{"id":1665,"date":"2018-04-03T20:37:00","date_gmt":"2018-04-03T17:37:00","guid":{"rendered":"http:\/\/misak.millidusunce.com?p=1665&#038;preview=true&#038;preview_id=1665"},"modified":"2018-04-03T20:43:22","modified_gmt":"2018-04-03T17:43:22","slug":"kim-kimi-katletmis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/kim-kimi-katletmis\/","title":{"rendered":"Kim kimi katletmi\u015f?"},"content":{"rendered":"<h2><\/h2>\n<h2 style=\"text-align: center;\"><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-1670\" src=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/tk-soyqiirm-manset.jpg\" alt=\"\" width=\"745\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/tk-soyqiirm-manset.jpg 745w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/tk-soyqiirm-manset-150x121.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/tk-soyqiirm-manset-300x242.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 745px) 100vw, 745px\" \/><\/strong><\/h2>\n<h2 style=\"text-align: center;\"><strong>Birinci d\u00fcnya harbindeki T\u00fcrk ve Ermeni kay\u0131plar\u0131<\/strong><\/h2>\n<h2><strong>Giri\u015f<\/strong><\/h2>\n<p>Birinci D\u00fcnya Harbi d\u00f6neminde Osmanl\u0131 Devleti be\u015fi asli, \u00fc\u00e7\u00fc tali cephe olmak \u00fczere sekiz ayr\u0131 cephede sava\u015f\u0131rken Ermenilerin \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 isyanlar devleti zay\u0131f d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f ve Osmanl\u0131 ordular\u0131 bir yandan bu cephelerde sava\u015f\u0131rken, di\u011fer yandan isyanlar\u0131 bast\u0131rmak ve asayi\u015fi sa\u011flamak i\u00e7in cephe gerisine de kuvvet ay\u0131rmak zorunda kalm\u0131\u015f, bu durum T\u00fcrk ordusunun asker\u00ee harek\u00e2t\u0131n\u0131 zaafa u\u011fratm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu d\u00f6nemde Ermeniler silahl\u0131 \u00e7eteler kurmu\u015f ve erkekleri askerde oldu\u011fu i\u00e7in sadece kad\u0131n, \u00e7ocuk ve ya\u015fl\u0131lardan olu\u015fan T\u00fcrk k\u00f6ylerinde katliama ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6lgenin n\u00fcfus yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirerek ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Ermenistan kurma amac\u0131na y\u00f6nelen Ermeniler katliam\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Osmanl\u0131 Ordusu\u2019na zarar verecek pek \u00e7ok giri\u015fimde de bulunmu\u015ftur. Silahalt\u0131ndaki Ermeniler silahlar\u0131 ile birlikte Osmanl\u0131 Ordusu\u2019ndan firar ederek d\u00fc\u015fman ordular\u0131n\u0131n saflar\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015f, geride kalan Ermenilerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise d\u00fc\u015fman ordular\u0131 lehine casusluk yapm\u0131\u015f, T\u00fcrk ordusunun ikmal konvoylar\u0131na sald\u0131rm\u0131\u015f ve Ermeni f\u0131r\u0131nc\u0131lar yapt\u0131klar\u0131 ekmeklerle Osmanl\u0131 askerlerini zehirlemi\u015ftir<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>. S\u00f6z konusu fiiller gerek o d\u00f6nemdeki gerekse g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki devletlerin ceza yasalar\u0131nda vatana ihanet su\u00e7unu olu\u015fturmakta<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn2\" name=\"_ftnref2\"><sup>[2]<\/sup><\/a> ve bu su\u00e7 i\u00e7in bu \u00fclkelerin yasalar\u0131nda idam<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn3\" name=\"_ftnref3\"><sup>[3]<\/sup><\/a> ya da m\u00fcebbet hapis cezas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Buna ra\u011fmen Osmanl\u0131 Devleti isyanc\u0131 Ermenileri \u00e7o\u011fu kez yabanc\u0131 \u00fclkelerin de bask\u0131lar\u0131 nedeniyle affetmi\u015f, ancak affedilenler yeniden isyan ederek d\u00fc\u015fman ordular\u0131 lehine faaliyetlerine ve sivil halk\u0131 katletmeye devam etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 Devleti, t\u00fcm ikazlara ra\u011fmen Ermenilerin masum sivil halk\u0131 katletmeye ve ordunun asker\u00ee harek\u00e2t\u0131n\u0131 sekteye u\u011fratmaya devam etmesi \u00fczerine 24 Nisan 1915\u2019te Ermeni Komite Merkezlerinin kapat\u0131larak evrak\u0131na el konulmas\u0131 ve komite liderlerinin tutuklanmas\u0131 karar\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f, bu kapsamda 77.735 Ermeni\u2019nin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0130stanbul\u2019da 235 Ermeni komite liderinin tutuklanmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ermeniler taraf\u0131ndan T\u00fcrklerin Ermenilere soyk\u0131r\u0131m uygulad\u0131\u011f\u0131 tarih olarak kabul edilen 24 Nisan tarihi esasen zorunlu g\u00f6\u00e7 karar\u0131n\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tarih olmay\u0131p, bu tarihten 1 ay 3 g\u00fcn \u00f6ncesine rastlayan, Ermeni komite liderlerinin tutuklanarak silah ve evrak\u0131na el konuldu\u011fu ve komite merkezlerinin kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihtir.<\/p>\n<p>24 Nisan tarihi sadece Ermeni komite liderlerinin tutukland\u0131\u011f\u0131 tarih de de\u011fildir. Bu tarih ayn\u0131 zamanda T\u00fcrk milletinin kaderinin tayin edilece\u011fi \u00e7ok \u00f6nemli bir sava\u015f\u0131 ba\u015flatmak \u00fczere Gelibolu yar\u0131madas\u0131na \u00e7\u0131karma yapacak \u0130ngiliz, Frans\u0131z, Hint ve Anzak birliklerinin \u00e7\u0131karma b\u00f6lgelerine intikal halinde oldu\u011fu ve ertesi sabah alacakaranl\u0131k ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren \u00e7\u0131karma yapmaya ba\u015flayacaklar\u0131 g\u00fcn\u00fcn bir g\u00fcn \u00f6ncesidir.\u00a0\u00a0 24 Nisan\u2019da \u0130stanbul\u2019daki Ermeni komite liderleri tutuklanarak silahlar\u0131na el konulmam\u0131\u015f olsayd\u0131 Ermeni komite liderlerinin d\u00fc\u015fman birliklerinin \u00e7\u0131karma harek\u00e2t\u0131 ile koordineli olarak \u0130stanbul ba\u015fta olmak \u00fczere Osmanl\u0131 co\u011frafyas\u0131nda i\u00e7 kalk\u0131\u015fmay\u0131 ba\u015flataca\u011f\u0131 ve \u00e7\u0131karma kuvvetlerine kar\u015f\u0131 sava\u015facak Osmanl\u0131 birliklerinin harek\u00e2t\u0131n\u0131 da zora sokarak d\u00fc\u015fman kuvvetlerine destek sa\u011flayaca\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi g\u00f6zden uzak tutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2><strong>24 Nisan 1915\u2019te Tutuklanan Ermenilerin Akibeti ve Zorunlu G\u00f6\u00e7 Karar\u0131<\/strong><\/h2>\n<p>Osmanl\u0131 ar\u015fiv belgelerine g\u00f6re 24 Nisan 1915\u2019te haklar\u0131nda tutuklama karar\u0131 verilen 235 Ermeni komite liderinden yakalanabilenlerin say\u0131s\u0131 226 ki\u015fidir. Tutuklananlarla birlikte 19 Mavzer, 74 Martini, 111 Winchester, 96 Manliher, 78 G\u0131ra, 358 Filovir, 3591 tabanca ve 45221 adet m\u00fchimmat ele ge\u00e7irilmi\u015ftir<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn4\" name=\"_ftnref4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>. Tutuklananlardan 155\u2019i \u00c7ank\u0131r\u0131\u2019ya, 71\u2019i ise Aya\u015f\u2019a \u00a0g\u00f6nderilmi\u015ftir.<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn5\" name=\"_ftnref5\"><sup>[5]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Ancak s\u00f6z konusu komite liderlerinin tamam\u0131 hapishaneye konulmam\u0131\u015f, \u00c7ank\u0131r\u0131\u2019ya g\u00f6nderilenler iki\u015fer-\u00fc\u00e7er ki\u015filik gruplar halinde yazl\u0131k evlere yerle\u015ftirilmi\u015f, bunlar\u0131n \u015fehir\/kasaba i\u00e7inde serbest olarak dola\u015fmalar\u0131na m\u00fcsaade edilmi\u015f ve sadece g\u00fcnde bir kez polis karakoluna u\u011frayarak b\u00f6lgeyi terk etmediklerini g\u00f6stermeleri mecburiyeti getirilmi\u015ftir<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn6\" name=\"_ftnref6\"><sup>[6]<\/sup><\/a>. Hatta bunlardan Ar\u015fak o\u011flu Mardiros ile Ar\u015fak Diradoryan adl\u0131 Ermeniler maddi durumlar\u0131n\u0131n iyi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek kendilerine maddi yard\u0131m yap\u0131lmas\u0131 talebinde bulunmu\u015f ve talepleri kabul edilmi\u015ftir.<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn7\" name=\"_ftnref7\"><sup>[7]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Yap\u0131lan tahkikat sonucunda \u0130stanbul\u2019da g\u00f6z alt\u0131na al\u0131narak \u00c7ank\u0131r\u0131\u2019ya g\u00f6nderilen Ermenilerden 35\u2019inin su\u00e7suz olduklar\u0131na karar verilerek \u0130stanbul\u2019a d\u00f6nmelerine izin verilmi\u015f, 25\u2019i su\u00e7lu bulunarak Aya\u015f\u2019a nakledilmi\u015f, 57\u2019si ise Zor b\u00f6lgesine sevk edilenlerle birlikte Zor\u2019a g\u00f6nderilmi\u015ftir. Yabanc\u0131 uyruklu komite lideri 7 Ermeni\u2019den 3\u2019\u00fc s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmi\u015f, 4\u2019\u00fc ise hapiste tutulmaya devam edilmi\u015ftir. Kalan Ermenilerden 31\u2019i affedilmi\u015f, bunlardan 13\u2019\u00fc \u0130zmit\u2019e, 10\u2019u Eski\u015fehir\u2019e, 2\u2019si K\u00fctahya\u2019ya, 2\u2019si Bursa\u2019ya, 2\u2019si Kastamonu\u2019ya, 1\u2019i Geyve\u2019ye, 1\u2019i ise Kayseri\u2019ye g\u00f6nderilmi\u015ftir.<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn8\" name=\"_ftnref8\"><sup>[8]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Aya\u015f\u2019ta tutulan komitecilerden Ta\u015fnak lideri Serkis Ba\u011fd\u0131kyan 9 Mart 1918\u2019de \u00f6lm\u00fc\u015f,<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn9\" name=\"_ftnref9\"><sup>[9]<\/sup><\/a> 30 Ekim 1918\u2019de Mondros M\u00fctarekesinin imzalanmas\u0131ndan sonra Karnik Madukyan, Kirkor Hamparsumyan ve Pantuvan Parzisyan serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn10\" name=\"_ftnref10\"><sup>[10]<\/sup><\/a>, kalanlar ise \u0130ngiliz i\u015fgal kuvvetlerinin \u0130stanbul\u2019u i\u015fgalinden sonra sal\u0131verilmi\u015ftir.<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn11\" name=\"_ftnref11\"><sup>[11]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Ermeni komite liderlerinin tutuklanmas\u0131 karar\u0131ndan sonra da Ermenilerin isyan ve katliamlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeleri \u00fczerine Osmanl\u0131 Devleti 27 May\u0131s 1915\u2019te Ermenilerden isyan edenlerin ve \u00e7ete kurarak sivil halk\u0131 katledenlerin bulunduklar\u0131 b\u00f6lgelerden \u00e7\u0131kar\u0131larak Osmanl\u0131 Devleti topraklar\u0131 i\u00e7inde yer alan ancak sava\u015f b\u00f6lgesinden uzakta olan \u015eam ve Musul gibi vilayetlere nakledilmelerini kararla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla beraber Anadolu\u2019daki Ermenilerin tamam\u0131 g\u00f6\u00e7e tabi tutulmam\u0131\u015f, tutulanlar\u0131n ise daha sonra yerlerine d\u00f6nmelerine izin verilmi\u015ftir.<\/p>\n<h2><strong>Osmanli Devletindeki Ermeni Say\u0131s\u0131 ve G\u00f6\u00e7 Ettirilen Ermenilerin Miktar\u0131<\/strong><\/h2>\n<p>Osmanl\u0131 Devleti Dahiliye Nezareti Sicil Umum M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce yap\u0131lan 1914 y\u0131l\u0131 say\u0131mlar\u0131na g\u00f6re Osmanl\u0131 co\u011frafyas\u0131n\u0131n tamam\u0131nda ya\u015fayan Ermeni say\u0131s\u0131 1.294.851 ki\u015fidir<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn12\" name=\"_ftnref12\"><sup>[12]<\/sup><\/a>.\u00a0 Bu rakam sadece zorunlu g\u00f6\u00e7 uygulamas\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Anadolu topraklar\u0131ndaki Ermenilerin say\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6stermemektedir. Bu rakama o d\u00f6nemde Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu topraklar\u0131 i\u00e7inde yer alan ancak g\u00f6\u00e7 uygulamas\u0131yla hi\u00e7bir ilgisi bulunmayan di\u011fer b\u00f6lgelerde ya\u015fayan Ermeniler de d\u00e2hildir. G\u00f6\u00e7 uygulamas\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Anadolu topraklar\u0131nda ya\u015fayan Ermenilerin say\u0131s\u0131 ise farkl\u0131 kaynaklar taraf\u0131ndan 736.000-872.000\u00a0\u00a0 ki\u015fi aras\u0131nda verilmektedir<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn13\" name=\"_ftnref13\"><sup>[13]<\/sup><\/a>.\u00a0\u00a0 Bunlardan bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc kendi istekleriyle ba\u015fka \u00fclkelere g\u00f6\u00e7 etmi\u015f, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6\u00e7 karar\u0131na tabi olmamak i\u00e7in din de\u011fi\u015ftirerek M\u00fcsl\u00fcman olmu\u015f, di\u011fer bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise g\u00f6\u00e7ten muaf tutulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Cemiyet-il Akvam (CA) M\u00fclteciler Komitesi Ba\u015fkan\u0131 Fridtjof Nansen harpten \u00f6nce ba\u015fka \u00fclkelere g\u00f6\u00e7 eden Ermenilerin say\u0131s\u0131na ili\u015fkin olarak Osmanl\u0131 topraklar\u0131ndan 400.000 Ermeni&#8217;nin Ermenistan&#8217;a, 40.000 Ermeni&#8217;nin \u0130ran&#8217;a ge\u00e7ti\u011fini rapor etmi\u015ftir<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn14\" name=\"_ftnref14\"><sup>[14]<\/sup><\/a>. CA\u2019\u0131n 21.9.1929 tarihli Resm\u00ee Gazetesine g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019den Rusya\u2019ya ge\u00e7erek Rus ordusunda T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131rken hayat\u0131n\u0131 kaybeden Ermenilerin say\u0131s\u0131 ise 200.000\u2019dir<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn15\" name=\"_ftnref15\"><sup>[15]<\/sup><\/a>.