{"id":1588,"date":"2018-03-25T19:39:36","date_gmt":"2018-03-25T16:39:36","guid":{"rendered":"http:\/\/misak.millidusunce.com\/?p=1588"},"modified":"2018-04-06T06:45:46","modified_gmt":"2018-04-06T03:45:46","slug":"evrimde-homo-sapiensten-otesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/evrimde-homo-sapiensten-otesi\/","title":{"rendered":"Evrimde homo sapiensten \u00f6tesi"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-1589 aligncenter\" src=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/tarihi_olaylar_evrim-jpg_333242138_1427825379-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/tarihi_olaylar_evrim-jpg_333242138_1427825379-300x225.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/tarihi_olaylar_evrim-jpg_333242138_1427825379-150x112.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/tarihi_olaylar_evrim-jpg_333242138_1427825379-768x576.jpg 768w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/tarihi_olaylar_evrim-jpg_333242138_1427825379.jpg 835w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Hacettepe \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi <em>Prof. Dr. Ali Demirsoy<\/em>,<br \/>\nM\u0130SAK i\u00e7in\u00a0<em>Evrim\u00a0<\/em>ba\u015fl\u0131kl\u0131 dar kat\u0131l\u0131ml\u0131 bir sunum yapt\u0131.<br \/>\nM\u0130SAK edit\u00f6rlerinden Bur\u00e7in \u00d6ner konu\u015fmay\u0131 de\u015fifre etti.<\/p>\n<p><strong>Korkmay\u0131n! Maymundan De\u011fil; Bal\u0131ktan Geldik<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7o\u011fumuz akl\u0131m\u0131z\u0131 \u015fununla bozmu\u015fuz; \u201cMaymundan geldik mi gelmedik mi?\u201d<\/p>\n<p>D\u00fcnyada hi\u00e7bir bilim adam\u0131, \u201cmaymundan geldik\u201d diye bir c\u00fcmle kurmaz. Bundan 3 ay \u00f6nce \u00f6nemli bir dergide bir makale yazd\u0131m; \u201ckorkmay\u0131n maymundan de\u011fil; bal\u0131ktan geldik\u201d dedim; kimseden ses seda \u00e7\u0131kmad\u0131. Bu kitab\u0131n ba\u015f\u0131nda (kendisinin \u201cEvrim\u201d isimli kitab\u0131n\u0131 g\u00f6stererek) bunun bir evrim kitab\u0131 de\u011fil, bu evrimsel mant\u0131k nedir kitab\u0131 oldu\u011fu yaz\u0131yor. Zaten biz \u00e7evreye evrimsel bir mant\u0131kla bakabilseydik; Suriye\u2019deki gibi durumlara girmemize hi\u00e7 gerek kalmayacakt\u0131.<\/p>\n<p>2008 y\u0131l\u0131ndan beri yakla\u015f\u0131k 8000 akademisyene 15-20 g\u00fcnde bir yaz\u0131 g\u00f6nderiyorum. Bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilimsel, baz\u0131lar\u0131 sosyal i\u00e7erikli yaz\u0131lard\u0131r. 2008 y\u0131l\u0131nda Suriye\u2019de neler olaca\u011f\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015f\u0131m; sadece ad\u0131n\u0131 koymam\u0131\u015f\u0131z; neden? Bu benim zeki oldu\u011fum ya da siyasetle ilgili oldu\u011fum i\u00e7in de\u011fil; evrim mant\u0131\u011f\u0131ndan yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m i\u00e7indir.<\/p>\n<p>Evrimin mant\u0131\u011f\u0131 nedir biliyor musunuz? Size basit olarak bir \u015fey anlataca\u011f\u0131m. Evrimsel d\u00fc\u015f\u00fcncenin esas mant\u0131\u011f\u0131; de\u011fi\u015febilirlik, yeniliklere a\u00e7\u0131k olabilme ve yeniden kendini d\u00fczeltebilmedir. \u015eimdi, siz buraya gelip kap\u0131dan i\u00e7eri girdi\u011finizde A idiniz. Ben burada 1-1,5 saat konu\u015ftuktan sonra ayr\u0131laca\u011f\u0131m. E\u011fer siz B olarak buradan \u00e7\u0131kmam\u0131\u015fsan\u0131z \u201cha odun ha siz!\u201d Bir insan girdi\u011fi yerden edindi\u011fi yeni bilgilerle kendini de\u011fi\u015ftiremiyorsa, yenilenemiyorsa, yeni bir ortama uyam\u0131yor ise o evrimle\u015fme kap\u0131s\u0131n\u0131 kapatm\u0131\u015ft\u0131r ve de bunlar geli\u015femezler. Maalesef bu co\u011frafyadaki 58 \u00fclkenin durumu budur.<\/p>\n<p><strong>Neden? <\/strong><\/p>\n<p>Bak\u0131n; bizim sa\u011fl\u0131k bakan\u0131m\u0131z, sofra bezinde yemek yiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Peygamber Efendimiz masada yememi\u015f; sofra bezini kullan\u0131rm\u0131\u015f dolay\u0131s\u0131yla bu s\u00fcnnetmi\u015f! Ya H\u00fb, Allah\u2019tan kork! 1600 y\u0131l ge\u00e7mi\u015f yani, masa icat edilmi\u015f; \u00e7atal-b\u0131\u00e7ak icat edilmi\u015f. \u0130nsan bu kadar kat\u0131, bu kadar de\u011fi\u015fmez olabilir mi?<\/p>\n<p>\u00c7o\u011fumuz ayn\u0131 kimlikten geliyoruz yani, benim de birinci kimli\u011fim T\u00fcrk kimli\u011fi; ikinci kimli\u011fim M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k, 600 y\u0131ll\u0131k \u015fecereme de bakt\u0131m; t\u00fcm ailem T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman ama a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yleyeyim ben M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u00e7o\u011funu be\u011fenmem; d\u00fc\u015f\u00fcncelerini de be\u011fenmem.<\/p>\n<p>Bak\u0131n biz a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 38 \u00fclkeye egemen olduk. Bilmem ka\u00e7 milyon topra\u011f\u0131m\u0131z oldu. Peki, \u015furadan bir \u00e7ocu\u011fumuz kalk\u0131p demez mi \u201cYa H\u00fb! Baba\/dede \u015fu Osmanl\u0131\u2019dan kalan, evimizde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir toplu i\u011fne, bir firkete g\u00f6sterin!\u201d \u015eimdi ben soruyorum sizlere: \u201cVar m\u0131? Yok. Peki, do\u011fru d\u00fczg\u00fcn yaz\u0131l\u0131 herhangi bir \u015fey var m\u0131? Yok. Peki, bir sanat eserimiz, resmimiz var m\u0131? Osman Hamdi Bey\u2019den Allah raz\u0131 olsun. Adam bir tane kaplumba\u011fa terbiyecisi resmini yapt\u0131 da \u00f6v\u00fcn\u00fcyoruz. O da biliyorsunuz; Japon takviminden al\u0131nt\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>Mihenk noktas\u0131n\u0131 do\u011fru koyamazsan\u0131z, gidece\u011finiz y\u00f6n\u00fc bulamazs\u0131n\u0131z. Osmanl\u0131 400 y\u0131l M\u0131s\u0131r\u2019da egemendi. Hadi diyelim; mikroskop yoktu, cerrahi alet yoktu; Allah\u2019tan korkun; uzaydan g\u00f6r\u00fcnen iki tane yap\u0131 var. Biri \u00c7in Seddi, di\u011feri Piramitler\u2026 Bir adam da merak etsin; desin ki \u201c150 ad\u0131m boyu; 75 ad\u0131m eni\u201d. Piramitlerle ilgili Osmanl\u0131\u2019da tek bir c\u00fcmle bile yok maalesef. \u0130nsan\u0131 insan yapan iki \u00f6zellik vard\u0131r; bunlardan biri <em>empatidir<\/em>. Empati, duyguda\u015fl\u0131k demektir. Ba\u015fka birinin duygular\u0131 ile d\u00fc\u015f\u00fcnebilmedir. E\u011fer sizin mal\u0131n\u0131z \u00e7al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ac\u0131 duyuyorsan\u0131z sizin ba\u015fka bir adam\u0131n mal\u0131n\u0131 \u00e7alma \u015fans\u0131n\u0131z yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc siz empatiyi geli\u015ftirmi\u015fsinizdir. Hi\u00e7bir hayvanda empati geli\u015fmemi\u015ftir. Empati yaln\u0131zca insanda geli\u015fmi\u015f olan bir duygudur. Fakat yine de bunu \u015fimdilik e\u011fitimcilere b\u0131rak\u0131yorum. \u0130kincisi ise <em>merakt\u0131r<\/em>. Bir s\u00fcr\u00fc hayvan, oray\u0131 buray\u0131 kurcalar ama s\u0131k\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman ka\u00e7aca\u011f\u0131 yer bellidir. Durup dururken hi\u00e7 getirisi olmayan bir i\u015fe ak\u0131l yorma, yaln\u0131zca insana \u00f6zg\u00fc bir \u015feydir. Merak en \u00f6nemli \u015feydir. Bak\u0131n \u015fimdi d\u00f6n\u00fcyoruz, kendi tarihimize; neyi merak etmi\u015fsiniz siz? \u00d6v\u00fcn\u00fcp duruyoruz; Farabi ile Bir\u00fbni ile bilmem ne ile\u2026 Her \u00e7\u0131kan \u00f6\u011fretim \u00fcyesi \u00f6v\u00fcn\u00fcyor mu? \u00d6v\u00fcn\u00fcyor. Pek\u00e2l\u00e2, siz bu ki\u015filerin hayatlar\u0131n\u0131 incelediniz mi? Bu adamlar\u0131n hepsi Latince, Grek\u00e7e biliyorlard\u0131. \u0130skenderiye K\u00fct\u00fcphanesi yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kitaplar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131. Bunlardan \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n Hatay\u2019a depoland\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenir. Ben ilk defa jeep tutup gittim; Hatay\u2019daki Kel Musa Da\u011f\u0131\u2019nda bu kitaplar\u0131 arad\u0131m; hi\u00e7birini bulamad\u0131m. Hatta orada bir veteriner do\u00e7enti \u201c\u00fczerinde yaz\u0131l\u0131 mu\u015famba olan bir \u015fey varsa paras\u0131na falan bakma benim ad\u0131ma al onu\u201d dedi. Sonra haber geldi; k\u00f6y\u00fcn birinde mu\u015fambaya sar\u0131l\u0131 bir \u015feyler bulunmu\u015f. Ertesi g\u00fcn u\u00e7a\u011fa atlad\u0131m gittim; ke\u015fke ayn\u0131 g\u00fcn gitseydim. \u00c7\u0131kt\u0131m da\u011fa, k\u00f6ye ula\u015ft\u0131m. Orada biri \u201cvalla burada bir meczup var. Da\u011flarda dola\u015f\u0131r. Ma\u011faralar\u0131n i\u00e7inde kat\u0131ra y\u00fckleyip getirmi\u015f, kitaplar\u0131 bulmu\u015f, a\u00e7t\u0131k ki i\u00e7inde mu\u015fambalar falan var. Tuhaf yaz\u0131lar\u0131 da g\u00f6r\u00fcnce bunlar cin peri i\u015fi deyip yakt\u0131k.\u201d dedi. \u201cAdam nerede?\u201d diye sordum; \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6ylediler.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak; bilirsiniz, Emeviler kendi i\u00e7 yaz\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 Latince yap\u0131yorlar; bu adamlar hep bat\u0131 dili \u00f6\u011frenmi\u015f. Gelen kitaplar b\u00f6lgelere da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in o \u00f6v\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinin bir k\u0131sm\u0131, esas\u0131nda o eski ayd\u0131nlanman\u0131n devam\u0131 olarak geliyorlar. Buray\u0131 kapat\u0131yorum.