{"id":1604,"date":"2018-03-29T19:30:07","date_gmt":"2018-03-29T16:30:07","guid":{"rendered":"http:\/\/misak.millidusunce.com\/?p=1604"},"modified":"2018-03-29T19:40:19","modified_gmt":"2018-03-29T16:40:19","slug":"siber-siyaset-tekilligin-distopyasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/siber-siyaset-tekilligin-distopyasi\/","title":{"rendered":"Siber Siyaset: Tekilli\u011fin Distopyas\u0131"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_1607\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-1607\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-1607\" src=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/agentsmithSiberWithBadges.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"321\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/agentsmithSiberWithBadges.jpg 700w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/agentsmithSiberWithBadges-150x69.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/agentsmithSiberWithBadges-300x138.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><p id=\"caption-attachment-1607\" class=\"wp-caption-text\">Big Data<\/p><\/div>\n<p><em>\u201cE\u011fer para \u00f6demiyorsan, sat\u0131lan sensin.\u201d<\/em> Bu c\u00fcmleyi 2010\u2019lu y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren s\u00fcrekli duyar olduk. En me\u015fhur ve birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce b\u00fcy\u00fck paraya sat\u0131lan \u00f6rne\u011fi Whatsapp: Whatsapp kullan\u0131c\u0131lar\u0131 k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde y\u0131lda 1 dolar \u00f6derler, ancak onun da \u00f6dendi\u011fine \u00e7o\u011fu kullan\u0131c\u0131 \u015fahit olmam\u0131\u015ft\u0131r. 1 milyar aktif kullan\u0131c\u0131y\u0131 \u00e7oktan geride b\u0131rakan Whatsapp\u2019\u0131n y\u0131ll\u0131k maliyetinin ne oldu\u011funa dair resmi bir veriye ula\u015famad\u0131m, ancak y\u00fcz milyonlarca insan\u0131n resim, video ve ses g\u00f6nderdi\u011fi, mesajla\u015ft\u0131\u011f\u0131 b\u00f6yle bir platformun yaln\u0131zca \u201cs\u00fcrd\u00fcrme maliyeti\u201d on milyonlarca dolard\u0131r diye manzaray\u0131 kabaca g\u00f6rebiliriz. <em>Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda 19 milyar dolara sat\u0131n al\u0131nan, reklam i\u00e7ermeyen, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n bedava kulland\u0131\u011f\u0131 ve y\u0131lda en iyi ihtimalle birka\u00e7 on milyon dolar masraf yaratan bir uygulama, hi\u00e7bir k\u00e2r beklentisi yoksa nas\u0131l b\u00f6yle devasa bir fiyata sat\u0131labilir?<\/em> Bu sorunun cevab\u0131na gelece\u011fiz fakat \u00f6nce \u201csosyal medya\u201d ve \u201csiber siyaset\u201dle ilgili ba\u015fka meseleleri ele alal\u0131m.<\/p>\n<p>Sosyal medya geli\u015fmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda olduk\u00e7a olumlu kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131. Al\u0131\u015f\u0131ld\u0131k medyan\u0131n bariz bir sorunu vard\u0131: Medya patronlar\u0131n\u0131n medya d\u0131\u015f\u0131ndaki ticari faaliyetleri, y\u00f6neticiler ve yerle\u015fik d\u00fczen aleyhine haber yapmalar\u0131n\u0131, olu\u015fan \u201cdo\u011fal kamuoyu\u201dnu g\u00fcndeme ta\u015f\u0131malar\u0131n\u0131 engelleyebilirdi. Fakat sosyal medya kullan\u0131c\u0131lar\u0131n i\u00e7erik \u00fcretti\u011fi, herkesin muhabir ve \u201c15 dakikal\u0131\u011f\u0131na \u00fcnl\u00fc\u201d olabilece\u011fi yeni bir yap\u0131 vaat ediyordu.