\u00a0 Ermenistan Ta\u015fnak Cumhuriyeti (28.5.1918\u20132.12.1920) idaresinde Ermenistan\u2019da hastal\u0131ktan \u00f6len 200.000<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn16\" name=\"_ftnref16\"><sup>[16]<\/sup><\/a> Ermeni de bu rakama ilave edildi\u011finde Kafkaslarda zorunlu g\u00f6\u00e7 nedeni d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6len Ermenilerin say\u0131s\u0131 400.000 ki\u015fiye ula\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00f6\u00e7ten muaf tutulan ve Ermenistan\u2019a ge\u00e7en Ermenilerin say\u0131lar\u0131 konusundaki bilgiler Almanya\u2019n\u0131n Halep konsolosu ile Near East Relief\u2019in raporlar\u0131nda ve tan\u0131nm\u0131\u015f Alman siyaset yazar\u0131 Paul Rohrbach ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n Alman Kayser\u2019ine yazd\u0131klar\u0131 mektupta da yer almaktad\u0131r. Almanya\u2019n\u0131n Halep konsolosu \u201cBat\u0131 Anadolu\u2019da 27.200, \u0130stanbul ve Edirne\u2019de 164.000, Suriye, Filistin ve Ba\u011fdat\u2019ta 13.500 olmak \u00fczere toplam 204.700 ki\u015finin s\u00fcrg\u00fcnden muaf tutuldu\u011funu<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn17\" name=\"_ftnref17\"><sup>[17]<\/sup><\/a> bildirmektedir. Bu miktara zorunlu g\u00f6\u00e7ten kurtulmak i\u00e7in din de\u011fi\u015ftirerek M\u00fcsl\u00fcman olan 95.000 Ermeni<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a> de ilave edildi\u011finde g\u00f6\u00e7 ettirilenlerden sonra Anadolu\u2019da 300.000 kadar Ermeni\u2019nin sa\u011f olarak bulundu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. American Near East Relief\u2019in raporunda da Ekim 1920 tarihi itibariyle Ermenistan\u2019da T\u00fcrkiye\u2019den gelen 350.000 Ermeni g\u00f6\u00e7menin bulundu\u011fu bildirilmektedir<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn19\" name=\"_ftnref19\"><sup>[19]<\/sup><\/a>. Bu durum sava\u015f nedeniyle Ermenistan\u2019a ge\u00e7en Ermenilerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn geri d\u00f6n\u00fc\u015f kararnamesiyle tekrar Anadolu\u2019ya d\u00f6nd\u00fcklerini ve di\u011fer \u00fclkelere gidenleri saymasak bile Osmanl\u0131 Devletindeki Ermenilerden 650.000\u2019inin T\u00fcrkiye\u2019de ve Ermenistan\u2019da bulunduklar\u0131n\u0131 ve hayatta olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Paul Rohrbach ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n 6 Ocak 1918\u2019de Berlin\u2019den Kayser\u2019e yazd\u0131klar\u0131 mektupta ise \u0130stanbul, \u0130zmir ve Kafkaslara ka\u00e7an toplam 700.000 Ermeni\u2019nin zorunlu g\u00f6\u00e7ten kurtuldu\u011fu ve Bat\u0131 Anadolu\u2019da 300.000 Ermeni bulundu\u011fu<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn20\" name=\"_ftnref20\"><sup>[20]<\/sup><\/a> bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130ngiliz ve Frans\u0131zlar taraf\u0131ndan M\u0131s\u0131r\u2019a nakledilen Musa Da\u011f\u0131ndaki 4049 Ermeni<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn21\" name=\"_ftnref21\">[21]<\/a>, \u00a0ABD\u2019ye g\u00f6\u00e7 eden 10.000 Ermeni<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn22\" name=\"_ftnref22\">[22]<\/a>, Yunanistan\u2019a g\u00f6\u00e7 eden 50.000 Ermeni, Fransa\u2019ya g\u00f6\u00e7 eden 40.000 Ermeni ve di\u011fer \u00fclkelere g\u00f6\u00e7 eden 60.000 Ermeni<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn23\" name=\"_ftnref23\">[23]<\/a> de dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda Ermenilerin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn di\u011fer \u00fclkelere salimen ula\u015ft\u0131klar\u0131 ve sava\u015f sona erdikten sonra Ermeni n\u00fcfusunun b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn hayatta olduklar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>Yukar\u0131da verilen bilgiler Osmanl\u0131 Devletindeki Ermenilerin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn harpten \u00f6nce ba\u015fka \u00fclkelere g\u00f6\u00e7 ettiklerini, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ise g\u00f6\u00e7e tabi tutulmayarak Anadolu topraklar\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Zorunlu g\u00f6\u00e7e tabi tutulan Ermenilerin miktar\u0131 konusunda gerek Osmanl\u0131 ar\u015fivlerindeki bilgiler gerekse o d\u00f6neme ait yabanc\u0131 kaynaklarda yer alan bilgiler b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6rt\u00fc\u015fmektedir. Bu konudaki \u00f6nemli ara\u015ft\u0131rmac\u0131lardan Prof. Dr. Yusuf Hala\u00e7o\u011flu Osmanl\u0131 ar\u015fiv belgelerine dayanarak g\u00f6\u00e7e tabi tutulan Ermeni say\u0131s\u0131n\u0131\u00a0\u00a0 438.758<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn24\" name=\"_ftnref24\"><sup>[24]<\/sup><\/a>, g\u00f6\u00e7 noktalar\u0131na ula\u015fan Ermeni say\u0131s\u0131n\u0131 ise 382.148<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn25\" name=\"_ftnref25\"><sup>[25]<\/sup><\/a>\u00a0 olarak vermektedir.<\/p>\n<p>Prof. Dr. Kemal \u00c7i\u00e7ek ise, Hala\u00e7o\u011flu\u2019nun verileri sadece Emniyet-i Umumiye M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc 2. \u015eubesi kaynaklar\u0131na dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan g\u00f6\u00e7 ettirilen Ermenilerin say\u0131s\u0131n\u0131n Hala\u00e7o\u011flu taraf\u0131ndan verilen miktarlardan biraz daha y\u00fcksek oldu\u011funu ve ABD kaynaklar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6\u00e7 ettirilen Ermenilerin say\u0131s\u0131n\u0131n 500.000\u2019i ge\u00e7ti\u011fini<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn26\" name=\"_ftnref26\"><sup>[26]<\/sup><\/a> ifade etmektedir.<\/p>\n<p>Halep\u2019teki Amerikan konsolosu Jackson 3 \u015eubat 1916 tarihli s\u00fcrg\u00fcn edilenler listesinde 486.000 Ermeni\u2019nin bulundu\u011funu, 8 \u015eubat 1916 tarihli raporunda ise g\u00f6\u00e7 b\u00f6lgesinde 500.000 civar\u0131nda s\u00fcrg\u00fcn Ermeni bulundu\u011funu rapor etmi\u015ftir<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn27\" name=\"_ftnref27\"><sup>[27]<\/sup><\/a>. S\u00f6z konusu raporlar g\u00f6\u00e7 ettirilen Ermenilerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn g\u00f6\u00e7 yerlerine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Di\u011fer yandan Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin g\u00f6\u00e7 kafilelerinin g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanabilmesi i\u00e7in kafilelere genellikle jandarmalardan te\u015fkil edilen emniyet m\u00fcfrezeleri refakat ettirmesine ra\u011fmen kafilelere baz\u0131 b\u00f6lgelerde e\u015fk\u0131yalar taraf\u0131ndan sald\u0131r\u0131lar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sald\u0131rganlar \u00f6nce kendilerine engel olabilecek emniyet m\u00fcfrezelerine sald\u0131rarak onlar\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131ktan sonra g\u00f6\u00e7 eden Ermeni kafilelerini hedef alm\u0131\u015ft\u0131r. E\u015fk\u0131ya sald\u0131r\u0131lar\u0131 sonucunda 500 ki\u015finin Erzurum-Erzincan aras\u0131nda, 2000 ki\u015finin Urfa-Halep aras\u0131nda Meskene\u2019 de, 2000 ki\u015finin Mardin civar\u0131nda katledildikleri, 5000 ki\u015finin de Dersim b\u00f6lgesinden ge\u00e7en kafilelere yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lar sonucunda \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn28\" name=\"_ftnref28\"><sup>[28]<\/sup><\/a> Osmanl\u0131 ar\u015fiv belgelerinde kay\u0131tl\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca yollarda a\u00e7l\u0131ktan da \u00f6l\u00fcmler oldu\u011fu<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn29\" name=\"_ftnref29\"><sup>[29]<\/sup><\/a>, bunun d\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6\u00e7 ettirilen Ermenilerden 25.000-30.000 kadar\u0131n\u0131n Osmanl\u0131 askerleri ve halk\u0131nda da \u00f6nemli kay\u0131plara neden olan tifo, dizanteri gibi hastal\u0131klardan \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn30\" name=\"_ftnref30\"><sup>[30]<\/sup><\/a> tahmin edilmektedir. Osmanl\u0131 ar\u015fiv belgelerine g\u00f6re e\u015fk\u0131ya sald\u0131r\u0131lar\u0131, a\u00e7l\u0131k ve salg\u0131n hastal\u0131klar nedeniyle g\u00f6\u00e7 yerlerine ula\u015famadan hayat\u0131n\u0131 kaybeden Ermenilerin say\u0131s\u0131 56.610\u2019dur.<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn31\" name=\"_ftnref31\"><sup>[31]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>G\u00f6\u00e7ler s\u0131ras\u0131nda Ermenilere yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lar ya da k\u00f6t\u00fc muamele nedeniyle \u00e7ok say\u0131da ki\u015fi Divan-\u0131 Harb-\u00ee \u00d6rfi Mahkemelerinde yarg\u0131lanm\u0131\u015f, yarg\u0131lananlardan 1397 ki\u015fi idam dahil \u00e7e\u015fitli cezalara \u00e7arpt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn32\" name=\"_ftnref32\"><sup>[32]<\/sup><\/a> ve yarg\u0131lamalar bizzat Talat Pa\u015fa taraf\u0131ndan takip edilmi\u015ftir. Ancak cezaland\u0131r\u0131lanlar aras\u0131nda ger\u00e7ekten su\u00e7lu bulunanlar oldu\u011fu gibi \u0130stanbul\u2019un \u0130ngilizler taraf\u0131ndan i\u015fgalinden sonra i\u00e7 ve d\u0131\u015f bask\u0131lar<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn33\" name=\"_ftnref33\"><sup>[33]<\/sup><\/a> ve \u00f6zellikle Ermeni kilisesinin telkinleriyle cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131lan bir\u00e7ok masum insan\u0131n da bulundu\u011fu ger\u00e7e\u011fi dikkatten uzak tutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2><strong>G\u00f6\u00e7 Ettirilen Ermeniler \u0130\u00e7in Al\u0131nan Tedbirler<\/strong><\/h2>\n<p>Osmanl\u0131 Devleti zorunlu g\u00f6\u00e7e tabi tutulan \u015fah\u0131slar\u0131n geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131 mallar\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi hususunda da tedbirler alm\u0131\u015f ve H\u00fck\u00fbmet 26 Eyl\u00fcl 1915 tarihli ge\u00e7ici bir kanun \u00e7\u0131kararak s\u00f6z konusu mallar\u0131n korunmas\u0131n\u0131<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn34\" name=\"_ftnref34\"><sup>[34]<\/sup><\/a> \u00fcstlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ta\u015f\u0131nabilir mallardan bozulabilecekler olu\u015fturulan heyetler taraf\u0131ndan m\u00fczayede ile sat\u0131lm\u0131\u015f ve bedelleri sahipleri ad\u0131na emaneten mal sand\u0131klar\u0131na aktar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sat\u0131lan mallar\u0131n cinsi, miktar\u0131, de\u011feri, kime sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi bilgiler \u00f6zel defterlere kaydedilerek heyet taraf\u0131ndan onayland\u0131ktan sonra tutanak tutularak tutana\u011f\u0131n asl\u0131 H\u00fck\u00fbmete, resmi kopyas\u0131 ise Geride B\u0131rak\u0131lan Mallar Komisyonu\u2019na verilmi\u015ftir.<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn35\" name=\"_ftnref35\"><sup>[35]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fbmeti zorunlu g\u00f6\u00e7 uygulamas\u0131na ba\u015flamadan \u00f6nce b\u00fct\u00fcn vilayetlere yaz\u0131lar yazarak, b\u00f6lgelerinden ge\u00e7ecek kafilelerin b\u00fct\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in gereken tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 ve yiyecek stoklanmas\u0131 talimat\u0131n\u0131 vermi\u015ftir.<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn36\" name=\"_ftnref36\"><sup>[36]<\/sup><\/a> \u0130htiya\u00e7lar\u0131n tespit ve temini i\u00e7in \u0130sk\u0203n-\u0131 A\u015fair ve Muhacirin M\u00fcd\u00fcr\u00fc \u015e\u00fckr\u00fc Bey (Kaya) bizzat g\u00f6revlendirilmi\u015f ve sevkiyat s\u0131ras\u0131nda kafilelerin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in sancak ve vilayetlere \u00f6denek tahsis edilmi\u015ftir.<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn37\" name=\"_ftnref37\"><sup>[37]<\/sup><\/a>Nakledilecek Ermenilerin mal ve can g\u00fcvenli\u011finden mahalli idareler, isk\u00e2nlar\u0131na kadar ia\u015felerinden ve mesleklerinin icras\u0131 i\u00e7in gerekli \u00f6dene\u011fin tahsisinden ise H\u00fck\u00fbmet sorumlu tutulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>\u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6\u00e7e tabi tutulan Ermenilerin emniyetle yerlerine ula\u015fmalar\u0131n\u0131 temin etmek \u00fczere de tedbirler alm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 G\u00f6\u00e7e tabi olan Ermenilerin naklinde esas ta\u015f\u0131ma vas\u0131tas\u0131 olarak tren ve nehir yolu kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bat\u0131 Anadolu\u2019dan isk\u00e2n mahalline g\u00f6nderilenlerin tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 trenlerle nakledilmi\u015ftir. Cizre yolu ile sevk edilenler de trenle ve \u201c\u015fahtur\u201d denilen nehir kay\u0131klar\u0131yla ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Tren ve nehir nakliyat\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde kafileler hayvan ve arabalarla belli merkezlere toplanm\u0131\u015f ve buradan trenlere bindirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Zor \u015fartlara ve imk\u00e2ns\u0131zl\u0131klara ra\u011fmen H\u00fck\u00fbmetin, g\u00f6\u00e7e tabi tutulan Ermenileri bir intizam i\u00e7erisinde yeni yerle\u015fme alanlar\u0131na sevk etti\u011fi yabanc\u0131 misyon g\u00f6revlileri taraf\u0131ndan da do\u011frulanmaktad\u0131r. Amerika\u2019n\u0131n Mersin Konsolosu Edward I. Natan, 30 A\u011fustos 1915\u2019te B\u00fcy\u00fckel\u00e7i Henry Morgenthau\u2019a g\u00f6nderdi\u011fi raporda: \u201cTarsus\u2019tan Adana\u2019ya kadar b\u00fct\u00fcn hat g\u00fczerg\u00e2h\u0131n\u0131n Ermenilerle dolu oldu\u011funu ve Adana\u2019dan itibaren bilet alarak trenle seyahat ettiklerini, kalabal\u0131k y\u00fcz\u00fcnden sefalet ve \u00e7ektikleri zahmete ra\u011fmen H\u00fck\u00fbmetin bu i\u015fi son derece intizaml\u0131 bir \u015fekilde idare etmekte oldu\u011funu, \u015fiddete ve intizams\u0131zl\u0131\u011fa yer vermedi\u011fini, g\u00f6\u00e7menlere yeteri kadar bilet sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, muhta\u00e7 olanlara yard\u0131mda bulundu\u011funu\u201d <a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn38\" name=\"_ftnref38\"><sup>[38]<\/sup><\/a><sup>\u00a0 <\/sup>belirtmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Edward I. Natan\u2019 \u0131n, 11 Eyl\u00fcl 2015 tarihli raporu ise \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n<p><em>\u201c478 say\u0131l\u0131 g\u00f6nderimden beri (30 A\u011fustos 1915 tarihli rapor) y\u00fcz binlerce Ermeni daha buraya ula\u015ft\u0131 ve Halep\u2019 e sevk ediliyorlar. \u015eam\u2019daki kampta hastalar i\u00e7in bir hastane olu\u015fturulmu\u015f ve ziyaretim s\u0131ras\u0131nda 50 hasta tedavi g\u00f6r\u00fcyordu. Ald\u0131\u011f\u0131m bilgilere g\u00f6re kampta \u00f6len yok ve H\u00fck\u00fbmet b\u00fct\u00fcn s\u00fcrg\u00fcnlere yiyecek da\u011f\u0131t\u0131yor.\u201d <\/em><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn39\" name=\"_ftnref39\"><sup>[39]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Osmanl\u0131 Devleti g\u00f6\u00e7 ettirilen Ermenilere g\u00f6\u00e7 yolunda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 yard\u0131mlar\u0131 g\u00f6\u00e7ten sonra da s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f ve bunlara yeni gittikleri yerlerde tapulu ev, tar\u0131ma elveri\u015fli arazi, mesleklerinin icras\u0131 i\u00e7in alet, sermaye ve tohumluk vermi\u015ftir. Ayr\u0131ca zorunlu g\u00f6\u00e7e tabi tutulan Ermenilerin devlete ve \u015fah\u0131slara olan bor\u00e7lar\u0131 ertelenmi\u015f ya da tamamen silinmi\u015f ve su\u00e7lu ve zanl\u0131lar hakk\u0131ndaki takibat da ertelenmi\u015ftir<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn40\" name=\"_ftnref40\"><sup>[40]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<h2><strong>G\u00f6\u00e7\u00fcn Durdurulmas\u0131 ve Geri D\u00f6n\u00fc\u015f Kararnamesi<\/strong><\/h2>\n<p>G\u00f6\u00e7 s\u0131ras\u0131nda zaman zaman sevkiyat durdurulmu\u015f ve hen\u00fcz isk\u00e2n yerlerine varmam\u0131\u015f, yani yollarda olan Ermenilerin bulunduklar\u0131 vilayet dahiline yerle\u015ftirilmeleri talimat\u0131<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn41\" name=\"_ftnref41\"><sup>[41]<\/sup><\/a> verilmi\u015ftir. 25 Kas\u0131m 1915\u2019ten itibaren vilayetlere g\u00f6nderilen emirlerle de k\u0131\u015f mevsimi dolay\u0131s\u0131yla sevkiyat\u0131n ge\u00e7ici olarak durduruldu\u011fu bildirilmi\u015f<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn42\" name=\"_ftnref42\"><sup>[42]<\/sup><\/a>,\u00a0 21 \u015eubat 1916\u2019da bu emir, Ermeni sevkiyat\u0131na son verilmesi \u015feklinde b\u00fct\u00fcn vilayetlere tebli\u011f edilmi\u015ftir<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn43\" name=\"_ftnref43\"><sup>[43]<\/sup><\/a>. Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fbmeti, ilk emirden yirmi g\u00fcn sonra, yani 15 Mart 1916 tarihinde vilayetlere ve sancaklara g\u00f6nderdi\u011fi ikinci bir genel emirle, Ermeni sevkiyat\u0131n\u0131n durduruldu\u011funu ve bundan sonra hi\u00e7bir sebeple sevkiyat yap\u0131lmamas\u0131n\u0131<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn44\" name=\"_ftnref44\"><sup>[44]<\/sup><\/a> \u00a0bildirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n sona ermesinden sonra Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fbmeti 4 Ocak 1919 tarihinde g\u00f6\u00e7e tabi tutulan Ermenilerden isteyenlerin tekrar eski yerlerine d\u00f6nmelerine imk\u00e2n veren bir kararname \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 Ermenilerden d\u00f6nmek isteyenlerin eski yerlerine nakledilmeleri konusunda ilgili yerlere talimat verilmi\u015f ve gereken tedbirler al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn45\" name=\"_ftnref45\"><sup>[45]<\/sup><\/a>. Bu kapsamda t\u0131pk\u0131 zorunlu g\u00f6\u00e7 karar\u0131 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, geri d\u00f6necek m\u00fclteciler i\u00e7in \u00f6denek tahsisi yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>H\u00fck\u00fbmetin geri d\u00f6n\u00fc\u015f kararnamesi az\u0131nl\u0131k bas\u0131n\u0131 taraf\u0131ndan kamuoyuna duyurulmu\u015f ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f karar\u0131 Ermeniler taraf\u0131ndan sevin\u00e7le kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kapsamda Ver\u00e7inlor adl\u0131 gazetenin 5 A\u011fustos 1918 tarihli n\u00fcshas\u0131nda Ermeni halk\u0131n\u0131n H\u00fck\u00fbmete ve padi\u015faha m\u00fcte\u015fekkir olduklar\u0131 yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn46\" name=\"_ftnref46\"><sup>[46]<\/sup><\/a>. Ermeni Patrik Vekili Cevahirciyan Efendi de Sadrazam \u0130zzet Pa\u015fay\u0131 ve di\u011fer devlet erk\u00e2n\u0131n\u0131 ziyaret ederek al\u0131nan karardan dolay\u0131 cemaati ad\u0131na H\u00fck\u00fbmete te\u015fekk\u00fcrlerini sunmu\u015ftur.<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn47\" name=\"_ftnref47\"><sup>[47]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Karardan sonra daha \u00f6nce g\u00f6\u00e7 ettirilmi\u015f olan \u00e7ok say\u0131da Ermeni ve Rum Osmanl\u0131 topraklar\u0131na d\u00f6nmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Geri d\u00f6nerek yerle\u015ftirilen Ermeni ve Rumlar\u0131n say\u0131s\u0131 1919 y\u0131l\u0131 \u015fubat ay\u0131nda 145.000 ki\u015fiye, nisan ay\u0131nda 270.000 ki\u015fiye, 3 \u015eubat 1920 tarihinde ise 335.883 ki\u015fiye ula\u015fm\u0131\u015f<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn48\" name=\"_ftnref48\"><sup>[48]<\/sup><\/a>, muhta\u00e7 muhacirlerin sevk, ia\u015fe ve isk\u00e2n masraflar\u0131 da seferberlik tahsisat\u0131ndan kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130stanbul\u2019a gelen muhacirler i\u00e7in Muhacirin M\u00fcd\u00fcriyet-\u00ee Umumiyesi taraf\u0131ndan iki otel, bir misafirhane kiralanm\u0131\u015f ve 35 \u00e7ad\u0131r kurulmu\u015f, binden fazla kimseye yemek haz\u0131rlayabilecek kapasitede d\u00f6rt baraka Almanlardan sat\u0131n al\u0131narak muhacirlerin hizmetine sunulmu\u015f, muhacirler d\u00fczenli olarak sa\u011fl\u0131k kontrol\u00fcnden ge\u00e7irilmi\u015f ve muhacirlere s\u0131cak \u00e7orba ve yemek \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn49\" name=\"_ftnref49\"><sup>[49]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Geri d\u00f6nen gayr-\u0131 M\u00fcslim muhacirlerin cemaatlerine ait kilise, okul ve gelir getiren gayr\u0131 menkulleri kendilerine iade edilmi\u015f<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn50\" name=\"_ftnref50\"><sup>[50]<\/sup><\/a>, zorunlu g\u00f6\u00e7e g\u00f6nderilmeden \u00f6nce kendi r\u0131zas\u0131 ile mallar\u0131n\u0131 satanlar dahi istedikleri takdirde ald\u0131klar\u0131 paray\u0131 iade edip mallar\u0131n\u0131 geri alabilmi\u015flerdir<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn51\" name=\"_ftnref51\"><sup>[51]<\/sup><\/a>.\u00a0 Geri d\u00f6nen Ermenilere emval-\u0131 menkul ve gayr-\u0131 menkullerinin %98\u2019i iade edilmi\u015ftir<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn52\" name=\"_ftnref52\"><sup>[52]<\/sup><\/a>. Ancak Do\u011fu Anadolu\u2019dan Rus istilas\u0131 ve Ermeni \u00e7etecilerden ka\u00e7mak i\u00e7in g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kalan muhacir T\u00fcrklerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6\u00e7 ettirilen Ermenilerin geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131 evlerine yerle\u015ftirildi\u011finden Ermeniler geri d\u00f6n\u00fcnce T\u00fcrklerin yerle\u015ftirildikleri evleri terk etmeleri emredilmi\u015f, bu durum m\u00fclteci T\u00fcrklerin ortada kalmas\u0131na neden olmu\u015ftur.<\/p>\n<h2><strong>Geri D\u00f6nen Ermenilerin D\u00fc\u015fmanla \u0130\u015fbirli\u011fi<\/strong><\/h2>\n<p>Geri d\u00f6n\u00fc\u015f kararnamesi ile Anadolu topraklar\u0131na d\u00f6nen Ermeniler Do\u011fu ve G\u00fcney Do\u011fu Anadolu b\u00f6lgelerinde ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Ermenistan kurma hayali ile bu defa da Frans\u0131z i\u015fgal kuvvetleriyle i\u015fbirli\u011fi yapm\u0131\u015flard\u0131r. T\u00fcrk \u0130stiklal Harbi s\u0131ras\u0131nda \u00f6zellikle Frans\u0131zlar taraf\u0131ndan Antep, Mara\u015f ve Adana\u2019da \u00f6nemli miktarda Ermeni isk\u00e2n edilmi\u015f; M\u0131s\u0131r\u2019a gitmi\u015f bulunan Musa Da\u011f\u0131 Ermenilerinden toplanan gen\u00e7ler, \u201cK\u0131br\u0131s Monarga Ermeni Lejyonu Kamp\u0131\u2019nda\u201d e\u011fitilerek Frans\u0131z \u00fcniformas\u0131yla Anadolu\u2019ya sevk edilmi\u015ftir<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn53\" name=\"_ftnref53\"><sup>[53]<\/sup><\/a>. Ermenilerin Frans\u0131z i\u015fgal kuvvetlerine sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 destek Boghos Nubar Pa\u015fa taraf\u0131ndan da \u015fu s\u00f6zlerle ifade edilmektedir:<\/p>\n<p>\u201c <em>&#8230;.1919 ve 1920\u2019de ise Kemalistler Frans\u0131z askerlerine taarruz ettiklerinde, Ermeniler Fransa i\u00e7in sava\u015ft\u0131lar. Mara\u015f, Ha\u00e7in(Saimbeyli), Pozant\u0131 ve Sis (Kozan)\u2019de de durum bu idi. Frans\u0131zlar Antep\u2019i Ermeniler sayesinde geri almay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131r. Bu y\u00fczden Ermeniler Kilikya\u2019da Fransa\u2019n\u0131n m\u00fcttefikidirler\u201d<\/em><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn54\" name=\"_ftnref54\"><sup>[54]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda Frans\u0131z idaresindeki Ermenilerin Anadolu\u2019daki T\u00fcrk n\u00fcfusun yok edilmesi hedefine y\u00f6neldi\u011fi Rus tarih\u00e7i \u0130randust\u2019un \u201cKemalist Devrimin \u0130tici G\u00fc\u00e7leri\u201d adl\u0131 eserinde a\u015fa\u011f\u0131daki s\u00f6zlerle ifade edilmektedir:\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>\u201cFrans\u0131zlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu Ta\u015fnak\u2019lardan m\u00fcte\u015fekkil jandarma birlikleri T\u00fcrk n\u00fcfusa kar\u015f\u0131 kitlesel cinayetlere giri\u015ftiler. \u2026.. Ermeni \u00e7eteleri s\u0131rayla k\u00f6ylerin b\u00fct\u00fcn halk\u0131n\u0131 k\u0131l\u0131\u00e7tan ge\u00e7irdi. T\u00fcrk n\u00fcfusunun fiziksel olarak ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 program\u0131 tamamen bilin\u00e7li \u015fekilde i\u015fgalcilerin y\u00f6netiminde y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u201d<\/em><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn55\" name=\"_ftnref55\"><sup>[55]<\/sup><\/a><em>.<\/em><\/p>\n<p>Ermeniler Frans\u0131z ordular\u0131nda oldu\u011fu gibi, \u0130ngiliz ordular\u0131nda da Osmanl\u0131 Devleti\u2019ne kar\u015f\u0131 sava\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla ilgili olarak \u0130ngiliz mare\u015fali Allenby, \u015eam\u2019\u0131n g\u00fcneyinde T\u00fcrkler ile yapt\u0131\u011f\u0131 sava\u015fta, yan\u0131nda 8.000 Ermeni sava\u015f\u00e7\u0131n\u0131n mevcut oldu\u011fundan<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn56\" name=\"_ftnref56\"><sup>[56]<\/sup><\/a> bahsetmektedir.<\/p>\n<p>Esasen tarihin hangi d\u00f6neminde T\u00fcrkler\u2019 e kar\u015f\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f bir sava\u015f varsa, Ermeniler d\u00fc\u015fman devletin saflar\u0131nda yer alarak T\u00fcrkler\u2019 e kar\u015f\u0131 sava\u015fm\u0131\u015f ve sivil T\u00fcrkleri de katletmi\u015ftir: Balkan Sava\u015flar\u0131 s\u0131ras\u0131nda Antranik Ozanyan komutas\u0131nda Bulgar Ordusu\u2019nun \u00f6nc\u00fc birlikleri olarak<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn57\" name=\"_ftnref57\"><sup>[57]<\/sup><\/a>, 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda Do\u011fu cephesinde Ermeni Kolordu Komutan\u0131 Nazarbekyan ve 1. Ermeni G\u00f6n\u00fcll\u00fc Alay\u0131 Komutan\u0131 Antranik Ozanyan komutas\u0131nda Ruslar\u0131n \u00f6nc\u00fc birlikleri Olarak,<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn58\" name=\"_ftnref58\">[58]<\/a> Filistin-Suriye cephesinde \u0130ngilizlerin \u00f6nc\u00fc birlikleri olarak, \u0130stiklal Harbi\u2019nde ise Frans\u0131zlar\u0131n \u00f6nc\u00fc birlikleri olarak Osmanl\u0131 Devleti\u2019ne kar\u015f\u0131 sava\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Mondros M\u00fctarekesi\u2019nden sonra da Karadeniz\u2019de \u0130ngiltere ve Yunanistan\u2019\u0131n deste\u011fiyle Rum Pontus Devleti\u2019ni kurmak i\u00e7in isyan eden Rumlarla i\u015fbirli\u011fi yaparak b\u00f6lgedeki T\u00fcrk n\u00fcfusunu yok etmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn59\" name=\"_ftnref59\"><sup>[59]<\/sup><\/a><\/p>\n<h2><strong>Rus ve Ermeni Devlet Adamlar\u0131n\u0131n \u0130fadeleri<\/strong><\/h2>\n<p>Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin g\u00f6\u00e7 karar\u0131n\u0131 almakta hakl\u0131 oldu\u011fu de\u011ferlendirmesi sadece T\u00fcrklere ait de\u011fildir. Ermenilerin d\u00fc\u015fman ordular\u0131na kat\u0131larak kendi devletine kar\u015f\u0131 sava\u015ft\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin y\u00fczlerce resmi rapor bulunmaktad\u0131r. Rusya\u2019n\u0131n Kafkasya Valisi Kont Varontsov Da\u015fkov\u2019un Rus D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na g\u00f6nderdi\u011fi, a\u015fa\u011f\u0131da bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc verilen 6 \u015eubat 1915 tarihli resmi rapor<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn60\" name=\"_ftnref60\"><sup>[60]<\/sup><\/a> bunlara bir \u00f6rnektir:<\/p>\n<p><em>\u201cZeytun Ermenileri temsilcisi Kafkas ordular\u0131 kararg\u00e2h\u0131na geldi. Yakla\u015f\u0131k 15.000 Ermeni\u2019nin T\u00fcrk ordusunun ikmal yollar\u0131na sald\u0131rmaya haz\u0131r oldu\u011funu bildirdi\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Bir\u00e7ok yabanc\u0131 tarih\u00e7inin yan\u0131 s\u0131ra o d\u00f6nemde ya\u015fayan baz\u0131 Ermeni devlet adamlar\u0131 da Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin ald\u0131\u011f\u0131 zorunlu g\u00f6\u00e7 karar\u0131n\u0131n hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmektedir. 1918 y\u0131l\u0131 temmuz ay\u0131nda kurulan Ermenistan Devleti\u2019nin ilk ba\u015fbakan\u0131 Ovanes Ka\u00e7aznuni taraf\u0131ndan 1923 y\u0131l\u0131 nisan ay\u0131nda B\u00fckre\u015f\u2019te yap\u0131lan Ta\u015fnaksutyun Partisi\u2019nin toplant\u0131s\u0131nda sunulan ve a\u015fa\u011f\u0131da \u00f6zeti verilen raporda<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn61\" name=\"_ftnref61\"><sup>[61]<\/sup><\/a> da Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131na vurgu yap\u0131lmaktad\u0131r:<\/p>\n<p><em>\u201c1914 k\u0131\u015f\u0131 ve 1915 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk aylar\u0131, Ta\u015fnaksutyun da dahil olmak \u00fczere, Rusya Ermenileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir heyecanlanma ve umut d\u00f6nemiydi. Biz kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z Rusya\u2019ya y\u00f6nelmi\u015f durumdayd\u0131k. Herhangi bir gerek\u00e7e yokken zafer havas\u0131na kap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131k; sadakatimiz, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z ve yard\u0131mlar\u0131m\u0131z kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00c7ar H\u00fck\u00fbmeti\u2019 nin G\u00fcney Kafkasya Ermenistan\u2019\u0131 ile T\u00fcrkiye\u2019nin Ermeni eyaletlerinden olu\u015fan Ermenistan\u2019\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bize arma\u011fan edece\u011finden emindik.\u00a0\u00a0\u00a0 Akl\u0131m\u0131z dumanlanm\u0131\u015ft\u0131.\u00a0 Biz kendi isteklerimizi ba\u015fkalar\u0131na mal ederek, sorumsuz ki\u015filerin bo\u015f s\u00f6zlerine b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vererek ve kendimize yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z hipnozun etkisiyle ger\u00e7ekleri anlayamad\u0131k ve hayallere kap\u0131ld\u0131k. \u2026\u2026 T\u00fcrkler ise ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 biliyorlard\u0131 ve bug\u00fcn pi\u015fmanl\u0131k duymalar\u0131n\u0131 gerektirecek bir husus bulunmamaktad\u0131r.