nin, t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n 2007-2008 y\u0131llar\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnya g\u0131da krizinden daha a\u011f\u0131r bir maliyet \u00f6demek durumunda kalaca\u011f\u0131, enerji ve g\u0131dada ithalat giderlerimizin artaca\u011f\u0131, turizm gelirlerimizin d\u00fc\u015fece\u011fi s\u00f6ylenebilir. Ancak durum zor da olsa y\u00f6netilebilir olman\u0131n \u00e7ok \u00f6tesinde ve ciddiyette.<\/p>\n
<\/h2>\nBir \u00fclkenin kendisi bak\u0131m\u0131ndan do\u011fru g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ahlaki olarak do\u011fru olmayabilir. Bir devletin hakl\u0131 \u00e7\u0131kar hesaplar\u0131 bir ba\u015fka devletin \u00e7\u0131karlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan haks\u0131z g\u00f6r\u00fclebilir. Konunun g\u00f6zden ge\u00e7irmek istedi\u011fimiz y\u00f6nlerine girmeden \u00f6nce bir hususu hat\u0131rlamakta yarar var: Tarihte ve kendi tarihimizde de \u00f6rnekleri oldu\u011fu gibi her emperyal devlet emperyalist de\u011fildir; her emperyalist devlet de emperyal de\u011fildir. <\/em>Kald\u0131 ki, emperyalizm \u00e7ok geni\u015f ve farkl\u0131 olgular\u0131n da ifadesi olan bir kavramd\u0131r. ABD ve Rusya, emperyal ve emperyalist devletlerdir ama emperyalistlik tarzlar\u0131 birbirinden farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n Putin\u2019in 21 \u015eubat 2022 tarihli uzun konu\u015fmas\u0131, asl\u0131nda bir diktat\u00f6r\u00fcn hayalinden ve niyetinden \u00e7ok bir emperyal devlet akl\u0131 ve stratejisinin ifadesidir. 12 Temmuz 2021 tarihli uzun makalesinde de benzeri bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftu. Bug\u00fcnk\u00fc Ruslarla Ukrainler’in ayn\u0131 k\u00f6kenden, ayn\u0131 dilden ve inan\u00e7tan halklar olduklar\u0131n\u0131, Bat\u0131n\u0131n \u2018b\u00f6l, par\u00e7ala ve y\u00f6net\u2019 stratejisiyle ayn\u0131 kaderi ve trajediyi payla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 ve Bol\u015feviklerin de Ukrayna\u2019y\u0131 yapay olarak olu\u015fturduklar\u0131n\u0131, \u2018Bug\u00fcnk\u00fc modern Ukrayna’n\u0131n, Sovyet d\u00f6neminin \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011funu\u2019<\/em> yazm\u0131\u015ft\u0131. \u2018Rusya, hi\u00e7bir zaman anti-Ukrain olmad\u0131 ve asla olmayacak<\/em>\u2019 diye bitirmi\u015fti. Bir bak\u0131ma ABD, AB ve NATO\u2019yu uyarm\u0131\u015f ve kendi do\u011fal stratejik alanlar\u0131n\u0131, g\u00fcvenli\u011finin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131, bunun tarihsel ve olgulara dayal\u0131 gerek\u00e7elerini ve hatta Bol\u015feviklerin baz\u0131 uygulamalar\u0131n\u0131n da do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. Putin\u2019in makalesinde ve konu\u015fma metninde, emperyal bir devletin \u00f6fkesinin ta\u015fmas\u0131 durumu seziliyor.<\/em><\/p>\n Kendince hakl\u0131d\u0131r.\u00a0Hakl\u0131 olmak izafi bir kavramd\u0131r ve \u00e7o\u011fu kere g\u00fc\u00e7l\u00fc olan hakl\u0131d\u0131r. Uluslararas\u0131 hukuk ve me\u015fruiyetten s\u0131k\u00e7a s\u00f6z edilir ama kastedilen hukuku ve me\u015fruiyeti olu\u015fturanlar da b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerdir. Mutlak hakl\u0131l\u0131k yoktur ve bu hakk\u0131 tescilleyecek bir g\u00fc\u00e7 de yoktur. Binlerce y\u0131ld\u0131r toplumlar\u0131n kendi Tanr\u0131lar\u0131na sadece yalvarmalar\u0131 da bu y\u00fczden \u00e7o\u011fu kere bir sonu\u00e7 \u00fcretmez. Birinin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011fu ve hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131 kendincedir. Benim bakt\u0131\u011f\u0131m a\u00e7\u0131dan onun bak\u0131\u015f\u0131 hatal\u0131d\u0131r, yanl\u0131\u015ft\u0131r, d\u00fc\u015fmancad\u0131r ve hatta ihanettir; yani onun bak\u0131\u015f\u0131 bana dokunur. Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu etmemizin sebebi Rus\u00e7u, Amerikanc\u0131, \u00c7inci, Bat\u0131c\u0131 veya \u0130slamc\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil T\u00fcrk\u00e7\u00fc bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakmakt\u0131r. <\/em><\/p>\n Geleneksel olarak Rusya emperyal bir ak\u0131l ve \u00f6ng\u00f6r\u00fcye (vizyona) sahiptir ve bunun i\u00e7in de hep g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ordu ve silah sanayiine sahip olmay\u0131 \u00f6ncelemi\u015ftir. Biyoloji alan\u0131ndaki, uzay alan\u0131ndaki ilerlemesi de do\u011frudan g\u00fcvenlikle ilgilidir; kabiliyet ve kapasitesini g\u00f6sterme bak\u0131m\u0131ndan ara\u00e7salla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ekonomik b\u00fcy\u00fcme, halk\u0131n refah\u0131, zenginli\u011fi ve refah\u0131 tabana yayma gibi konular ile demokrasi, insan haklar\u0131, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc gibi alanlar g\u00fcvenlik boyutunda ve \u00f6neminde g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. Rus halk\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu da bu geleneksel tavr\u0131 kabullenmi\u015ftir. Sovyet sisteminin \u00e7\u00f6kmesiyle baz\u0131 alanlarda tekelle\u015fen ve uzun bir kom\u00fcnist ge\u00e7mi\u015fi olan bir \u00fclkeden asla beklenmeyen kapitalist oligarklar \u00e7\u0131kmas\u0131 da t\u00fcm d\u00fcnya i\u00e7in yeni bir olgudur. \u0130\u015fin ilgin\u00e7 yan\u0131, Putin\u2019in bu oligarklar\u0131 kendince disipline etmesi ve destek\u00e7ileri durumuna getirmesi, hatta devlet olarak do\u011frudan m\u00fcdahil olmak istemedi\u011fi durumlarda bunlar\u0131n parasal ve silahl\u0131 g\u00fc\u00e7lerini bir\u00e7ok gayr\u0131 nizami harpte kullanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n 1990 \u015eubat\u0131nda, Do\u011fu ve Bat\u0131 Almanya’n\u0131n birle\u015fmesi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Rusya\u2019ya \u2018NATO do\u011fuya do\u011fru bir in\u00e7 bile geni\u015flemeyecek\u2019 diye s\u00f6z verildikten sonra, on d\u00f6rt eski Var\u015fova Pakt\u0131 \u00fcyesi \u00fclke NATO\u2019ya \u00fcye oldu. Rusya\u2019ya verilen s\u00f6zler tutulmad\u0131.<\/em> Rusya\u2019n\u0131n NATO ve AB\u2019ye \u00fcyelik talepleri hep reddedildi. Putin 2000 y\u0131l\u0131nda iktidara geldi\u011finde Rusya\u2019n\u0131n di\u011fer sorunlar\u0131na e\u011fildi ve Bat\u0131\u2019n\u0131n Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 tavr\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Ancak ABD, NATO ve AB s\u00fcrekli Rusya\u2019y\u0131 d\u0131\u015flad\u0131lar. G\u00fcrcistan ve Ukrayna\u2019n\u0131n da NATO \u00fcyeli\u011fi meselesi art\u0131k emperyal Rusya\u2019n\u0131n (Putin\u2019in) sabr\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131rd\u0131. ABD durumu konsolide etmek yerine yang\u0131na k\u00f6r\u00fckle gitti. Alevi harland\u0131rd\u0131.<\/em> K\u00fcresel bar\u0131\u015f i\u00e7in \u015fu hakl\u0131 bu haks\u0131z denilebilir ama taraflar\u0131n g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131nca her iki taraf\u0131n da kendilerince hakl\u0131 stratejik sebepleri var. Ancak bu iki g\u00fcc\u00fcn kendilerince hakl\u0131 m\u00fccadelesinde ezilen di\u011fer milletler ve devletler oluyor. (devam edecek)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" G\u00fcndelik haber, yorum, de\u011ferlendirme, s\u00f6z sava\u015f\u0131 ve anl\u0131k canl\u0131 ba\u011flant\u0131lardan ve \u00f6zellikle sosyal medyadaki payla\u015f\u0131mlardan etkilenmeden konuyu bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde g\u00f6rebilmek bu ortamda zor. Geni\u015f kitleler s\u0131cak geli\u015fmelerin \u00e7ekicili\u011finden kopamazlar.<\/p>\n","protected":false},"author":140,"featured_media":15164,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2,67,69],"tags":[199,576,1566,164,187,2218],"coauthors":[1324],"class_list":["post-15153","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-tehditler","category-yakin-cografya","tag-abd","tag-avrupa-birligi","tag-nato","tag-rusya","tag-turkiye","tag-ukrayna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15153","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/140"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15153"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15153\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15207,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15153\/revisions\/15207"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15164"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15153"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15153"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15153"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=15153"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}So\u011fuk sava\u015f sonras\u0131 artan gerilim<\/h2>\n