<\/p>\n<p>Bunun yans\u0131mas\u0131 ilk olarak Arap Bahar\u0131\u2019nda g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Occupy Wall Street ve T\u00fcrkiye\u2019de Gezi Eylemleri\u2019nde sosyal medyan\u0131n \u00f6rg\u00fctlenme ve sans\u00fcr delme i\u015flevleri kitleler taraf\u0131ndan ke\u015ffedildi. <em>Art\u0131k yerle\u015fik d\u00fczenin, sermayenin, y\u00f6netici elitin yaratt\u0131\u011f\u0131 suskunluk sarmal\u0131 k\u0131r\u0131l\u0131yordu.<\/em> Yahut b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de \u015fimdilerde unutulmaya ba\u015flanan bir vaka var: Fuat Avni vakas\u0131<em>. Fethullah\u00e7\u0131 Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fc lehine faaliyet y\u00fcr\u00fcten Fuat Avni, sosyal medyan\u0131n \u201csans\u00fcr delici\u201d i\u015flevinin b\u00fcy\u00fcs\u00fcne kap\u0131lan kitlelerin hayalleriyle oynanmas\u0131ndan ibaretti.<\/em> Evet, ortada bir sorun vard\u0131, \u201cger\u00e7ek\u201d bize al\u0131\u015f\u0131ld\u0131k medya taraf\u0131ndan ula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131yordu ama onun ikamesi olarak sunulan \u201c\u00f6zg\u00fcr ve sosyal medya\u201d ne kadar ger\u00e7e\u011fi sunuyordu? Binlerce insan, arada bir do\u011fru ve ger\u00e7ek bilgi payla\u015farak ikna kabiliyetini artt\u0131ran Fuat Avni hesab\u0131 taraf\u0131ndan manip\u00fcle edildi. Yaln\u0131zca o de\u011fil tabii, darbe giri\u015fimi \u00f6ncesinde Fethullah\u00e7\u0131lar\u0131n onlarca \u201csosyal medya fenomeni\u201d hesap arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla arzu ettikleri alg\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in tetik\u00e7ilik yapt\u0131klar\u0131n\u0131 \u00e7ok daha sonra fark edebildik.<\/p>\n<p>Bu noktada, darbe giri\u015fimi esnas\u0131nda Erdo\u011fan\u2019\u0131n kitlelere ancak sosyal medya yoluyla ula\u015fabildi\u011fi ve soka\u011fa d\u00f6k\u00fclen halk\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesinde sosyal medyan\u0131n rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmakta da fayda var.<\/p>\n<p>Di\u011fer yandan, \u201chibrit sava\u015f\u201d denen, klasik askeri ara\u00e7lar\u0131n yan\u0131nda yumu\u015fak g\u00fcc\u00fcn, kamu diplomasisinin siber ara\u00e7lar ve yeni medya y\u00f6ntemleri ile kombinlenmesini i\u00e7eren bir yeni sava\u015f tan\u0131m\u0131 var ve <a href=\"http:\/\/qha.com.ua\/tr\/fikir-yazilari\/kremlin-trollerinin-temel-ozellikleri\/148910\/\">\u00f6zellikle Rusya bu alanda ba\u015f\u0131 \u00e7ekiyor<\/a>. <em>\u201cKremlin Trolleri\u201d olgusu T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7ok dillendirilmese de d\u00fcnyada olduk\u00e7a s\u0131cak bir tart\u0131\u015fma konusu.<\/em> Rusya\u2019n\u0131n \u201csiber sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131\u201d, hem do\u011frudan sald\u0131r\u0131 (hacker sald\u0131r\u0131lar\u0131, sistemlere s\u0131zma ve \u00e7\u00f6kertme giri\u015fimleri) ile, hem de paral\u0131\/propaganda yoluyla g\u00f6n\u00fcll\u00fc kitleler eliyle kamuoyunu etkileme y\u00f6ntemi ile \u00e7e\u015fitli operasyonlar d\u00fczenliyorlar. En son \u00f6rneklerinden birisi, Rusya\u2019n\u0131n Amerikan se\u00e7imlerini etkiledi\u011fi iddias\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>Bas\u0131n\u0131n neredeyse anl\u0131k bildirimlerle yak\u0131ndan takip etti\u011fi Amerikan \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131 ileti\u015fim