\u201d<\/em><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn62\" name=\"_ftnref62\"><sup>[62]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>\u201cThe Armenian Revolutionary Federation (Dashnaksoution) Has Nothing To Do Any More\u201d ad\u0131yla Ermeni \u0130stihbarat Servisi taraf\u0131ndan 1955 y\u0131l\u0131nda baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri bas\u0131lan Ka\u00e7aznuni\u2019nin raporunun yer ald\u0131\u011f\u0131 kitap daha sonra i\u00e7erdi\u011fi bilgilerin ger\u00e7ekleri ortaya koymas\u0131 nedeniyle Ermenistan\u2019da yasaklanm\u0131\u015f, ayr\u0131ca kitab\u0131n \u00e7e\u015fitli dillerde bas\u0131lm\u0131\u015f olan n\u00fcshalar\u0131 Ta\u015fnaklar taraf\u0131ndan Avrupa k\u00fct\u00fcphanelerinden toplat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kitab\u0131n toplat\u0131lmas\u0131 1915\u2019te ya\u015fanan olaylar\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7eklerin d\u00fcnya kamuoyundan saklanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<h2><strong>Ermeniler Tarafindan Katledilen ve M\u00fclteci Durumuna D\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclen T\u00fcrkler<\/strong><\/h2>\n<p>Birinci D\u00fcnya harbi y\u0131llar\u0131nda ve takip eden s\u00fcre\u00e7te kendi devletine ihanet ederek d\u00fc\u015fman taraf\u0131na ge\u00e7ti\u011fi ve geride kalanlarla da \u00e7eteler te\u015fkil ederek d\u00fc\u015fman kuvvetleri ile birlikte kendi \u00fclkesinde ya\u015fayan masum sivil halk\u0131 katletti\u011fi i\u00e7in g\u00f6\u00e7 ettirilen Ermenilerin kay\u0131plar\u0131na ili\u015fkin olarak her g\u00fcn bir\u00e7ok haber, kitap, film g\u00fcndeme ta\u015f\u0131narak Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin ba\u015fvurdu\u011fu g\u00f6\u00e7 uygulamas\u0131 bir soyk\u0131r\u0131m olarak sunulurken,\u00a0 g\u00f6\u00e7 karar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda en \u00f6nemli neden olan Ermenilerin, T\u00fcrklere ve \u00f6zellikle masum sivil halka kar\u015f\u0131 uygulad\u0131klar\u0131 ve soyk\u0131r\u0131m olarak adland\u0131r\u0131labilecek toplu katliamdan hi\u00e7 s\u00f6z edilmemesi dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n<p>Prof. Dr. Justin McCarthy\u2019nin tespitlerine g\u00f6re 1912-1922 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Ruslar ve Ermeniler taraf\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011fu vilayetlerinde \u00f6ld\u00fcr\u00fclen T\u00fcrklerin say\u0131s\u0131 1.189.132 ki\u015fi olup bunlar\u0131n illere g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 \u015fu \u015fekildedir<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn63\" name=\"_ftnref63\"><sup>[63]<\/sup><\/a>:<\/p>\n<table width=\"558\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"156\"><strong>Vilayet<\/strong><\/td>\n<td width=\"213\"><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Katledilen N\u00fcfus<\/strong><\/td>\n<td width=\"189\"><strong>Kat. N\u00fcf. Oran\u0131<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"156\">Van<\/td>\n<td width=\"213\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 194.167<\/td>\n<td width=\"189\">% 62<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"156\">Bitlis<\/td>\n<td width=\"213\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 169.248<\/td>\n<td width=\"189\">% 42<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"156\">Erzurum<\/td>\n<td width=\"213\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 248.695<\/td>\n<td width=\"189\">% 31<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"156\">Diyarbak\u0131r<\/td>\n<td width=\"213\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 158.043<\/td>\n<td width=\"189\">% 26<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"156\">Mamurat-il Aziz<\/td>\n<td width=\"213\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 89.310<\/td>\n<td width=\"189\">% 16<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"156\">Sivas<\/td>\n<td width=\"213\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 186.413<\/td>\n<td width=\"189\">% 15<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"156\">Halep<\/td>\n<td width=\"213\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 50.838<\/td>\n<td width=\"189\">% 9<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"156\">Adana<\/td>\n<td width=\"213\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 42.511<\/td>\n<td width=\"189\">% 7<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"156\">Trabzon<\/td>\n<td width=\"213\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 49.907<\/td>\n<td width=\"189\">%4<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"156\">Toplam<\/td>\n<td width=\"213\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 1.189.132<\/td>\n<td width=\"189\">%\u00a0 24<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Yukar\u0131da ad\u0131 verilen vilayet isimleri Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin o d\u00f6neme ait idari taksimat\u0131ndaki vilayet isimleridir. O d\u00f6nemdeki vilayetler g\u00fcn\u00fcm\u00fcz idari taksimat\u0131nda birden fazla ili ihtiva etmektedir. Osmanl\u0131 idari taksimat\u0131nda Van vilayetine Hakk\u00e2ri ili, Bitlis vilayetine Siirt ve Mu\u015f illeri ile Arde\u015fen ve Gen\u00e7 il\u00e7eleri, Diyarbak\u0131r vilayetine Mardin ili,\u00a0\u00a0 Mamurat-\u00fcl Aziz vilayetine Malatya ve Tunceli illeri, Sivas vilayetine Amasya ve Tokat illeri, Halep vilayetine Urfa ili, Adana vilayetine Mersin ili, Trabzon vilayetine G\u00fcm\u00fc\u015fhane ve Rize illerinin de dahil oldu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda Rus ve Ermenilerin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz idari taksimat\u0131ndaki 20 il hudutlar\u0131 i\u00e7inde kalan T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman ahaliyi katlettikleri ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn64\" name=\"_ftnref64\"><sup>[64]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>\u00d6ld\u00fcr\u00fclen T\u00fcrklerden 518.105\u2019 inin<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn65\" name=\"_ftnref65\"><sup>[65]<\/sup><\/a> Osmanl\u0131 Ar\u015fivleri Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019nda detayl\u0131 belgeleri bulunmaktad\u0131r.McCarthy taraf\u0131ndan verilen rakamlar incelendi\u011finde Erzurum vilayetinin M\u00fcsl\u00fcman halk\u0131n\u0131n %31\u2019inin, Bitlis vilayetinin M\u00fcsl\u00fcman halk\u0131n\u0131n %42\u2019sinin, Van vilayetinin M\u00fcsl\u00fcman halk\u0131n\u0131n ise %62\u2019sinin Rus ve Ermeniler taraf\u0131ndan katledildi\u011fi ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye co\u011frafyas\u0131ndaki katliam\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Trans Kafkasya\u2019da (Bak\u00fc, Gence, Tiflis, Kutaisi, Kars ve Erivan (Revan) b\u00f6lgelerinde) Ruslar ve Ermeniler 413.000 T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman\u0131 daha katletmi\u015ftir. Halen Ermenistan\u2019a ba\u015fkentlik yapan ve 1828 y\u0131l\u0131na kadar Revan T\u00fcrk Hanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n merkezi olan Erivan b\u00f6lgesinde 1914 y\u0131l\u0131 itibariyle 270.000 T\u00fcrk ya\u015farken bu rakam\u0131n 1926\u2019da SSCB\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 resmi n\u00fcfus say\u0131mlar\u0131nda 89.000\u2019e indi\u011fi<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn66\" name=\"_ftnref66\"><sup>[66]<\/sup><\/a> tespit edilmi\u015ftir. Yani b\u00f6lgedeki T\u00fcrk n\u00fcfusunun %67\u2019si yok olmu\u015ftur. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise Erivan\u2019da ya\u015fayan tek bir T\u00fcrk bile yoktur.\u00a0 Benzer \u015fekilde 1897 y\u0131l\u0131 itibariyle 145.582 T\u00fcrk\u2019\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Kars ilinin n\u00fcfusu 1922 y\u0131l\u0131 say\u0131mlar\u0131nda 73.959 ki\u015fiye d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yani b\u00f6lgedeki T\u00fcrk n\u00fcfusunun %51\u2019i yok edilmi\u015ftir<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn67\" name=\"_ftnref67\"><sup>[67]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>1914-1922 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Anadolu co\u011frafyas\u0131nda katledilen 1.189.132 T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmana, Trans Kafkasya\u2019da katledilen 413.000<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn68\" name=\"_ftnref68\"><sup>[68]<\/sup><\/a> T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman eklendi\u011finde Rus ve Ermeniler taraf\u0131ndan katledilen T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n say\u0131s\u0131 1.602.132\u2019ye ula\u015fmaktad\u0131r. Justin McCarthy \u201c\u00d6l\u00fcm ve S\u00fcrg\u00fcn\u201d adl\u0131 eserinde resmi istatistiklere dayal\u0131 olarak T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman halk\u0131n kay\u0131plar\u0131n\u0131 hesaplama y\u00f6ntemini a\u00e7\u0131klarken a\u015fa\u011f\u0131daki ifadeyi kullanmaktad\u0131r:<\/p>\n<p><em>\u201cBen M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n y\u00fcksek oranda \u00f6l\u00fcm telefat\u0131na u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymak isterken, abartmal\u0131 hesaplamalara dayand\u0131\u011f\u0131m yolunda ele\u015ftirilere f\u0131rsat vermemek i\u00e7in daima kendi tezimin aleyhine olacak say\u0131lar\u0131 esas tutmak ilkesini kabullendi\u011fimden; metinde verdi\u011fim, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u00f6l\u00fcm telefat\u0131na ili\u015fkin say\u0131lar\u0131n, ger\u00e7ek \u00f6l\u00fcm telefat\u0131na g\u00f6re d\u00fc\u015f\u00fck kald\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131labilir.\u201d<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn69\" name=\"_ftnref69\"><sup><strong>[69]<\/strong><\/sup><\/a><\/em><\/p>\n<p>Nitekim 4 Haziran 2009\u2019da ABD\u2019nin Huffpost World\u2019te bir makale yazan ABD eski Ba\u015fkan\u0131 Ronald Reagan\u2019\u0131n hukuk dan\u0131\u015fman\u0131 Bruce Fein: <em>\u201cErmeni papaz\u0131 Vahan Vardapet Osmanl\u0131 Ermenilerinin say\u0131s\u0131n\u0131 1.200.000 olarak vermektedir. Bogos Nubar Pa\u015fa ise Anadolu\u2019dan 700.000 Ermeni\u2019nin sava\u015fta ba\u015fka \u00fclkelere g\u00f6\u00e7 etti\u011fini, 280.000 Ermeni\u2019nin ise geride kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmektedir. Bunlar\u0131n tamam\u0131 bile \u00f6lm\u00fc\u015f olsa \u00f6len Ermeni say\u0131s\u0131 280.000 ki\u015fi olur. Ermeni-Amerikan Asamblesi\u2019nden George Montgomery ise Ermeni kay\u0131plar\u0131n\u0131n 500.000 kadar oldu\u011funu belirtmektedir. Ayn\u0131 d\u00f6nemde Anadolu\u2018 da \u00f6len T\u00fcrklerin say\u0131s\u0131 ise 2.400.000 ki\u015fidir. Ancak bundan hi\u00e7 kimse s\u00f6z etmemektedir. Beyaz Saray 1981\u2019de ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131, Ermenilerin 2 milyonun \u00fczerinde M\u00fcsl\u00fcman Osmanl\u0131\u2019y\u0131 katletti\u011fi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ermeniler, kendi ar\u015fivlerini a\u00e7m\u0131yor, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 istemiyor\u201d<\/em><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn70\" name=\"_ftnref70\"><sup>[70]<\/sup><\/a> ifadesiyle yukar\u0131daki rakamlar\u0131n da \u00fczerinde T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman\u0131n Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131nda Ermeniler taraf\u0131ndan katledildi\u011fini teyit etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Beyaz Saray ara\u015ft\u0131rmas\u0131 sonucunda Ermeni iddialar\u0131n as\u0131ls\u0131z oldu\u011funun belgelendi\u011fini ifade eden Bruce Fein, tespitlerine \u015funlar\u0131 da eklemektedir:<\/p>\n<p><em>\u201cOsmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun az\u0131nl\u0131klara kar\u015f\u0131 \u201cm\u00fcthi\u015f\u201d say\u0131labilecek bir \u00f6zen g\u00f6sterdi\u011fi ger\u00e7e\u011fini unutmamak gerekir. Az\u0131nl\u0131klar, kendi dini \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini ve hayatlar\u0131n\u0131 son derece rahat bir \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Ermeni ter\u00f6r \u00e7eteleri Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Fransa ve Rusya ile birlikte Osmanl\u0131lar\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Bu rakam\u0131n 2 milyon civar\u0131nda oldu\u011fu bir ger\u00e7ek. Ermeni kay\u0131plar\u0131n\u0131n ise 500 bin civar\u0131nda oldu\u011fu ara\u015ft\u0131rmalarla kan\u0131tland\u0131. Burada as\u0131l \u00f6nemli konu, Ermenilerin ihanetidir. Osmanl\u0131 da kendisini savundu. \u00d6zellikle ABD\u2019de ya\u015fayan Ermeniler, soyk\u0131r\u0131m yalan\u0131 ile b\u00fcy\u00fck menfaat sa\u011fl\u0131yor. ABD y\u00f6netimi de b\u00fcy\u00fck paralar d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in Ermenileri kar\u015f\u0131s\u0131na almak istemiyor. Ermeniler \u0131srarla kendi ar\u015fivlerini a\u00e7m\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u0131llard\u0131r soyk\u0131r\u0131m yalan\u0131 ile d\u00f6nen getirimi kaybetmek istemiyorlar. Ar\u015fivler a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anda ger\u00e7ek ortaya \u00e7\u0131kacak.\u201d <a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn71\" name=\"_ftnref71\"><sup><strong>[71]<\/strong><\/sup><\/a><\/em><\/p>\n<p>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131nda 2 milyon T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman\u0131n katledilmesinin yan\u0131 s\u0131ra \u015fehirler, kasabalar ve k\u00f6yler de Ruslar ve Ermeniler taraf\u0131ndan haritadan silinmek istenmi\u015ftir. Sava\u015ftan \u00f6nce Van\u2019da bulunan 3.400 M\u00fcsl\u00fcman evinden sadece \u00fc\u00e7\u00fc ayakta kalabilmi\u015f, Bitlis\u2019te bulunan 6.500 M\u00fcsl\u00fcman evinin ise tamam\u0131 yok edilmi\u015ftir<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn72\" name=\"_ftnref72\"><sup>[72]<\/sup><\/a>. K\u00f6ylerin durumu da \u015fehir merkezlerinden farkl\u0131 de\u011fildir. Sava\u015ftan \u00f6nce Van\u2019da bulunan 1.373 M\u00fcsl\u00fcman k\u00f6y\u00fcnden sadece 350\u2019si kullan\u0131l\u0131r durumda idi. Di\u011fer 1023 k\u00f6y ise Rus ve Ermeniler taraf\u0131ndan yerle bir edilmi\u015ftir<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn73\" name=\"_ftnref73\"><sup>[73]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>\u00dcstelik katledilen T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n durumu zorunlu g\u00f6\u00e7 s\u0131ras\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybeden Ermenilerin durumundan \u00e7ok farkl\u0131d\u0131r. Ermenilerden \u00f6lenlerin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc salg\u0131n hastal\u0131klar, yol \u015fartlar\u0131 gibi sebeplerle hayat\u0131n\u0131 kaybederken, Ermeniler taraf\u0131ndan katledilen T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlar \u0131rk\u00e7\u0131 bir sald\u0131r\u0131n\u0131n kurban\u0131 olarak ve bir etnik gurubu yok etmek kast\u0131yla ve a\u011f\u0131r i\u015fkenceler alt\u0131nda yok edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Di\u011fer yandan T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Ermeniler taraf\u0131ndan katledilmesi fiillerinin planlay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n ve icrac\u0131lar\u0131n\u0131n Osmanl\u0131 Devlet b\u00fcrokrasisi i\u00e7inde yer alan \u00fcst d\u00fczey Ermeni devlet adamlar\u0131 ve Patrikhane mensuplar\u0131 olmas\u0131, olaylar\u0131n kendili\u011finden meydana gelen kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 k\u0131r\u0131m olaylar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6nceden planlanm\u0131\u015f cinayetler oldu\u011funu da kan\u0131tlamaktad\u0131r.