<\/p>\n<p><strong>Evren Hi\u00e7 Yarat\u0131lmad\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Gelelim esas konumuz evrime\u2026<\/p>\n<p>Bundan 13.7 milyar y\u0131l \u00f6nce bug\u00fcnk\u00fc yasalar\u0131n (yani, Newton yasalar\u0131n\u0131n) ge\u00e7erli olmad\u0131\u011f\u0131, bir d\u00f6nemde, kuarklar dedi\u011fimiz yani, bug\u00fcn bile bizim hi\u00e7bir \u015fekilde do\u011fru d\u00fczg\u00fcn g\u00f6zleyemedi\u011fimiz sadece CERN\u2019deki 17-18 milyar dolara yap\u0131lan h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131da izlerini takip etti\u011fimiz, bir ba\u015fka yasalar\u0131n ge\u00e7erli oldu\u011fu bir evren var. Bir \u015fey daha s\u00f6yleyece\u011fim; \u015fu anda ben ve baz\u0131 bilim adamlar\u0131 net olarak \u015funu biliyoruz; <em>evren hi\u00e7 yarat\u0131lmad\u0131; evren hep vard\u0131<\/em>. O 13.7 milyar y\u0131l \u00f6nce yarat\u0131ld\u0131 dedi\u011fimiz evren, esas\u0131nda zaman\u0131n, h\u0131z\u0131n, k\u00fctlenin ve de enerjinin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemdir. Ondan \u00f6nce kuarklar dedi\u011fimiz d\u00f6nem var. \u0130\u015fte bu \u00e7ok y\u00fcksek b\u00fct\u00e7eyle kurulan CERN\u2019in (\u0130svi\u00e7re\u2019nin alt\u0131ndaki h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131n\u0131n) esas ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131, oradaki Tanr\u0131 par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131 dedi\u011fimiz <em>Higgs bozonu<\/em>dur. O da \u015fu, biz 11 tane kuark\u0131n \u00f6zelliklerini biliyoruz ama 1915 y\u0131llar\u0131nda birileri diyor ki \u201cneden bir \u015feyin ba\u015f\u0131 ve sonu olsun? Evren neden yarat\u0131ls\u0131n; hep var olabilir.\u201d Elbette bunlar hep lafta kal\u0131yor. Daha sonra 1975 y\u0131l\u0131nda Higgs denilen bir adam 12. Tanr\u0131 par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131 dedi\u011fimiz par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131, bir makale olarak yaz\u0131yor ama bunu denemesi laz\u0131m. Avrupa Konseyi\u2019ne g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlar; konsey 10 milyar dolar veriyor; sonra bir 7 milyar dolar daha veriyor. Higgs daha sonra bunu aforoz etti. \u00c7\u00fcnk\u00fc Higgs bozonu bulununca, bir kuarktan madde meydana geli\u015fi ve evrenin hep var oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131 ve dinler yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7\u00f6kecekti. Adam\u0131 aforoz ettiler; hatta d\u00fcnya par\u00e7alanacak m\u0131 diye de s\u00f6ylendiler.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131 anlamak herkes i\u00e7in kolay olmayabilir. Bak\u0131n \u015fu renk k\u0131rm\u0131z\u0131 (kitab\u0131n \u00fczerindeki bir rengi g\u00f6stererek), bu renk mavi (su \u015fi\u015fesini g\u00f6stererek) do\u011fru mu? Peki, evrende mavi ve k\u0131rm\u0131z\u0131 diye bir \u015fey var m\u0131? Yok. Mavi nedir? Nanometre d\u00fczeyinde bir \u0131\u015f\u0131k dalgas\u0131, 560 defa titre\u015fiyorsa mavi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, 700 defa titre\u015firse k\u0131rm\u0131z\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Peki, ses var m\u0131? Yok. E\u011fer 20000 defa titrerse bas, 40000 defa titrerse tiz sestir. Is\u0131 da yok. O da enerjinin bir d\u00fczeyidir. Biz bu dalgalar denizi i\u00e7inde yol al\u0131yoruz. \u015eimdi bu dalgalar\u0131n meydana getirdi\u011fi enerji d\u00fczeyleri farkl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in ister istemez canl\u0131n\u0131n bu enerji d\u00fczeylerini \u015fu veya bu nedenle alg\u0131lamas\u0131 gerekiyor. Bu nedenle biz belli boydakilere \u0131s\u0131 demi\u015fiz, di\u011ferlerine ses demi\u015fiz, di\u011ferlerine renk demi\u015fiz.<\/p>\n<p>D\u00fcnyadaki t\u00fcm canl\u0131lar sadece 3 rengi g\u00f6r\u00fcr; mavi, ye\u015fil, k\u0131rm\u0131z\u0131. Peki, neden \u00fc\u00e7 renk? D\u00f6n\u00fcp bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda g\u00f6r\u00fcyoruz ki 4.8 milyar y\u0131l \u00f6nce meydana gelen bug\u00fcnk\u00fc ozon tabakas\u0131ndaki delik yaln\u0131zca 3 rengi ge\u00e7iriyor. Canl\u0131lar di\u011fer dalga boylar\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fcyorlar ki ba\u015fka renkleri geli\u015ftirebilsinler.<\/p>\n<p><strong>Evrim, Bilimsel Ara\u015ft\u0131rman\u0131n ve D\u00fc\u015f\u00fcncenin Lokomotifidir<\/strong><\/p>\n<p>Bizde yaln\u0131z alfa aminoasitler vard\u0131r. Yani biz sadece sol elimizi kullan\u0131r\u0131z; sa\u011f elimizi kullanamay\u0131z. Tutucular diyor ki Allah\u2019\u0131n hikmeti! Ya H\u00fb! 2 tane elin var; ikisini birden kullansan daha \u00e7ok i\u015f yapacaks\u0131n ama sen sadece birini kullan\u0131yorsun. Niye? D\u00fcnyan\u0131n olu\u015fumundaki ilk evrelere d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, oradan ge\u00e7en \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n yaln\u0131zca alfa aminoasit, d-\u015feker. Dolay\u0131s\u0131yla b\u00fct\u00fcn canl\u0131larda yaln\u0131zca alfa aminoasit ve d-\u015feker var.<\/p>\n<p>Eskiler hat\u0131rlar; eskiden hastanelerde bir hastane kokusu olurdu. Mikroorganizmalar\u0131n sadece formaldehit ile \u00f6ld\u00fcr\u00fclebilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr ve t\u00fcm sterilizasyon i\u015flemleri onunla yap\u0131l\u0131rd\u0131. 1950 y\u0131l\u0131nda fark edildi ki 260 nanometrelik bir \u0131\u015f\u0131nla bir canl\u0131 tutulursa \u00f6lm\u00fcyor. O g\u00fcne kadar 260 nanometrelik gaz sal\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc ozon tabakas\u0131 hi\u00e7 bu kadarl\u0131k bir \u0131\u015f\u0131n\u0131 b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131ndan canl\u0131lar ona kar\u015f\u0131 bir diren\u00e7 geli\u015ftiremiyorlar. 1950 y\u0131l\u0131nda bir floresan lamba yap\u0131l\u0131yor; o da 260 nanometre \u0131\u015f\u0131k dalga boyu veriyor.<\/p>\n<p>\u015eimdi a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru inmeye ba\u015fl\u0131yoruz. T\u00fcrkiye, d\u00fcnyadaki tar\u0131m bitkilerinin %30\u2019una yak\u0131n\u0131n ana vatan\u0131d\u0131r. Bademin ilk \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yer neresidir? Bilinmez; \u00e7\u00fcnk\u00fc ak\u015famlar\u0131 \u201cH\u00fb!\u201d \u00e7ekmekten bilime zaman ayr\u0131lmad\u0131. Bademin ilk evrimle\u015fti\u011fi yer Ankara\u2019d\u0131r. \u0130lk nohut ve mercime\u011fin evrimle\u015fti\u011fi yer Tuz G\u00f6l\u00fc civar\u0131d\u0131r. \u0130lk kiraz\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yer, Giresun\u2019dur. Bu\u011fday, arpa, lalenin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 yine T\u00fcrkiye\u2019dedir. Kiraz\u0131 al\u0131p g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler, bize Napolyon kiraz\u0131 olarak geldi. Badem gitti; d\u00fcnya piyasas\u0131n\u0131 ABD kurdu. Tar\u0131m \u00fcr\u00fcn\u00fc \u00fcretiminde sadece Hollanda ge\u00e7en sene 94 milyar dolar tar\u0131m \u00fcr\u00fcn\u00fc ihra\u00e7 emi\u015f; T\u00fcrkiye, 3 milyar dolar ihracat yapm\u0131\u015f. Biliyor musunuz; Hollanda\u2019n\u0131n y\u00fcz \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc Konya\u2019dan k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr; Evrim ve Genetik diye bir \u00fcniversitesi vard\u0131r. Biz b\u00f6l\u00fcmleri kapat\u0131yoruz ama adamlar\u0131n \u00fcniversitesi var. Ben 1973 y\u0131l\u0131nda 3 milyar dolar ihracat yaparken Suudi Arabistan 113 milyar dolar ihracat\u0131 vard\u0131. Suudi Arabistan bir tek i\u011fneyi \u00fcst \u00fcste koyamad\u0131.<\/p>\n<p>Bir \u015fey s\u00f6yleyeyim; biz b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 geli\u015ftirebiliriz. \u015eu anda tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinin %30\u2019unun, t\u0131bbi bitkilerin %15\u2019inin, s\u00fct bitkilerinin bir o kadar\u0131n\u0131n, hepsinin anavatan\u0131y\u0131z. H\u00e2l\u00e2 bu genler burada var. Al\u0131p g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcyor maalesef\u2026 Yol kenarlar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda g\u00f6rebilece\u011finiz radika ad\u0131nda geven gibi bir bitki var. O yedi\u011fimiz lahana, karnabahar, iceberg, marul vs. hepsi bu radikan\u0131n evrimle\u015fmi\u015f halidir. Birileri de tutturmu\u015f, Cebrail yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131 bir \u015fey indiriyor; siz bir \u015fey yapamazs\u0131n\u0131z diyor. Yani, bu d\u00fc\u015f\u00fcnce bizim \u0130slam \u00fclkelerini t\u00fcmden yok etmeye y\u00f6neliktir. Oysa evrim, bilimsel ara\u015ft\u0131rman\u0131n ve d\u00fc\u015f\u00fcncenin lokomotifidir.