bilimi zaviyesinden tarih\u00e7ede bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131n\u0131 te\u015fkil eder. Bug\u00fcn, Suriye \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n internetten \u201ccanl\u0131\u201d takip edilebildi\u011fi bir d\u00fcnyada ya\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n<p>\u015eimdi ba\u015fa d\u00f6nelim. <a href=\"https:\/\/techcrunch.com\/2015\/02\/19\/crazy-like-a-facebook-fox\/\">Whatsapp meselesi<\/a>ne girmeden bir \u00f6rnekle devam edelim: \u00d6zellikle Ek\u015fi S\u00f6zl\u00fck\u2019te, \u201cFalanca yerde sat\u0131lan filanca fiyatl\u0131 sa\u00e7ma e\u015fya\u201d tarz\u0131 ba\u015fl\u0131klar\u0131 bolca g\u00f6rm\u00fc\u015fs\u00fcn\u00fczd\u00fcr. 50.000 liraya sat\u0131lan k\u00fct\u00fck, 25.000 liraya sat\u0131lan terlik gibi. Bu ba\u015fl\u0131klar haliyle kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ilgisini \u00e7ekiyor. Ele\u015ftirmek, g\u00fclmek, dalga ge\u00e7mek i\u00e7in bu ba\u015fl\u0131klara yaz\u0131yor, daha da g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yorlar; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n abs\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fc de insanlar\u0131 t\u0131klamaya itiyor. Ba\u015fl\u0131\u011fa bakan adamlar, bahse konu \u00fcr\u00fcn\u00fcn sat\u0131\u015fa konuldu\u011fu web sitesine de t\u0131kl\u0131yorlar haliyle: Bingo. Ama\u00e7 has\u0131l olmu\u015ftur. Neden?<\/p>\n<p>Facebook, Twitter, Instagram gibi dev sosyal medya uygulamalar\u0131, kullan\u0131c\u0131lar\u0131na y\u00f6nelik reklam i\u00e7eriklerinden para kazan\u0131rlar. Bu i\u00e7erikler de belli algoritmalarla g\u00f6sterilir. Bu algoritmalar\u0131n ne oldu\u011funu \u00e7o\u011fu zaman biz bilmeyiz: Instagram hikayelerimizi izleyen ki\u015fileri g\u00f6r\u00fcyoruz, fakat s\u0131ralamas\u0131n\u0131n nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyoruz. Yahut, Facebook\u2019ta, \u201cger\u00e7ek\u201d hayatta yak\u0131n arkada\u015f\u0131m\u0131z olan adam\u0131n payla\u015f\u0131mlar\u0131 hi\u00e7 ana sayfam\u0131za d\u00fc\u015fm\u00fcyor da, yeni tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z birininki d\u00fc\u015f\u00fcyor. Facebook\u2019a yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u015fey, yahut att\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir tweet, b\u00fct\u00fcn arkada\u015flar\u0131m\u0131za\/takip\u00e7ilerimize g\u00f6sterilmiyor. <em>Fakat Facebook\u2019a para \u00f6derseniz, \u201cRecep Tayyip Erdo\u011fan sayfas\u0131n\u0131 be\u011fenmi\u015f, erkek, 40 ya\u015f \u00fcst\u00fc, Ankara\u2019da ya\u015fayan insanlar\u201da g\u00f6sterilecek bir reklam yay\u0131nlatabilirsiniz. <\/em>Bu sosyal medya uygulamalar\u0131, \u201cg\u00f6nderi g\u00f6sterimi\u201d algoritmalar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere, sair yollarla konulan i\u00e7eri\u011fin ne kadar g\u00f6r\u00fcnece\u011fini k\u0131s\u0131tlayarak ve bu tasarruflar\u0131n\u0131 para \u00f6deyen lehine kullanarak para kazan\u0131yorlar. Ortak be\u011feniler, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yorumlar, benzer saatlerde aktif olma gibi bir\u00e7ok kriter, Facebook\u2019ta hangi g\u00f6nderilerin size daha \u00e7ok g\u00f6sterilece\u011fini belirliyor; ayn\u0131 zamanda hangi reklamlar\u0131n g\u00f6sterilece\u011fini de. Bir internetten sat\u0131\u015f sitesine t\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, art\u0131k \u201cotomatik reklamlar\u201d yahut \u201cGoogle reklamlar\u0131\u201d size hep o sitenin verdi\u011fi reklamlar\u0131 g\u00f6sterecektir. \u0130li\u015fki biraz karma\u015f\u0131k gibi, ama olduk\u00e7a basit: Google reklamlar\u0131, bir reklamveren havuzundan para alarak toplad\u0131\u011f\u0131 reklam i\u00e7eri\u011fini, i\u00e7ine Google reklam alan\u0131 koymu\u015f di\u011fer web sitelerine da\u011f\u0131t\u0131r; buralardaki g\u00f6sterim ve t\u0131klama ba\u015f\u0131na da bu web sitelerine para \u00f6der. Google\u2019a reklam veren bir sat\u0131\u015f sitesi, Google algoritmalar\u0131n\u0131 etkileyerek bu otomatik g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fckte \u00f6ne \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Siz oraya t\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, web taray\u0131c\u0131n\u0131z \u00fczerinden t\u0131klama bilginiz kaydedilir ve Google\u2019a iletilir, Google da size ilgi duydu\u011funuzu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in bu t\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131z siteye dair reklamlar g\u00f6sterir. 50.000 liraya k\u00fct\u00fck satmak size mant\u0131ks\u0131z gelebilir, ancak arkas\u0131nda b\u00f6yle bir \u201csiber mant\u0131k\u201d yat\u0131yor.<\/p>\n<p>\u0130\u015fin daha ilgin\u00e7 bir ba\u015fka boyutu var. \u0130lerleyen sat\u0131rlarda yeniden de\u011finece\u011fimiz <a href=\"https:\/\/www.telegraph.co.uk\/news\/science\/science-news\/11340166\/Facebook-knows-you-better-than-your-members-of-your-own-family.html\">Cambridge \u00dcniversitesi\u2019nden 2015\u2019te \u00e7\u0131kan bir ara\u015ft\u0131rmada<\/a>, bir \u201cFacebook analiz\u201d y\u00f6nteminin 10 \u201cbe\u011feni\u201d ile bir adam\u0131 i\u015f arkada\u015f\u0131ndan, 70 be\u011feni ile ev arkada\u015f\u0131ndan, 150 be\u011feni ile annesinden, 300 be\u011feni ile kar\u0131s\u0131ndan daha isabetli tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Bu ne demek? Be\u011fendi\u011finiz \u015feyler, payla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z g\u00f6nderiler, hatta imleci sayfan\u0131n neresinde tuttu\u011funuz s\u00fcrekli kaydedilip, a\u00e7\u0131k e-posta hesab\u0131n\u0131z ya da kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z web taray\u0131c\u0131 (Chrome, Internet Explorer vs) yoluyla bir \u201cb\u00fcy\u00fck veri\u201d olarak depolan\u0131yor. Bu analiz y\u00f6ntemini kullananlar, sizi en yak\u0131n\u0131n\u0131zdan bile daha iyi tan\u0131yabiliyor: Zira sosyal medyada \u00f6zg\u00fcr oldu\u011funuzu hissediyorsunuz. Farkl\u0131 cinsel tercihlerinize g\u00f6re aramalar yap\u0131yor yahut s\u00fcrekli evden ka\u00e7makla ilgili i\u00e7erikleri be\u011feniyorsunuz. <em>En yak\u0131n\u0131n\u0131zdan bile saklad\u0131\u011f\u0131n\u0131z, hatta bazen fark\u0131nda bile olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bu meyilleriniz yeterli veri varsa b\u00fcy\u00fck bir isabet pay\u0131yla karakter \u015feman\u0131z\u0131n ve davran\u0131\u015f kodlar\u0131n\u0131z\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. <\/em><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/bianet.org\/biamag\/diger\/183733-dunyayi-alasagi-eden-buyuk-veri\">Trump Amerika\u2019da ba\u015fkan se\u00e7ildi\u011finde<\/a>, Alexander James Ashburner Nix ve onun ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fu Cambridge Analytica \u015firketi \u00f6vg\u00fclere mazhar olmu\u015ftu. Trump\u2019\u0131n sosyal medya kampanyas\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen kurum bir anda kendini spot \u0131\u015f\u0131klar\u0131 alt\u0131nda bulmu\u015ftu: Nas\u0131l oluyor da \u00f6ng\u00f6r\u00fclerin aksine Trump gibi bir adam se\u00e7imi kazan\u0131yor ve bu ad\u0131 duyulmad\u0131k kurum bunu sa\u011flayabiliyordu?