{"id":15922,"date":"2022-08-11T20:00:00","date_gmt":"2022-08-11T17:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=15922&#038;preview=true&#038;preview_id=15922"},"modified":"2022-08-11T19:36:21","modified_gmt":"2022-08-11T16:36:21","slug":"kirim-turkleri-hayal-kirikligina-ugradi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/kirim-turkleri-hayal-kirikligina-ugradi\/","title":{"rendered":"K\u0131r\u0131m T\u00fcrkleri hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frad\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan, Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Putin ile g\u00fcn\u00fcbirlik \u00e7al\u0131\u015fma ziyareti ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in So\u00e7i&#8217;ye gitmeden \u00f6nce \u00a0<em>&#8220;Suriye&#8217;deki geli\u015fmeleri ele almam\u0131z b\u00f6lgeye bir rahatlama getirecektir.&#8221;<\/em> demi\u015ftir. Putin ise <em>&#8220;BM ve T\u00fcrkiye sayesinde tah\u0131l sevkiyat\u0131 ba\u015flad\u0131.\u00a0 Avrupa&#8217;daki t\u00fcketiciler T\u00fcrkiye&#8217;ye minnettar olmal\u0131.\u201d <\/em>a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulunmu\u015ftur. <em>G\u00f6r\u00fc\u015fme 4 saat \u00a0s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/em> \u00a0Bas\u0131na yans\u0131d\u0131\u011f\u0131 kadar bu\u00a0 s\u00fcrede K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n uluslararas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde Rusya\u2019ya ilhak\u0131 muhtemelen g\u00fcndeme gelmemi\u015ftir. <em>Bu durum K\u0131r\u0131m k\u00f6kenli T\u00fcrkiye Cumhuriyeti vatanda\u015flar\u0131n\u0131n dikkatini \u00e7ekmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u0130leti\u015fim Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamada, <em>&#8220;Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131&#8217;m\u0131z\u0131n Rus mevkida\u015f\u0131yla yapacaklar\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde T\u00fcrkiye-Rusya ikili ili\u015fkilerinin yan\u0131 s\u0131ra g\u00fcncel k\u00fcresel ve b\u00f6lgesel meseleler hakk\u0131nda fikir teatisinde bulunulacakt\u0131r&#8221;<\/em> \u00a0\u00a0denilmi\u015ftir. E\u011fer 4 saat boyunca K\u0131r\u0131m Tatar T\u00fcrklerinin K\u0131r\u0131m\u2019daki hak ihlalleri hi\u00e7 g\u00fcndeme gelmediyse, bu durum, <em>K\u0131r\u0131m k\u00f6kenli T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131 hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fratm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_15924\" style=\"width: 751px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-15924\" class=\"wp-image-15924\" src=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Resim1.png\" alt=\"\" width=\"741\" height=\"208\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Resim1.png 595w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Resim1-300x84.png 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Resim1-150x42.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 741px) 100vw, 741px\" \/><p id=\"caption-attachment-15924\" class=\"wp-caption-text\">Putin-Erdo\u011fan g\u00f6r\u00fc\u015fmesi<\/p><\/div>\n<h2>K\u0131r\u0131m-Tatar siyasi tutsaklar\u0131n\u0131n kaderi<\/h2>\n<p>K\u0131r\u0131m Tatar Milli Meclisi Ba\u015fkan\u0131 (KTMM)\u00a0 Refat \u00c7ubarov, Rusya\u2019n\u0131n 24 \u015eubat 2022\u2019de Ukrayna\u2019da ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 i\u015fgal giri\u015fimi ve sald\u0131r\u0131lar\u0131 ile ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7te gelinen son durum hakk\u0131nda<em>\u201c <a href=\"https:\/\/qha.com.tr\/haberler\/kirim-tatar-milli-meclisi-baskani-refat-cubarov-savas-rus-isgalindeki-kirim-konusunu-yeniden-canlandirdi\/428395\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">K\u0131r\u0131m Tatar siyasi tutsaklar\u0131n, gelece\u011fi ve kaderi bu sava\u015f\u0131n neticesine ba\u011fl\u0131. Onlar\u0131 oradan \u00e7\u0131karmak i\u00e7in ba\u015fka mekanizmalar olaca\u011f\u0131n\u0131 an itibariyle g\u00f6rm\u00fcyoruz. \u015eu an esir al\u0131nan askerlerimizi nas\u0131l kurtarman\u0131n yollar\u0131n\u0131 ar\u0131yorsak K\u0131r\u0131m\u2019da kalan ve tutsak edilen insanlar\u0131m\u0131z\u0131 da o kadar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz ve onlar i\u00e7in de \u00e7abal\u0131yoruz.<\/a>\u201d <\/em>demi\u015ftir.<\/p>\n<p>Erdo\u011fan Putin g\u00f6r\u00fc\u015fmesinde K\u0131r\u0131m konusu g\u00fcndeme gelmemi\u015ftir ama Ukrayna D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Dmitro Kuleba, \u0130kinci K\u0131r\u0131m Platformu Zirvesi\u2019nin A\u011fustos ay\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r: <em>\u201cK\u0131r\u0131m\u2019\u0131n Ukrayna\u2019ya ait oldu\u011funu bir kez daha duyurmak istiyoruz.\u201d<\/em> Kuleba, 3 Temmuz 2022 tarihinde Ukrinform\u2019a verdi\u011fi r\u00f6portaj\u0131nda, 23 A\u011fustos\u2019ta \u0130kinci K\u0131r\u0131m Platformu Zirvesi\u2019ni d\u00fczenlenece\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<h2>Karadeniz&#8217;in gelece\u011fi<\/h2>\n<p>Ukrinform muhabirinin,\u00a0<em>\u201cPutin \u00f6zellikle Karadeniz sular\u0131n\u0131 Rusya\u2019n\u0131n \u2018ulusal \u00e7\u0131karlar b\u00f6lgesi\u2019 olarak adland\u0131rd\u0131 ve akabinde yeni Denizcilik Doktrini\u2019ni onaylad\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla, Rusya\u2019n\u0131n buradaki jeopolitik pozisyonlar\u0131n\u0131 kapsaml\u0131 bir \u015fekilde g\u00fc\u00e7lendirme planlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f oldu asl\u0131nda. Bu Ukrayna ve Karadeniz b\u00f6lgesinin di\u011fer \u00fclkeleri i\u00e7in de bir tehdit olabilir mi\u201d\u00a0<\/em>sorusuna Kuleba \u015fu cevab\u0131 vermi\u015ftir:\u00a0<em>\u201cYan\u0131lm\u0131yorsam Rus dilinin duyuldu\u011fu her yerde, Ruslar\u0131n kendilerinin ulusal menfaatlerinin oldu\u011funu s\u00f6ylerlerdi. Belli ki, onlar\u0131n kendi d\u00fcnyalar\u0131nda, Karadeniz\u2019deki bal\u0131klar da Rus\u00e7a konu\u015fuyor, bu y\u00fczden elbette korumalar\u0131 gerekiyor\u2026 (g\u00fcl\u00fcmseyerek) Rusya g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterisi yap\u0131yor. Bu b\u00f6lge, Rusya\u2019n\u0131n ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 kapsayan bir alan\u0131n oldu\u011fu a\u015fikard\u0131r.\u00a0Ordumuz bu b\u00f6lgede i\u015fgalci Rusya\u2019n\u0131n kruvaz\u00f6rlerini bat\u0131rd\u0131. Putin\u2019in onaylad\u0131\u011f\u0131 doktrinin var olup olmad\u0131\u011f\u0131 bizi durduramad\u0131.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Kuleba,\u00a0<em>\u201cKaradeniz\u2019deki durum K\u0131r\u0131m Platformu \u0130kinci Zirvesi\u2019nin konular\u0131ndan biri olacak m\u0131?\u201d\u00a0<\/em>sorusuna Bakan Kuleba,\u00a0<em>\u201c<a href=\"https:\/\/qha.com.tr\/haberler\/politika\/ukrayna-disisleri-bakani-kuleba-ikinci-kirim-platformu-zirvesi-23-agustos-ta-duzenlenecek\/428278\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">23 A\u011fustos\u2019ta online olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fimiz 2. K\u0131r\u0131m Platformu Zirvesi diplomatik \u00e7abalar\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem arz etmektedir. Burada i\u015fgal alt\u0131ndaki K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n i\u015fgalden kurtar\u0131lmas\u0131 hususunda katk\u0131 sa\u011flayacak her \u015feyi ortaya koyaca\u011f\u0131z ve tart\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Buradan ge\u00e7en y\u0131lki, zirveye kat\u0131lan t\u00fcm K\u0131r\u0131m Platformu kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131 ve yeni ortaklar\u0131 23 A\u011fustos\u2019ta \u00e7evrimi\u00e7i kat\u0131lmaya davet ediyoruz. Hedefimiz, uluslararas\u0131 hukuku koruma ve k\u00fcresel bar\u0131\u015f ve g\u00fcvenli\u011fi koruma meselesidir.<\/a>\u201d<\/em> demi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">K\u0131r\u0131m Platformu; Ukrayna\u2019n\u0131n, K\u0131r\u0131m\u2019daki Rus i\u015fgaline y\u00f6nelik uluslararas\u0131 tepkinin etkinli\u011fini art\u0131rmak, artan g\u00fcvenlik tehditlerine kar\u015f\u0131 koymak, Rusya\u2019ya uygulanan uluslararas\u0131 bask\u0131y\u0131 art\u0131rmak, i\u015fgal rejiminin ma\u011fdurlar\u0131n\u0131 korumak ve insan haklar\u0131n\u0131n daha fazla ihlal edilmesini \u00f6nlemek ve K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n i\u015fgalden kurtar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 yeni bir dan\u0131\u015fma ve koordinasyon format\u0131d\u0131r.