\u00a0 Osmanl\u0131 Devleti\u2019ndeki Ermeni milletvekilleri, devlet kademesindeki di\u011fer Ermeniler, Patrikhane ve kilise papazlar\u0131, yabanc\u0131 konsolosluk mensuplar\u0131n\u0131n da deste\u011fi ile gizliden gizliye Ermenileri te\u015fkilatland\u0131rma ve silahland\u0131rma faaliyetlerini bizzat y\u00f6netmi\u015ftir. Komiteciler, bunlar\u0131n te\u015fkil etti\u011fi \u00e7eteler, g\u00f6n\u00fcll\u00fc alaylar\u0131, \u00f6\u011fretmenler, papazlar, ticaret ve sanayi erbab\u0131 ve Ermeni halk\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 isyan ve katliama bizzat kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn74\" name=\"_ftnref74\"><sup>[74]<\/sup><\/a>.\u00a0\u00a0 \u0130syan ve katliam \u00f6ncesinde Komiteler taraf\u0131ndan k\u00f6ylere kadar iletilen 16 maddelik talimat\u0131n 6. Maddesinde; <em>\u201cCephe gerisinde 2 ya\u015f\u0131na kadar olan b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar g\u00f6r\u00fcld\u00fckleri yerde katledileceklerdir\u201d<\/em><sup> <a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn75\" name=\"_ftnref75\">[75]<\/a><\/sup> ifadesi yer almaktad\u0131r. Ermeniler taraf\u0131ndan T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlara uygulanan katliam \u00f6rneklerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Ermenilerin uygulamada bu talimat\u0131n bile \u00f6tesine ge\u00e7erek kundak bebeklerini, hatta anne karn\u0131ndaki ceninleri bile katlettikleri g\u00f6r\u00fclmektedir.\u00a0 S\u00f6z konusu fiillerin \u00f6nceden talimata ba\u011flanm\u0131\u015f olmas\u0131 bu fiillerin \u201cinsanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7\u201d kavram\u0131 i\u00e7inde yer <em>alan \u201csava\u015f \u00f6ncesi ve sava\u015f s\u0131ras\u0131nda sivil halk\u0131n kas\u0131tl\u0131 olarak \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, toplu olarak yok edilmesi\u201d<\/em> fiilleriyle ve soyk\u0131r\u0131m su\u00e7unun tan\u0131m\u0131nda yer alan <em>\u201cbir grubun veya mensuplar\u0131n\u0131n kas\u0131tl\u0131 bir bi\u00e7imde \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, imhas\u0131 veya yok edilmesi<\/em>\u201d fiilleriyle bire bir \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Soyk\u0131r\u0131m fiilinin olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesinde en \u00f6nemli ayra\u00e7 olan maddi ve manevi unsurlar\u0131n\u0131n yani planl\u0131 bir c\u00fcr\u00fcm kast\u0131n\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n en kolay ispat\u0131; su\u00e7u i\u015fleyenin ileti\u015fim organlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmalar\u0131 ve a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ile plan, parti program\u0131 gibi yaz\u0131l\u0131 belgeler<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn76\" name=\"_ftnref76\"><sup>[76]<\/sup><\/a> yani kaydedilmi\u015f metinler ve\/veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler gibi kan\u0131tlar\u0131n bulunmas\u0131d\u0131r<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn77\" name=\"_ftnref77\"><sup>[77]<\/sup><\/a>. Yukar\u0131da 6. Maddesi verilen ve Ermeni komite liderleri taraf\u0131ndan \u015fehirlere kadar g\u00f6nderilen 15 maddelik talimat, Ermenilerin T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 giri\u015ftikleri eylemlerin \u00f6nceden haz\u0131rlanm\u0131\u015f plana g\u00f6re icra edildi\u011fini g\u00f6stermektedir ve bu y\u00f6n\u00fcyle soyk\u0131r\u0131m su\u00e7u tan\u0131m\u0131 ile tamamen \u00f6rt\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n<p>Buna kar\u015f\u0131l\u0131k bir grubun zorla g\u00f6\u00e7 ettirilmesi; soyk\u0131r\u0131m s\u00f6zle\u015fmesinde bu su\u00e7u olu\u015fturan eylemler aras\u0131nda yer almamaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Ermeni zorunlu g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fcn soyk\u0131r\u0131m olarak tan\u0131mlanmas\u0131 hukuken m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ayr\u0131ca bir fiilin soyk\u0131r\u0131m su\u00e7u olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleme ve yarg\u0131lama yetkisi fiilin i\u015flendi\u011fi \u00fclke mahkemeleri ile Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesi yetkisindedir. Nitekim A\u0130HM (Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi) B\u00fcy\u00fck Mahkemesinin 15.10.2015 tarihli Perin\u00e7ek-\u0130svi\u00e7re davas\u0131 karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7eli h\u00fckm\u00fcnde; <em>\u201c1915\u2019te ya\u015fanan Ermeni zorunlu g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fcn uluslararas\u0131 hukuka g\u00f6re soyk\u0131r\u0131m olarak nitelendirilemeyece\u011fi ve bu konuda A\u0130HM\u2019nin yetkisinin de bulunmad\u0131\u011f\u0131\u201d<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn78\" name=\"_ftnref78\"><sup><strong>[78]<\/strong><\/sup><\/a><\/em>\u00a0 ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Di\u011fer yandan zorunlu g\u00f6\u00e7e tabi tutulan Ermeniler devlet taraf\u0131ndan katledilmemi\u015f, i\u015fkenceye tabi tutulmam\u0131\u015f, bunlar\u0131n \u0131rz\u0131na ge\u00e7ilmemi\u015f ve a\u00e7 b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Oysa Ermeniler taraf\u0131ndan katledilen T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlar planl\u0131 olarak katledilmi\u015f, 7 ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z ve erkek \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn79\" name=\"_ftnref79\"><sup>[79]<\/sup><\/a> ve 80 ya\u015f\u0131ndaki ihtiyarlar\u0131n bile \u0131rzlar\u0131na ge\u00e7ilmi\u015f<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn80\" name=\"_ftnref80\"><sup>[80]<\/sup><\/a> ve bunlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc i\u015fkence ile \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Zorunlu g\u00f6\u00e7e tabi tutulan Ermenilere devlet yemek \u00e7\u0131kart\u0131rken, Ermeniler b\u00f6lgedeki yabanc\u0131 devlet temsilcilerinin bask\u0131s\u0131 nedeniyle katletmeye muvaffak olamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in esir almak zorunda kald\u0131klar\u0131 T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlara zehirli bu\u011fdaydan yap\u0131lm\u0131\u015f ekmek yedirmek<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn81\" name=\"_ftnref81\"><sup>[81]<\/sup><\/a> suretiyle zaman i\u00e7inde katletmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 Devleti g\u00f6\u00e7 ettirilen Ermenilere kar\u015f\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131 bir nefret saik\u0131yla hareket etmemi\u015f, nitekim Katolik ve Protestan Ermeniler ile kamu hizmetlerinde \u00e7al\u0131\u015fan ve menfi faaliyetleri g\u00f6r\u00fclmeyen Ermenileri g\u00f6\u00e7 kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Oysa Ermeniler T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 camilere doldurarak camileri ate\u015fe vermek suretiyle yakarak katletmi\u015f, \u00f6ld\u00fcrd\u00fckleri T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n cesetlerini k\u00f6peklere yedirmi\u015ftir<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn82\" name=\"_ftnref82\"><sup>[82]<\/sup><\/a>.\u00a0 S\u00f6z konusu fiil soyk\u0131r\u0131m su\u00e7u i\u00e7inde yer alan dinsel ve \u0131rk\u00e7\u0131 nefretin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Yukar\u0131da yap\u0131lan incelemeler kapsam\u0131nda Ermenilerin 1. D\u00fcnya Harbi \u00f6ncesinde ve harp s\u0131ras\u0131nda T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 i\u015fledi\u011fi fiiller, o d\u00f6nemde soyk\u0131r\u0131m fiilinin tan\u0131m\u0131 yap\u0131lmam\u0131\u015f oldu\u011fundan \u201ckatliam ve mezalim\u201d s\u00f6zc\u00fckleriyle ifade edilmekle birlikte BM Soyk\u0131r\u0131m S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ndeki soyk\u0131r\u0131m tan\u0131m\u0131 ile tamamen \u00f6rt\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n<p>Di\u011fer yandan katledilen T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra y\u00f6renin M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusunun \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de katliamdan kurtulabilmek i\u00e7in topraklar\u0131n\u0131 terk etmek zorunda kalm\u0131\u015f ve m\u00fclteci durumuna d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Justin McCarthy\u2019nin n\u00fcfus istatistiklerinden yapt\u0131\u011f\u0131 tespitlere g\u00f6re g\u00f6\u00e7 ettirilen T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n b\u00f6lgelere g\u00f6re durumu a\u015fa\u011f\u0131da g\u00f6sterilmi\u015ftir<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn83\" name=\"_ftnref83\"><sup>[83]<\/sup><\/a>:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table width=\"596\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"276\"><strong>Bulundu\u011fu B\u00f6lge<\/strong><\/td>\n<td width=\"164\"><strong>G\u00f6\u00e7 Etti\u011fi Yer<\/strong><\/td>\n<td width=\"156\"><strong>G\u00f6\u00e7 Eden N\u00fcfus<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"276\">Trabzon-Erzurum Do\u011fusu<\/td>\n<td width=\"164\">Samsun<\/td>\n<td width=\"156\">79.100<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"276\">Erzurum<\/td>\n<td width=\"164\">Sivas<\/td>\n<td width=\"156\">300.000<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"276\">Erzurum Do\u011fusu-G\u00fcneyi ve Van<\/td>\n<td width=\"164\">Mamurat-\u00fcl Aziz<\/td>\n<td width=\"156\">80.000<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"276\">Van-Bitlis<\/td>\n<td width=\"164\">Diyarbak\u0131r<\/td>\n<td width=\"156\">200.000<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"276\"><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ara Toplam<\/strong><\/td>\n<td width=\"164\"><\/td>\n<td width=\"156\">659.100<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"276\">\u00c7e\u015fitli B\u00f6lgelerden<\/td>\n<td width=\"164\">\u00a0Di\u011fer \u0130llere<\/td>\n<td width=\"156\">43.800<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"276\"><strong>Genel Toplam<\/strong><\/td>\n<td width=\"164\"><\/td>\n<td width=\"156\">\u00a0702.900<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>O d\u00f6nemde b\u00f6lgenin M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusunun 2.300.000 ki\u015fi oldu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda b\u00f6lgedeki M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusunun %30,5\u2019inin Rus ve Ermeniler taraf\u0131ndan m\u00fclteci durumuna d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 Devleti Muhacirin Nezareti\u2019nin raporu ise 1. D\u00fcnya Harbi\u2019nin son g\u00fcnlerindeki M\u00fcsl\u00fcman g\u00f6\u00e7menlerin say\u0131s\u0131n\u0131 868.962<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn84\" name=\"_ftnref84\"><sup>[84]<\/sup><\/a> olarak g\u00f6stermektedir. Bu rakam b\u00f6lgedeki M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusun %37,78\u2019ine kar\u015f\u0131l\u0131k gelmektedir.<\/p>\n<p>G\u00f6\u00e7e maruz kalan T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n say\u0131s\u0131 konusunda son d\u00f6nemde \u00f6nemli bir belge daha ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Erzincan ili Kemah il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 Kerer k\u00f6y\u00fcn\u00fcn tarihi konusunda ara\u015ft\u0131rma yapan Kenan Mutlu G\u00fcrses ve Emin Kutlu\u011f\u2019un Ba\u015fbakanl\u0131k Ar\u015fivleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Ar\u015fivinde buldu\u011fu 7 Haziran 1919 tarihli belgede;<\/p>\n<p><em>\u201cErzurum, Trabzon, Bitlis, Van vil\u00e2yetleriyle Erzincan sanca\u011f\u0131 ahalisinden bir milyonu ge\u00e7en T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman\u0131n her t\u00fcrl\u00fc sa\u011fl\u0131k ve hayat \u015fartlar\u0131ndan mahrum olarak i\u00e7 b\u00f6lgelere do\u011fru g\u00f6\u00e7mek mecburiyetinde kald\u0131\u011f\u0131, her ge\u00e7en g\u00fcn \u015fiddetlenen sald\u0131r\u0131lar ve g\u00f6\u00e7ler sonucunda \u0130sl\u00e2m m\u00fcltecilerden 701.166 ki\u015finin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc, s\u00f6z konusu miktar\u0131n H\u00fck\u00fbmetin resm\u00ee kay\u0131tlar\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131, resm\u00ee kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131nda kalan tahminen 300.000\u2019e yak\u0131n M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfus da ilave edildi\u011finde yukar\u0131da belirtilen d\u00f6rt vil\u00e2yetle bir sancak halk\u0131ndan \u00f6lenlerin say\u0131s\u0131n\u0131n bir milyona ula\u015ft\u0131\u011f\u0131\u201d <\/em>belirtilmekte ve \u0130stanbul\u2019daki \u0130ngiliz \u0130\u015fgal Kuvvetleri Komutanl\u0131\u011f\u0131\u2019na hem T\u00fcrk hem de Ermeni ve Rum g\u00f6\u00e7menlerin sava\u015ftan \u00f6nceki yerlerine geri d\u00f6nebilmeleri i\u00e7in demiryollar\u0131ndan \u00fccretsiz olarak istifade etmeleri \u00f6nerilmektedir<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn85\" name=\"_ftnref85\"><sup>[85]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Dikkat edilirse bunlar sadece 4 vilayet ile bir sancak halk\u0131ndan g\u00f6\u00e7 edenlerin say\u0131s\u0131d\u0131r. Tasvir-i Efk\u0203r Gazetesi\u2019nin 11 May\u0131s 1919 tarihli n\u00fcshas\u0131nda Rus istilas\u0131na u\u011frayan vilayetlerden g\u00f6\u00e7 edenlerin say\u0131s\u0131 1.604.031 ki\u015fi olarak verilmi\u015f ve bunlardan resmi kay\u0131tlara g\u00f6re 701.166\u2019s\u0131n\u0131n yani %43,7\u2019sinin g\u00f6\u00e7 yollar\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi belirtilmi\u015ftir<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn86\" name=\"_ftnref86\"><sup>[86]<\/sup><\/a>. 