<\/p>\n<p>Cevab\u0131, Cambridge Analytica\u2019ya dair okudu\u011fum ilk \u00f6vg\u00fc yaz\u0131s\u0131ndan yakla\u015f\u0131k bir y\u0131l sonra bulduk. Uluslararas\u0131 bas\u0131n, Facebook veri skandal\u0131 ile \u00e7alkalan\u0131yor. \u00d6zetle, Facebook\u2019un kullan\u0131c\u0131lar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131na ili\u015fkin <a href=\"https:\/\/www.forbes.com\/sites\/leoking\/2014\/03\/06\/facebook-whatsapp-and-the-insatiable-appetite-for-data\/#bdd860d245b7\">devasa (50 milyon ki\u015fiyi a\u015fk\u0131n) bir veriyi<\/a> Cambridge Analytica\u2019ya verdi\u011fi ve bu verinin i\u015flenerek Trump kampanyas\u0131 ad\u0131na kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 konu\u015fuluyor. Bu ne demek? Se\u00e7menlerin ne istedi\u011fini bilmek, ona g\u00f6re i\u00e7erik \u00fcretmek ve rakip se\u00e7meni zay\u0131flat\u0131c\u0131 i\u00e7erikleri yaymak demek. B\u00f6yle bir siyasi g\u00fcc\u00fcn \u00e7ok daha geni\u015f bir veriye ve Cambridge analiz y\u00f6nteminin geli\u015fmi\u015f bir versiyonuna sahip oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. \u0130\u015fte o zaman, Spinoza\u2019n\u0131n \u201c<em>f\u0131rlat\u0131lan bir ta\u015fa da sorsalar kendi iste\u011fimle hareket ediyorum derdi<\/em>\u201d kehaneti b\u00fcsb\u00fct\u00fcn ger\u00e7ek olurdu.<\/p>\n<p>\u0130nternet bizleri \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirece\u011fi yere, do\u011fru bilgiye ve ara\u00e7lara sahip yap\u0131lar\u0131n ve ki\u015filerin k\u00f6lesi haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor olabilir mi? Bir tuhaf Matrix i\u00e7inde ya\u015f\u0131yor olabilir miyiz?<\/p>\n<p>Cevap yine Amerikan se\u00e7imlerinde. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, Demokrat ve Cumhuriyet\u00e7ilerin sosyal medya payla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n birbirlerine pek g\u00f6r\u00fcnmedi\u011fini g\u00f6steriyor. (<a href=\"http:\/\/social-physics.net\/author\/andrewlamb\/\">Andrew Lamb\u2019\u0131n bu alandaki i\u00e7eriklerini \u00f6neririm<\/a>) <em>Sosyal medya \u00f6zg\u00fcrle\u015fti\u011fimiz bir alan de\u011fil, \u00f6zg\u00fcrle\u015fti\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ve hissetti\u011fimiz bir alan.<\/em> Ger\u00e7ek hayattaki b\u00fct\u00fcn zaaf ve meyillerimiz burada da var: \u00c7evremizi, \u00f6rne\u011fin, bizim gibi d\u00fc\u015f\u00fcnenlerle dolduruyoruz. Bu y\u00fczden g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz\u00fcn yayg\u0131n oldu\u011fu zann\u0131na kap\u0131l\u0131yoruz. Desteklemedi\u011fimiz parti yeniden ba\u015far\u0131l\u0131 olunca \u015fa\u015f\u0131r\u0131yor, k\u0131z\u0131yoruz.