Y\u00f6netim otoritesinin tepede topland\u0131\u011f\u0131 b\u00fcrokratik ve hiyerar\u015fik y\u00f6netim birimlerindeki yozla\u015fma, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticilerin konumlar\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi yetenek, bilgi ve ahlaki de\u011ferlere yeterince sahip olmamalar\u0131ndan kaynaklan\u0131r. Siyasi partilerin yozla\u015fmas\u0131nda, siyaset\u00e7ilerin yetersizli\u011fine ek, se\u00e7menlerin bilgisizlik ve kay\u0131ts\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n da pay\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n
\u00dclkemizde, siyasi partilerin i\u015fleyi\u015finde g\u00f6zlenen demokrasiyi \u00e7eldirici \u00fcye ve se\u00e7men davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca zihin ve psikososyal \u00f6zellikleri a\u015fa\u011f\u0131daki gibi \u00f6zetlenebilir:<\/p>\n
\u2018\u0130nanmak\u2019 eyleminde, herhangi bir \u015feyin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve do\u011frulu\u011funu, somut bir kan\u0131t gerekmeden kabul etmek vard\u0131r. \u2018Bilmek\u2019 eyleminde ise herhangi bir \u015feyin varl\u0131\u011f\u0131 ve do\u011frulu\u011fu, belirli bir mant\u0131k dokusuna dayanan birtak\u0131m somut kan\u0131tlar \u00e7er\u00e7evesinde benimsenir. Bu ba\u011flamda, siyasi g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcnceler, bir inan\u00e7 konusu de\u011fildir. Do\u011frudan \u2018bilmek\u2019 konusudur. \u0130nan\u00e7 sistemlerinde, inan\u0131lan ve \u00f6nemsenen de\u011ferler i\u00e7in daha de\u011ferlisi ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmas\u0131 ve de\u011fi\u015ftirilmesi diye bir tav\u0131r pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ancak, bilgi ve d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemlerinde, her daim daha do\u011frusu ve iyisi ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmas\u0131 ihtimali vard\u0131r. O zaman de\u011fi\u015fim de gerekir.<\/p>\n
Otoriter ve gelenek\u00e7i bir y\u00f6netim k\u00fclt\u00fcr\u00fc i\u00e7inde b\u00fcy\u00fcyen ki\u015filer, \u00e7o\u011funlukla bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan yoksundurlar. Bu sebeple hayatlar\u0131ndaki her \u015feye sadece \u2018inanmak\u2019 boyutundan yakla\u015fma kolayc\u0131l\u0131\u011f\u0131na sahiptirler. \u0130nan\u00e7 sistemlerinin d\u0131\u015f\u0131ndaki ya\u015fam olaylar\u0131na ve olgular\u0131na, s\u00f6z gelimi siyasete, herhangi bir neden-sonu\u00e7 ili\u015fkisine ve mant\u0131\u011fa ba\u015fvurmadan \u2018inanmak\u2019, ki\u015filerin siyaseti inan\u00e7 alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesi anlam\u0131na gelir.<\/p>\n
Bu ki\u015filerde, tamamen \u2018bilmek\u2019le ilgili olmas\u0131 gereken siyasi g\u00f6r\u00fc\u015flerin, tart\u0131\u015fmada yeri olmayan bir inan\u00e7 gibi g\u00f6r\u00fclmesi, demokratik tav\u0131rlar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 engeller. Sa\u011f ve sol se\u00e7menin \u00f6nemli bir kesimi, siyasi kanaatlerini birer \u2018inan\u00e7\u2019 haline getirince, siyasetin yanl\u0131\u015flar\u0131, yalanlar\u0131 ve yolsuzluklar\u0131 gibi ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar kar\u015f\u0131s\u0131nda bir duyars\u0131zl\u0131k ve ald\u0131rmazl\u0131k olu\u015fmaktad\u0131r. Bir ki\u015fi, herhangi bir siyasi g\u00f6r\u00fc\u015fe, \u2018inan\u00e7\u2019 gibi sar\u0131l\u0131nca, art\u0131k o g\u00f6r\u00fc\u015ften vazge\u00e7ilmesi belli ki hayli zor geliyor.<\/p>\n