\u00a0 Platformun birka\u00e7 seviyede faaliyet g\u00f6stermesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor; devlet ve h\u00fckumet liderleri, d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131, parlamentolar aras\u0131 i\u015fbirli\u011fi ve uzmanlar\u0131n i\u015fbirli\u011fi seviyelerinde. K\u0131r\u0131m Platformu, K\u0131yiv\u2019de 23 A\u011fustos 2021 tarihinde d\u00fczenlenen a\u00e7\u0131l\u0131\u015f zirvesi ile resmi olarak faaliyete ba\u015flad\u0131. Zirveye kat\u0131lan 46 \u00fclke ortak <em>\u201cK\u0131r\u0131m Platformu Deklarasyonu\u201d<\/em> imzalam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kuleba,\u00a0 d\u00fczenlenecek etkinli\u011fin ger\u00e7ekle\u015ftirmesinin iki ayr\u0131 nedeni oldu\u011funa dikkat \u00e7ekmi\u015ftir:\u00a0<em>\u201cK\u0131r\u0131m Platformu\u2019nu yapmak, iki nedenden dolay\u0131 \u00f6nemlidir. Birincisi, \u015fu anda her \u015feyden \u00f6nce bir sava\u015f i\u00e7erisindeyiz. Sava\u015f ne kadar s\u00fcrecek belirsiz. Biz buna g\u00f6re ad\u0131m atmayaca\u011f\u0131z. Biz, d\u00fcnyaya buradan net bir sinyal g\u00f6ndermek istiyoruz: Durum ne olursa olsun, K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 i\u015fgal alt\u0131ndan kurtarma plan\u0131m\u0131za odaklanaca\u011f\u0131z. Dolay\u0131s\u0131yla \u015fartlara g\u00f6re, her zaman stratejik d\u00fc\u015f\u00fcnece\u011fiz. B\u00f6ylelikle i\u015fgal alt\u0131ndaki topraklar\u0131m\u0131z\u0131 geri kazanaca\u011f\u0131m\u0131z an\u0131 bekleyece\u011fiz. K\u0131r\u0131m Platformu\u2019nun zirvesi tam olarak bunun bir i\u015faretidir.<\/em>\u00a0<em>Bu zirvenin \u00f6nemli ikinci nedeni<strong>, <\/strong>K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n Ukrayna\u2019ya ait oldu\u011fu meselesidir. Bu nedenle K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n Ukrayna oldu\u011funu bir kez daha teyit etmek istiyoruz ve bu konuda ne istedi\u011fimizi s\u00f6ylemeye devam edece\u011fiz.\u00a0Bu, en temel hedefimizdir<\/em><em>.\u201d<\/em><\/p>\n<p>K\u0131r\u0131m k\u00f6kenli biri olarak K\u0131r\u0131m<em>\u00a0Geli\u015fim Vakf\u0131<\/em>\u2019n\u0131n kurulmas\u0131na katk\u0131da bulunan, uzun s\u00fcre <em>Eski\u015fehir K\u0131r\u0131m Derne\u011fi<\/em>\u2019nin ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapan biri olarak<\/p>\n<div id=\"attachment_15925\" style=\"width: 615px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-15925\" class=\"wp-image-15925 size-full\" src=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Resim2.png\" alt=\"\" width=\"605\" height=\"111\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Resim2.png 605w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Resim2-300x55.png 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Resim2-150x28.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 605px) 100vw, 605px\" \/><p id=\"caption-attachment-15925\" class=\"wp-caption-text\">Anka Enstit\u00fcs\u00fc<\/p><\/div>\n<p><em>Anka Enstit\u00fcs\u00fc<\/em>\u2019nde 2018 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan yaz\u0131m\u0131 <em>noktas\u0131na dokunmadan<\/em> a\u015fa\u011f\u0131da payla\u015f\u0131yorum.<\/p>\n<h2>Unutulan K\u0131r\u0131m Tatar T\u00fcrkleri mecliste<\/h2>\n<p>CHP Eski\u015fehir Milletvekili <em>Utku \u00c7ak\u0131r\u00f6zer 17 Ekim 2018 <\/em>tarihinde TBMM Genel Kurulu\u2019nda unutulan K\u0131r\u0131m Tatar T\u00fcrklerinin\u00a0 kayg\u0131lar\u0131n\u0131 Meclis g\u00fcndemine ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r:<em> &#8220;\u00dclkemizde say\u0131lar\u0131 milyonlar\u0131 bulan K\u0131r\u0131m Tatar T\u00fcrk\u00fc vatanda\u015f\u0131m\u0131z ya\u015famakta. Onlar \u00c7anakkale\u2019de, Yemen\u2019de, \u0130stiklal sava\u015f\u0131nda canlar\u0131n\u0131 bu topraklar i\u00e7in \u2018hi\u00e7 \u00e7ekinmeden\u2019 verdiler, bug\u00fcn de veriyorlar. Vatan\u0131m\u0131z\u0131n ortak kaderinin ayr\u0131lmaz par\u00e7as\u0131d\u0131rlar.\u201d <\/em>Utku\u00a0 \u00c7ak\u0131r\u00f6zer\u2019e hak vermemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. <em>Bir K\u0131r\u0131m T\u00fcrk\u00fc olan dedem Temmuz 1884\u00a0 K\u0131r\u0131m do\u011fumlu Seyit Abd\u00fclmecit Filistin Cephesinde (14.08.1916) \u015fehit d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. <\/em><\/p>\n<p>\u00c7ak\u0131r\u00f6zer \u015fu tespitte bulunmu\u015ftur: \u201c<em>2014 y\u0131l\u0131nda K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131n\u0131n ana vatan\u0131 bir kez daha hukuksuzsa i\u015fgal edildi. \u0130\u015fgalci Rusya y\u00f6netiminin insan haklar\u0131 ihlalleri art\u0131k insanl\u0131k su\u00e7lar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. 11 K\u0131r\u0131m Tatar\u0131 Rus cezaevlerinde hayat\u0131n\u0131 kaybetti. 16 K\u0131r\u0131m Tatar\u0131 kay\u0131p, 49 K\u0131r\u0131m Tatar\u0131 siyasi mahk\u00fbm. Hemen her hafta K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131na ait okullar, camiler ve evlere bask\u0131nlar d\u00fczenlenmekte. 3000\u2019in \u00fczerinde bask\u0131n yap\u0131ld\u0131. 50 bin K\u0131r\u0131m Tatar\u0131 Ukrayna\u2019ya g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kald\u0131. \u0130\u015fgalciler \u015fimdi de Bah\u00e7esaray\u2019da, K\u0131r\u0131m Hanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ba\u015fkenti olan Bah\u00e7esaray\u2019daki Hansaray\u2019 \u0131 tahrip etmekte. Maalesef K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin uluslararas\u0131 yapt\u0131r\u0131mlara kat\u0131lmamas\u0131n\u0131 kalpleri k\u0131r\u0131k bir \u015fekilde izliyorlar. Bu yapt\u0131r\u0131mlara kar\u015f\u0131 mutlaka bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirilerek T\u00fcrkiye uluslararas\u0131 yapt\u0131r\u0131mlara kat\u0131lmal\u0131d\u0131r<\/em>.<\/p>\n<h2>K\u0131r\u0131m&#8217;dan habersiz T\u00fcrk kamuoyu<\/h2>\n<p><em>K\u0131r\u0131m\u2019da ya\u015fananlar maalesef T\u00fcrk kamuoyuna hi\u00e7 yans\u0131mamaktad\u0131r. Avrupa Komisyonu 30 Ocak 2017 tarihinde K\u0131r\u0131m\u2019daki insan haklar\u0131 ihlalleri uyar\u0131s\u0131nda bulunarak yasa d\u0131\u015f\u0131 ilhak edilen K\u0131r\u0131m\u2019daki Rus y\u00f6netiminin tutuklad\u0131\u011f\u0131 avukatlardan Emil Kurbedinov\u2018un serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir.\u00a0 AB Komisyonu, Rusya\u2019n\u0131n ilhak etti\u011fi Ukrayna topra\u011f\u0131 K\u0131r\u0131m\u2019daki insan haklar\u0131 ihlallerine ili\u015fkin yaz\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131nda, K\u0131r\u0131m\u2019da sald\u0131r\u0131lar\u0131n endi\u015fe verici oldu\u011fu ve giderek artt\u0131\u011f\u0131 vurgulanm\u0131\u015f, Rusya\u2019n\u0131n yasa d\u0131\u015f\u0131 ilhak\u0131ndan bu yana K\u0131r\u0131m\u2019da insan haklar\u0131 durumundaki bozulman\u0131n AB taraf\u0131ndan s\u00fcrekli g\u00fcndeme getirildi\u011finin alt\u0131 \u00e7izilmi\u015ftir:<\/em><\/p>\n<p><em>\u00d6zellikle, K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131n\u0131n haklar\u0131, kendi egemenlik organlar\u0131 olan K\u0131r\u0131m Tatar Milli Meclisi faaliyetlerinin a\u015f\u0131r\u0131c\u0131 bir \u00f6rg\u00fct olarak nitelenerek yasaklanmas\u0131 suretiyle \u015fiddetle ihlal edildi. Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 \u0130lmi \u00dcmerov\u2019a y\u00f6neltilen son a\u015f\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7lamalar\u0131, Tatarlar\u0131n liderlerine y\u00f6nelik zul\u00fcmlerin ba\u015fka bir \u00f6rne\u011fini olu\u015fturuyor. Bu su\u00e7lamalar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesini ve \u00dcmerov\u2019un avukat hakk\u0131na tam sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini bekliyoruz.