<\/p>\n<p>Pekala, \u00e7\u00f6z\u00fcm nedir? Sosyal medya \u201coperasyonlara a\u00e7\u0131k\u201d ancak bu operasyonlar post-modern olmak zorunda. Bu operasyonlar\u0131 y\u00fcr\u00fctmek, \u00fc\u00e7, bilemedin be\u015f karar al\u0131c\u0131 ve onlar\u0131n h\u00fck\u00fcmetle ili\u015fkisinin \u00e7ok net ve etkili bir sans\u00fcr yaratabildi\u011fi al\u0131\u015f\u0131ld\u0131k medyadan \u00e7ok daha zor. Bu alan\u0131n hala \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131 olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn; fakat kullan\u0131c\u0131n\u0131n ger\u00e7ek hayattaki cehaletinin bu mecraya ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 engellemek gerekiyor. Siber siyaseti uygulayacak partilerin \u00f6n\u00fcnde de iki se\u00e7enek var: Ya uzun uzun anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi devasa manip\u00fclasyon operasyonlar\u0131yla kitleleri bir ill\u00fczyon a\u011f\u0131na hapsedeceksiniz, ya da muktedirin ve manip\u00fclat\u00f6r\u00fcn kar\u015f\u0131s\u0131na, \u201cgerilla\u201d usul\u00fc \u00e7\u0131k\u0131p, mezkur sosyal medya mekanizmalar\u0131n\u0131 kitleleri ayd\u0131nlatmak i\u00e7in kullanacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p><em>\u0130nternet yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131na RT\u00dcK denetimi ile Do\u011fan Grubunun iktidar yanl\u0131lar\u0131na sat\u0131lmas\u0131n\u0131n tesad\u00fcf etti\u011fi bir T\u00fcrkiye\u2019de, sosyal medyan\u0131n \u201cb\u00fcy\u00fck data\u201ds\u0131 hain ellere ge\u00e7erse neler olabilir, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn\u00fcz.<\/em><\/p>\n<p>Bu yaz\u0131y\u0131 okuduktan sonra Whatsapp gibi bir milyar insan\u0131n hangi saatlerde \u00e7evrimi\u00e7i oldu\u011fu, kimlerle yaz\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, hangi siteleri ziyaret etti\u011fi gibi bilgilerini haiz bir \u201c\u00f6rg\u00fct\u201d\u00fcn neden 19 milyar dolara sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve kullan\u0131c\u0131lara bedava sunuldu\u011funu tahmin etmek zor olmasa gerek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu yaz\u0131y\u0131 okuyunca Whatsapp gibi bir milyar insan\u0131n hangi saatte \u00e7evrimi\u00e7i oldu\u011fu, kiminle yaz\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, hangi sitelere girdi\u011fi bilgilerini toplayan bir \u201c\u00f6rg\u00fct\u201d\u00fcn neden 19 milyar dolara sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve kullan\u0131c\u0131ya bedava sunuldu\u011funu tahmin edebilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"author":45,"featured_media":1606,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[59,60,70,66,67],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v16.0.2 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Siber Siyaset: Tekilli\u011fin Distopyas\u0131 - M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu<\/title>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/siber-siyaset-tekilligin-distopyasi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Siber Siyaset: Tekilli\u011fin Distopyas\u0131 - M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bu yaz\u0131y\u0131 okuyunca Whatsapp gibi bir milyar insan\u0131n hangi saatte \u00e7evrimi\u00e7i oldu\u011fu, kiminle yaz\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, hangi sitelere girdi\u011fi bilgilerini toplayan bir \u201c\u00f6rg\u00fct\u201d\u00fcn neden 19 milyar dolara sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve kullan\u0131c\u0131ya bedava sunuldu\u011funu tahmin edebilirsiniz.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/siber-siyaset-tekilligin-distopyasi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-03-29T16:30:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2018-03-29T16:40:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/agentsmithSiberGriBadge.