<\/p>\n<p><strong>2035 Kehaneti<\/strong><\/p>\n<p>Evrime tam olarak girmeden \u00f6nce d\u00fc\u015f\u00fcncelerime kat\u0131l\u0131n ya da kat\u0131lmay\u0131n ama size bir kehanette bulunay\u0131m; en ge\u00e7 2035 y\u0131l\u0131nda, e\u011fer \u00f6nemli tedbirler al\u0131nmazsa; d\u00fcnya, tarihinde g\u00f6rmeyece\u011fi son derece korkun\u00e7 olaylara sahne olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Sadece 1.5 milyar insan\u0131n Hindistan\u2019dan g\u00f6\u00e7 etmesi bekleniyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Hindistan\u2019da nehirler kuruyor. En b\u00fcy\u00fck darbeyi alacak olan \u00fclkeler, Hindistan, \u0130ran, T\u00fcrkiye, Yunanistan ve \u0130spanya. \u0130nsan haklar\u0131ym\u0131\u015f, adaletmi\u015f, bunlar\u0131 ge\u00e7in siz. A\u00e7 insan\u0131n hi\u00e7bir zaman adalet duygusu vs. olamaz. Bu kay\u0131ktan ilk at\u0131lacak olanlar M\u00fcsl\u00fcmanlar olacakt\u0131r. Duyuyor musunuz duymuyor musunuz biliyorum ama zaten bunlar\u0131n ayak sesleri geliyor. Benim s\u00fclalem 600 y\u0131ld\u0131r M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011fu i\u00e7in bunlar\u0131 korumak da benim g\u00f6revim. Bununla bizi yok edecekler. \u0130nsanl\u0131\u011fa hi\u00e7bir katk\u0131s\u0131 olmayan, bu kadar ba\u011fnaz, bu kadar elinde imk\u00e2n oldu\u011fu halde \u00fcretemeyen bir toplulu\u011fu, bu kay\u0131k kald\u0131rm\u0131yor ve kay\u0131ktan at\u0131laca\u011f\u0131z. Evrim, esasen bunun mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor: neden at\u0131lacaks\u0131n\u0131z? Evrim\u2019de esasen geli\u015fme \u00e7abas\u0131 g\u00f6steren, bir \u015feyin \u00fczerine ba\u015fka bir \u015feyler koyabilenler ayakta kal\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eu ana kadar d\u00fcnyada 100 milyon canl\u0131 meydana gelmi\u015f. Bunlardan yaln\u0131zca %4\u2019\u00fcn\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyor musunuz? Geri kalan\u0131 yok olup gitmi\u015f \u00e7\u00fcnk\u00fc geli\u015femeyen, yenile\u015femeyen, yeniliklere uymayanlar evrime g\u00f6re yok olur gider. Biz de bunlardan biriyiz.<\/p>\n<p>Ben Darwin\u2019i hi\u00e7 kullanmam. Kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda baz\u0131 damgalar yersiniz; kom\u00fcnist gibi ateist gibi\u2026 Fakat burada bunu s\u00f6ylemek zorunday\u0131m; Darwin diyor ki \u201cOlanaklar darald\u0131\u011f\u0131 an, ger\u00e7ek \u00e7at\u0131\u015fma ortaya \u00e7\u0131kar.\u201d \u015eu anda d\u00fcnyadaki 22 element bitti. Biliyor musunuz, biz Suriye\u2019deki at izi, it izi tart\u0131\u015fmalar\u0131yla u\u011fra\u015f\u0131rken \u00c7in bundan 15 g\u00fcn \u00f6nce 30 milyon dolarl\u0131k bir uydu projesini g\u00fcndeme getirdi ve aya gidiyorlar. Peki, neden gidiyorlar? Lityum getirmek i\u00e7in\u2026 \u00c7\u00fcnk\u00fc burada lityum bitti. Suda, enerjide, tar\u0131m alanlar\u0131nda sorun var. \u00c7at\u0131\u015fma ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Burada, bilimsel katk\u0131 sunan, de\u011fi\u015febilen, geli\u015febilen insanlara yer var. Bu yazd\u0131\u011f\u0131m kitab\u0131n ad\u0131 \u201cEvrim\u201d de\u011fil; A olarak girdi\u011finiz yerden B olarak \u00e7\u0131kabilmenizin ad\u0131d\u0131r. De\u011fi\u015femezseniz, yeniliklerin \u00fczerine bir \u015feyler koyamazsan\u0131z; yok olacaks\u0131n\u0131z diyorum burada.<\/p>\n<p><strong>Bu \u00dclke Al\u0131nd\u0131 ve Sat\u0131ld\u0131 <\/strong><\/p>\n<p>\u015eimdi bana (dinleyicilerden birini g\u00f6stererek) akl\u0131n\u0131za gelen -sa\u00e7ma veya de\u011fil- herhangi bir soru sorman\u0131z\u0131 istiyorum.<\/p>\n<p><em><strong>Dinleyici:<\/strong><\/em> Hocam, bu evrim meselesinde \u00f6zellikle son d\u00f6nemde \u00e7ok g\u00fcndeme gelen bir konu. \u0130ktidar da bununla \u00e7ok u\u011fra\u015f\u0131yor hatta birka\u00e7 lise m\u00fcd\u00fcr\u00fc \u00e7\u0131k\u0131p \u201cbenim oldu\u011fum okulda evrim konu\u015fulamaz, tart\u0131\u015f\u0131lamaz.\u201d dedi. Bu \u00e7at\u0131\u015fma genellikle bizim topluma \u015f\u00f6yle yans\u0131t\u0131l\u0131yor; \u0130slamiyet, evrime kar\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><em><strong>Demirsoy:<\/strong><\/em> Siz hi\u00e7 Kur\u2019an okudunuz mu?<\/p>\n<p><em><strong>Dinleyici:<\/strong><\/em> Okudum.<\/p>\n<p><em><strong>Demirsoy:<\/strong><\/em> Beni ateist olarak damgalad\u0131klar\u0131 i\u00e7in ben Kur\u2019an, Tevrat ve \u0130ncil\u2019i a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 ezbere bilirim. Bir defa Kur\u2019an\u2019\u0131n evrimle alaca\u011f\u0131 verece\u011fi yoktur. O do\u011frudan do\u011fruya Tevrat\u2019tan al\u0131nmad\u0131r.<\/p>\n<p><em><strong>Dinleyici:<\/strong><\/em> Ben de oraya gelmek istiyorum. D\u00fcnya tarihine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, Darwin\u2019den \u00e7ok daha \u00f6nce pek \u00e7ok \u0130slam \u00e2liminin ilkel boyutta evrimle ilgilendi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p><em><strong>Demirsoy:<\/strong><\/em> \u0130brahim Hakk\u0131 hazretleri\u2026<\/p>\n<p><em><strong>Dinleyici:<\/strong><\/em> En az\u0131ndan benim g\u00f6zlemledi\u011fim \u015fu, \u0130slam toplumlar\u0131n\u0131n evrime kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, bat\u0131yla ileti\u015fime ge\u00e7ilmesinden sonra ba\u015fl\u0131yor. Bat\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden ki\u015fi ne kadar besleniyorsa o kadar yobazla\u015f\u0131yor. Bu konuda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/p>\n<p><em><strong>Demirsoy:<\/strong><\/em> \u015eimdi, Hacettepe \u00dcniversitesi\u2019nin internet sitesi bug\u00fcne kadar 6 milyon kez t\u0131klanm\u0131\u015f. Ben, 1.5 milyon kere t\u0131klanm\u0131\u015f\u0131m. Merak ettim; bu kadar b\u00fcy\u00fck bir bilim adam\u0131 de\u011filim; 1.5 milyon t\u0131klaman\u0131n bir nedeni olmal\u0131. Sonra bir \u015fey fark ettim; Adnan Oktar (Harun Yahya)\u2026 Harun kimdir? Musa peygamberin yard\u0131mc\u0131s\u0131d\u0131r. Yahya kimdir? Hristiyanl\u0131\u011f\u0131 yaymakla m\u00fckellef olan insand\u0131r. Sen M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n pe\u015findeysen takma ismini Ali Osman koy, Muhammed Ali koy. Neden Harun Yahya koyuyorsun? \u00c7\u00fcnk\u00fc ikisi de bu iki dini yaymakla m\u00fckellef olan ki\u015filerdir. Nitekim G\u00fcney Kore de ayn\u0131 te\u015fkilatlanmay\u0131 yapt\u0131; \u015fimdi orada n\u00fcfusun %42\u2019si kendi dinini b\u0131rak\u0131p Hristiyanla\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Bir \u015fey daha s\u00f6yleyeyim; benim Evrim ad\u0131nda, \u00e7ok da \u00f6v\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm bir kitab\u0131m var; 1200 sayfad\u0131r ve bu tart\u0131\u015fmay\u0131 ba\u015flatan bir kitapt\u0131r. H\u00e2l\u00e2 molek\u00fcler biyolojideki birka\u00e7 yeni bilgiler hari\u00e7 d\u00fcnyan\u0131n en iyi kitab\u0131d\u0131r. Biliyor musun, bana bir \u0130slam bankas\u0131 geldi; \u201cBu d\u00fc\u015f\u00fcncelerinizi aynen muhafaza edin ama giri\u015fe bir ayet yahut hadis yaz\u0131n; 100 y\u0131ll\u0131k \u00f6\u011fretim \u00fcyesi maa\u015f\u0131n\u0131 taraf\u0131n\u0131za \u00f6deyelim\u201d dediler. Yaz\u0131 da verdiler; ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131zda kullan\u0131lmak \u00fczere diye\u2026 O zaman\u0131n paras\u0131yla Bah\u00e7elievler\u2019de 100 bin dolara iyi bir ev al\u0131n\u0131yor; bana 1.5 milyon dolar teklif ettiler. \u0130lgili yerlere gittim: \u201cBak\u0131n, bana 1.5 milyon dolar teklif ettiklerine g\u00f6re ba\u015fkalar\u0131na 5-10 bin dolar teklif ederler. Bu \u00fclkede 2 bin dolara sat\u0131lacak \u00e7ok adam vard\u0131r.\u201d dedim. Adam dedi ki \u201cama ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131zda kullan\u0131lmak \u00fczere demi\u015fler\u201d. Bir bakt\u0131m; ger\u00e7ekten de \u00f6yle; su\u00e7 olu\u015fmuyormu\u015f. Dolay\u0131s\u0131yla bu \u00fclke al\u0131nd\u0131, sat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Bak\u0131n, d\u00fcn kitap fuar\u0131ndayd\u0131m; imza g\u00fcn\u00fcnde\u2026 Son derece \u015f\u0131k giyimli k\u0131zlar gelip \u201cHocam, biz sana tap\u0131yoruz.\u201d diye Harun Yahya\u2019n\u0131n \u0130ngiliz Oyunlar\u0131 diye hacimli bir kitab\u0131n\u0131 getirdiler. O kitab\u0131, 200-300 bin liradan a\u015fa\u011f\u0131 basamazs\u0131n\u0131z. \u0130nan\u0131lmaz; 600 gramajl\u0131 bir kitap\u2026\u00a0 Pek\u00e2l\u00e2, benim pe\u015fime neden d\u00fc\u015fm\u00fcyor bu T\u00fcrk G\u00fcvenlik Kuvvetleri; bu adam\u0131n ticareti, i\u015fyeri yok. 30 tane k\u0131z\u0131 al\u0131p sabahtan havuza giriyor, y\u0131kan\u0131p her konu\u015fman\u0131n sonunda Ali Demirsoy b\u00f6yle dedi, s\u00f6yleyip s\u00f6yleyip sonunda \u201chadi k\u0131z\u0131m bir daha Ankara havas\u0131\u2026\u201d Me\u011fer onlar t\u0131klan\u0131rken ben de t\u0131klan\u0131yormu\u015fum.<\/p>\n<p>\u015eimdi, \u015fu var: ben evrimin orta \u00f6\u011fretimden kald\u0131r\u0131lmas\u0131na \u00e7ok da b\u00fcy\u00fck tepki g\u00f6stermiyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc zaten anlat\u0131lm\u0131yordu. Neden biliyor musunuz? \u00c7\u00fcnk\u00fc evrimi anlatabilmek i\u00e7in \u00f6nce \u00e7ok iyi bir fizik, sonra kimya, sonra jeoloji sonra da biyoloji bilmek gerekiyor ve ne yaz\u0131k ki b\u00f6yle bir adam yok. Televizyonlara \u00e7\u0131kan adamlar\u0131 da d\u00e2hil edersek T\u00fcrkiye\u2019de evrimi hakk\u0131yla bilen 10 ki\u015fi yoktur. Ben, bu kadar zenginli\u011fin \u00fczerinde oturup da hi\u00e7bir \u015fey \u00fcretemeyen bir millet konumuna d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz i\u00e7in \u00e7ok ac\u0131yorum. Getirip g\u00f6t\u00fcr\u00fcp bunu dine ba\u011flaman\u0131n da bir anlam\u0131 yok asl\u0131nda. B\u0131rak\u0131n, dogma bir tarafta kals\u0131n. Ben bilimsel \u015feyleri dinle a\u00e7\u0131klamaya kalkmam. Bu, bu \u00fclkeye en b\u00fcy\u00fck ihanettir. Bu kadar potansiyeli biz yok ettik. \u015eu anda al\u0131nan kararlar y\u00fcz\u00fcnden, 30 y\u0131l sonra elektronik tahsili yapm\u0131\u015f I\u015e\u0130D\u2019ciler bu \u00fclkeye gelecek.