\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>25 Ocak\u2019ta Rusya Federal G\u00fcvenlik Servisi (FSB) g\u00f6revlileri\u00a0 \u0130lmi \u00dcmerov\u2018un avukat\u0131 Nikolay Polozov\u2018u g\u00f6zalt\u0131na alm\u0131\u015f, ayn\u0131 g\u00fcn i\u00e7inde serbest b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. Ertesi g\u00fcn de FSB\u2019nin\u00a0 Emil Kurbedinov\u2018u g\u00f6zalt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131, ard\u0131ndan da tutukland\u0131\u011f\u0131\u00a0 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n<p><em>K\u0131r\u0131m\u2019daki i\u015fgal devam ederken Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan ile Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Putin, 10\u2019uncu BRICS zirvesi kapsam\u0131nda 26 Temmuz 2018 tarihinde bir g\u00f6r\u00fc\u015fme yapm\u0131\u015flard\u0131r. Bu\u00a0\u00a0 g\u00f6r\u00fc\u015fmede Cumhurba\u015fkan\u0131, <strong>\u2018<\/strong>Aram\u0131zdaki her t\u00fcr\u00fc dayan\u0131\u015fma birilerini de ger\u00e7ekten k\u0131skand\u0131r\u0131yor.<strong>\u2019<\/strong>\u00a0 demi\u015ftir.<\/em><\/p>\n<p><em>Bu a\u00e7\u0131klama T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan K\u0131r\u0131m k\u00f6kenli T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131 \u00fczm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/em><em> \u00c7\u00fcnk\u00fc K\u0131r\u0131m T\u00fcrklerinin anavatan\u0131\u00a0 Rusya taraf\u0131ndan i\u015fgal edilmi\u015ftir.\u00a0 Bunun\u00a0\u00a0 k\u0131skan\u0131lacak bir durum olmamas\u0131 gerekir.\u00a0 Bu kapsamda D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Mevl\u00fct \u00c7avu\u015fo\u011flu\u2019nun tespitlerini hat\u0131rlamakta yarar vard\u0131r.<\/em><\/p>\n<p><em>K\u0131r\u0131m T\u00fcrkleri K\u00fclt\u00fcr ve Yard\u0131mla\u015fma Derne\u011fi taraf\u0131ndan Ankara\u2019da 7 Haziran 2018 tarihinde d\u00fczenlenen iftara Eski\u015fehir K\u0131r\u0131m Derne\u011fi dahil T\u00fcrkiye\u2019deki K\u0131r\u0131m diasporas\u0131ndan \u00e7ok yo\u011fun kat\u0131l\u0131m olmu\u015ftur. D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Mevl\u00fct \u00c7avu\u015fo\u011flu, Ukrayna D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Pavlo Klimin, K\u0131r\u0131m Tatar halk\u0131n\u0131n milli lideri, Ukrayna Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131ndan Sorumlu Yetkilisi ve Ukrayna Milletvekili Mustafa Abd\u00fclcemil K\u0131r\u0131mo\u011flu, Ukrayna\u2019n\u0131n Ankara B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Andriy S\u0131biga\u00a0 iftara kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.<\/em><\/p>\n<h2>K\u0131r\u0131m&#8217;\u0131n ilhak\u0131<\/h2>\n<p>Bakan \u00c7avu\u015fo\u011flu yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada<em> \u201cK\u0131r\u0131m davas\u0131n\u0131 hi\u00e7bir zaman unutmad\u0131k, unutmayaca\u011f\u0131z. K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n ilhak\u0131n\u0131 tan\u0131mad\u0131k, tan\u0131mayaca\u011f\u0131z\u201d <\/em>demi\u015f, Avrupa\u2019daki baz\u0131 \u00fclkelerin K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 unutmaya ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015f, son ABD ziyaretindeki temaslar\u0131nda da K\u0131r\u0131m konusunu g\u00fcndeme getirdiklerini \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<p><em>\u201cAnadolu topraklar\u0131 y\u00fczy\u0131llard\u0131r, evlerinden ve yurtlar\u0131ndan ayr\u0131lmak zorunda kalm\u0131\u015f olan pek \u00e7oklar\u0131 gibi Tatar karde\u015flerimize de ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015ft\u0131r. Sizler, y\u0131llar \u00f6nce anavatan K\u0131r\u0131m\u2019dan ikinci vatan\u0131n\u0131z T\u00fcrkiye\u2019ye gelmi\u015f olan karde\u015flerimizin evlatlar\u0131 olarak, atalar\u0131n\u0131z\u0131n an\u0131s\u0131na sahip \u00e7\u0131k\u0131yorsunuz. Bunu T\u00fcrkiye\u2019nin her yerinde g\u00f6r\u00fcyoruz. K\u0131r\u0131m\u2019dan ayr\u0131 kalmak, K\u0131r\u0131m\u2019dan olmak anlam\u0131na gelmez. Sizler, anavatandan uzakta olsan\u0131z da K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 kalplerinizde ve akl\u0131n\u0131zda ya\u015fatmaya devam ediyorsunuz.<\/em><\/p>\n<p><em>Ge\u00e7mi\u015fte K\u0131r\u0131m Tatar\u0131 soyda\u015flar\u0131m\u0131z zor d\u00f6nemlerden ge\u00e7tiler. Bug\u00fcn de maalesef benzer s\u0131namalarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yalar. S\u00fcrg\u00fcn\u00fcn ac\u0131s\u0131, yaralar\u0131 kapanmadan \u015fimdi de K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n ilhak\u0131. Zorluklar kar\u015f\u0131s\u0131nda, do\u011fru bildi\u011fi yolda y\u00fcr\u00fcmekten vazge\u00e7meyen K\u0131r\u0131m Tatar halk\u0131, bu dik duru\u015fuyla b\u00fct\u00fcn mazlum halklar i\u00e7inde emsalsiz bir \u00f6rnek te\u015fkil ediyor. K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131n\u0131n, haks\u0131zl\u0131\u011fa boyun e\u011fmeyen, hakk\u0131n\u0131 \u015fiddete ba\u015fvurmadan onurla ve vakarla aramay\u0131 bilen \u00fcst\u00fcn karakteriyle, bug\u00fcn K\u0131r\u0131m ve Ukrayna\u2019daki m\u00fccadelesinden de hak etti\u011fi neticeyle \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphemiz yok.<\/em><\/p>\n<p><em>Sevgili karde\u015flerim, sosyal, dini, k\u00fclt\u00fcrel, maddi, manevi her t\u00fcrl\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131z kar\u015f\u0131s\u0131nda her zaman \u00e7alabilece\u011finiz bir kap\u0131n\u0131z var, T\u00fcrkiye var. Bu kap\u0131 size tarih boyunca a\u00e7\u0131k olmu\u015ftur, ilelebet de a\u00e7\u0131k olacakt\u0131r.<\/em><em> T\u00fcrkiye her zaman Ukrayna\u2019n\u0131n s\u0131n\u0131r ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden yana olmu\u015ftur ve Ukrayna\u2019n\u0131n egemenli\u011fini desteklemi\u015ftir. Bu \u00e7er\u00e7evede yine K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n Ukrayna\u2019n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu hi\u00e7bir zaman unutmayaca\u011f\u0131z ve her platformda bunu dile getirmeye devam edece\u011fiz. Di\u011fer yandan, Ukrayna\u2019n\u0131n do\u011fusundaki sorunun da bir an \u00f6nce \u00e7\u00f6z\u00fclmesini ve Ukrayna\u2019n\u0131n istikrara kavu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz, Ukrayna\u2019ya verdi\u011fimiz deste\u011fi s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Bununla beraber ge\u00e7mi\u015fte Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakan\u0131 F<em>aruk \u00d6zl\u00fc<\/em><em>\u2019n\u00fcn \u201c<a href=\"https:\/\/www.aa.com.tr\/tr\/ekonomi\/ankara-moskova-arasi-mesafe-brukselden-kisa\/887269\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ankara-Moskova aras\u0131ndaki mesafe, Ankara-Br\u00fcksel aras\u0131ndaki mesafeden daha yak\u0131nd\u0131r.\u201d<\/a><\/em> a\u00e7\u0131klamas\u0131 unutulmam\u0131\u015ft\u0131r.&#8221;<\/p>\n<h2>\u00c7avu\u015fo\u011flu ve \u00d6nal aras\u0131ndaki fark<\/h2>\n<p>Bu a\u00e7\u0131klama ile Say\u0131n \u00c7avu\u015fo\u011flu\u2019nun konu\u015fmas\u0131 aras\u0131na \u00e7ok \u00f6nemli fark vard\u0131r. Ben Bakan Faruk \u00d6zl\u00fc\u2019n\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klaman\u0131n fiziki km uzakl\u0131\u011f\u0131 olarak anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi kan\u0131s\u0131nday\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc <em>Ankara-Moskova ku\u015f u\u00e7u\u015fu 2,406 km, Ankara -Br\u00fcksel ise 3,121 km<\/em>\u2019dir. Bunu ba\u015fka bir \u015fekilde anlamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>Say\u0131n Bakan\u2019\u0131n mant\u0131\u011f\u0131yla hareket edersek \u00e7ok farkl\u0131 bir sonu\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z: <em>Ankara-K\u0131r\u0131m Bah\u00e7esaray aras\u0131ndaki mesafe, Ankara-Moskova aras\u0131ndaki mesafeden daha yak\u0131nd\u0131r.\u00a0 \u00c7\u00fcnk\u00fc bu mesafe 1,577 km\u2019dir.<\/em> Aradaki fark 829\u2019dir. Di\u011fer bir deyi\u015fle <em>Bah\u00e7esaray (K\u0131r\u0131m), Ankara\u2019ya Moskova\u2019dan 829 km daha yak\u0131n olup 2,406 rakam\u0131 1,577\u2019den daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/em> A\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemek gerekirse, K\u0131r\u0131m ve K\u0131r\u0131m T\u00fcrkleri T\u00fcrkiye i\u00e7in Rusya ve Ruslardan daha yak\u0131nd\u0131r, aksi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.<\/p>\n<p>\u00c7avu\u015fo\u011flu K\u0131r\u0131m konusundaki bu g\u00f6r\u00fc\u015flerini bir ay sonra 6<em>\u00a0A\u011fustos 2017\u2019<\/em>de Manila\u2019de toplanan 50\u2019nci G\u00fcneydo\u011fu Asya Uluslar Birli\u011fi (ASEAN) toplant\u0131s\u0131nda\u00a0 Sergey Lavrov\u2019a\u00a0 iletmi\u015f midir?