701.166 rakam\u0131 yukar\u0131da belirtilen Ba\u015fbakanl\u0131k Ar\u015fivleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Ar\u015fivindeki 7 Haziran 1919 tarihli belgede ge\u00e7en miktarla birebir \u00f6rt\u00fc\u015fmekte ve g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kalan miktar b\u00f6lgedeki M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusun %69,5\u2019ini olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bunlar Rus ordusunun ve Ermeni \u00e7etelerinin sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan canlar\u0131n\u0131 kurtarabilmek i\u00e7in g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kalan insanlard\u0131r ve bunlar\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6\u00e7 s\u0131ras\u0131nda Ermeni \u00e7etelerinin sald\u0131r\u0131lar\u0131 sonucunda i\u015fkenceyle katledilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu fiiller Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesi Stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn 7\/1. maddesinde;\u201d \u0130nsanl\u0131\u011fa Kar\u015f\u0131 Su\u00e7\u201d tan\u0131m\u0131 i\u00e7inde yer alan <em>ve \u201chalk\u0131n s\u00fcr\u00fclmesi, ya da zorla nakli ve \u00f6teki insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 muameleler\u201d<\/em> \u015feklinde say\u0131lan fiillerle ve \u201cSava\u015f Su\u00e7lar\u0131\u201d kapsam\u0131nda yer alan <em>\u201chukuka ayk\u0131r\u0131 bi\u00e7imde s\u00fcrg\u00fcn ya da nakil\u201d<\/em> fiiliyle \u00f6rt\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n<p>Bunlara bulunduklar\u0131 b\u00f6lgelerde katledilen ve Osmanl\u0131 belgelerinde katil ve maktullerin kimlik bilgileri ile katledilme \u015fekilleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak verilmi\u015f bulunan 518.105<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn87\" name=\"_ftnref87\"><sup>[87]<\/sup><\/a> M\u00fcsl\u00fcman da eklendi\u011finde Ermeniler taraf\u0131ndan katledilen M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfus 1.931.105 ki\u015fiye ula\u015fmaktad\u0131r. Yukar\u0131da yap\u0131lan incelemeler sonucunda 1. D\u00fcnya Harbi y\u0131llar\u0131nda zorunlu g\u00f6\u00e7e tabi tutulan Ermenilerle, Rus i\u015fgali ve Ermeni katliam\u0131 nedeniyle \u00f6len T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman kay\u0131plar\u0131n\u0131n mukayese sonu\u00e7lar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da sunulmu\u015ftur:<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td colspan=\"3\" width=\"594\"><strong>Ermenilerin 1. D\u00fcnya Harbindeki Kayiplari<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"391\">George Montgomery\u2019ye G\u00f6re<\/td>\n<td width=\"203\">500.000<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn88\" name=\"_ftnref88\"><sup>[88]<\/sup><\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"391\">Kara Schemsi\u2019ye G\u00f6re<\/td>\n<td width=\"203\">250.000-300.000<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn89\" name=\"_ftnref89\"><sup>[89]<\/sup><\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"391\">Papaz Vahan Vardapet\u2019e G\u00f6re<\/td>\n<td width=\"203\">280.000<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn90\" name=\"_ftnref90\"><sup>[90]<\/sup><\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"391\">Osmanl\u0131 Devleti Ar\u015fiv Belgelerine G\u00f6re<\/td>\n<td width=\"203\">56.610<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn91\" name=\"_ftnref91\"><sup>[91]<\/sup><\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"3\" width=\"594\">T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n 1. D\u00fcnya Harbindeki Kay\u0131plar\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"388\">Bruce Fein\u2019e G\u00f6re<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"206\">2.400.000<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn92\" name=\"_ftnref92\"><sup>[92]<\/sup><\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"388\">Kara Schemsi\u2019ye G\u00f6re<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"206\">2.000.000<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn93\" name=\"_ftnref93\"><sup>[93]<\/sup><\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"388\">Osmanl\u0131 Devleti Ar\u015fiv Belgelerine G\u00f6re<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"206\">1.931.105<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn94\" name=\"_ftnref94\"><sup>[94]<\/sup><\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"388\">Justin McCarthy\u2019ye G\u00f6re<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"206\">1.602.132<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn95\" name=\"_ftnref95\"><sup>[95]<\/sup><\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"388\"><\/td>\n<td width=\"3\"><\/td>\n<td width=\"203\"><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h2><strong>SONU\u00c7: T\u00fcrk kay\u0131plar\u0131 fazla<\/strong><\/h2>\n<p>Osmanl\u0131 Ermenileri Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesinde ve sava\u015f s\u0131ras\u0131nda Anadolu co\u011frafyas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde isyanlar \u00e7\u0131kararak d\u00fc\u015fman saflar\u0131na ge\u00e7mi\u015f; Bulgar, Rus, \u0130ngiliz ve Frans\u0131z ordular\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fc birlikleri olarak T\u00fcrk ordusuyla sava\u015fm\u0131\u015f, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise silahl\u0131 \u00e7eteler te\u015fkil ederek masum sivil halk\u0131 katletmi\u015ftir. S\u00f6z konusu fiiller gerek o d\u00f6nemdeki gerekse g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki devletlerin ceza yasalar\u0131nda vatana ihanet su\u00e7unu olu\u015fturmakta ve bu su\u00e7 i\u00e7in bu \u00fclkelerin yasalar\u0131nda idam ya da m\u00fcebbet hapis cezas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Buna ra\u011fmen Osmanl\u0131 Devleti isyanc\u0131 Ermenileri yabanc\u0131 devletlerin de bask\u0131lar\u0131 sonucunda \u00e7o\u011fu kez affetmi\u015f, ancak affedilenler yeniden isyan ederek d\u00fc\u015fman ordular\u0131 lehine faaliyetlerine ve sivil halk\u0131 katletmeye devam etmi\u015ftir.\u00a0 Ermeni isyanlar\u0131 sava\u015f\u0131n sonucunu etkileyecek boyuta eri\u015fince ve masum sivil halka kar\u015f\u0131 giri\u015filen katliamlar b\u00f6lgenin n\u00fcfus yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye ba\u015flay\u0131nca Osmanl\u0131 Devleti ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Ermenistan kurmak i\u00e7in belli b\u00f6lgelerde \u00e7o\u011funluk sa\u011flamak amac\u0131nda olan isyanc\u0131 Ermenileri kendi topraklar\u0131 i\u00e7indeki sava\u015f ya\u015fanmayan b\u00f6lgelere g\u00f6\u00e7 ettirmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesinde Anadolu\u2019daki Ermenilerinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc kendi istekleriyle ba\u015fka \u00fclkelere g\u00f6\u00e7 etmi\u015f, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise g\u00f6\u00e7 karar\u0131na tabi olmamak i\u00e7in din de\u011fi\u015ftirerek M\u00fcsl\u00fcman olmu\u015ftur.\u00a0 G\u00f6\u00e7 ettirilen 438.758 Ermenin %87\u2019si salimen g\u00f6\u00e7 yerlerine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6\u00e7ler s\u0131ras\u0131nda b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc salg\u0131n hastal\u0131klardan olmak \u00fczere 56.610 Ermeni hayat\u0131n\u0131 kaybederken Anadolu\u2019da 518.105, Trans Kafkasya\u2019da ise 413.000 T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman\u0131n Rus ve Ermeniler taraf\u0131ndan katledildikleri belgelerle kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ermeni zulm\u00fcnden ka\u00e7mak i\u00e7in g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kalan T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n say\u0131s\u0131 (1.604.038) ise zorunlu g\u00f6\u00e7e tabi tutulan Ermenilerin (438.758) 3,5 kat\u0131ndan fazlad\u0131r ve bunlar\u0131n \u00fc\u00e7te ikisi (1.000.000) yollarda hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. Bu miktar Ermeniler taraf\u0131ndan bulunduklar\u0131 b\u00f6lgelerde katledilen T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n say\u0131s\u0131na eklendi\u011finde \u00f6ld\u00fcr\u00fclen T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n say\u0131s\u0131 2 milyona ula\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ermenistan as\u0131ls\u0131z soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131n\u0131 \u0131srarla savunman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra zaman zaman T\u00fcrkiye\u2019den toprak taleplerine varan isteklerde bulunmakta<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn96\" name=\"_ftnref96\"><sup>[96]<\/sup><\/a>,\u00a0 konuyu d\u00fcnya kamuoyunda s\u00fcrekli canl\u0131 tutmaya \u00e7aba harcayan aktif bir politika izlemektedir.<\/p>\n<p>Di\u011fer yandan son y\u0131llarda T\u00fcrkiye topraklar\u0131nda K\u00fcrdistan kurmak isteyen ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 unsurlarla Ermeniler aras\u0131ndaki i\u015fbirli\u011finin de giderek g\u00fc\u00e7lendi\u011fi g\u00f6zlemlenmektedir.\u00a0 Bu kapsamda BDP ve HDP ile Ermenistan Ta\u015fnak Partisi aras\u0131nda pe\u015f pe\u015fe toplant\u0131lar yap\u0131lmakta ve bu toplant\u0131lar sonucunda; \u201cBat\u0131 Ermenistan ile K\u00fcrdistan topraklar\u0131 konusunda Ermeni\u2013K\u00fcrt i\u015fbirli\u011fi imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra iki millet aras\u0131nda di\u011fer i\u015fbirli\u011fi konular\u0131n\u0131n ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131na\u201d ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalar<a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftn97\" name=\"_ftnref97\"><em><sup><strong>[97]<\/strong><\/sup><\/em><\/a> \u00a0yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu geli\u015fmeler Ermeni sorununun ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 K\u00fcrt sorunu ile birlikte T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir beka sorunu haline geldi\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Yukar\u0131daki tespitler; Ermeni sorununda T\u00fcrkiye Cumhuriyeti taraf\u0131ndan bug\u00fcne kadar uygulanan savunma stratejisinin de\u011fi\u015ftirilmesinin ve Ermeni katliamlar\u0131 nedeniyle topraklar\u0131n\u0131 terk etmek zorunda kalan T\u00fcrklerin durumlar\u0131 ile 1. D\u00fcnya Harbindeki T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman kay\u0131plar\u0131n\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131karacak ara\u015ft\u0131rma ve \u00e7al\u0131\u015fmalara a\u011f\u0131rl\u0131k verilmesinin T\u00fcrk taraf\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerekli bir y\u00f6ntem oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p><strong>KAYNAK\u00c7A<\/strong><\/p>\n<p><strong>A. Ar\u015fiv Belgeleri<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong> Osmanl\u0131 Ar\u015fivleri:<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Ba\u015fbakanl\u0131k Osmanl\u0131 Ar\u015fivi Hariciye Nezareti Siyasi K\u0131sm\u0131: 2487\/10, 8 N.1337 (7 Haziran 1919)<\/p>\n<p>Ba\u015fbakanl\u0131k Devlet Ar\u015fivleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Osmanl\u0131 Ar\u015fivleri Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n \u201cErmeniler Taraf\u0131ndan Yap\u0131lan Katliam Belgeleri Cilt-I (1914-1919) ve Cilt-II (1919-1921), Ankara, 2001<\/p>\n<p>Ba\u015fbakanl\u0131k Osmanl\u0131 Ar\u015fivi Dahiliye Nezareti \u015eifre Kalemi: No. 53\/305, 54-A\/226, 54-A\/366, 55-291, 54\/406, 54-A\/73, 54-A\/248, 55-341, 55-A\/17, 55-A\/77, 55-A\/135, 55-A\/144, 56\/140, 57\/110, 55-A\/17, 57\/51, 57\/71, 57\/273, 58\/124, 58\/161, 59\/123, 60\/190, 59\/244, 62\/21(EK-30)<\/p>\n<p>Ba\u015fbakanl\u0131k Osmanl\u0131 Ar\u015fivi Dahiliye Nezareti Emniyet Umum \u00a0\u00a0\u00a0M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc 2. \u015eube Ar\u015fivi No: 2D\/13, 68\/71, 10\/73 Ek.2-3, 68\/71, 68\/80- 81-83-84, 68\/101, 63\/54, 93\/120<\/p>\n<p>Ba\u015fbakanl\u0131k Osmanl\u0131 Ar\u015fivi Bab-\u0131 \u0203li Evrak Odas\u0131, \u015eifre No:341055<\/p>\n<p>Ba\u015fbakanl\u0131k Osmanl\u0131 Ar\u015fivi Hariciye Nezareti, M\u00fctareke No: 43\/17(EK-XX)<\/p>\n<p>Ba\u015fbakanl\u0131k Osmanl\u0131 Ar\u015fivi Hariciye Nezareti, Hazine-i Evrak, Karton 178, Dosya:23.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong> Genelkurmay Ar\u015fivi:<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Genelkurmay ATASE Ar\u015fivi, No: \u00bd, Kls:528, Dos:2061, Fih:21-18, No: 4\/3671<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong> Amerikan Ar\u015fivi:<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Amerikan Milli Ar\u015fiv ve Ara\u015ft\u0131rma \u0130daresi (US Archives NARA) 867.48\/271: Ek 310, 867.4016\/193, Copy No: 484, T1192, Roll 4, 860J.01\/431, 867.4016\/2007<\/p>\n<p>Annual Report of the Commissioner General of Immigration of the Secretary of Labor, Government Printing Office, Beginning1895-1932<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><strong> Rus Ar\u015fivi:<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Rusya Federasyonu Devlet Ar\u015fivi: RGV\u0130A, Fond 2100, liste 1, dosya 558, yaprak 172<\/p>\n<p><strong>B. Di\u011fer Resmi Dok\u00fcmanlar<\/strong><\/p>\n<p>League of Nations (Cemiyet-i Akvam) Resmi Gazetesi, 21.9.1929<\/p>\n<p>Decision of Grand Chamber of the European Court of Human Rights; ECHR 325 (2015) 15.10.2015<\/p>\n<p><strong>C. Kitaplar<\/strong><\/p>\n<p>Ata, Ferudun, <em>\u201c\u0130\u015fgal \u0130stanbul\u2019unda Tehcir Yarg\u0131lamalar\u0131\u201d<\/em>, Atat\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr, Dil ve Tarih Y\u00fcksek Kurumu T\u00fcrk Tarih Kurumu Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 2005<\/p>\n<p>Ata\u00f6v, T\u00fcrkkaya, <em>\u201cAn Armenian Source: Hovannes Katchaznouni\u201d<\/em>, Ankara University Faculty of Political Science, Ankara, 1985<\/p>\n<p>Bakar, B\u00fclent, \u201c<em>Ermeni Tehciri<\/em>\u201d, Atat\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr, Dil ve Tarih Y\u00fcksek Kurumu Atat\u00fcrk Ara\u015ft\u0131rma Merkezi, Ankara, 2009<\/p>\n<p>Ba\u015fbakanl\u0131k Devlet Ar\u015fivleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Osmanl\u0131 Ar\u015fivleri Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n <em>\u201cErmeniler Taraf\u0131ndan Yap\u0131lan Katliam Belgeleri<\/em> Cilt-I (1914-1919) ve Cilt-II (1919-1921), Ankara, 2001<\/p>\n<p>Brune, Horst, <em>Hochverrat und Landesverrat, in rechtsvergleichender Darstellung auf Grund der neuesten strafrechtlichen Entwicklung<\/em>, Breslau Neukirsch, 1937<\/p>\n<p>\u00c7i\u00e7ek, Kemal, \u201c<em>Ermenilerin Zorunlu G\u00f6\u00e7\u00fc 1915-1917\u201d<\/em>, T\u00fcrk Tarih Kurumu Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 2005<\/p>\n<p><em>Ermeni Komitelerinin Ama\u00e7lar\u0131 ve \u0130htilal Hareketleri<\/em>, Genelkurmay Asker\u00ee Tarih ve Stratejik Et\u00fctler Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, Ankara 2003<\/p>\n<p>Hala\u00e7o\u011flu, Yusuf, <em>\u201cErmeni Tehciri ve Ger\u00e7ekler (1914-1918)\u201d,<\/em> T\u00fcrk Tarih Kurumu Yay\u0131nlar\u0131 Say\u0131 90, Ankara, 2001<\/p>\n<p>\u0130randust, <em>\u201cDviju\u015fie Sil\u0131 Kemalistskoy Revolyutsii, Gosudarstvenoe \u0130zdatelstvo\u201d,<\/em> Moskova-Leningrad, 1928<\/p>\n<p>Ka\u00e7aznuni Ovanes, <em>\u201cTa\u015fnak Partisi\u2019nin Yapaca\u011f\u0131 Bir \u015eey Yok\u201d, <\/em>Kaynak Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 2005<\/p>\n<p>Kara Schemsi, \u201c<em>Les Turcs et La Question D\u2019arm\u00e9nie\u201d<\/em>, Ceneve, 1918.