<\/p>\n<p><strong>Evrim Size Bir Se\u00e7enek Sunar<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>Dinleyici:<\/strong><\/em> Say\u0131n hocam, te\u015fhis \u00e7ok do\u011fru. Peki, bu memlekette tedavi ne olacak? Yani, bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnceyi att\u0131k, \u00fcretimi bertaraf ettik, bir \u015fekilde 2035 diyorsunuz; ben 2023 itibariyle bir \u015feyler bekliyorum daha da k\u00f6t\u00fcmserim.<\/p>\n<p><em><strong>Demirsoy:<\/strong><\/em> 2035 k\u0131sm\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klay\u0131m. D\u00fcnyada \u00f6nde gelen 2000 profes\u00f6r, Uluslararas\u0131 \u0130klim Platformu denilen bir platform kurdular. Peki, bu \u00f6ng\u00f6r\u00fc neden Hindistan\u2019dan ba\u015flad\u0131 diye de sorabilirsiniz. Hindistan\u2019da adam\u0131n biri 1964\u2019ten bu yana her sene gidip ayn\u0131 tarihte ayn\u0131 yerde ayn\u0131 saatte ayn\u0131 a\u00e7\u0131dan foto\u011fraf \u00e7ekiyor. Bu 2000 bilim adam\u0131 bu foto\u011fraflar\u0131n fark\u0131na var\u0131yor. Foto\u011fraflar\u0131 inceleyip bir projeksiyon \u00e7izdiler ve g\u00f6rd\u00fcler ki 2035\u2019te buzullar kalm\u0131yor.<\/p>\n<p>Ben 22 y\u0131l hayvan otlatt\u0131m. Hayvan\u0131 3 defa ge\u00e7irdi\u011finiz \u00e7al\u0131l\u0131ktan 4. defa ge\u00e7iremezsiniz. Deneyerek, ya\u015fayarak \u00f6\u011frenme e\u015feklere mahsustur; ya\u015famadan \u00f6\u011frenme insanlara mahsustur. Evrim, bir \u015feyin ya\u015famadan \u00f6\u011frenilmesini ve tahmin edilmesini \u00f6\u011fretir. Evrim bilimi, \u00f6neri getirir; ister uygula ister uygulama. O size bir yol g\u00f6sterir; se\u00e7enek getirir.<\/p>\n<p><strong>Kur\u2019an\u2019\u0131n Evrimle Bir Problemi Yok <\/strong><\/p>\n<p><em><strong>Dinleyici:<\/strong><\/em> Peki, kutsal kitab\u0131m\u0131z Kur\u2019an\u2019\u0131n evrimle bir ili\u015fkisi yoktur demek, halk\u0131 ayd\u0131nlatmak i\u00e7in fena bir \u015fey de\u011fil herhalde, \u00f6yle de\u011fil mi?<\/p>\n<p><em><strong>Demirsoy:<\/strong><\/em> Bu \u00fclkede \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinin yapabilece\u011fi en b\u00fcy\u00fck yarar olur. Kur\u2019an\u2019daki bir\u00e7ok ayeti bug\u00fcnk\u00fc konjonkt\u00fcrde kullanamazs\u0131n\u0131z. Do\u011fru de\u011fil bu. \u00d6rne\u011fin; Ashap 50. ayeti nas\u0131l kullanacaks\u0131n\u0131z, Maide 33\u2019\u00fc nas\u0131l kullanacaks\u0131n\u0131z? O nedenle, b\u00fct\u00fcn dinlerde olan yalan s\u00f6ylemeyin, \u015funlar\u0131 yapmay\u0131n, iyilikleri g\u00f6steren ayetler manzumesi vard\u0131r; al\u0131p bunlar\u0131 kullan\u0131r\u0131z ama bunun ilelebet kullan\u0131lmas\u0131 demek, sizin yok olu\u015funuz anlam\u0131na gelir. Bu nedenle \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinden beklenen en \u00f6nemli \u015fey \u015fudur; l\u00fctfen \u015fu din i\u015fini, bilim i\u015fine getirip kar\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131n. Bunlar farkl\u0131 \u015feylerdir; y\u00f6ntemleri farkl\u0131d\u0131r Bilim, \u00f6l\u00e7\u00fclebilir, tekrarlanabilir, yanl\u0131\u015flanabilir \u015feylerle konu\u015fan insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><em><strong>Dinleyici:<\/strong><\/em> Bunda hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe yok ama siz de s\u00f6ylediniz konu\u015fman\u0131z\u0131n aras\u0131nda Kur\u2019an\u2019\u0131n evrimle problemi yok. Demek ki insanlar\u0131 ikna etmek i\u00e7in bunu s\u00f6ylemenin bir zarar\u0131 yok. Yani, Kur\u2019an\u2019\u0131n evrimle bir problemi yok; Hristiyanlar\u0131n evrimle problemi var; Tevrat\u2019\u0131n evrimle problem var ve bizimkiler de Tevrat\u2019\u0131n ve papazlar\u0131n pe\u015finden gidiyor.<\/p>\n<p><em><strong>Dinleyici:<\/strong><\/em> Hocam, Tevrat deyince\u2026 As\u0131l Tevrat bir dogma ve Yahudiler y\u00f6netiyorlar ama onlar \u00e7a\u011fa \u00e7ok \u00e7abuk adapte oluyorlar. Bilimde en iler onlar. Bu nas\u0131l bir \u00e7eli\u015fki?<\/p>\n<p><em><strong>Demirsoy:<\/strong><\/em> Onlar, neden \u015fehirlere kocaman bir meydan yap\u0131p ortas\u0131na bir tane de direk dikerler biliyor musunuz? B\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 bir araya getirmek i\u00e7in. \u015eimdi Tevrat, bunlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan meydan\u0131n ortas\u0131ndaki direk gibidir. 350 tane Nobel alm\u0131\u015f bir Yahudi\u2019den \u201cben Tevrat\u2019tan feyz ald\u0131m\u201d gibi bir s\u00f6ylem hi\u00e7 duydunuz mu? \u00d6yle bir \u015fey yok. Tevrat onlarda sembol. Nas\u0131l ki siz anne-baban\u0131z\u0131n resmini koyup belli zamanda toplan\u0131p bir camia olu\u015fturursan\u0131z; Tevrat da onlar i\u00e7in \u00f6yle. Bizde \u00f6yle de\u011fil ki\u2026 Bizde y\u00f6netim \u015fekli\u2026 Buradan \u00e7ok ilgin\u00e7 \u015feyler \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>Zaman\u0131nda rekt\u00f6rlere birer tane mektup yazd\u0131m. \u201cBa\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc konusunda yanl\u0131\u015f yap\u0131yorsunuz\u201d dedim. \u00c7\u00fcnk\u00fc ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc bir insan\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr; ister takar, ister takmaz ama \u015fu var; \u00fcniversite A olarak girdi\u011finiz yerden B olarak \u00e7\u0131k\u0131lan yerin ad\u0131d\u0131r. E\u011fer bir ki\u015fi ben ba\u015f\u0131m\u0131 \u00f6rt\u00fcyorum ve Kur\u2019an\u2019daki ilkelere s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131m, de\u011fi\u015fmeyece\u011fim derse o zaman ben ona neden miras hukukunu anlatay\u0131m? Kad\u0131nlara benim gayr-\u0131 menkul vermemem laz\u0131m. 40 miskal kazan\u0131p 2,5 miskal zek\u00e2t vereceksin. O zaman ben KDV\u2019yi de anlatamam. \u015eahitli\u011fe geldi\u011fin zaman, kad\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcremezsin vs. O zaman nas\u0131l olacak? E\u011fer oraya gelen biri benim inanc\u0131ma g\u00f6re senin anlatt\u0131klar\u0131n yanl\u0131\u015ft\u0131r derse; o zaman \u00fcniversiteler bo\u015funa i\u015fgal ediliyor demektir. Rekt\u00f6rlere bu \u015fekilde anlat\u0131n diye yazd\u0131m. O zaman ben dekand\u0131m. Biliyor musunuz, Asliye hukukta mahkeme yap\u0131ld\u0131; Y\u00d6K\u2019\u00fc ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc ile ilgili mahkemeye verdiler. Atat\u00fcrk \u0130nk\u0131laplar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nde yer alan do\u00e7entler, profes\u00f6rler vs. varken bilirki\u015fi olarak beni g\u00f6sterdiler. Gittim; Y\u00d6K\u2019\u00fcn avukatlar\u0131 bir tarafa, ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc savunan avukatlar di\u011fer tarafa dizilmi\u015fler. Yarg\u0131\u00e7 \u201cY\u00d6K taraf\u0131ndan bilirki\u015fi olarak atand\u0131n\u0131z; d\u00fc\u015f\u00fcncelerinizi s\u00f6yleyin\u201d dedi. \u201cD\u00fc\u015f\u00fcncelerimi s\u00f6ylemeden \u00f6nce k\u0131sa bir a\u00e7\u0131klama yapabilir miyim\u201d dedim; izin \u00e7\u0131k\u0131nca dedim ki \u201cBen biyolo\u011fum canl\u0131lar \u00e2lemini inceleyen bir bilim adam\u0131y\u0131m. Benim \u00f6zel konum, zooloji; daha da \u00f6zel bir konum var, b\u00f6ceklerle; daha da \u00f6zel konum var, \u00e7ekirgelerle ilgilenirim. D\u00fcnya beni, \u00e7ekirge uzman\u0131 olarak tan\u0131r; ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc uzman\u0131 olarak de\u011fil. E\u011fer 28 \u00fcniversitede Atat\u00fcrk \u0130nk\u0131laplar\u0131 Enstit\u00fcleri\u2019nde bu kadar profes\u00f6r, do\u00e7ent varken bug\u00fcn ben ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc uzman\u0131 olarak bu mahkemeye bildirilmi\u015fsem bu \u00fclkenin ba\u015f\u0131na daha \u00e7ok bela gelir.\u201d dedim. H\u00e2kim k\u0131rm\u0131z\u0131 dosyalar\u0131 ald\u0131 masaya att\u0131. M\u00fcba\u015fir dedi ki \u201cHocam, bir kahve i\u00e7mek isterseniz buyurun d\u0131\u015far\u0131ya\u201d. \u0130\u015fte bu i\u015fler, b\u00f6yle i\u015fler\u2026<\/p>\n<p><strong>Mutasyon ve Evrim \u0130li\u015fkisi<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>Dinleyici:<\/strong><\/em> Hocam bir soru daha sormak istiyorum. Asl\u0131nda teknik bir \u015fey sormak istiyorum. Genetik materyalin evrimi konusunda bizde hep \u015f\u00f6yle bir \u015fey var; mutasyonlardan sonra devam etmez gibi bir alg\u0131 var. Bu genetik materyalin evrimi konusunu basit\u00e7e bize \u00f6zetleyebilir misiniz?<\/p>\n<p><em><strong>Demirsoy:<\/strong><\/em> Bu konu %100 olarak bilinen bir \u015feydir. E\u011fer bir \u015feyde mutasyon meydana gelirse mutlaka bir anormallik meydana gelmi\u015f demektir. 