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"700\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"321\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"10 dakika\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\",\"name\":\"Mill\\u00ee D\\u00fc\\u015f\\u00fcnce Merkezi\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"sameAs\":[],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#logo\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/mdmLogo-yazisiz.jpg\",\"width\":422,\"height\":422,\"caption\":\"Mill\\u00ee D\\u00fc\\u015f\\u00fcnce Merkezi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#logo\"}},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#website\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"name\":\"M\\u0130SAK- Mill\\u00ee Strateji Ara\\u015ft\\u0131rma Kurulu\",\"description\":\"D\\u00fcnyaya T\\u00fcrk\\u00e7\\u00fc Bak\\u0131\\u015f\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/siber-siyaset-tekilligin-distopyasi\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/agentsmithSiberGriBadge.jpg\",\"width\":700,\"height\":321,\"caption\":\"Big Data\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/siber-siyaset-tekilligin-distopyasi\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/siber-siyaset-tekilligin-distopyasi\/\",\"name\":\"Siber Siyaset: Tekilli\\u011fin Distopyas\\u0131 - M\\u0130SAK- Mill\\u00ee Strateji Ara\\u015ft\\u0131rma Kurulu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/siber-siyaset-tekilligin-distopyasi\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2018-03-29T16:30:07+00:00\",\"dateModified\":\"2018-03-29T16:40:19+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/siber-siyaset-tekilligin-distopyasi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/siber-siyaset-tekilligin-distopyasi\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/siber-siyaset-tekilligin-distopyasi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"name\":\"Anasayfa\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/siber-siyaset-tekilligin-distopyasi\/\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/siber-siyaset-tekilligin-distopyasi\/\",\"name\":\"Siber Siyaset: Tekilli\\u011fin Distopyas\\u0131\"}}]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/siber-siyaset-tekilligin-distopyasi\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/siber-siyaset-tekilligin-distopyasi\/#webpage\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#\/schema\/person\/d3c948703e000cfab2e74b291f3e0d8b\"},\"headline\":\"Siber Siyaset: Tekilli\\u011fin Distopyas\\u0131\",\"datePublished\":\"2018-03-29T16:30:07+00:00\",\"dateModified\":\"2018-03-29T16:40:19+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/siber-siyaset-tekilligin-distopyasi\/#webpage\"},\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/siber-siyaset-tekilligin-distopyasi\/#primaryimage\"},\"articleSection\":\"ABD,B\\u0130L\\u0130M-TEKNOLOJ\\u0130,RUSYA,S\\u0130YASET-TAR\\u0130H,TEHD\\u0130TLER\",\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/siber-siyaset-tekilligin-distopyasi\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#\/schema\/person\/d3c948703e000cfab2e74b291f3e0d8b\",\"name\":\"M. Bahad\\u0131rhan Din\\u00e7aslan\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/06112e8d35cbbfb6eced7090f2d19df5?