\u00c7o\u011fu se\u00e7men, siyaset k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde kullan\u0131lan \u2018simgelerin\u2019 ve \u2018s\u00f6ylemlerin\u2019 arkas\u0131na saklanan ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fckleri yeterince de\u011ferlendirecek bilgi birikimine sahip de\u011fildir. Se\u00e7menler, yeni zamanlar\u0131n k\u00fcresel ba\u011flant\u0131l\u0131 karma\u015f\u0131k siyaset ili\u015fkilerini, eski bilgi, g\u00f6rg\u00fc ve al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131yla anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Kendilerine s\u00f6ylenene ve g\u00f6sterilene, mevcut zihin kal\u0131plar\u0131na g\u00f6re \u2018inanma\u2019 ve davranma kolayc\u0131l\u0131\u011f\u0131na y\u00f6neliyorlar. Zihin olarak \u2018d\u00fc\u015f\u00fcnme\u2019 ve \u2018sorgulama\u2019 eylemleri onlara \u00e7ok zor geliyor. Kendi bireysel iradelerinin zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck talepleri de pek yok. Bu sebeplerle g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00e7ok h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fen bilgi setlerini yenilemeye ihtiya\u00e7 duymuyorlar. \u00a0Bu y\u00fczden, bir bi\u00e7imde oyda\u015ft\u0131klar\u0131 siyasi partilerin, kendi duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini temsil konusundaki yetersizlik ve tutars\u0131zl\u0131klar\u0131na duyars\u0131z ve kay\u0131ts\u0131z kal\u0131yorlar.<\/strong> S\u00f6z gelimi, kendilerine muhalif olanlar\u0131n yalan s\u00f6ylemesi ve k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmas\u0131 son derece k\u00f6t\u00fc ve g\u00fcnah olarak alg\u0131lan\u0131rken, kendilerinin oy verdi\u011fi siyaset\u00e7iler yalan s\u00f6yledi\u011finde bunlar\u0131 pek sorun etmiyorlar.<\/p>\n Siyasette giderek yayg\u0131nla\u015fan ilkesizlik ve yozla\u015fma, sadece siyaset\u00e7iler katman\u0131nda de\u011fil, se\u00e7menler aras\u0131nda da a\u015f\u0131r\u0131 \u00e7\u0131karc\u0131 ve f\u0131rsat\u00e7\u0131 anlay\u0131\u015flar\u0131 k\u00f6r\u00fckleyebiliyor. Geli\u015fmi\u015f toplumlarda, gelir ve servet ile toplumsal stat\u00fcn\u00fcn art\u0131\u015f\u0131, \u00e7o\u011funlukla bireyin yetenek ve emeklerine ba\u011fl\u0131 \u00fcretkenlik yoluyla oluyor. Geri kalm\u0131\u015f toplumlarda ise \u00e7o\u011funlukla siyaset yoluyla gelir ve stat\u00fc art\u0131\u015flar\u0131 elde ediliyor. Bu toplumlarda, her siyasi iktidar de\u011fi\u015fimi, ayn\u0131 zamanda devlet imkanlar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131yla yeni zenginlerin t\u00fcremesi ve devlet y\u00f6netimine yeni b\u00fcrokratlar\u0131n gelmesi anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor. Siyasetin zenginle\u015ftirdi\u011fi, rant ve stat\u00fc sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kesimler ile bunlar\u0131n yak\u0131n \u00e7evreleri, ele ge\u00e7irdikleri \u00fcst\u00fcnl\u00fck ve avantajl\u0131 durumlar\u0131n\u0131 kaybetmemek i\u00e7in mevcut siyasi iktidar\u0131n toplumun sorunlar\u0131 konusundaki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7o\u011funlukla duyars\u0131z.