100 mutasyonun 99\u2019u o g\u00fcn\u00fcn ko\u015fullar\u0131nda anormaldirler. Yaln\u0131z, 3 \u00e7e\u015fit mutasyon vard\u0131r. Bizde 32 bin gen vard\u0131r; bunlardan 6 bini i\u015f g\u00f6r\u00fcr. Bir mutasyon meydana gelir ve sizin oksijen alma mekanizman\u0131z\u0131 kilitler; sonunda \u00f6l\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Bir mutasyon vard\u0131r; \u00f6rne\u011fin sizin k\u00fck\u00fcrtl\u00fc bir ortamda oksijen alman\u0131z\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftiren bir mutasyondur ama ortada k\u00fck\u00fcrt olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in zarar\u0131n\u0131 ya da faydas\u0131n\u0131 bilemeyiz. Bunlara n\u00f6tr mutasyon deriz. Bir de yararl\u0131 mutasyon vard\u0131r. Diyelim ki dehidrogenaz enzimi alkol i\u00e7meyi kuvvetlendirir. E\u011fer bu enzimi kuvvetlendiren bir mutasyon meydana gelmi\u015fse adam kiloyla rak\u0131 i\u00e7er bir \u015fey olmaz ama Japonlarda bu enzim etkili de\u011fildir; adam bit kadar i\u00e7er ve sarho\u015f olur.<\/p>\n<p>Bizde bir s\u00fcr\u00fc sakl\u0131 mutasyon var. 1970\u2019li y\u0131llarda Ankara\u2019da k\u00fck\u00fcrtl\u00fc havada dola\u015f\u0131l\u0131rd\u0131. \u0130nsanlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 a\u011f\u0131zlar\u0131nda maskele dola\u015f\u0131rlard\u0131, bir k\u0131sm\u0131 nefes alamazd\u0131, bir k\u0131sm\u0131 da t\u00fcrk\u00fc s\u00f6yleyerek gezerdi. Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc siz \u00c7orum\u2019dan gelmi\u015fseniz ve Ankara\u2019n\u0131n bu kirli havas\u0131na girmi\u015fseniz; sizde daha \u00f6nce yararl\u0131 bir mutasyon varsa k\u00fck\u00fcrtl\u00fc havada oksijen almada zorlanm\u0131yorsunuz. Ancak sakl\u0131 mutasyon meydana gelmi\u015fse \u00c7orum\u2019da hi\u00e7bir faydas\u0131 yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc hava zaten temiz ama buraya girdi\u011finiz andan itibaren o sakl\u0131 mutasyon devreye giriyor ve sizin oksijen alman\u0131z\u0131 g\u00fc\u00e7lendiriyor. O zaman yararl\u0131 mutasyon oluyor.<\/p>\n<p>Bununla ilgili bir \u00f6rnek daha verip kapataca\u011f\u0131m. Leder Beh Deneyi, Nobel ald\u0131. Son derece basit bir deney. Bu deneyde; bir tane bakteri al\u0131nd\u0131 (bakteriler anas\u0131z babas\u0131z \u00e7o\u011falabilir) ve \u00e7o\u011faltt\u0131\u011f\u0131nda birbirinin ayn\u0131 yavrular\u0131 meydana getirdi\u011fi g\u00f6zlendi. Bu bakterilerden 100 bin tane \u00fcretti. Bunun \u00fczerine iyi ortam da kurdu; birine penisilin koydu di\u011ferine ba\u015fka bir \u015fey koydu. Bir taraftan di\u011fer tarafa ge\u00e7i\u015f olam\u0131yor. Bunun i\u00e7in bir damga yapt\u0131. Yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131 damgay\u0131 bast\u0131 her bir b\u00f6l\u00fcme. 2 g\u00fcn sonra bir bakt\u0131; ilk b\u00f6lmede 100 bin koloni duruyor. \u0130kincisinde koloniden 2 ki\u015fi sa\u011f kalm\u0131\u015f di\u011ferleri \u00f6lm\u00fc\u015f; \u00f6b\u00fcr\u00fcnde ba\u015fka bir \u015fekilde sonu\u00e7 elde edilmi\u015f. Buradan anla\u015f\u0131l\u0131yor ki ba\u015ftaki sona gidece\u011fim diye mutasyon yapm\u0131yor. Do\u011fa akl\u0131 ge\u00e7miyor; rastgele yap\u0131yor, yeni bir ortam olunca orada yararl\u0131 mutasyon yerine ge\u00e7iyor e\u011fer herhangi bir ortama ge\u00e7miyorsa n\u00f6tr mutasyon oluyor; e\u011fer ilk durumda \u00f6l\u00fcm meydana getiriyorsa zararl\u0131 mutasyon oluyor.<\/p>\n<p><em><strong>Dinleyici:<\/strong><\/em> Mutasyon en basit haliyle ne demektir?<\/p>\n<p><em><strong>Demirsoy:<\/strong><\/em> \u015e\u00f6yle s\u00f6yleyelim. Ahmet Ercilasun diyoruz. Ahmet\u2019in ba\u015f\u0131na bir M koydu\u011fumda Mahmet oluyor. Yeni bir adam olabilir mi? Olur, n\u00fcfusa gitti\u011fimde yeni bir kimlik al\u0131r\u0131m yeni birisi olur. Mutasyon budur.<\/p>\n<p>Evrim\u2019i i\u00e7inde ufak bir matemati\u011fi olan bir \u015fekilde anlatay\u0131m. Nefes ald\u0131\u011f\u0131mda oksijeni, h\u00fccremden al\u0131p i\u00e7erisine ge\u00e7iren bir molek\u00fcl var. Ona sitokrom jack molek\u00fcl\u00fc diyoruz. Sitokrom\u2019a, 100 tane boncuktan olu\u015fan bir tespih diyelim ama bu boncuklar\u0131n rengi 20 tane. 20 \u00e7e\u015fit boncuktan 100\u2019l\u00fck tespih dizeceksiniz. Bunun olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 20 \u00fczeri 100\u2019d\u00fcr. Yani, istedi\u011finiz bir elementi yapabilmeniz i\u00e7in b\u00fct\u00fcn evrendeki atomlar kadar bir tespih dizseniz o arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bulamayabilirsiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck. Tutucu kesim buna Allah\u2019\u0131n hikmeti diyor. Ali Demirsoy sen dizebilir misin diye sorsa biri, dizemem derim. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck bir \u015fansla meydana gelir. Ne zaman meydana gelir? Maymunlara sitokrom jack analizini yap\u0131yoruz, 100 tanesinden bir tanesi farkl\u0131 54. o kadar \u00e7ok benziyoruz.<\/p>\n<p>\u015eimdi, dikkat edin. Siz bir odaya 20 \u00e7uval farkl\u0131 boncuk koydunuz. Birisine dediniz ki (karanl\u0131ksa g\u00f6ren birini, ayd\u0131nl\u0131ksa g\u00f6rmeyen birini g\u00f6nderiyorsunuz) bana 100\u2019l\u00fck bir tespih diz. Rastgele farkl\u0131 \u00e7uvallardan boncuklar\u0131 al\u0131p bir tespih diziyor. D\u0131\u015far\u0131da bir bak\u0131yorsun; yan yana 2\u2019si k\u0131rm\u0131z\u0131, 2\u2019si mavi vs. sadece 54. farkl\u0131. Diyorsun ki \u201co\u011flum, sen peygamberlerden daha ulv\u00ee bir adams\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00a0\u015fansla bunlar\u0131 yan yana dizme ancak peygamberlerin i\u015fidir.\u201d Sonra bir tane daha dizmesini istiyorsun. Getiriyor bak\u0131yor yine ayn\u0131; sadece 54. farkl\u0131. Peki, biz maymunla bu kadar k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u015fansla m\u0131 akrabay\u0131z? Size s\u00f6yleyeyim; biz hi\u00e7bir zaman maymundan meydana gelmedik. O odaya girip tespih diziyor. D\u0131\u015far\u0131daki onu cebine koyuyor. Bir tane daha dizmesini istiyor ama 59.\u2019sunu k\u0131r\u0131yor. Bu k\u0131r\u0131lma bir mutasyondur. K\u00f6pek i\u00e7in mesela, 15 fark oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyor. Evrim\u2019de a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru inersek, atta 17 tane var, ekmek mayas\u0131na 85 tane k\u0131r\u0131lma var. O zaman maya ile benim ayr\u0131lma tarihimin 3 milyar y\u0131l \u00f6nce oldu\u011fu sonucuna var\u0131r\u0131z.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de mavi g\u00f6zl\u00fclerin oran\u0131 %16; Almanya\u2019da %84\u2019t\u00fcr. Biz 1000 ki\u015filik bir grup olal\u0131m. G\u00f6zlerimizi ba\u011flayal\u0131m. D\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p da\u011f\u0131l\u0131yoruz 10 bin y\u0131l sonra tekrar buraya geliyoruz. G\u00f6zler ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in kimse nereye gitti\u011fini bilmiyor. Bir k\u0131sm\u0131 sa\u011fa, bir k\u0131sm\u0131 sola gitti. B\u00f6yle b\u00f6yle da\u011f\u0131ld\u0131k. Sonra aradan ge\u00e7en 10 bin y\u0131l sonra bir bakt\u0131k ki i\u00e7imizden baz\u0131lar\u0131 \u00c7in\u2019e gitmi\u015f, baz\u0131lar\u0131 \u0130ngiltere\u2019ye gitmi\u015f, baz\u0131lar\u0131 Afrika\u2019ya gitmi\u015f. 100 bin y\u0131l sonra kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131yoruz ki \u00c7in\u2019e giden \u00f6r\u00fcmcek olmu\u015f; \u0130ngiltere\u2019ye giden bal\u0131k olmu\u015f vs. Peki, bu nas\u0131l oldu? Her ge\u00e7ti\u011fi yoldan mutasyon ge\u00e7iriyor ya, bir de ge\u00e7ti\u011fi yoldan bask\u0131n \u00f6zellikleri niteliyor ve b\u00f6yle b\u00f6yle sen 10 bin kav\u015fak ge\u00e7iyorsun. \u015eimdi kalk\u0131p biri dese ki bunu tekrarla. Benim g\u00f6z\u00fcm ba\u011fl\u0131; haliyle ben her defas\u0131nda ayn\u0131 yolu bulamam ki. Bulursam ancak Ali Demirsoy\u2019a geri d\u00f6nebilirim. Dolay\u0131s\u0131yla hi\u00e7bir zaman tekrarlanmaz ya da \u00e7ok \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck bir ihtimalle geri d\u00f6nebilir. Tekrarlanabilir olmas\u0131n\u0131n nedeni budur; olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n son derece d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Biraz \u00f6nce verdi\u011fim \u00f6rnekte bunu anlamayan, hi\u00e7bir \u015fey anlayamaz. Yani, bir insanla bir maymun aras\u0131ndaki rastgele benzerlik, 1 rakam\u0131n\u0131, 20\u2019nin arkas\u0131na 99 tane 0 koyup b\u00f6lersen; ancak bu kadar \u015fansla iki t\u00fcr\u00fcn birbirine benzedi\u011fini s\u00f6yleyebilirsiniz. Adama \u201cdangalak\u201d derler. \u0130\u015fte bu nedenle biz, evrimden anlamayanlar\u0131 geli\u015fmi\u015f olarak g\u00f6rm\u00fcyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlarda bir sorun var.<\/p>\n<p><strong>Do\u011fal Evrimimiz Sonland\u0131<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>Dinleyici:<\/strong><\/em> Mutasyondan girerek \u015funu sormak istiyorum. Mutasyon evrimin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r diyebiliriz san\u0131r\u0131m. Burada mekanizma hangi d\u00fczeyde etki ediyor, DNA diziliminde? Diyelim ki biz mutasyon ve radyasyonu verince binlerce, on binlerce bitkiden seleksiyon yap\u0131yoruz; \u00e7\u0131k\u0131yor ya da \u00e7\u0131km\u0131yor. B\u00f6yle bir hedeflemeyi, istenilen mutasyonu elde etmede m\u00fcmk\u00fcn olacak bir teknik olabilir mi?