<\/p>\n<p>Karpat, Kemal, <em>\u201cOsmanl\u0131 N\u00fcfusu (1880-1914) Demografik ve Sosyal \u00d6zellikleri\u201d<\/em>, \u0130stanbul, 2003.<\/p>\n<p>Mc Carthy Justin, <em>\u201cMuslims and Minorities\u201d<\/em>, The New York Press, New York and\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 London, 1983.<\/p>\n<p>McCarthy, Justin, <em>\u201c\u00d6l\u00fcm ve S\u00fcrg\u00fcn\u201d,<\/em> \u00c7eviren: Bilge Umar, \u0130nk\u0131lap Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 1995<\/p>\n<p>\u00d6\u011f\u00fcn, Tuncay, <em>\u201cUnutulmu\u015f Bir G\u00f6\u00e7 Trajedisi Vilayat-\u0131 \u015earkiye M\u00fcltecileri (1915-1923)\u201d,<\/em> Babil Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2004<\/p>\n<p>\u00d6zdemir Hikmet, \u00c7i\u00e7ek Kemal, Turan \u00d6mer, \u00c7al\u0131k Ramazan, Hala\u00e7o\u011flu Yusuf, <em>\u201cErmeniler: S\u00fcrg\u00fcn ve G\u00f6\u00e7\u201d<\/em>, T\u00fcrk Tarih Kurumu Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 2004.<\/p>\n<p>Perin\u00e7ek, Mehmet <em>\u201cRus Devlet Ar\u015fivlerinden 150 Belgede Ermeni Meselesi\u201d,<\/em> K\u0131rm\u0131z\u0131 Kedi Yay\u0131nevi, \u0130stanbul, 2012<\/p>\n<p>Schabas, William A., <em>\u201cGenocide in International Law: The Crimes of Crimes\u201d,<\/em> National University of Ireland, Galway, Cambridge University Press, 2000.<\/p>\n<p>S\u00fcsl\u00fc, Azmi, <em>\u201cErmeniler ve 1915 Tehcir Olay\u0131\u201d,<\/em> Y\u00fcz\u00fcnc\u00fc Y\u0131l \u00dcniversitesi Rekt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc Yay\u0131n No:5, Ankara, 1990<\/p>\n<p>\u015eim\u015fir, Bilal, \u0130ngiliz Belgelerinde Atat\u00fcrk, Ankara, 1978.<\/p>\n<p>Ta\u015fc\u0131o\u011flu, \u00d6mer L\u00fctfi, \u201c<em>Belgelere G\u00f6re T\u00fcrk-Ermeni \u0130li\u015fkilerinde Tarihi, Siyasi ve Hukuki Ger\u00e7ekler\u201d, <\/em>Nobel Akademik Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2015<\/p>\n<p>Ta\u015fc\u0131o\u011flu, \u00d6mer L\u00fctfi, <em>\u201cT\u00fcrk-Ermeni \u0130li\u015fkilerindeki Tarihsel Ger\u00e7ekler\u201d<\/em>, Talat Pa\u015fa Komitesi Yay\u0131n No:1, \u0130stanbul, 2015.<\/p>\n<p><em>The Armenian Revolutionary Federation (Dashnaksoution) Has Nothing To Do Any More<\/em>, Armenian Information Service, New York, 1955<\/p>\n<p>Toynbee, Arnold J., <em>\u201cThe Western Question in Greece and Turkey \u201c<\/em>A study in the Contact of Civilizations, Boston and New York, 1922<\/p>\n<p>Uras, Esat, <em>\u201cTarihte Ermeniler ve Ermeni Meselesi\u201d<\/em>, T\u00fcrkiye Matbaac\u0131l\u0131k ve Gazetecilik A.O., Belge Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 1987.<\/p>\n<p>\u00dcnal, \u015eeref<em>,\u201cUluslararas\u0131 Hukuk A\u00e7\u0131s\u0131ndan Ermeni Sorunu\u201d, <\/em>T\u00fcrk Tarih Kurumu Yay\u0131nlar\u0131,\u00a0 Ankara, 2011<\/p>\n<p>Y\u0131ld\u0131r\u0131m, B\u00fclent, <em>\u201cBulgaristan\u2019daki Ermeni Komitelerinin Osmanl\u0131 Devleti Aleyhine Faaliyetleri (1890-1918)\u201d, <\/em>T\u00fcrk Tarih Kurumu Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 2014<\/p>\n<p><strong>D. Makaleler<\/strong><\/p>\n<p>Atnur, \u0130brahim Ethem, Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fbmetleri ve Tehcir Edilen Rum ve Ermenilerin\u00a0 Yeniden \u0130sk\u00e2n\u0131 Meselesi, <em>Atat\u00fcrk Yolu Dergisi<\/em> IV, 14 (1994)<\/p>\n<p>\u00c7akmak, Zafer, \u201cMondros M\u00fctarekesi Sonras\u0131 Ermeni-Rum-Yunan \u0130\u015fbirli\u011fi\u201d, <em>F\u0131rat \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi<\/em>, Cilt: 16, Say\u0131: 2, Elaz\u0131\u011f, 2006.<\/p>\n<p>\u00c7elik, Recep, \u201cTehcir Sonras\u0131 Geri D\u00f6n\u00fc\u015f: Ermenilerin ve Rumlar\u0131n Yeniden \u0130sk\u00e2n\u0131 ve Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fbmetlerinin Ald\u0131\u011f\u0131 Tedbirler\u201d, <em>Akademik \u0130ncelemeler Dergisi (Journal of Academic Inquiries)<\/em>, Cilt\/Volume: 10, Say\u0131\/Issue: 2, Y\u0131l\/Year: 2015 (67-94)<\/p>\n<p>\u00c7oban, Ebru \u201cUluslararas\u0131 Hukukta Soyk\u0131r\u0131m Su\u00e7u ve Su\u00e7a Zemin Haz\u0131rlayan Toplumsal Yap\u0131lar:\u00a0\u00a0\u00a0 Ruanda \u00d6rne\u011fi\u201d, <em>Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler<\/em> <em>Dergisi<\/em>, Cilt 5, Say\u0131 17 (Bahar 2008)<\/p>\n<p>Ert\u00fcrk, Suzan, \u201cI. Balkan Savas\u0131\u2019nda Bulgar Ordusundaki Anadolu Ermenileri\u201d, <em>T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 \u0130ncelemeleri Dergisi \/ Journal of Turkish World Studies<\/em>, XII\/2 (K\u0131\u015f 2012)<\/p>\n<p>Fein, Bruce, \u201cLies, Damn Lies And Armenian Deaths\u201d, Huffpost World, June 4, 2009<\/p>\n<p>Sar\u0131nay, Yusuf, \u201cWhat happened on April 24, 1915? The Circular of April 24, 1915, and the Arrest of Armenian Committee Members in Istanbul, \u0130nt. Turkish Studies Vol 14, Nos.1&amp;2, 2008<\/p>\n<p><strong>E. Gazeteler ve \u0130nternet Kaynaklar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>ARF\u2019s Statement of Demands for Justice for the Armenian Genocide, Asbarez, June 23, 2014<\/p>\n<p>Ati, 23 Te\u015frin-i Evvel 1334\/22 Ekim 1918, No: 10390.<\/p>\n<p>Ati, 28 Te\u015frin-i Sani 1334\/28 Kas\u0131m 1918, No: 320.<\/p>\n<p>BDP, ARF Hold High-Level Meeting in Istanbul\u201d, The Armenian Weekly, November 12, 2013.<\/p>\n<p>\u0130leri, 3 \u015eubat 1336\/1920, No:745.<\/p>\n<p>\u0130leri, 16 \u015eubat 1335\/1919, No: 399-17.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman Muhacirler, Tasvir-i Efk\u0203r, 11 May\u0131s 1919.<\/p>\n<p>The New Near East, Volume 6, Nu 7, January 31, 1920<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>\u00a0 <em>Ermeni Komitelerinin Ama\u00e7lar\u0131 ve \u0130htilal Hareketleri<\/em>, Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Et\u00fctler Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, Ankara 2003, s. 164.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>\u00a0 Horst Brune, Hochverrat und Landesverrat, in rechtsvergleichender Darstellung auf\u00a0 Grund der neuesten strafrechtlichen Entwicklung Breslau Neukirsch, 1937, s.64.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>\u00a0 \u015eeref \u00dcnal, <em>\u201cUluslararas\u0131 Hukuk A\u00e7\u0131s\u0131ndan Ermeni Sorunu\u201d, <\/em>T\u00fcrk Tarih Kurumu Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 2011, s. 90.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a>\u00a0 Yusuf Sar\u0131nay, \u201cWhat happened on April 24, 1915? The Circular of April 24, 1915, and the Arrest of Armenian Committee Members in Istanbul, <em>\u0130nt. Turkish Studies<\/em> Vol 14, Nos.1&amp;2, 2008, s.78<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a>\u00a0 Dahiliye Nezareti, Emniyet Umum M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc 2. \u015eube, Ar\u015fiv No: 10\/73 Ek. 2-3<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Yusuf Sar\u0131nay, agm, s.79<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Yusuf Sar\u0131nay, agm, s.79<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> Dahiliye Nezareti, Emniyet Umum M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc 2. \u015eube, Ar\u015fiv No: 10\/73 Ek. 2-3<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Dahiliye Nezareti \u015eifre Kalemi 54-A\/366<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a>Dahiliye Nezareti, Emniyet Umum M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc 2. \u015eube, Ar\u015fiv No: 63\/54, 93\/120<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> Yusuf Sar\u0131nay, agm, s.82<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> Esat Uras, <em>Tarihte Ermeniler ve Ermeni Meselesi<\/em><em>,<\/em> T\u00fcrkiye Matbaac\u0131l\u0131k ve Gazetecilik A.O., Belge\u00a0 Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 1987, s.136-143<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> Hikmet \u00d6zdemir, Kemal \u00c7i\u00e7ek, \u00d6mer Turan, Ramazan \u00c7al\u0131k, Yusuf Hala\u00e7o\u011flu,\u00a0\u00a0 <em>Ermeniler: S\u00fcrg\u00fcn ve G\u00f6\u00e7<\/em>, T\u00fcrk Tarih Kurumu yay\u0131nlar\u0131, s. 36-37; Kemal Karpat, Osmanl\u0131 N\u00fcfusu (1880-1914) Demografik ve Sosyal \u00d6zellikleri, \u0130stanbul, 2003, s.226-227<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> \u00a0League of Nations (Cemiyet-i Akvam) Resm\u00ee Gazetesi, 21.9.1929<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a>\u00a0 League of Nations\u2026, 21.9.1929<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> Justin Mc Carthy, <em>Muslims and Minorities<\/em>, The New York Press, New York and\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 London, 1983, s. 129-130<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> Hikmet \u00d6zdemir, vd. age. s. 94<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> Kemal \u00c7i\u00e7ek, <em>Ermenilerin Zorunlu G\u00f6\u00e7\u00fc 1915-1917<\/em>, T\u00fcrk Tarih Kurumu Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 2005, s. 253<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> Hikmet \u00d6zdemir, vd. age. s. 92<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a>\u00a0 Kemal \u00c7i\u00e7ek, age, s. 253<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> \u00a0Kemal \u00c7i\u00e7ek, age, s. 255; NARA 867.4016\/207<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> Hikmet \u00d6zdemir, vd. age. S.165; Annual Report of the Commissioner General of Immigration of the Secretary of Labor, Goverment Printing Office, Beginning1895-1932.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a>\u00a0 Kemal \u00c7i\u00e7ek, age, s. 255.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref24\" name=\"_ftn24\">[24]<\/a> Yusuf Hala\u00e7o\u011flu, <em>Ermeni Tehciri ve Ger\u00e7ekler (1914-1918)\u201d,<\/em> T\u00fcrk Tarih Kurumu Yay\u0131nlar\u0131 Say\u0131 90, Ankara, s. 72-77; Dahiliye Nezareti Emniyet Umum M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc 2. \u015eube Ar\u015fivi 68\/71, 68\/80-83-84, 68\/101, 57\/110 .<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref25\" name=\"_ftn25\">[25]<\/a> Yusuf Hala\u00e7o\u011flu, age, Ankara, s. 72-77; Dahiliye Nezareti Emniyet Umum M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc 2. \u015eube Ar\u015fivi 68\/71, 68\/80-83-84, 68\/101, 57\/110 .<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref26\" name=\"_ftn26\">[26]<\/a> Kemal \u00c7i\u00e7ek, age, s. 249<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref27\" name=\"_ftn27\">[27]<\/a> \u00a0Hikmet \u00d6zdemir, vd., age, s 75; US Archives NARA 867.48\/271: Ek 310<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref28\" name=\"_ftn28\">[28]<\/a> Hala\u00e7o\u011flu, <em>Ermeni Tehciri ve Ger\u00e7ekler<\/em>, age,\u00a0 s. 77; Dahiliye Nezareti \u015eifre Kalemi: No. 57\/51, 57\/71, 59\/244, 56\/140, 55-A\/144, 54\/406, 54-A\/73, 54-A\/248<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref29\" name=\"_ftn29\">[29]<\/a> Hala\u00e7o\u011flu, <em>Ermeni Tehciri ve Ger\u00e7ekler,<\/em> age, s. 77; Ba\u015fbakanl\u0131k Ar\u015fivi \u015eFR. No: 57\/110;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref30\" name=\"_ftn30\">[30]<\/a> Hala\u00e7o\u011flu, <em>Ermeni Tehciri ve Ger\u00e7ekler,<\/em> age, s. 77; Dahiliye Nezareti, Emniyet Umum M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc 2.\u015eube, Nr: 68\/81<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref31\" name=\"_ftn31\">[31]<\/a>\u00a0 Yusuf Hala\u00e7o\u011flu, age<em>,<\/em> s. 77<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref32\" name=\"_ftn32\">[32]<\/a> Azmi S\u00fcsl\u00fc, <em>Ermeniler ve 1915 Tehcir Olay\u0131<\/em>, Y\u00fcz\u00fcnc\u00fc Y\u0131l \u00dcniversitesi Rekt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc Yay\u0131n No:5, Ankara, s.149-150; D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Ar\u015fivi, Hazine-i Evrak, Karton 178, Dosya:23<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref33\" name=\"_ftn33\">[33]<\/a>\u00a0 Ferudun Ata, <em>\u201c\u0130\u015fgal \u0130stanbul\u2019unda Tehcir Yarg\u0131lamalar\u0131<\/em>, Atat\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr, Dil ve Tarih Y\u00fcksek Kurumu T\u00fcrk Tarih Kurumu Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 2005, s. 290<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref34\" name=\"_ftn34\">[34]<\/a>\u00a0\u00a0 \u0130brahim Ethem Atnur, \u201cOsmanl\u0131 H\u00fck\u00fcmetleri ve Tehcir Edilen Rum ve Ermenilerin Yeniden \u0130sk\u00e2n\u0131 Meselesi\u201d, <em>Atat\u00fcrk Yolu Dergisi<\/em> IV, 14 (1994), s. 121.