<\/p>\n Kendi kendilerine yard\u0131m edemeyen kesimlerin yard\u0131m almalar\u0131, sosyal devlet olma niteli\u011finin bir gere\u011fidir. Ancak, uzun bir s\u00fcredir neo-liberal ekonomi politikalar\u0131 izleyen siyaset anlay\u0131\u015f\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, alt sosyal s\u0131n\u0131flar\u0131n daha da yoksulla\u015ft\u0131\u011f\u0131 geni\u015f bir kitle ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca bu kitle sadece sosyal yard\u0131mlarla ge\u00e7imlerini sa\u011flayabilir h\u00e2le gelmi\u015ftir. B\u00f6ylece, yard\u0131ma muhta\u00e7l\u0131k geni\u015fletilerek, minnet duygusu ve psikolojik bor\u00e7land\u0131rmaya ba\u011fl\u0131 bu b\u00fcy\u00fck kitlenin oylar\u0131 dev\u015firilmektedir. Sosyal yard\u0131mlara \u2018ba\u011f\u0131ml\u0131\u2019 h\u00e2le gelen a\u015f\u0131r\u0131 yoksul se\u00e7menin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131, kendilerini bu anlamda tatmin eden siyaset\u00e7ilerin yalanlar\u0131n\u0131, yolsuzluklar\u0131n\u0131 ve i\u015f bilmezliklerini g\u00f6rmezden gelebilmektedirler. Devlet imkanlar\u0131yla yap\u0131lan sosyal yard\u0131mlar\u0131n, d\u00f6nemin ba\u015f siyasi akt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u201c\u015fahs\u0131nca\u201d yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 propagandas\u0131 yoksullar \u00fczerinde \u00e7ok etkilidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, derin bir minnet duygusu, yoksul ve \u00e7aresiz insanlar \u00fczerinde kuvvetli bir ba\u011fl\u0131l\u0131k davran\u0131\u015f\u0131 yarat\u0131yor.<\/p>\n \u0130ktidardaki partinin, \u00fclkenin para musluklar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda olmas\u0131, \u2018ak\u00e7eli\u2019 ve \u00fcst d\u00fczey kamu g\u00f6revlili\u011fine atama yetkisinin bulunmas\u0131 ve di\u011fer etkili y\u00f6netim g\u00fc\u00e7lerine (g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri, yarg\u0131 mensuplar\u0131, din adamlar\u0131 vb.) sahip olmak; ayr\u0131ca medya ve enformasyon imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 tek yanl\u0131 kullan\u0131m\u0131, se\u00e7menlerinin g\u00f6z\u00fcnde mevcut y\u00f6neticilere b\u00fcy\u00fcl\u00fc bir \u00e7ekicilik kazand\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n F\u0131rsat e\u015fitli\u011fi ve sosyal adalet bak\u0131m\u0131ndan sorunlu, kendi imk\u00e2nlar\u0131yla ekonomik gelir ve sosyal stat\u00fc kazanma \u015fans\u0131n\u0131 g\u00f6rmeyen ki\u015filerde, k\u0131sa vadede g\u00fc\u00e7l\u00fc ve varl\u0131kl\u0131 olanlarla \u00f6zde\u015fle\u015fme tutkusu \u00e7ok \u015fiddetlidir. Bu ki\u015filer, kaynaklar\u0131 ve y\u00f6ntemleri ne olursa olsun, zengin ve g\u00fc\u00e7l\u00fc partilere ait simgeler ve mensubiyetler \u00fczerinden kendilerini \u201cg\u00fc\u00e7l\u00fc ve s\u00f6z\u00fc dinlenen\u201d ki\u015filere yak\u0131n olmay\u0131 ya da \u00f6yle g\u00f6stermeyi, her t\u00fcrl\u00fc ahlaki de\u011ferden daha \u00fcst\u00fcn tutabiliyorlar.