\u00a0 Say\u0131n Bakan g\u00f6r\u00fc\u015fmede\u00a0 <em>\u2018Yine domates ba\u015fta olmak \u00fczere daha da ekonomik ili\u015fkilerimizi nas\u0131l geli\u015ftiririz, bunlar\u0131 de\u011ferlendirdik\u2019<\/em> demi\u015ftir.\u00a0 Rusya Tar\u0131m Bakan\u0131 Aleksandr Tkachev\u00a0 Rus televizyonu Rossiya 24 kanal\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada kendisine y\u00f6neltilen T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00f6nelik domates yasa\u011f\u0131 ile ilgili soruya \u015fu cevab\u0131 vermi\u015ftir:<em> \u2018T\u00fcrkiye\u2019den domates ithal etmeye haz\u0131r de\u011filiz, bunu yapmayaca\u011f\u0131z.\u2019\u00a0<\/em> <em>Rusya ile domates ihracat\u0131na getirilen k\u0131s\u0131tlaman\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6tesinde K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n Rusya taraf\u0131ndan ilhak\u0131n\u0131n g\u00fcndeme gelmemesi dikkat \u00e7ekicidir.<\/em><\/p>\n<p>D\u00f6nemin Kalk\u0131nma Bakan\u0131 olan <em>Cevdet Y\u0131lmaz<\/em> (DPT\u2019deki son Avrupa Birli\u011fi Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Kurucu Genel M\u00fcd\u00fcr, o d\u00f6nemdeki ismiyle AET Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kuran bu sat\u0131rlar\u0131n yazar\u0131d\u0131r), Rusya\u2019n\u0131n, T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6nemli bir ticari orta\u011f\u0131\u00a0\u00a0 ve kom\u015fusu oldu\u011funu belirterek \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir: <em>\u201c\u2026Ukrayna\u2019da ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn etnik gruplar\u0131n, b\u00fct\u00fcn de\u011fi\u015fik kesimlerin de memnun olaca\u011f\u0131 bir \u00e7er\u00e7evede bu sorunlar\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 arzu ediyoruz. Orada K\u0131r\u0131m T\u00fcrkleri de ya\u015f\u0131yor biliyorsunuz. \u00d6zellikle, K\u0131r\u0131m T\u00fcrklerinin ko\u015fullar\u0131 tabi bizi \u00e7ok yak\u0131ndan da ilgilendiriyor.<strong>\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n<p>D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 \u00c7avu\u015fo\u011flu\u2019na K\u0131r\u0131m konusunda g\u00f6sterdi\u011fi hassasiyet ve K\u0131r\u0131m T\u00fcrklerine verdi\u011fi destek i\u00e7in Eski\u015fehir K\u0131r\u0131m Derne\u011fi eski Ba\u015fkan\u0131 ve K\u0131r\u0131m Geli\u015fim Vakf\u0131 Kurucu \u00fcyesi olarak te\u015fekk\u00fcr ediyorum.<\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 26 Temmuz\u2019daki BRICS zirvesinin \u00fczerinden yakla\u015f\u0131k bir ay sonra 30 A\u011fustos D\u00fcnya Kay\u0131plar G\u00fcn\u00fc\u2019nde ka\u00e7\u0131r\u0131lan K\u0131r\u0131m T\u00fcrkleri hakk\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019den\u00a0 \u00a0hi\u00e7 tepki gelmemi\u015ftir.\u00a0 <em>Kiev\u2019de Rusya B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi binas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde 30 A\u011fustos 2018 tarihinde Rus i\u015fgali alt\u0131nda bulunan K\u0131r\u0131m\u2019da ka\u00e7\u0131r\u0131lan insanlara ve onlar\u0131n akrabalar\u0131na destek eylemi yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n<p>K\u0131r\u0131m SOS koordinat\u00f6r\u00fc <strong>Tamila Ta\u015feva<\/strong>,<em> \u2018K\u0131r\u0131m ilhak\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan bu yana yar\u0131madada 44 ki\u015fi ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131. \u00c7o\u011fu serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131. Bug\u00fcn ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz 15 ki\u015fiden s\u00f6z ediyoruz\u2019 demi\u015ftir<\/em>. K\u0131r\u0131m T\u00fcrklerinin anavatan\u0131 K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n uluslararas\u0131 hukukun yok say\u0131larak i\u015fgali, T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan K\u0131r\u0131m Tatar T\u00fcrklerini\u00a0\u00a0 k\u0131skand\u0131rmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Eski\u015fehir Odunpazar\u0131 Belediye Ba\u015fkan\u0131, K\u0131r\u0131m Geli\u015fim Vakf\u0131 kurucu \u00fcyesi\u00a0 <strong>Kaz\u0131m Kurt<\/strong>\u2019un <strong>1 A\u011fustos 2018<\/strong> tarihindeki a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 bu kapsamda dikkate almak gerekir:<\/p>\n<h2>K\u0131r\u0131m T\u00fcrkiye i\u00e7in Menbi\u00e7\u2019 ten daha \u00f6nemli<\/h2>\n<p>\u2018<em>K\u0131r\u0131m meselesinde Avrupa Parlamentosu\u2019nun tavr\u0131 \u00f6nemli, demografik yap\u0131 dikkate al\u0131nmadan ger\u00e7ekle\u015ftirilen referandum uluslar aras\u0131 s\u00f6zle\u015fmelere uygun de\u011fil. Bat\u0131 Rusya\u2019n\u0131n bu karar\u0131n\u0131 tan\u0131m\u0131yor, T\u00fcrkiye ise karar\u0131 tan\u0131mayan s\u00f6zle\u015fmeye imza atsa bile yapt\u0131r\u0131m uygulamayan bir pozisyonda, K\u0131r\u0131m meselesine g\u00f6z yumuyor.<\/em> <em>K\u0131r\u0131m T\u00fcrkiye i\u00e7in Menbi\u00e7\u2019 ten daha \u00f6nemli, stratejik bir nokta. Suriye\u2019nin i\u00e7 i\u015flerine kar\u0131l\u0131p m\u00fcdahale ediyoruz ancak K\u0131r\u0131m \u00f6zerk b\u00f6lgesinde soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n taleplerini dikkate alm\u0131yor, yapt\u0131r\u0131m uygulam\u0131yoruz. Bu bir \u00e7eli\u015fkidir. T\u00fcrkiye bat\u0131n\u0131n i\u00e7inde yer almay\u0131 hedefliyorsa Rusya\u2019ya onlar gibi yapt\u0131r\u0131mlar uygulamal\u0131, Putin ile ili\u015fkilerimiz iyiyse K\u0131r\u0131m meselesi konusunda Putin ikna edilmeli. \u015eayet bunlar yap\u0131lam\u0131yor ise d\u0131\u015f politikam\u0131z s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 demektir.\u2019<\/em><\/p>\n<p>Rusya destekli Ermeni birliklerinin Hocal\u0131 soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri <em>26 \u015eubat\u2019tan tam tam\u0131na 22 y\u0131l sonra\u00a0 26 \u015eubat 2014 tarihinde silahl\u0131 gruplar K\u0131r\u0131m\u2019daki parlamento binas\u0131n\u0131 basarak i\u015fgali ba\u015flatm\u0131\u015flard\u0131r.\u00a0<\/em> Daha sonra K\u0131r\u0131m\u2019daki yasa d\u0131\u015f\u0131 silahl\u0131 Ruslar camilere girerek manevi de\u011ferlere hakaret etmeye ba\u015flam\u0131\u015f, Tatarlar \u00fczerinde yo\u011fun bask\u0131 kurulmu\u015f, K\u0131r\u0131m Milli Meclisi ile T\u00fcrk\u00e7e yay\u0131n yapan TV kanallar\u0131, haber ajanslar\u0131, radyolar ve Tatar okullar\u0131 kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><em>Ukrayna\u2019da 26 \u015eubat, K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n Rus \u0130\u015fgaline Kar\u015f\u0131 Direni\u015f G\u00fcn\u00fc olarak kabul edilmektedir.<\/em>\u00a0 Acaba y\u00fczbinlerce K\u0131r\u0131m T\u00fcrk\u00fcn\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de neden 26 \u015eubat K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n Rus \u0130\u015fgaline Kar\u015f\u0131 Direni\u015f G\u00fcn\u00fc olarak kabul edilmemektedir?\u00a0Putin taraf\u0131ndan atanan K\u0131r\u0131m ba\u015fsavc\u0131s\u0131 Natalia Poklonskaya <em>Tatar Meclisini radikal faaliyetleri sebebiyle 14 Nisan 2016 tarihinde yasaklama karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em> Bunun gerek\u00e7esini Rus TASS ajans\u0131na \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r:<em> \u201cBug\u00fcn (\u00c7ar\u015famba) halk birli\u011finin (K\u0131r\u0131m Tatar Halk\u0131 Meclisi) faaliyetlerini federal yasalar\u0131n ihlallerini \u00f6nlemek i\u00e7in ask\u0131ya almaya karar verdim.