<\/p>\n<p><em><strong>Demirsoy:<\/strong><\/em> Bu \u00e7ok sorulan bir sorudur. Hedefe y\u00f6nelik bir mutasyon olmu\u015f mudur? Bug\u00fcne kadar hi\u00e7 olmad\u0131 ama sordu\u011funuz soru son derece \u00f6nemli. Bizim do\u011fal evrimimiz sonland\u0131. 1950\u2019de DNA\u2019lar, 1980\u2019de de i\u015fletim sistemi bulununca do\u011fal evrimimiz sonland\u0131. Bu da do\u011fal evrime tamamen kar\u015f\u0131. 2035 y\u0131l\u0131 i\u00e7in bir \u00f6ng\u00f6r\u00fcm de \u015fu: Herkes 2035 y\u0131l\u0131na kadar \u00e7ocuk yaps\u0131n. Aksi h\u00e2lde o tarihten sonra size serbest \u00e7ocuk yapt\u0131rmayacaklar. Bak\u0131n\u0131z, zaman\u0131nda kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m bir toplant\u0131da s\u00f6yledi\u011fimi tekrarlayay\u0131m.<\/p>\n<p>Herkes kaderi bir \u015feylere ba\u011fl\u0131yor ancak kader, herkesin genlerinde yaz\u0131l\u0131. Biliyor musunuz, bir insan\u0131n potasyumla ne kadar ya\u015fayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karabiliriz. \u015eimdi kromozomumuzda par\u00e7alar var; 5000, 6000, 7000 tekrarlar var. E\u011fer 5 bin tekrar\u0131n\u0131z varsa siz ne yaparsan\u0131z yap\u0131n 30 ya\u015f\u0131n\u0131zda \u00f6l\u00fcyorsunuz; Down Sendromlu ki\u015filerin uzun ya\u015fayamamas\u0131n\u0131n sebebi bu. E\u011fer 20 bin tekrar\u0131n\u0131z varsa ve d\u00fczg\u00fcn ya\u015f\u0131yorsan\u0131z (beslenme, spor, \u00e7evresel fakt\u00f6rler vs. \u015feyler kastediliyor) potansiyel olarak 115 y\u0131l ya\u015fayabilirsiniz. Bunlar\u0131 s\u00f6yledi\u011fim i\u00e7in malum \u00e7evreler taraf\u0131ndan lin\u00e7 edildim; ateistlikle su\u00e7land\u0131m. Ancak 2009 y\u0131l\u0131nda ne oldu biliyor musunuz? 3 bilim insan\u0131 bu konuyla Nobel ald\u0131lar. Bu arada ABD\u2019de yakla\u015f\u0131k 100 bin ki\u015fiye i\u015fe al\u0131n\u0131rlarken telomer analizi yap\u0131ld\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc uzun ya\u015fam sahibi ki\u015fileri \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak istedi. Bunun \u00fczerine y\u00fcksek mahkemeye gidildi; y\u00fcksek mahkeme insan haklar\u0131na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi; \u015fimdi kapat\u0131l\u0131yor. Siz, Kapitalist d\u00fczende bir i\u015f adam\u0131 olsan\u0131z; birka\u00e7 sene sonra \u00f6lecek adam\u0131 m\u0131 i\u015fe al\u0131rs\u0131n\u0131z yoksa uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc birini mi?<\/p>\n<p><em><strong>Dinleyici:<\/strong><\/em> Bu telomeri ka\u00e7 ya\u015f\u0131na kadar tespit etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr?<\/p>\n<p><em><strong>Demirsoy:<\/strong><\/em> Doli\u2019yi biliyorsunuz. Onda yap\u0131lan hesaplamalara g\u00f6re 16 ya\u015f\u0131na kadar ya\u015famas\u0131 gerekiyordu ama 8 ya\u015f\u0131nda \u00f6ld\u00fc. Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6mr\u00fcn\u00fcn yar\u0131s\u0131n\u0131, uzatmalar\u0131 olan h\u00fccreden ald\u0131lar. Sizin t\u0131pat\u0131p olabileniz i\u00e7in k\u00f6k h\u00fccreden almalar\u0131 gerekiyor. E\u011fer sizin devreye girmi\u015f dokular\u0131n\u0131zdan al\u0131rlarsa, bir \u00f6rnekle a\u00e7\u0131klayay\u0131m; b\u00fcy\u00fck anne-baban\u0131z nas\u0131l diye sordu\u011fumda bana hi\u00e7bir yerlerinde a\u011fr\u0131lar\u0131 s\u0131z\u0131lar\u0131 yok ama bir k\u00f6\u015fede s\u00f6ylenenleri anlayamaz bir \u015fekilde oturuyorlar derseniz ben \u015fu sonucu \u00e7\u0131kar\u0131r\u0131m: Onlar\u0131n telomerleri bitmi\u015f; zaten hakiki \u00f6l\u00fcm de odur.<\/p>\n<p><em><strong>Dinleyici:<\/strong><\/em> Telomer ile beynin ili\u015fkisi nas\u0131ld\u0131r?<\/p>\n<p><em><strong>Demirsoy:<\/strong><\/em> Kan\u0131tlanm\u0131\u015f do\u011frudan bir ili\u015fkisi yok. Ancak \u015fu olabilir; telomer bitti\u011finde, \u00f6rne\u011fin; b\u00f6brek fonksiyonlar\u0131n\u0131z biter, oradan \u00e7\u0131kan zehir beyni etkiler gibi dolayl\u0131 bir etki kurulabilir belki ama do\u011frudan bir etkisi yoktur.<\/p>\n<p><em><strong>Dinleyici:<\/strong><\/em> Do\u011fal evrim bitti dediniz bu tam olarak ne demek?<\/p>\n<p><em><strong>Demirsoy:<\/strong><\/em> 2035 y\u0131l\u0131ndan sonra sizlere serbest \u00e7ocuk yapt\u0131rmayacaklar. Neden? Almanya\u2019da bir engelli \u00e7ocu\u011fun Alman h\u00fck\u00fcmetine maliyeti 17 kat daha fazlaym\u0131\u015f. Siz anne karn\u0131nda var olan engelli bir \u00e7ocu\u011fun \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda d\u00fcnyaya \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir y\u00fck getirece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. 4. aydan sonra anne karn\u0131ndan bir \u00e7ocu\u011fun al\u0131nmas\u0131na ben bir bilim adam\u0131 olarak icazet veremem. \u00c7\u00fcnk\u00fc o aydan sonra duyu alma organlar\u0131 geli\u015fiyor. Yani, 4. aydan sonra \u00e7ocuk \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir operasyonda \u00e7ocu\u011fa ac\u0131 hissi veriyorsunuz; ondan \u00f6nce vermiyorsunuz. Peki, do\u011fal evrim neden bitiyor? \u015eu anda bizde 9 bin \u00e7e\u015fit kal\u0131tsal hastal\u0131k var. Bir fabrika d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ki 9 bin \u00e7e\u015fit hasarla mal \u00fcretiyor. Bunu \u015fu anda d\u00fcnya kald\u0131racak durumda de\u011fil. Bu nedenle \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda muhtemelen ilk olarak zararl\u0131 genler, \u00f6rne\u011fin; tip 2, tansiyon, depresyon (ki bunu tetikleyen 8 gen oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131 ve bunun artabilece\u011fi de s\u00f6ylenir) gibi genlerin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lacakt\u0131r. Yani, bu t\u00fcr zararl\u0131 genlerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in gelecek y\u0131llarda \u00f6nceden genler tasarlanacak ve \u00e7ocu\u011fa aktar\u0131lacak. \u0130\u015fte bu nedenle do\u011fal evrim bitiyor diyorum.<\/p>\n<p><strong>GDO\u2019lu \u00dcr\u00fcn Sak\u0131ncal\u0131 De\u011fil!<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>Dinleyici:<\/strong><\/em> Bahsetti\u011finiz 2035 e\u015fik y\u0131l\u0131 ile ilgili Soner Yal\u00e7\u0131n\u2019\u0131n da \u201cSakl\u0131 Se\u00e7ilmi\u015fler\u201d kitab\u0131nda benzer ifadeler var. D\u00fcnyada se\u00e7ilmi\u015f bir tak\u0131m \u015feyler var; bunun d\u0131\u015f\u0131ndakilerin \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7acak genetik bir tak\u0131m de\u011fi\u015fikliklere u\u011fram\u0131\u015f g\u0131dalar veya ila\u00e7lar gibi tehditlerden bahsediyor. Bu konudaki tenkitlerden okudu\u011fum kadar\u0131yla bunlar\u0131 s\u00f6yleyebiliyorum. Siz ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/p>\n<p><em><strong>Demirsoy:<\/strong><\/em> D\u00fcnyada 3 tane sanayi var; silah sanayisi, g\u0131da sanayisi ve ila\u00e7 sanayisi. Ba\u015f\u0131m\u0131z bu \u00fc\u00e7\u00fcyle de belada. G\u0131da sanayisinde \u015funlar s\u00f6z konusu: GDO\u2019lu g\u0131dalarla ilgili \u00e7ok fazla s\u00f6ylenti var. Ben do\u011fal ya\u015famay\u0131 severim ama cumhurba\u015fkan\u0131 4 tane \u00e7ocuk do\u011fur diyor, k\u0131\u015f\u0131n domates yiyin deniyor; hem bol yiyin hem de 30 kuru\u015fa yiyin deniyor. Nerede bu?<\/p>\n<p>Bir GDO\u2019lu bitki 70 kg geliyor, bir do\u011fal bitki 2,5 kg geliyor. Demek ki ya \u00e7ocuk yapmayacaks\u0131n\u0131z ya da GDO\u2019lu yiyeceksiniz. D\u00fcnyada tar\u0131m \u00fcr\u00fcn\u00fc alanlar\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131. GDO\u2019lu \u00fcr\u00fcn yemenin hi\u00e7bir sak\u0131ncas\u0131 yoktur. Ba\u011f\u0131rsaklarda bunlar zaten par\u00e7alan\u0131yor ama burada bir \u015fey var. Do\u011fadan ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir domatesi al\u0131p bir yere koyuyorsunuz; 2 g\u00fcn sonra perperi\u015fan olmu\u015f. Di\u011fer domatesi alal\u0131 1 ay olmu\u015f h\u00e2l\u00e2 y\u00fcz\u00fcne bak\u0131l\u0131yor. Neden? Anti glusit, anti bakteriyel \u00f6nce ila\u00e7 at\u0131yor e\u011fer olmazsa i\u00e7ine gen at\u0131yor. \u0130srail bir g\u00fcl yapt\u0131; 3 ay bozulmadan kal\u0131yor. 12 ay da \u00e7i\u00e7ek veriyor. Ancak bir \u015fey var; o g\u00fcl\u00fc size verdi\u011finde i\u00e7ine bir de barkod koymu\u015f; diyor ki ben sana bu g\u00fcl fidesini veriyorum ama sen ancak 100 bin adet satabilirsin. Barkot okuyucudan ge\u00e7ti\u011fi andan itibaren 100 bin adet sat\u0131ld\u0131ktan sonra yakana yap\u0131\u015f\u0131yorlar. Dolay\u0131s\u0131yla onun i\u00e7ine at\u0131lan anti glusitler anti bakteriyeller olanlar\u0131n biz zarar\u0131n\u0131 bilmiyoruz.<\/p>\n<p><strong>Gelecekte GDO\u2019lu \u0130nsanlar Olacak!<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>Dinleyici:<\/strong><\/em> O zaman biraz \u00f6nce s\u00f6yledi\u011finiz gelecekte bir g\u00fcn insan genleri yerle\u015ftirilecek dedi\u011finiz GDO\u2019lu \u00fcr\u00fcnler gibi insanlar kontrol alt\u0131nda olmayacak m\u0131?<\/p>\n<p><em><strong>Demirsoy:<\/strong><\/em> Kendinizi al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n. E\u011fer d\u00fcnyay\u0131 korumazsak bu i\u015fin en sonu GDO\u2019lu insand\u0131r. \u00d6l\u00fcm genleri d\u0131\u015far\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f, hastal\u0131kl\u0131 genleri d\u0131\u015far\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f, en a\u015fa\u011f\u0131 170-200 y\u0131l ya\u015fayabilen insanlar olacakt\u0131r.