<\/p>\n \u0130ktidar partisi se\u00e7meninin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n bilin\u00e7 alt\u0131nda daha fazla g\u00fc\u00e7 ve sayg\u0131nl\u0131k, daha fazla gelir ve servet, daha fazla tan\u0131d\u0131k ve \u00e7evre gibi imk\u00e2nlara sahip olma iste\u011fi yatar. Bizzat kendileri b\u00fct\u00fcn imk\u00e2n ve kaynaklara sahip olmasa bile, bu arzular\u0131 sebebiyle, yanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 bir k\u0131s\u0131m \u2018partilinin\u2019 bu imk\u00e2nlar\u0131 ya\u015famas\u0131ndan sanal bir haz duyar. S\u00f6z gelimi, \u201c\u00e7al\u0131yorlar ama \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar\u201d, \u201c\u00f6nceden ba\u015fkalar\u0131 yiyordu, \u015fimdi de bunlar yesinler\u201d gibi hi\u00e7bir de\u011fer yarg\u0131s\u0131na uymayan s\u00f6zler, \u015fiddetli bilin\u00e7 alt\u0131 hezeyanlar\u0131 olarak hep hat\u0131rlanacakt\u0131r.<\/p>\n Demokrasinin, ilke ve kurallara g\u00f6re i\u015flemesinin g\u00fcvencesi, siyaset\u00e7ilere kendilerini temsil etme ve y\u00f6netme yetkisini veren insanlar\u0131n, bu yetkilendirme kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda y\u00f6neticilerinden \u2018hesap sorma\u2019 hakk\u0131n\u0131 fiilen kullanmalar\u0131d\u0131r. \u00a0\u00d6yle ki, bu hak hi\u00e7bir ki\u015fiye ve z\u00fcmreye devredilemez ve asla vazge\u00e7ilemez bir hakt\u0131r. Siyasi partilerin parti i\u00e7i demokrasileri ask\u0131ya al\u0131n\u0131r. Parti se\u00e7menleri se\u00e7tikleri insanlardan yasal ve demokratik yollardan hesap sormazlar. Hesap soramazlarsa da demokrasi rejimi yozla\u015f\u0131r.<\/p>\n Demokrasiye ve demokratik i\u015fleyi\u015fe, ge\u00e7mi\u015fte en fazla diktat\u00f6rler, ara rejimler ve despotik y\u00f6netimler zarar verirlerdi. \u00a0G\u00fcm\u00fcm\u00fczde ise demokrasiyi, en fazla demokratik ilke ve kurallara uyma ihtiyac\u0131 hissetmeyen siyaset\u00e7iler ile se\u00e7menlerin ald\u0131rmaz kay\u0131ts\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yozla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n Sonu\u00e7 olarak, se\u00e7menler bilin\u00e7li se\u00e7imler yapar ve se\u00e7tiklerini denetlerlerse, se\u00e7ilmi\u015fler de kendilerini d\u00fczeltme ihtiyac\u0131 hissedeceklerdir. Se\u00e7menler, yalan\u0131n yalan oldu\u011funu ve talan\u0131n talan oldu\u011funu anlamal\u0131d\u0131r. Yalana inanmad\u0131klar\u0131n\u0131, talana kar\u015f\u0131 olduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ve topluca g\u00f6sterdikleri zaman, siyasetin kalitesi artacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yazar\u0131m\u0131z Feyzullah Ero\u011flu, T\u00fcrkiye\u2019deki se\u00e7men profilinin incelemesini, iktidar d\u00f6nemi boyunca se\u00e7menin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131, zihin ve psikososyal a\u00e7\u0131dan ele al\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":187,"featured_media":16572,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[66],"tags":[],"yoast_head":"\nElde edilen gelir ve imk\u00e2nlar\u0131n kaybedilmesi korkusu<\/strong><\/h2>\n
Yoksulla\u015ft\u0131rma politikalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda sosyal yard\u0131m ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 <\/strong><\/h2>\n
G\u00fc\u00e7l\u00fcyle Psikolojik \u00d6zde\u015fle\u015fme<\/strong><\/h2>\n
Se\u00e7menlerde sanal doyum mekanizmas\u0131<\/strong><\/h2>\n
Demokrasiyi kimler yozla\u015ft\u0131r\u0131yor?<\/strong><\/h2>\n
Demokrasiyi yine duyarl\u0131 ve bilin\u00e7li se\u00e7menler kurtaracakt\u0131r<\/strong><\/h2>\n