\u201d<\/em><\/p>\n<h2>K\u0131r\u0131m Tatar Milli Meclisi ter\u00f6rist ilan ediliyor<\/h2>\n<p><em>Rusya Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 18 Nisan 2016 tarihinde K\u0131r\u0131m Tatar Milli Meclisi\u2019ni a\u015f\u0131r\u0131 faaliyetler sebebiyle \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 durdurulan dini ve sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri listesine alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em> Bunun \u00fczerine Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Thorbjorn Jagland 26 Nisan\u2019da, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile AB D\u0131\u015f \u0130li\u015fkiler ve G\u00fcvenlik Y\u00fcksek Temsilcisi Federica Mogherini 27 Nisan\u2019da Rus mahkemesinin K\u0131r\u0131m Tatar Milli Meclisi\u2019ni a\u015f\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6rg\u00fct kapsam\u0131na alarak faaliyetlerini yasaklama karar\u0131n\u0131 k\u0131nam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Karara g\u00f6re Tatar Meclisi\u2019nin t\u00fcm devlet ve belediye medyas\u0131n\u0131 kullanmalar\u0131, toplu etkinlikler d\u00fczenlemeleri, banka hesaplar\u0131n\u0131 kullanmalar\u0131 ve her t\u00fcrl\u00fc siyasi faaliyeti yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Uluslararas\u0131 Af \u00a0\u00d6rg\u00fct\u00fc\u00a0 karar\u0131n muhalifleri susturmaya y\u00f6nelik oldu\u011funu s\u00f6yleyerek Rusya\u2019n\u0131n eziyet etmek yerine korumas\u0131 gerekti\u011fi say\u0131l\u0131 az\u0131nl\u0131klar\u0131ndan birinin haklar\u0131n\u0131 yok etti\u011fini belirtmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kiev Uluslararas\u0131 Sosyolojik Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Merkezi\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re K\u0131r\u0131m\u2019da halk\u0131n y\u00fczde 97\u2019si, Doneski\u2019de y\u00fczde 93\u2019\u00fc, Luganskaya\u2019da y\u00fczde 89\u2019u, Odesa\u2019da y\u00fczde 85\u2019i, Zaporojskaya\u2019da y\u00fczde 81\u2019i, Harkov\u2019da y\u00fczde 74\u2019\u00fc, Dinepropetrovskaya\u2019da y\u00fczde 72\u2019si ve Nikolayevskaya\u2019da da y\u00fczde 66\u2019n\u0131n <em>Rus\u00e7ay\u0131 ana dil olarak konu\u015fmas\u0131, K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n ilhak\u0131 i\u00e7in gerek\u00e7elerden biri olmu\u015ftur.<\/em><\/p>\n<p>16 Mart 2014 tarihinde\u00a0 BM Genel Kurulu\u00a0 referandumu kabul etmemi\u015f ve hukuk d\u0131\u015f\u0131 saym\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0\u00a0 <em>\u0130lhak,\u00a0 Rusya d\u0131\u015f\u0131nda Afganistan, Nikaragua, Venezuella ve Suriye taraf\u0131ndan tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. <\/em>Bir anlamda Suriye Rusya\u2019n\u0131n do\u011fal m\u00fcttefiki oldu\u011funu bu \u015fekilde g\u00f6stermi\u015ftir. <em>Bu devletlerin yan\u0131nda de facto devletler Abhazya, Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f ve G\u00fcney Osetya da ilhak\u0131 uygun bulmu\u015ftur.<\/em><\/p>\n<p>Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Putin ve Ba\u015fbakan Medvedev <em>18 A\u011fustos 2017<\/em> tarihinde K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 ziyaret etmi\u015ftir.\u00a0 Putin, Sivastopol\u2019\u00fcn (Akyar) i\u015fgalini tarihi adaletin yeniden sa\u011flanmas\u0131 olarak adland\u0131rm\u0131\u015f ve <em>\u201cSivastopol gibi SSCB d\u00f6neminde Moskova\u2019n\u0131n y\u00f6netiminde olan \u015fehirlerin anla\u015fmalara g\u00f6re SSCB\u2019nin y\u0131k\u0131lmas\u0131ndan sonra Rusya\u2019ya ge\u00e7mesi gerekti\u011fini\u201d<\/em> a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ziyaret sebebiyle Rusya\u2019ya protesto notas\u0131 g\u00f6nderen Ukrayna D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131, ge\u00e7ici Rus i\u015fgali alt\u0131nda bulunan Sivastopol \u015fehrine Putin\u2019in ziyaretinin Rusya taraf\u0131ndan Ukrayna\u2019n\u0131n devlet egemenli\u011fi ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlali olarak kabul edildi\u011fini belirtmi\u015ftir:<\/p>\n<p><em>\u201818 A\u011fustos 2017 tarihinde Rusya Federasyonu Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki heyetin Rusya taraf\u0131ndan ge\u00e7ici i\u015fgal edilen Ukrayna\u2019n\u0131n Sivastopol \u015fehrine s\u0131radaki ziyareti ba\u015flad\u0131. Ukrayna taraf\u0131, Rus yetkililerinin ge\u00e7ici i\u015fgal alt\u0131ndaki K\u0131r\u0131m \u00d6zerk Cumhuriyeti ve Sivastopol \u015fehrine daha \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri s\u00f6zde ziyaretleri gibi bu ziyareti de Rusya taraf\u0131ndan Ukrayna\u2019n\u0131n devlet egemenli\u011fi ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kaba ihlali ve uluslararas\u0131 hukukun evrensel olarak tan\u0131nan normlar\u0131n\u0131n yok say\u0131lmas\u0131 olarak kabul ediyor.\u2019<\/em><\/p>\n<h2><strong>Hocal\u0131 Katliam\u0131 ve K\u0131r\u0131m\u0131n i\u015fgali aras\u0131ndaki ili\u015fki\u00a0<\/strong><\/h2>\n<p>Ankara\u2019da (AV\u0130M)<em> 23 \u015eubat 2017<\/em> tarihindeki konferans\u0131nda Rus uzman Dr. <em>Olog Kuznetsov\u2019a, 26 \u015eubat 1992 Hocal\u0131 katliam\u0131 ile 26 \u015eubat 2014 Rusya\u2019n\u0131n K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 i\u015fgal tarihlerinin bir tesad\u00fcf olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusundaki fikrini sormama ra\u011fmen cevap alamad\u0131\u011f\u0131m\u0131 burada belirmek isterim.<\/em> Bence K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n i\u015fgali ile Ermeniler taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen Hocal\u0131 soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n ayn\u0131 tarihte (<strong>26 \u015eubat<\/strong>) ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi tesad\u00fcf<strong>\u00a0olamaz<\/strong>. Bu, Rus derin devletinin T\u00fcrk k\u00f6kenlilere y\u00f6nelik planl\u0131 bir giri\u015fimidir.<\/p>\n<p>10 Aral\u0131k 2016 D\u00fcnya \u0130nsan Haklar\u0131 g\u00fcn\u00fc kapsam\u0131nda Ankara\u2019da Gazi \u00dcniversitesi\u2019nde Radio Liberty ve Novaya Gazeta gazetelerinin Rus muhabiri ve foto\u011fraf\u00e7\u0131s\u0131 Anton Naumluk\u2018un K\u0131r\u0131m\u2019da ya\u015fanan dram\u0131 anlatan sergisi a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, i\u015fgalden bu yana K\u0131r\u0131m\u2019da ger\u00e7ekle\u015fen insan haklar\u0131 ihlalleri anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Do\u011fu Avrupa Genel M\u00fcd\u00fcr Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Ya\u011fmur G\u00fcldere de, K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n i\u015fgalinin gayrime\u015fru oldu\u011funu ve K\u0131r\u0131m\u2019daki soyda\u015flarla yak\u0131ndan ilgilenildi\u011fi a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. ODT\u00dc Sosyoloji \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. <em>Ay\u015feg\u00fcl Ayd\u0131ng\u00fcn, K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131n\u0131n m\u00fccadelesinin sadece\u00a0 K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131n\u0131n de\u011fil, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle insan haklar\u0131n\u0131n savunulmas\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulam\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n<p>K\u0131r\u0131m\u2019da Rus i\u015fgalinden sonra K\u0131r\u0131m Tatarca\u2019s\u0131 ve Ukrayna dilini resmi dil olmas\u0131na ra\u011fmen hi\u00e7bir okulda bu dillerde e\u011fitim yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 belirtilerek, K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131n\u0131n asimile edilmek istendi\u011fi ve K\u0131r\u0131m\u2019dan g\u00f6\u00e7e zorland\u0131klar\u0131 konu\u015fmac\u0131lar taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Rusya B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi gerek Gazi \u00dcniversitesi\u2019ndeki ve gerekse daha sonra TEPAV\u2019daki etkinliklerin yap\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f ve diplomatik bask\u0131 uygulam\u0131\u015ft\u0131r. Bu giri\u015fimlere ra\u011fmen Gazi \u00dcniversitesi ve TEPAV geri ad\u0131m atmam\u0131\u015f, TOBB \u00dcniversitesi ve TEPAV i\u015f birli\u011finde benzer bir etkinlik de yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131<em> Recep Tayyip Erdo\u011fan, <\/em>T\u00fcrkiye Ukrayna Y\u00fcksek D\u00fczeyli Stratejik Konseyi\u2019nin alt\u0131nc\u0131 toplant\u0131s\u0131 i\u00e7in<em> 9 Ekim 2017<\/em> tarihinde Ukrayna\u2019y\u0131 ziyaret etmi\u015ftir. Erdo\u011fan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde ikili ili\u015fkileri kapsaml\u0131 bir \u015fekilde ele alma imk\u00e2n\u0131 bulduklar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<p>\u2018<em>\u2026Say\u0131n Poro\u015fenko\u2019ya T\u00fcrkiye\u2019nin Ukrayna\u2019n\u0131n egemenli\u011fini, K\u0131r\u0131m dahil toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve siyasi birli\u011fini desteklemeye devam edece\u011fini bir kez daha ifade ettim. K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n yasa d\u0131\u015f\u0131 ilhak\u0131n\u0131 tan\u0131mad\u0131k ve tan\u0131mayaca\u011f\u0131z. Ukrayna\u2019n\u0131n \u00fclkelerine sadakatlerini kan\u0131tlam\u0131\u015f K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131na (T\u00fcrklerine) verdi\u011fi destekten b\u00fcy\u00fck bir memnuniyet duyuyoruz. Soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n durumunu yak\u0131ndan takip etmeye ve bu konuyu uluslararas\u0131 kamuoyunun g\u00fcndeminde tutmaya devam edece\u011fiz. K\u0131r\u0131m\u2019daki yasa d\u0131\u015f\u0131 durumun a\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in diplomasi ve hukuk \u00e7er\u00e7evesinde at\u0131lacak ad\u0131mlar\u0131n \u00f6nemine inan\u0131yoruz. Bu konuda Ukrayna ile e\u015fg\u00fcd\u00fcm halinde \u00e7al\u0131\u015fmaya devam edece\u011fiz.