<\/p>\n<p><em><strong>Dinleyici:<\/strong><\/em> Bizim dinimize g\u00f6re \u00c2dem ile Havva beyaz tenliyse b\u00fct\u00fcn insanlar beyaz olur ama d\u00fcnyada b\u00f6yle bir \u015fey yok. Nas\u0131l oluyor bu durum?<\/p>\n<p><em><strong>Demirsoy:<\/strong><\/em> Elimizdeki bulgulara g\u00f6re b\u00f6cek\u00e7il bir memelinin evrimle\u015fmesi ile ilk defa primatlara ge\u00e7i\u015f yap\u0131l\u0131yor. Bunun ilk fosil kay\u0131tlar\u0131 Kuzey Amerika\u2019da bulunmu\u015ftur. Ondan sonra Bering Bo\u011faz\u0131\u2019ndan bu primatlar da\u011f\u0131l\u0131yorlar; g\u00fcneye do\u011fru inen primatlar kuyruklar\u0131n\u0131 da el gibi kullanan \u00f6r\u00fcmcek maymunlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Bering Bo\u011faz\u0131\u2019ndan ge\u00e7enler, her tarafa da\u011f\u0131l\u0131yorlar; mesela Ankara\u2019da pitakus diye bir maymun ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Sonra buzul ba\u015fl\u0131yor ve primatlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru s\u00fcp\u00fcr\u00fcyor. Uzak Do\u011fu\u2019ya gidenler orangutanlar\u0131, kara maymunlar\u0131n\u0131; bu tarafa gelenler \u0130spanya\u2019dan, Sicilya ve Sina \u00fczerinden Afrika\u2019ya ge\u00e7iyor.<\/p>\n<p>Afrika bunlar i\u00e7in ola\u011fan\u00fcst\u00fc nemli, a\u011fa\u00e7l\u0131 bir yer. Bu arada bir deprem oluyor; Rift Vadisi depremi.\u00a0 D\u00fcnyan\u0131n bilinen en b\u00fcy\u00fck k\u0131r\u0131lmalar\u0131ndand\u0131r. Afrika haritas\u0131na bakarsan\u0131z bir taraf\u0131 kayal\u0131k bir taraf\u0131 ye\u015fildir. 1500 metre yukar\u0131ya kalk\u0131yor do\u011fu yakas\u0131 Hint Okyanusu\u2019ndan gelen esintiler ve ya\u011fmurlar\u0131 \u00f6nl\u00fcyor. \u00d6nleyince a\u011fa\u00e7lar ortadan kalk\u0131yor, savrulmaya ba\u015fl\u0131yor. Bat\u0131 taraf\u0131 ye\u015fil kal\u0131yor. Bug\u00fcn bildi\u011fimiz maymunlar, bat\u0131 taraf\u0131nda olanlard\u0131r. Do\u011fu taraf\u0131ndakiler a\u011fa\u00e7lar ortadan kalk\u0131nca de\u011fi\u015fime ba\u015fl\u0131yor. \u0130lk \u00f6nce y\u0131rt\u0131c\u0131lardan korunabilmesi i\u00e7in y\u00fcksek otlardan uzan\u0131p etraf\u0131 kontrol etmesi gerekiyor. Kontrol edebilenler hayatta kal\u0131yor; edemeyenler eleniyor. Mutasyon sayesinde biraz daha kalkanlar, yine kurtar\u0131yor arkadakiler eleniyor. Sonunda bir g\u00fcn bak\u0131yoruz ki aya\u011fa kalk\u0131p biraz y\u00fcr\u00fcyen maymunlar olu\u015fmu\u015f. B\u00f6ylece \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler meydana geliyor. Buradaki en \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklik ellerinin bo\u015fta kalmas\u0131. Bir di\u011feri a\u015fa\u011f\u0131da olan s\u00fct bezlerinin yukar\u0131ya kaymas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bir di\u011fer \u00f6nemli husus, h\u0131zl\u0131 giden kendini kurtar\u0131yor; yava\u015f giden eleniyor. Dolay\u0131s\u0131yla h\u0131z art\u0131yor ve aya\u011fa kalkt\u0131\u011f\u0131nda denge olu\u015fuyor. Bu arada bizde bir \u015fey var; \u00e7ocuk do\u011fuyor. Aya\u011fa kalkt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7ocuk do\u011fuyor ama bir s\u0131k\u0131nt\u0131 var; \u00e7at\u0131 kemi\u011fi denilen yerden \u00e7ocu\u011fun ba\u015f\u0131 ge\u00e7meli ama ba\u015fparmak s\u00fcrekli beynin geli\u015fmesini zorluyor. Kafa b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc zaman ya annenin kal\u00e7alar\u0131 geni\u015fleyecek; yar\u0131k a\u00e7\u0131lacak. Ancak bu da h\u0131z\u0131n\u0131 engelliyor. Bu sefer hi\u00e7bir yerde olmayan bir \u015fey; bir \u00e7ocu\u011fun geli\u015fmesi 10 y\u0131l devam ediyor. Yani, tam olgunla\u015fmadan do\u011fuyor ve anneye ba\u011fl\u0131 ya\u015fam s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Fakat burada bir sorun var. Di\u011fer hayvanlar \u00e7iftle\u015ftikten sora di\u015fiyi b\u0131rak\u0131p ka\u00e7\u0131yor. Bu arada maymunlar da insanlar gibi 28 g\u00fcnde bir adet g\u00f6r\u00fcrler. Yaln\u0131z erkek d\u00f6vd\u00fc\u011f\u00fc zaman 6 ay g\u00f6rmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc strese girer. \u015eimdi di\u015fi (insan formu i\u00e7in) adet g\u00f6r\u00fcyor; \u00e7ocuk 10 y\u0131l pe\u015finde. Bu kadar zaman hepsini idare etmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Ne yapmas\u0131 laz\u0131m? O g\u00fcne kadar b\u00fct\u00fcn y\u0131rt\u0131c\u0131larda testisler so\u011fuk ortamda i\u015flev g\u00f6r\u00fcr. \u00c7iftle\u015fme bittikten sonra testisler geri \u00e7ekilir ve normal hayat\u0131na devam ederler. Ancak bizde di\u015finin erke\u011fi yan\u0131nda tutmas\u0131 laz\u0131m; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocu\u011fu b\u00fcy\u00fctemeyecek. Bu sefer iyi bir mekanizma ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor; kad\u0131n her zaman d\u00f6llenmeye haz\u0131r bekliyor. Erke\u011fin de testisin i\u00e7ine giriyor; her an sperm \u00fcretiyor. O nedenle hemen \u00e7ocuklar do\u011far do\u011fmaz hemen kontrol edilirler. E\u011fer 3-5 ya\u015f\u0131na kadar inmezse \u00e7\u00f6z\u00fck k\u0131s\u0131r kal\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla ilk evlilik m\u00fcessesinin kurulu\u015fu orada ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n<p>D\u00f6nelim Rift Vadisi\u2019ne\u2026 Vadide ilk defa Homo Elektus meydana geliyor. Yani, o da zamanla evrimle\u015fiyor ve bariyer y\u0131k\u0131l\u0131yor o da da\u011f\u0131lmaya ba\u015fl\u0131yor. Bir k\u0131sm\u0131 Avrupa, bir k\u0131sm\u0131 Asya taraf\u0131na, bir k\u0131sm\u0131 Amerika taraf\u0131na derken b\u00f6yle d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir taraf\u0131na yay\u0131l\u0131yorlar. Peki, ilk \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131nda derileri siyah m\u0131yd\u0131 yoksa beyaz m\u0131yd\u0131? Onu bilemiyoruz fakat tahmin etmek istersek muhtemelen siyaht\u0131 deriz.<\/p>\n<p>Peki, kan grubu neydi? 0 kan grubuydu. Onu biliyoruz. Di\u011fer kan gruplar\u0131 yok. \u015eimdi yolda giderken Asya\u2019ya da\u011f\u0131lanlarla Avrupa\u2019ya da\u011f\u0131lanlar\u0131n aras\u0131nda bir buzul hatt\u0131 meydana geldi. Urallar\u2019dan Kaskasya\u2019dan a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru iniyor; ikisini birbirinden ay\u0131r\u0131yor. Bu durumda bir mutasyon meydana geliyor. Hi\u00e7bir avantaj\u0131 yoktur, dezavantaj\u0131 da yoktur; do\u011fuda olanlar\u0131n B kan grubu (T\u00fcrk ve \u00e7ingene gruplar\u0131 diyoruz) %60\u2019a \u00e7\u0131k\u0131yor. Bat\u0131da olanlarda A kan grubu %60\u2019a \u00e7\u0131k\u0131yor. Bering Bo\u011faz\u0131ndan ilk ge\u00e7enler bu kan gruplar\u0131 olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hepsi 0 grubu.<\/p>\n<p>Aborjinler de 0 grubu; \u00e7\u00fcnk\u00fc B grubu olu\u015fmadan oraya ula\u015ft\u0131lar. Bu arada ilk \u00e7\u0131k\u0131\u015f yerinde herkes koyu renkliydi. \u00c7\u00fcnk\u00fc derilerimizin alt\u0131nda melanin denilen bir z\u0131rh vard\u0131r. Bu z\u0131rh; ultraviyoleyi yans\u0131t\u0131r ve kanserle\u015fmeyi \u00f6nler. Sonradan renklerimizi kontrol eden 12 \u00e7ift gen daha ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Hepsi dominant olursa simsiyah oluruz. Orta ku\u015fa\u011fa geldi\u011fimizde yar\u0131s\u0131 dominantt\u0131r yar\u0131s\u0131 \u00e7ekiniktir. Kuzeye gitti\u011fimizde (Finlandiya gibi) tamamen beyazd\u0131rlar. Onlar beyaz olmal\u0131lar ki g\u00fcne\u015ften D vitaminini alabilsinler. Peki, Eskimolar neden esmer? Arbelo dedi\u011fimiz bir olay meydana geliyor. G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131klar\u0131, kar ve buzdan yans\u0131d\u0131klar\u0131 i\u00e7in onlar \u00e7ift doz al\u0131yorlar tekrar koyula\u015f\u0131yorlar. Dolay\u0131s\u0131yla bu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz renkler ve kan gruplar\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>T\u00fcrklerin Evrimle\u015fmesi<\/strong><\/p>\n<p>\u015eimdi gelelim B kan grubuna sahip olan Orta Asya\u2019ya\u2026 Ben T\u00fcrk dili i\u00e7in \u00e7ok u\u011fra\u015ft\u0131m. T\u00fcrk\u00e7e bilim dili olamaz diyenlere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131m. T\u00fcrk dili \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk \u0131rk\u0131 diye bir \u0131rk yoktur. Bir \u00d6zbek ile ben benziyor muyuz? Hay\u0131r. Bizim bir ortak \u00f6zelli\u011fimiz var. O da T\u00fcrk dilidir. Her kim ki T\u00fcrk dilini ortadan kald\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r; o esasen T\u00fcrk dedi\u011fimiz millete ihanet eder.