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"M. Bahad\\u0131rhan Din\\u00e7aslan\"},\"description\":\"2.8.1990\\u2019da Kayseri\\u2019de do\\u011fdu. Kayseri Sar\\u0131z il\\u00e7esinde meskun Av\\u015far T\\u00fcrkmenlerindendir. Liseyi Nev\\u015fehir Fen Lisesi\\u2019nde yat\\u0131l\\u0131 okudu. Y\\u0131ld\\u0131z Teknik \\u00dcniversitesi\\u2019nde Biyom\\u00fchendislik e\\u011fitimini yar\\u0131da b\\u0131rakarak derece bursuyla K\\u00fclt\\u00fcr \\u00dcniversitesi \\u0130leti\\u015fim Sanatlar\\u0131 b\\u00f6l\\u00fcm\\u00fcne ge\\u00e7ti. Bir s\\u00fcre e-learning sekt\\u00f6r\\u00fcnde metin yazar\\u0131 olarak \\u00e7al\\u0131\\u015ft\\u0131. Tarih, mitoloji, etimoloji, linguistik ve antropoloji ile ilgilenen Din\\u00e7aslan, Siyah Beyaz KSP Derne\\u011fi'nin kurucu ba\\u015fkanl\\u0131\\u011f\\u0131n\\u0131, dernek yay\\u0131n\\u0131 derginin edit\\u00f6rl\\u00fc\\u011f\\u00fcn\\u00fc ve Vaktiyle Bir Ats\\u0131z Varm\\u0131\\u015f isimli kitab\\u0131n yay\\u0131mc\\u0131l\\u0131\\u011f\\u0131n\\u0131 \\u00fcstlendi. Bir yay\\u0131nevinde kitap avc\\u0131s\\u0131, \\u00e7evirmen ve edit\\u00f6r; bir \\u0130ngilizce ekonomi dergisinde Yay\\u0131n Y\\u00f6netmeni s\\u0131fat\\u0131yla \\u00e7al\\u0131\\u015ft\\u0131. T\\u00fcrk D\\u00fcnyas\\u0131'ndan sanat\\u00e7\\u0131, siyaset\\u00e7i ve aktivistlerle s\\u00f6yle\\u015filer ger\\u00e7ekle\\u015ftirdi. 2016-2017 y\\u0131llar\\u0131 aras\\u0131nda K\\u0131r\\u0131m Haber Ajans\\u0131'n\\u0131n T\\u00fcrk\\u00e7e Yay\\u0131n Y\\u00f6netmeni g\\u00f6revini \\u00fcstlendi. Siyasal \\u0130leti\\u015fim alan\\u0131nda y\\u00fcksek lisans e\\u011fitimine devam eden Din\\u00e7aslan, 2017 y\\u0131l\\u0131nda kurdu\\u011fu BDM Medya Dan\\u0131\\u015fmanl\\u0131k A\\u015e ile \\u00f6zel sekt\\u00f6rdeki ilk m\\u00fcstakil te\\u015febb\\u00fcs\\u00fcn\\u00fc ger\\u00e7ekle\\u015ftirmi\\u015ftir. Cumartesi Sohbetleri ba\\u015fl\\u0131\\u011f\\u0131 alt\\u0131nda tarih, edebiyat, mitoloji ve siyaset konulu sohbetler organize etmekte, yurt i\\u00e7i ve d\\u0131\\u015f\\u0131nda \\u00e7e\\u015fitli mecralarda \\u201cba\\u015f\\u0131na buyruk gazeteci\\u201d format\\u0131yla k\\u00f6\\u015fe yaz\\u0131lar\\u0131 yazmaktad\\u0131r. Bir \\u00e7eviri roman\\u0131, bir \\u015fiir ve bir inceleme kitab\\u0131, \\u00e7e\\u015fitli edit\\u00f6ryal kitaplarda katk\\u0131lar\\u0131 bulunan Din\\u00e7aslan, \\u00e7e\\u015fitli belgesel ve etkinlik projelerine tarih&amp;konsept dan\\u0131\\u015fmanl\\u0131\\u011f\\u0131 yapmakta, g\\u00fcnde birka\\u00e7 paket sigara i\\u00e7mektedir. Yay\\u0131mlanan kitaplar\\u0131: \\u0130zmir \\u00c7\\u0131kmaz\\u0131, \\u00c7eviri Roman, Bilge K\\u00fclt\\u00fcr Sanat Yay. 2016 (Yazar: Charles Thoma) Albatros, \\u015eiir, Aygan Yay. 2016 Kar\\u015f\\u0131la\\u015ft\\u0131rmal\\u0131 Mitoloji: Tolkien Ne Yapt\\u0131?, \\u0130nceleme, Aygan Yay. 2017 Sek\\u00fcler Milliyet\\u00e7inin El Kitab\\u0131, Makaleler, Yenisey Kitap, 2018\",\"sameAs\":[\"http:\/\/mbdincaslan.com\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1604"}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/45"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1604"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1604\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1606"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1604"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}