\u2019<\/em><\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u201c<em>K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n yasa d\u0131\u015f\u0131 ilhak\u0131n\u0131 tan\u0131mad\u0131k ve tan\u0131mayaca\u011f\u0131z.\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131 yerindedir<\/em>\u00a0ama K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n Rusya taraf\u0131ndan uluslararas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde ilhak\u0131 devam ederken, iki cumhurba\u015fkan\u0131 aras\u0131nda <em>3 May\u0131s 2017 <\/em>tarihindeki g\u00f6r\u00fc\u015fmede \u00f6ne \u00e7\u0131kan ba\u015fl\u0131klardan biri domates krizi olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Rusya\u2019n\u0131n Karadeniz k\u0131y\u0131s\u0131ndaki So\u00e7i\u2019de Putin ile g\u00f6r\u00fc\u015fmesinin ard\u0131ndan bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda konu\u015fan Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan,<em> \u2018Domates d\u0131\u015f\u0131nda her konuda mutab\u0131k kal\u0131nd\u0131\u2019 <\/em>derken, Putin de \u015fu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r:<em> \u2018Domates d\u0131\u015f\u0131nda k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in anla\u015ft\u0131k.\u2019\u00a0 <\/em>Bu g\u00f6r\u00fc\u015fme sonras\u0131nda Turkish Forum\u2019da <em>4\u00a0May\u0131s 2017 <\/em>tarihinde yay\u0131nlanan yaz\u0131m\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00f6yleydi: <em>\u2018<a href=\"https:\/\/www.turkishnews.com\/tr\/content\/2017\/05\/04\/kirimin-domates-kadar-onemi-yok-mu\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n Domates Kadar \u00d6nemi Yok mu?<\/a>\u2019<\/em><\/p>\n<p>So\u00e7i\u2019de say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131 YPG ile Rus askerlerinin foto\u011fraflar\u0131n\u0131 Putin\u2019e g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftir:<em> \u2018Foto\u011fraflar\u0131 ilettik. Tarihleri yerleri ile verdik. Konuyu anlatt\u0131k. \u0130nceleyece\u011fini s\u00f6yledi. Bundan sonraki s\u00fcre\u00e7 Putin\u2019e kald\u0131\u201d demi\u015ftir ama Putin\u2019in bilgisi d\u0131\u015f\u0131nda bu askerlerin orada bulunmas\u0131 imkans\u0131zd\u0131r.\u2019<\/em><\/p>\n<p>Ukrayna\u2019y\u0131 ilk ziyareti 9\u2019uncu Cumhurba\u015fkan\u0131 merhum <em>S\u00fcleymen Demirel<\/em> yapm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0<em> 23 May\u0131s 1998\u2019de ger\u00e7ekle\u015fen\u00a0z<\/em>iyaret \u00f6ncesinde merhum Demirel <em>20 May\u0131s 1998\u2019de K\u0131r\u0131m Geli\u015fim Vakf\u0131 Kurucu Y\u00f6netim Kurulu \u00fcyelerini kabul etmi\u015f, Vak\u0131f Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 olarak sundu\u011fum brifingi dinleyerek notlar alm\u0131\u015f, K\u0131r\u0131m davas\u0131na deste\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir.<\/em><\/p>\n<p>K\u0131r\u0131m, Sovyetler Birli\u011fi d\u00f6neminde 1954 y\u0131l\u0131ndan 1991\u2019e kadar Ukrayna\u2019n\u0131n bir b\u00f6lgesi (oblast) olmu\u015f, bu y\u0131ldan sonra Rusya\u2019n\u0131n i\u015fgaline kadar Ukrayna\u2019ya ba\u011fl\u0131 <em>K\u0131r\u0131m Otonom Cumhuriyeti <\/em>olarak kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ukrayna Cumhurba\u015fkan\u0131 Viktor Yanukovi\u00e7\u2019in 23 \u015eubat 2014 tarihinde g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131 ve Rus\u00e7an\u0131n \u00fclkenin ana dillerinden biri olmas\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 sonucunda ba\u015flayan Ukrayna kriz s\u00fcrecinde K\u0131r\u0131m Rusya taraf\u0131ndan i\u015fgal edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>K\u0131r\u0131m\u2019da y\u00fczde 58 oran\u0131ndaki Ruslar, Ukrayna\u2019ya ba\u011fl\u0131 muhtar bir cumhuriyet olan K\u0131r\u0131m n\u00fcfusunun y\u00fczde 24\u2019n\u00fc olu\u015fturan Ukraynal\u0131lar\u0131n ve y\u00fczde 13\u2019\u00fc kadar olan Tatarlar\u0131n muhalefetine ra\u011fmen Rusya\u2019ya ba\u011flanma karar\u0131 alm\u0131\u015flard\u0131r. Sivastopol Kent Konseyi de benzer karar al\u0131nca\u00a0 Sivastopol\u2019da bulunan Rus birlikleri krizin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 andan itibaren kademeli olarak K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc i\u015fgal etmi\u015ftir. \u0130\u015fgal sonras\u0131nda olu\u015fan yeni y\u00f6netim, Rusya\u2019ya kat\u0131l\u0131m karar\u0131n\u0131 6 Mart\u2019ta alarak 16 Mart 2014 tarihinde bu karar\u0131 referanduma g\u00f6t\u00fcrece\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fgal sonras\u0131nda K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131n\u0131n Lideri<em> Mustafa Abd\u00fclcemil K\u0131r\u0131mo\u011flu, <\/em>K\u0131r\u0131m Tatar Milli Meclisi Ba\u015fkan\u0131 <em>Refat \u00c7ubarov<\/em>, K\u0131r\u0131m T\u00fcrkleri K\u00fclt\u00fcr ve Yard\u0131mla\u015fma Derne\u011fi K\u0131r\u0131m Temsilcisi <em>\u0130smet Y\u00fcksel <\/em>ve <em>Sinaver Kadir<\/em>\u2019in 5 y\u0131l s\u00fcreyle K\u0131r\u0131m\u2019a giri\u015fleri yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131r\u0131m\u2019da silahl\u0131 Rus g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan ka\u00e7\u0131r\u0131lan ve bir daha kendilerinden haber al\u0131namayan insan say\u0131s\u0131 \u00e7ift haneli rakamlara ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><em>Tarihte Rus \u00c7arl\u0131\u011f\u0131 ile Osmanl\u0131, Rusya ile T\u00fcrkiye hi\u00e7bir d\u00f6nemde ger\u00e7ek anlamda dost olmam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye ve Rusya aras\u0131nda 500 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n ili\u015fkilerde taraflar aras\u0131ndaki 11 sava\u015f\u0131n sadece d\u00f6rd\u00fcnde Osmanl\u0131lar galip gelebilmi\u015f, yedi sava\u015f a\u011f\u0131r ma\u011flubiyetle sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n<h2>Hasta adam<\/h2>\n<p>Rus \u00c7ar\u0131 1\u2019nci Nikolay\u2019\u0131n St. Petersburg\u2019da <em>9 Ocak 1853<\/em> tarihinde s\u00f6yledi\u011fi <em>\u201c<\/em><em>Kollar\u0131m\u0131z aras\u0131nda hasta, a\u011f\u0131r hasta bir adam var<\/em><em>\u201d<\/em> ifadesindeki hasta adam, Osmanl\u0131 Devleti\u2019dir. (<em><a href=\"http:\/\/www.turkeyswar.com\/prelude\/sickman\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Tsar Nicholas of Russia said to the British envoy in St.Petersburg, Sir George Hamilton: \u201cWe have on our hands a sick man, a very sick man. It will be, I tell you frankly, a great misfortune if, one of these days, he should slip away from us before all necessary arrangements were made.\u201d<\/a>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Terim ilk defa <em>12 May\u0131s 1860<\/em> tarihinde<em> The New York Times\u2019<\/em>ta yer alm\u0131\u015ft\u0131r. 1877-1878 Osmanl\u0131-Rus Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda Tatar T\u00fcrklerinin vatan K\u0131r\u0131m\u2019dan ayr\u0131larak T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7 etme s\u00fcreci h\u0131zlanm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ba\u015fta Eski\u015fehir olmak \u00fczeri K\u0131r\u0131m\u2019daki Tatar n\u00fcfusundan daha \u00e7ok K\u0131r\u0131m Tatar T\u00fcrk\u00fc Anadolu\u2019da ya\u015f\u0131yorsa, bunun sebebi K\u0131r\u0131m Hanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Rus n\u00fcfuzuna girmesidir.<\/p>\n<p>Rus \u00c7arl\u0131\u011f\u0131 ile\u00a0 Osmanl\u0131 Devleti aras\u0131nda imzalanan\u00a0 <em>K\u00fc\u00e7\u00fck Kaynarca Anla\u015fmas\u0131<\/em> (1774) sonucunda Osmanl\u0131lar\u0131n K\u0131r\u0131m \u00fczerindeki koruyucu pozisyonundan vazge\u00e7mek zorunda b\u0131rakmas\u0131yla\u00a0 K\u0131r\u0131m \u00f6nce \u2018<em>de facto\u2019<\/em> ba\u011f\u0131ms\u0131z olur. <em>Fatih Sultan Mehmet d\u00f6neminde 1475\u2019de K\u0131r\u0131m\u2019a ayak basmalar\u0131 ile Osmanl\u0131lar, Hanl\u0131k da\u011f\u0131lana kadar onun hamisi ve en b\u00fcy\u00fck m\u00fcttefiki olmu\u015ftur.