<\/p>\n<p>Peki, T\u00fcrkler nas\u0131l olu\u015ftu? Taklamakan diye bir g\u00f6l var; a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin 2-3 misli b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bir g\u00f6ld\u00fc. Sonra k\u00fcresel \u0131s\u0131nma olunca bu g\u00f6l, \u00e7\u00f6l oldu. Bunun etraf\u0131ndaki insanlar bizi olu\u015fturan n\u00fcve, atalar\u0131m\u0131zd\u0131r. Sonralar\u0131 burada kum f\u0131rt\u0131nalar\u0131 ba\u015flad\u0131. G\u00f6zlerini enfeksiyonlardan korumak i\u00e7in k\u0131smaya ba\u015flad\u0131lar. G\u00f6zler \u00e7ekikle\u015fti. Sonralar\u0131 dil olu\u015ftu. Bat\u0131 dillerine bakarsan\u0131z fiil \u00f6nce kullan\u0131l\u0131r; bizde ise sona at\u0131l\u0131r. Bizim d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131m\u0131z k\u00f6kten farkl\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu Altay dedi\u011fimiz dillerde de bu b\u00f6yledir. Muhtemeldir ki orada bizim bir dilimiz vard\u0131. \u015eu an tam olarak neydi bilemiyoruz ama \u015fu anki T\u00fcrk dilinin atas\u0131n\u0131 olu\u015fturan bir dildi.<\/p>\n<p>Yola \u00e7\u0131kt\u0131k; yeni k\u00fclt\u00fcrlerle etkile\u015ftik. Mutasyona u\u011framaya ba\u015flad\u0131k. Anadolu\u2019ya geldik, Anadolu T\u00fcrk\u00e7esi oldu. Yukar\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131k, T\u00fcrkistan dili oldu. A\u015fa\u011f\u0131 indik, ba\u015fka bir T\u00fcrk dili oldu. Esas\u0131nda hepimiz ayn\u0131 dili konu\u015fuyorduk ama yollar, y\u00f6nler de\u011fi\u015ftik\u00e7e mutasyonlar olu\u015ftu; yeni kelimeler eklenmesi suretiyle n\u00fcanslar meydana geldi. Fakat ana d\u00fc\u015f\u00fcncesi, gramer yap\u0131s\u0131 ayn\u0131 olan bir camiay\u0131z. Sonu\u00e7 olarak; bizim bilim adam\u0131 olarak yapaca\u011f\u0131m\u0131z en b\u00fcy\u00fck katk\u0131, T\u00fcrk diline yapaca\u011f\u0131m\u0131z katk\u0131d\u0131r. E\u011fer yapmazsak; bizim benli\u011fimiz sars\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Evrim, canl\u0131lara sadece bir se\u00e7enek sunar: yenile\u015fir ve uyum sa\u011flarsan\u0131z ya\u015fars\u0131n\u0131z; aksi h\u00e2lde yok olursunuz fakat Demirsoy ba\u015fka bir kehanette bulunarak 2035\u2019i hedef g\u00f6steriyor: TEDB\u0130R ALIN ve \u00c7O\u011eALIN!<\/p>\n","protected":false},"author":44,"featured_media":1590,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[60,61,2,67],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v16.0.2 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Evrimde homo sapiensten \u00f6tesi - M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu<\/title>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/evrimde-homo-sapiensten-otesi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Evrimde homo sapiensten \u00f6tesi - M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Evrim, canl\u0131lara sadece bir se\u00e7enek sunar: yenile\u015fir ve uyum sa\u011flarsan\u0131z ya\u015fars\u0131n\u0131z; aksi h\u00e2lde yok olursunuz fakat Demirsoy ba\u015fka bir kehanette bulunarak 2035\u2019i hedef g\u00f6steriyor: TEDB\u0130R ALIN ve \u00c7O\u011eALIN!\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/evrimde-homo-sapiensten-otesi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-03-25T16:39:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2018-04-06T03:45:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/123.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"835\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"626\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"38 dakika\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\",\"name\":\"Mill\\u00ee D\\u00fc\\u015f\\u00fcnce Merkezi\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"sameAs\":[],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#logo\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/mdmLogo-yazisiz.jpg\",\"width\":422,\"height\":422,\"caption\":\"Mill\\u00ee D\\u00fc\\u015f\\u00fcnce Merkezi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#logo\"}},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#website\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"name\":\"M\\u0130SAK- Mill\\u00ee Strateji Ara\\u015ft\\u0131rma Kurulu\",\"description\":\"D\\u00fcnyaya T\\u00fcrk\\u00e7\\u00fc Bak\\u0131\\u015f\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/evrimde-homo-sapiensten-otesi\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/123.jpg\",\"width\":835,\"height\":626},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/evrimde-homo-sapiensten-otesi\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/evrimde-homo-sapiensten-otesi\/\",\"name\":\"Evrimde homo sapiensten \\u00f6tesi - M\\u0130SAK- Mill\\u00ee Strateji Ara\\u015ft\\u0131rma Kurulu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/evrimde-homo-sapiensten-otesi\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2018-03-25T16:39:36+00:00\",\"dateModified\":\"2018-04-06T03:45:46+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/evrimde-homo-sapiensten-otesi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/evrimde-homo-sapiensten-otesi\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/evrimde-homo-sapiensten-otesi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"name\":\"Anasayfa\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/evrimde-homo-sapiensten-otesi\/\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/evrimde-homo-sapiensten-otesi\/\",\"name\":\"Evrimde homo sapiensten \\u00f6tesi\"}}]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/evrimde-homo-sapiensten-otesi\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/evrimde-homo-sapiensten-otesi\/#webpage\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#\/schema\/person\/a0ed5d0cdef51eca846cd896fbaae11d\"},\"headline\":\"Evrimde homo sapiensten \\u00f6tesi\",\"datePublished\":\"2018-03-25T16:39:36+00:00\",\"dateModified\":\"2018-04-06T03:45:46+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/evrimde-homo-sapiensten-otesi\/#webpage\"},\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/evrimde-homo-sapiensten-otesi\/#primaryimage\"},\"articleSection\":\"B\\u0130L\\u0130M-TEKNOLOJ\\u0130,D\\u0130N,TEHD\\u0130TLER\",\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/evrimde-homo-sapiensten-otesi\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#\/schema\/person\/a0ed5d0cdef51eca846cd896fbaae11d\",\"name\":\"Ali Demirsoy\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/fe7661b4bd4b61427bcf98a8c8bfd6f3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Ali Demirsoy\"},\"description\":\"1945 y\\u0131l\\u0131nda, Yuva (Ger\\u00fc\\u015fla)- Kemaliye (E\\u011fin)\/Erzincan k\\u00f6y\\u00fcnde \\u00e7ift\\u00e7i-sanatkar Mehmet Sad\\u0131k Demirsoy'un o\\u011flu olarak d\\u00fcnyaya geldi. 1956 y\\u0131l\\u0131nda, k\\u00f6y\\u00fcndeki ilkokulu, 1959'da Kemaliye'deki ortaokulu, 1962'de Ankara Gazi Lisesi'ni, 1966'da Ankara \\u00dcniversitesi Fen Fak\\u00fcltesi Tabii \\u0130limler B\\u00f6l\\u00fcm\\u00fc'n\\u00fc bitirdi. Petrol aramada staj yapt\\u0131. 1966 y\\u0131l\\u0131nda Atat\\u00fcrk \\u00dcniversitesi Fen Fak\\u00fcltesi Biyoloji B\\u00f6l\\u00fcm\\u00fc'ne asistan oldu. 1971 y\\u0131l\\u0131nda Erzurum ve civar\\u0131 vilayetlerin Orthoptera Faunas\\u0131 adl\\u0131 tezle doktor oldu. Ayn\\u0131 y\\u0131l DAAD'den ald\\u0131\\u011f\\u0131 bir bursla Almanya'da lisan okuluna devam etti. Daha sonra Humboldt bursunu kazanarak Hamburg \\u00dcniversitesi'nde, Paris ve Londra'daki ara\\u015ft\\u0131rma enstit\\u00fclerinde \\u00e7al\\u0131\\u015ft\\u0131. T\\u00fcrkiye'nin Caelifera Faunas\\u0131n\\u0131n taksonomik incelemesi adl\\u0131 tezle 1974 y\\u0131l\\u0131nda Habilitasyonunu yapt\\u0131. Yine bu s\\u00fcre i\\u00e7erisinde Birle\\u015fmi\\u015f Milletler'in finanse etti\\u011fi bir derin deniz ara\\u015ft\\u0131rmas\\u0131na kat\\u0131larak Kuzey Kutbu ve Gr\\u00f6nland'da, \\u0130zlanda civar\\u0131nda, oseonografik, yavru bal\\u0131k ve deniz ak\\u0131mlar\\u0131n\\u0131 inceleyen bir bilimsel ara\\u015ft\\u0131rmaya aktif olarak kat\\u0131ld\\u0131. 1984 y\\u0131l\\u0131nda Alexander von Humboldt bursunu tekrar alarak, Hamburg \\u00dcniversitesi Zooloji Enstit\\u00fcs\\u00fc'nde T\\u00fcrkiye Faunas\\u0131 ile ilgili ara\\u015ft\\u0131rmalar\\u0131na devam etti. 1978 y\\u0131l\\u0131nda Hacettepe \\u00dcniversitesi'ne atand\\u0131. 1980-1981 y\\u0131llar\\u0131nda Zooloji B\\u00f6l\\u00fcm Ba\\u015fkanl\\u0131\\u011f\\u0131, 1981-1982 y\\u0131llar\\u0131 aras\\u0131nda da Hacettepe \\u00dcniversitesi Fen Fak\\u00fcltesi Dekanl\\u0131\\u011f\\u0131 yapt\\u0131. 1982 y\\u0131l\\u0131ndan beri Hacettepe \\u00dcniversitesi Fen Fak\\u00fcltesi Biyoloji B\\u00f6l\\u00fcm\\u00fc'nde \\u00f6\\u011fretim \\u00fcyesi olarak \\u00e7al\\u0131\\u015fmaktad\\u0131r. Ders kitaba, ara\\u015ft\\u0131rma, deneme ve bilimsel roman tarz\\u0131 \\u00e7ok say\\u0131da kitab\\u0131 vard\\u0131r. T\\u00fcrkiye faunas\\u0131n\\u0131n yan\\u0131s\\u0131ra, \\u00e7evre, biyolojik \\u00e7e\\u015fitlilik ve biyoloji e\\u011fitimi ile ilgili \\u00e7al\\u0131\\u015fmalar\\u0131 ve giri\\u015fimleri vard\\u0131r.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1588"}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/44"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1588"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1588\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1590"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1588"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1588"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1588"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}