<\/em> Fakat 1790\u2019larda h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde Rusya taraf\u0131ndan ilhak edilerek Rus \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun bir par\u00e7as\u0131 haline gelmesiyle b\u00fcy\u00fck g\u00f6\u00e7 ba\u015flar.<\/p>\n<p>Babam rahmetli <em>S\u00fcleyman Karluk<\/em>, K\u0131r\u0131m\u2019dan g\u00f6\u00e7 eden bir ailenin \u00fcyesi olarak <em>1912\u00a0y\u0131l\u0131nda K\u00f6stence\u2019de do\u011fmu\u015f, 1944 y\u0131l\u0131nda da T\u00fcrkiye\u2019ye gelmi\u015ftir. Kuzenlerim K\u00f6stence\u2019de ya\u015famaktad\u0131r.<\/em> K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n Rusya taraf\u0131ndan i\u015fgali sonras\u0131nda g\u00f6\u00e7, bu defa Ukrayna\u2019ya y\u00f6nelik olarak devam etmektedir. Babam Avrupa Birli\u011fi \u00fcyesi olan Romanya\u2019dan g\u00f6\u00e7 etti\u011fi i\u00e7in ben de ayn\u0131 zamanda <em>Avrupa Birli\u011fi vatanda\u015f\u0131 oldum.<\/em><\/p>\n<p>K\u0131r\u0131m\u2019da silahl\u0131 Rus g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan ka\u00e7\u0131r\u0131lan ve bir daha kendilerinden haber al\u0131namayan insan say\u0131s\u0131 \u00e7ift haneli rakamlara ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Evinin \u00f6n\u00fcnden \u00fcniformal\u0131 caniler taraf\u0131ndan ka\u00e7\u0131r\u0131lan ve kendisinden bir daha haber al\u0131namayan D\u00fcnya K\u0131r\u0131m Tatar Kongresi y\u00f6netim kurulu \u00fcyesi <em>Ervin \u0130brahimov<\/em> bu h\u00fcrriyet kurbanlar\u0131n\u0131n sonuncusudur.<\/p>\n<p>\u0130\u015fgal sonras\u0131nda olu\u015fan yeni y\u00f6netim, Rusya\u2019ya kat\u0131l\u0131m karar\u0131n\u0131 6 Mart\u2019ta alarak 16 Mart 2014 tarihinde bu karar\u0131 referanduma g\u00f6t\u00fcrece\u011fini a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u00fczerine\u00a0 Almanya Ba\u015fbakan\u0131 Angela Merkel 9 Mart\u2019ta K\u0131r\u0131m\u2019da yap\u0131lacak referandumu, Ukrayna anayasas\u0131na ve uluslararas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 buldu\u011funu belirtmesine ra\u011fmen\u00a0 1 milyon 200 bin se\u00e7menin bulundu\u011fu K\u0131r\u0131m\u2019da referandum yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<h2><em>Rusya\u2019ya ba\u011flanmaya raz\u0131 m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/em><\/h2>\n<p>Kat\u0131lanlar\u0131n y\u00fczde 93\u2019n\u00fcn Rusya ile birle\u015fmekten yana oy kulland\u0131\u011f\u0131 referandumda <em>K\u0131r\u0131m Tatar T\u00fcrkleri, Ukrayna\u2019n\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden yana olduklar\u0131ndan referandumu boykot etmi\u015ftir.<\/em> Referandumda halka, <em>\u201cRusya\u2019ya ba\u011flanmaya raz\u0131 m\u0131s\u0131n\u0131z?\u201d<\/em> ve <em>\u201c1992 y\u0131l\u0131 K\u0131r\u0131m Anayasas\u0131\u2019n\u0131n yeniden y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi ve K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n Ukrayna\u2019n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olmas\u0131na raz\u0131 m\u0131s\u0131n\u0131z?\u201d<\/em> sorular\u0131 y\u00f6neltilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Referandumdan iki g\u00fcn sonra 18 Mart\u2019ta K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n yeni y\u00f6netimi ile Rusya aras\u0131nda K\u0131r\u0131m ve Sivastopol\u2019un Rusya\u2019ya Ba\u011flanmas\u0131 ve Yeni Federal B\u00f6lgeler Olu\u015fturulmas\u0131 Anla\u015fmas\u0131 imzalanm\u0131\u015f, Anla\u015fma Duma\u2019da 442\u2019ye kar\u015f\u0131 1 oyla ve Federal Konsey\u2019de oybirli\u011fiyle onaylanm\u0131\u015f ve <em>Rusya taraf\u0131ndan K\u0131r\u0131m ilhak edilmi\u015ftir. Rusya, 1994 y\u0131l\u0131nda Budape\u015fte Mutabakat\u0131 ile kabul etti\u011fi Ukrayna\u2019n\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 i\u015fgal ederek ortadan kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em> K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n BM \u015fartlar\u0131na uygun olarak ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti\u011fini savunmu\u015f, K\u0131r\u0131m\u2019daki s\u00fcrecin Kosova\u2019daki s\u00fcre\u00e7le ayn\u0131 oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131, K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n uluslararas\u0131 hukukun yok say\u0131larak Rusya taraf\u0131ndan i\u015fgali kapsam\u0131nda Ukrayna\u2019n\u0131n Rusya Federasyonu\u2019na kar\u015f\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 davada 19 Nisan 2017 tarihinde ilk karar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Divan, Rusya taraf\u0131ndan i\u015fgal edilen K\u0131r\u0131m\u2019da ulusal az\u0131nl\u0131klar\u0131 koruma ama\u00e7l\u0131 <em>Her T\u00fcrl\u00fc Irk Ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n Ortadan Kald\u0131r\u0131lmas\u0131na \u0130li\u015fkin Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fme<\/em>\u2018yi ihlal etti\u011fi i\u00e7in Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 tedbir uygulanmas\u0131n\u0131 onaylam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Avrupa Birli\u011fi referandumunu kanunsuz etkinlik olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. <em>15 Mart 2014<\/em> tarihinde Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi, s\u00f6zde referandumun \u2018ge\u00e7ersiz\u2019 olarak ilan edilmesini \u00f6ng\u00f6ren karar\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Karar Rusya taraf\u0131ndan veto edilmi\u015f, \u00c7in ise \u00e7ekimser kalm\u0131\u015ft\u0131r. Venedik Komisyonu, Avrupa Birli\u011fi ve ABD, yasa d\u0131\u015f\u0131 olarak yap\u0131lan s\u00f6zde referanduma kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Avrupa Birli\u011fi Rusya\u2019ya uygulad\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 2016 y\u0131l\u0131nda 23 Haziran 2017 tarihine kadar uzatm\u0131\u015ft\u0131r. AB, 19 Haziran 2017\u2019de geri ad\u0131m at\u0131lmamas\u0131 \u00fczerine Rusya\u2019ya K\u0131r\u0131m ve Sivastopol\u2019u yasa d\u0131\u015f\u0131 ilhak\u0131 sebebiyle uygulamakta oldu\u011fu s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 \u00f6nlemleri 23 Temmuz 2018\u2019e kadar uygulamaya karar vermi\u015ftir. B\u00f6ylece, AB vatanda\u015flar\u0131 ve \u015firketlerinin K\u0131r\u0131m ve Sivastopol b\u00f6lgelerindeki faaliyetleri s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. AB Konseyi, Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019y\u0131 istikrars\u0131zla\u015ft\u0131rmas\u0131 nedeniyle AB\u2019nin uygulamakta oldu\u011fu ekonomik yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n 31 Ocak 2019\u2019a kadar uzat\u0131lmas\u0131n\u0131 kararla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<h2><strong>PKK ve YPG\u2019yi ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc de\u011fil<\/strong><\/h2>\n<p>Rusya i\u015fgali alt\u0131ndaki K\u0131r\u0131m\u2019da K\u0131r\u0131m Tatar halk\u0131n\u0131n demokratik yollarla se\u00e7ilmi\u015f me\u015fru ve milli temsil organ\u0131 olan <em>K\u0131r\u0131m Tatar Milli Meclisi\u2019nin faaliyetini yasaklarken, PKK ve YPG\u2019yi ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc olarak kabul etmemektedir.<\/em> Tamamen bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 metotlara ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve \u015fiddetin hi\u00e7bir \u015feklini kabul etmedi\u011fi d\u00fcnyaca bilinen K\u0131r\u0131m Tatar Milli Meclisi\u2019nin ter\u00f6rist \u00f6rg\u00fct ilan edilmesi bir \u00e7ifte standartt\u0131r ve kabul edilemez.<\/p>\n<p>D\u00f6nemin Ba\u015fbakan\u0131 <em>Binali Y\u0131ld\u0131r\u0131m, 15 \u015eubat 2018<\/em> tarihinde BBC\u2019nin sorular\u0131n\u0131 cevaplarken kendisine y\u00f6neltilen <em>\u2018T\u00fcrk-Rus ili\u015fkilerinde bir tuhafl\u0131k yok mu sizce?\u2019 <\/em>sorusuna \u015fu cevab\u0131 vermi\u015ftir: <em>\u2018Rusya belki bug\u00fcn PKK-PYD-YPG\u2019yi ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc olarak kabul etmiyor ama gelecekte edecek. Rusya\u2019n\u0131n ya da X, Y, Z \u00fclkesinin kabul etmesi ya da etmemesi bizim konumuz de\u011fil. Biz bunlar\u0131n PKK\u2019n\u0131n isim de\u011fi\u015ftirmi\u015f ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri oldu\u011funu biliyoruz.\u2019<\/em><\/p>\n<p>Hi\u00e7bir hukuki, insani ve vicdani s\u0131n\u0131r tan\u0131mayan i\u015fgal rejimi K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 bir a\u00e7\u0131k hapishaneye \u00e7evirmi\u015ftir. <em>K\u0131r\u0131m Tatar T\u00fcrkleri, vatanlar\u0131n\u0131n Rusya taraf\u0131ndan uluslararas\u0131 hukuku yok sayarak i\u015fgalini kabul etmeyecektir. K\u0131r\u0131m\u2019daki vah\u015fetin sona ermesinin Rusya\u2019n\u0131n K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 terk etmesinden ba\u015fka hi\u00e7bir ger\u00e7ek\u00e7i yolu yoktur.<\/em><\/p>\n<p>Merhum Demirel\u2019in K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 ziyaretindeki tarihi tespitine T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin sahip \u00e7\u0131kmas\u0131, t\u00fcm K\u0131r\u0131m Tatar T\u00fcrklerinin arzudur: <em>\u201cTarihin karanl\u0131k bir d\u00f6neminde zorla, ya\u015fad\u0131klar\u0131 topraklardan kopar\u0131lm\u0131\u015f olan K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131n\u0131n yeniden anayurtlar\u0131na d\u00f6nmeleri, demokrasi ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn k\u00fcresel bir mutabakata d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc zaman\u0131m\u0131z\u0131n ruhuna uygun bir tarihi geli\u015fmedir.\u201d<\/em><\/p>\n<p>K\u0131r\u0131m k\u00f6kenli T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131 Rusya\u2019n\u0131n K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 uluslararas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak i\u015fgalini kabul etmemektedirler. Rusya ve T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin geli\u015fmesinden yanad\u0131rlar ve bu konuda bir k\u0131skan\u00e7l\u0131k yoktur. Bunun i\u00e7in Rusya K\u0131r\u0131m Tatar T\u00fcrklerine bask\u0131y\u0131 kald\u0131rmal\u0131, i\u015fgali sona erdirmeli, insan haklar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stermeli ve tarihi eserlerin tahribine de son vermelidir.<\/p>\n<p>Rusya, K\u0131r\u0131m Tatar mimarisinin d\u00fcnyadaki tek \u00f6rne\u011fi olan Hansaray\u2018\u0131, restorasyon ad\u0131 alt\u0131nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc uygulamalarla tahrip ederken\u00a0 bir k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131ma imza atmaktad\u0131r. K\u0131r\u0131m Tatar T\u00fcrklerinin milli m\u00fczesi olan <em>Hansaray<\/em><strong>,<\/strong> restorasyon bahanesiyle i\u015fgalci Rusya taraf\u0131ndan\u00a0 yok edilmek istenmektedir.<\/p>\n<div id=\"attachment_15927\" style=\"width: 615px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-15927\" class=\"wp-image-15927 size-full\" src=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Resim3.jpg\" alt=\"\" width=\"605\" height=\"340\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Resim3.jpg 605w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Resim3-300x169.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Resim3-150x84.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 605px) 100vw, 605px\" \/><p id=\"caption-attachment-15927\" class=\"wp-caption-text\">Hansaray<\/p><\/div>\n<h2>Dilde, fikirde, i\u015fte birlik<\/h2>\n<p>\u015eubat 2017\u2019de yap\u0131lan K\u0131r\u0131m Tatar Platformu toplant\u0131s\u0131nda K\u0131r\u0131m Tatar halk\u0131n\u0131n lideri, Ukrayna milletvekili <em>Mustafa Abd\u00fclcemil K\u0131r\u0131mo\u011flu\u2019<\/em>nun de\u011ferlendirmeleri \u00e7ok\u00a0 \u00f6nemlidir: <em>\u2018Biz K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 silah zoruyla de\u011fil, diplomasi ve yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n bask\u0131s\u0131yla kurtarmay\u0131 istiyoruz.\u2019 <\/em>K\u0131r\u0131mo\u011flu T\u00fcrkiye\u2019nin son zamanlardaki tutumuna de\u011finerek \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir<em>: \u2018\u015eimdi d\u00fcnyada bize soruyorlar, T\u00fcrkiye size bu kadar yak\u0131n, en kalabal\u0131k diasporan\u0131z da orada. T\u00fcrkiye niye b\u00f6yle davran\u0131yor diye. Biz elimizden geldi\u011fince T\u00fcrkiye\u2019yi savunuyoruz. Ama bunlar \u00e7ok tesirli, \u00e7ok inand\u0131r\u0131c\u0131 olmuyor. Diyorlar ki, akrabal\u0131k b\u00f6yle olmaz.\u2019<\/em><\/p>\n<p>K\u0131r\u0131m\u2019dan T\u00fcrkiye\u2019ye kitle g\u00f6\u00e7leri, 1783\u2019de K\u0131r\u0131m Hanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131larak Rusya \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 ilhak etmesinden sonra\u00a0 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ki y\u00fczy\u0131ldan fazla bir s\u00fcredir Anadolu\u2019ya y\u00f6nelik g\u00f6\u00e7\u00fcn sebebi, K\u0131r\u0131m T\u00fcrklerine y\u00f6nelik bask\u0131d\u0131r. <em>18 May\u0131s 1944 de Stalin taraf\u0131ndan vatanlar\u0131ndan s\u00fcr\u00fclen ve yar\u0131s\u0131 yollarda katledilen K\u0131r\u0131m T\u00fcrkleri hi\u00e7bir zaman unutulmayacakt\u0131r.<\/em><\/p>\n<p>K\u0131r\u0131m T\u00fcrklerinin K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n \u00c7arl\u0131k Rusya\u2019s\u0131n\u0131n kontrol\u00fcne ge\u00e7tikten sonra ba\u015flayan Milli \u0130stiklal M\u00fccadelesi, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u0130smail Gasp\u0131ral\u0131\u2019n\u0131n <strong><em>\u2018<\/em><\/strong><em>D\u0130LDE F\u0130K\u0130RDE \u0130\u015eTE B\u0130RL\u0130K<\/em>\u2019 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u00e7izgisinde devam edecektir. <em>K\u0131r\u0131m, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ile Rusya aras\u0131nda bir bar\u0131\u015f ve huzur k\u00f6pr\u00fcs\u00fc olmal\u0131, \u015f\u00f6venist yakla\u015f\u0131mlara ortam haz\u0131rlayan bir alana asla d\u00f6n\u00fc\u015fmemelidir.<\/em> Ancak Rusya\u2019n\u0131n K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n i\u015fgaline son vermesi durumunda Rusya ile dayan\u0131\u015fma g\u00fc\u00e7lenebilecektir.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>6 A\u011fustos 2020 tarihinde CNN T\u00fcrk\u00a0 ve Haber T\u00fcrk televizyonlar\u0131nda yay\u0131nlanan Erdo\u011fan-Putin g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri ile ilgili a\u00e7\u0131k oturumlarda <em>K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n Rusya taraf\u0131ndan uluslararas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde i\u015fgal edilmi\u015f olmas\u0131na hi\u00e7bir kat\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n at\u0131fta bulunmamas\u0131 dikkat \u00e7ekicidir.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>6 A\u011fustos 2020 tarihinde CNN T\u00fcrk\u00a0 ve Haber T\u00fcrk televizyonlar\u0131nda yay\u0131nlanan Erdo\u011fan-Putin g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri ile ilgili a\u00e7\u0131k oturumlarda K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n Rusya taraf\u0131ndan uluslararas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde i\u015fgal edilmi\u015f olmas\u0131na hi\u00e7bir kat\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n at\u0131fta bulunmamas\u0131 dikkat \u00e7ekicidir. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":15929,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[66],"tags":[2319,2400,2401,647,1218,2402,655,2398,2399,1767,2397,650,2218],"coauthors":[6],"class_list":["post-15922","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyaset-tarih","tag-abdulcemil-kirimoglu","tag-dilde","tag-fikirde","tag-hocali","tag-ismail-gaspirali","tag-iste-birlik","tag-kirim","tag-kirim-tatar","tag-kirimin-ilhaki","tag-mevlut-cavusoglu","tag-putin","tag-recep-tayyip-erdogan","tag-ukrayna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15922","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15922"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15922\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15932,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15922\/revisions\/15932"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15929"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15922"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15922"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15922"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=15922"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}