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref35\" name=\"_ftn35\">[35]<\/a> \u00a0\u00d6mer L\u00fctfi Ta\u015fc\u0131o\u011flu, <em>T\u00fcrk-Ermeni \u0130li\u015fkilerindeki Tarihsel Ger\u00e7ekler, <\/em>Talat Pa\u015fa Komitesi Yay\u0131n No:1, \u0130stanbul, 2015, s.13<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref36\" name=\"_ftn36\">[36]<\/a>\u00a0 Yusuf Hala\u00e7o\u011flu, age, s. 66; Dahiliye Nezareti \u015eifre Kalemi: No. 55-291, 55-341, 55-A\/17, 55-A\/77, 55-A\/135, 57\/110<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref37\" name=\"_ftn37\">[37]<\/a>\u00a0 Yusuf Hala\u00e7o\u011flu, age, s. 66-67; Dahiliye Nezareti \u015eifre Kalemi: No: 55-A\/17, 53\/305<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref38\" name=\"_ftn38\">[38]<\/a> Yusuf Hala\u00e7o\u011flu, age, s.58; Dahiliye Nezareti, Emniyet Umum M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc 2. \u015eube, No: 2D\/13<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref39\" name=\"_ftn39\">[39]<\/a> Hikmet \u00d6zdemir, vd., age,\u00a0 s. 72; US Archives NARA 867.4016\/193, Copy No: 484<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref40\" name=\"_ftn40\">[40]<\/a> Hala\u00e7o\u011flu<strong>, <\/strong><em>Ermeni Tehciri ve Ger\u00e7ekler<\/em>, age, s. 67-68; Dahiliye Nezareti \u015eifre Kalemi: No. 54-A\/226<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref41\" name=\"_ftn41\">[41]<\/a> Yusuf Hala\u00e7o\u011flu, age<em>,<\/em> s. 81-82<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref42\" name=\"_ftn42\">[42]<\/a> Dahiliye Nezareti \u015eifre kalemi, \u015eifre No: 57\/273, 58\/124, 58\/161, 59\/123, 60\/190<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref43\" name=\"_ftn43\">[43]<\/a> Yusuf Hala\u00e7o\u011flu, age<em>,<\/em> s. 81<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref44\" name=\"_ftn44\">[44]<\/a> Dahiliye Nezareti \u015eifre kalemi, \u015eifre No: 62\/21(EK-30)<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref45\" name=\"_ftn45\">[45]<\/a> Ba\u015fbakanl\u0131k Osmanl\u0131 Ar\u015fivi, Bab-\u0131 \u0203li Evrak Odas\u0131, \u015eifre No: 341055<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref46\" name=\"_ftn46\">[46]<\/a> \u0130brahim Ethem Atnur, agm, s.122<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref47\" name=\"_ftn47\">[47]<\/a> \u0130brahim Ethem Atnur, agm, s.124; Ati, 23 Te\u015frin-i Evvel 1334(22 Ekim 1918 No: 10390<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref48\" name=\"_ftn48\">[48]<\/a>\u00a0 Atnur, agm, s.131; \u0130leri, 3 \u015eubat 1336\/1920, No:745<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref49\" name=\"_ftn49\">[49]<\/a>\u00a0 Recep \u00c7elik, Tehcir Sonras\u0131 Geri D\u00f6n\u00fc\u015f: Ermenilerin ve Rumlar\u0131n Yeniden \u0130sk\u00e2n\u0131 ve Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fcmetlerinin Ald\u0131\u011f\u0131 Tedbirler, Akademik \u0130ncelemeler Dergisi (Journal of Academic Inquiries), Cilt\/Volume: 10, Say\u0131\/Issue: 2, Y\u0131l\/Year: 2015 (67-94), s. 81-82<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref50\" name=\"_ftn50\">[50]<\/a>\u00a0 Atnur, agm. s.136; Ati, 28 Te\u015frin-i Sani 1334\/28 Kas\u0131m 1918, No: 320, \u0130leri, 16 \u015eubat 1335\/1919, No: 399-17<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref51\" name=\"_ftn51\">[51]<\/a>\u00a0 Atnur, agm, s.136; Bilal \u015eim\u015fir, \u0130ngiliz Belgelerinde Atat\u00fcrk, Ankara, 1978, C.1, s.57<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref52\" name=\"_ftn52\">[52]<\/a>\u00a0 B\u00fclent Bakar, \u201cErmeni Tehciri\u201d, Atat\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr, Dil ve Tarih Y\u00fcksek Kurumu Atat\u00fcrk Ara\u015ft\u0131rma Merkezi Ankara, 2009, s. 200-212<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref53\" name=\"_ftn53\">[53]<\/a>\u00a0 Hikmet \u00d6zdemir vd., age, s. 141<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref54\" name=\"_ftn54\">[54]<\/a> \u00a0Hikmet \u00d6zdemir vd., age, s. 137; US Archives, NARA; T1192, Roll 4, 860J.01\/431<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref55\" name=\"_ftn55\">[55]<\/a>\u00a0 Mehmet Perin\u00e7ek, <em>\u201cRus Devlet Ar\u015fivlerinden 150 Belgede Ermeni Meselesi\u201d,<\/em> K\u0131rm\u0131z\u0131 Kedi Yay\u0131nevi, \u0130stanbul, 2012, s.228, Belge No:100; \u0130randust, <em>Dviju\u015fie Sil\u0131 Kemalistskoy Revolyutsii, Gosudarstvenoe \u0130zdatelstvo<\/em>, Moskova,-Leningrad, 1928, \u00a0s. 67,69<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref56\" name=\"_ftn56\">[56]<\/a> \u00a0Hikmet \u00d6zdemir vd., age, s. 140; <em>The New Near East<\/em>, Volume 6, Nu 7, January 31, 1920, s. 28<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref57\" name=\"_ftn57\">[57]<\/a>\u00a0 Suzan Ert\u00fcrk, I. Balkan Savas\u0131\u2019nda Bulgar Ordusundaki Anadolu Ermenileri, <em>T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 \u0130ncelemeleri Dergisi \/ Journal of Turkish World Studies,<\/em> XII\/2 (K\u0131s 2012), s.121-140<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref58\" name=\"_ftn58\">[58]<\/a> B\u00fclent Y\u0131ld\u0131r\u0131m, <em>\u201cBulgaristan\u2019daki Ermeni Komitelerinin Osmanl\u0131 Devleti Aleyhine Faaliyetleri (1890-1918)\u201d<\/em>, T\u00fcrk Tarih Kurumu Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 2014, s. 148-151<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref59\" name=\"_ftn59\">[59]<\/a> Zafer \u00c7akmak, Mondros M\u00fctarekesi Sonras\u0131 Ermeni-Rum-Yunan \u0130\u015fbirli\u011fi, <em>F\u0131rat \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi,<\/em> Cilt: 16, Say\u0131: 2, Elaz\u0131\u011f, 2006,\u00a0 Sayfa: 403-412<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref60\" name=\"_ftn60\">[60]<\/a> Perin\u00e7ek, <em>Rus Devlet Ar\u015fivlerinden<\/em>, age, s.141, Belge No: 55; RGV\u0130A Fond 2100, liste 1, dosya 558, yaprak 172<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref61\" name=\"_ftn61\">[61]<\/a> T\u00fcrkkaya Ata\u00f6v, \u201cAn Armenian Source: Hovannes Katchaznouni\u201d, <em>Ankara University Faculty of Political Science,<\/em> Ankara, 1985, s. 3-13<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref62\" name=\"_ftn62\">[62]<\/a>\u00a0 Ovanes Ka\u00e7aznuni, \u201c<em>Ta\u015fnak Partisi\u2019nin Yapaca\u011f\u0131 Bir \u015eey Yok\u201d<\/em>, Kaynak Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 2005, s. 4-5; \u201c<em>The Armenian Revolutionary Federation (Dashnaksoution) Has Nothing To Do Any More<\/em>\u201d, Armenian Information Service\u201d, New York,1955<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref63\" name=\"_ftn63\">[63]<\/a> Justin McCarthy, <em>\u201c\u00d6l\u00fcm ve S\u00fcrg\u00fcn\u201d,<\/em> \u00c7eviren: Bilge Umar, \u0130nk\u0131lap Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 1995, s. 273<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref64\" name=\"_ftn64\">[64]<\/a> \u00d6mer L\u00fctfi Ta\u015fc\u0131o\u011flu, <em>\u201cBelgelere G\u00f6re T\u00fcrk-Ermeni \u0130li\u015fkilerinde Tarihi, Siyasi ve Hukuki Ger\u00e7ekler\u201d<\/em>, Nobel Akademik Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Yay\u0131n No:1174, Ankara, 2015, s.261; Tuncay \u00d6\u011f\u00fcn, \u201cUnutulmu\u015f Bir G\u00f6\u00e7 Trajedisi Vilayat-\u0131 \u015earkiye M\u00fcltecileri (1915-1923)\u201d, Babil Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2004, s. 37, 276-279; \u201dM\u00fcsl\u00fcman Muhacirler\u201d, Tasvir-i Efk\u0203r, 11 May\u0131s 1919, s. 2<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref65\" name=\"_ftn65\">[65]<\/a> Ba\u015fbakanl\u0131k Devlet Ar\u015fivleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Osmanl\u0131 Ar\u015fivleri Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019 n\u0131n <em>\u201cErmeniler Taraf\u0131ndan Yap\u0131lan Katliam Belgeleri Cilt-I (1914-1919) ve Cilt-II (1919-1921)<\/em>, Ankara, 2001, s. 1054<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref66\" name=\"_ftn66\">[66]<\/a> \u00a0McCarthy, <em>\u00d6l\u00fcm ve S\u00fcrg\u00fcn\u2026<\/em>, age, s. 273<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref67\" name=\"_ftn67\">[67]<\/a>\u00a0 McCarthy, <em>\u00d6l\u00fcm ve S\u00fcrg\u00fcn<\/em>\u2026, age, s. 273<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref68\" name=\"_ftn68\">[68]<\/a>\u00a0 McCarthy, <em>\u00d6l\u00fcm ve S\u00fcrg\u00fcn\u2026,<\/em> age, s. 274<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref69\" name=\"_ftn69\">[69]<\/a>\u00a0\u00a0 McCarthy, <em>\u00d6l\u00fcm ve S\u00fcrg\u00fcn..<\/em>age, s. 380<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref70\" name=\"_ftn70\">[70]<\/a>\u00a0\u00a0 Bruce Fein , \u201cLies, Damn Lies And Armenian Deaths\u201d, <em>Huffpost World<\/em>, June 4, 2009<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref71\" name=\"_ftn71\">[71]<\/a>\u00a0 Bruce Fein , \u201cLies, Damn Lies And\u2026 agm<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref72\" name=\"_ftn72\">[72]<\/a>\u00a0 McCarthy, <em>\u00d6l\u00fcm ve S\u00fcrg\u00fcn<\/em>\u2026, age, s. 273<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref73\" name=\"_ftn73\">[73]<\/a> \u00a0McCarthy, <em>\u00d6l\u00fcm ve S\u00fcrg\u00fcn\u2026,<\/em> age, s. 273<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref74\" name=\"_ftn74\">[74]<\/a>\u00a0 S\u00fcsl\u00fc, <em>Ermeniler ve 1915 Tehcir Olay\u0131\u2026,<\/em> age, s.102-103<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref75\" name=\"_ftn75\">[75]<\/a>\u00a0 Genelkurmay ATASE Ar\u015fivi, No:1\/2, Klas\u00f6r 528, Dosya, 2061, Fihrist 21, No: 4\/3671, Klas\u00f6r 2811, Dosya 26, Fihrist 28, No: 1\/131, Klas\u00f6r 2703, Dosya 308, Fihrist 23-1, No: 4\/3671, Klas\u00f6r 2818, Dosya 59, Fihrist 2-25<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref76\" name=\"_ftn76\">[76]<\/a> \u00a0William A. Schabas, <em>Genocide in International Law: The Crimes of Crimes<\/em>, National University of Ireland, Galway, Cambridge University Press, 2000, Schabas, 2000, s. 222<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref77\" name=\"_ftn77\">[77]<\/a> Ebru \u00c7oban, \u201cUluslararas\u0131 Hukukta Soyk\u0131r\u0131m Su\u00e7u ve Su\u00e7a Zemin Haz\u0131rlayan Toplumsal Yap\u0131lar: Ruanda \u00d6rne\u011fi\u201d, <em>Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Dergisi<\/em>, Cilt 5, Say\u0131 17 (Bahar 2008), s. 52.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref78\" name=\"_ftn78\">[78]<\/a>\u00a0 Decision of Grand Chamber of the European Court of Human Rights; ECHR 325 (2015) 15.10.2015<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref79\" name=\"_ftn79\">[79]<\/a> Ba\u015fbakanl\u0131k Devlet Ar\u015fivleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Osmanl\u0131 Ar\u015fivleri Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019 n\u0131n <em>\u201cErmeniler Taraf\u0131ndan Yap\u0131lan Katliam Belgeleri Cilt-I (1914-1919)<\/em> <em>ve Cilt-II (1919-1921)<\/em>, s. 18<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref80\" name=\"_ftn80\">[80]<\/a> Ba\u015fbakanl\u0131k Devlet Ar\u015fivleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Osmanl\u0131 Ar\u015fivleri Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019 n\u0131n \u201c<em>Ermeniler Taraf\u0131ndan Yap\u0131lan Katliam Belgeleri Cilt-I (1914-1919),<\/em> s. 142<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref81\" name=\"_ftn81\">[81]<\/a>\u201c<em>Ermeniler Taraf\u0131ndan Yap\u0131lan Katliam Belgeleri Cilt-I (1914-1919)<\/em> s. 12<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref82\" name=\"_ftn82\">[82]<\/a> \u00a0<em>Ermeniler Taraf\u0131ndan Yap\u0131lan Katliam Belgeleri Cilt-I (1914-1919)<\/em> s. 2<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref83\" name=\"_ftn83\">[83]<\/a>\u00a0 McCarthy, <em>\u00d6l\u00fcm ve S\u00fcrg\u00fcn\u2026,<\/em> age, s. 265<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref84\" name=\"_ftn84\">[84]<\/a> \u00a0McCarthy, <em>\u00d6l\u00fcm ve S\u00fcrg\u00fcn\u2026, <\/em>age<em>, <\/em><strong>\u00a0\u00a0<\/strong>s. 265; Arnold J. Toynbee, <em>\u201cThe Western Question in Greece\u00a0 and Turkey \u201c A study in the Contact of\u00a0 Civilizations<\/em>, Boston\u00a0 and\u00a0 New York, 1922,\u00a0 s. 191<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref85\" name=\"_ftn85\">[85]<\/a> \u00a0Ba\u015fbakanl\u0131k Osmanl\u0131 Ar\u015fivi Hariciye Nezareti Siyasi K\u0131sm\u0131: 2487\/10, 8 N.1337 (7 Haziran 1919)<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref86\" name=\"_ftn86\">[86]<\/a> Tuncay \u00d6\u011f\u00fcn, <em>\u201cUnutulmu\u015f Bir G\u00f6\u00e7 Trajedisi Vilayat-\u0131 \u015earkiye M\u00fcltecileri (1915-1923)\u201d<\/em>, Babil Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2004, s. 37; \u201dM\u00fcsl\u00fcman Muhacirler\u201d, Tasvir-i Efk\u0203r, 11 May\u0131s 1919, s. 2<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref87\" name=\"_ftn87\">[87]<\/a>\u00a0 Ba\u015fbakanl\u0131k Devlet Ar\u015fivleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Osmanl\u0131 Ar\u015fivleri Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019 n\u0131n <em>\u201cErmeniler Taraf\u0131ndan Yap\u0131lan Katliam Belgeleri Cilt-I (1914-1919)<\/em> <em>ve Cilt-II (1919-1921)<\/em>, Ankara, 2001, s. 1054<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref88\" name=\"_ftn88\">[88]<\/a>\u00a0\u00a0 Bruce Fein , \u201cLies, Damn Lies And\u2026 agm<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref89\" name=\"_ftn89\">[89]<\/a>\u00a0 Kara Schemsi \u2013 <em>Les Turcs et La Question D\u2019arm\u00e9nie<\/em>, Ceneve, 1918, s.13<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref90\" name=\"_ftn90\">[90]<\/a>\u00a0 Bruce Fein , \u201cLies, Damn Lies And\u2026 agm<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref91\" name=\"_ftn91\">[91]<\/a>\u00a0 Hala\u00e7o\u011flu, <em>Ermeni Tehciri ve Ger\u00e7ekler<\/em>., age, \u00a0s. 77; Dahiliye Nezareti \u015eifre Kalemi: No. 57\/51, 57\/71, 59\/244, 56\/140, 55-A\/144, 54\/406, 54-A\/73, 54-A\/248, 57\/110<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref92\" name=\"_ftn92\">[92]<\/a>\u00a0 Bruce Fein , \u201cLies, Damn Lies And\u2026 agm<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref93\" name=\"_ftn93\">[93]<\/a>\u00a0 Kara Schemsi , age\u00a0 s.13<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref94\" name=\"_ftn94\">[94]<\/a> Bu miktar\u0131n 518.105\u2019i Anadolu\u2019da, 413.000\u2019i Kafkasya\u2019da Ermeniler taraf\u0131ndan katledilen, 1.000.000\u2019u ise Ermeni katliam\u0131ndan kurtulmak i\u00e7in g\u00f6\u00e7 eden ve yollarda hayat\u0131n\u0131 kaybeden T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n say\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref95\" name=\"_ftn95\">[95]<\/a>\u00a0\u00a0 Bu miktar\u0131n 413.000\u2019i Kafkasya\u2019da katledilen T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n say\u0131s\u0131d\u0131r<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref96\" name=\"_ftn96\">[96]<\/a> ARF\u2019s Statement of Demands for Justice for the Armenian Genocide, Asbarez, June 23, 2014<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-admin\/post.php?post=1665&amp;action=edit#_ftnref97\" name=\"_ftn97\">[97]<\/a>\u201cBDP, ARF Hold High-Level Meeting in Istanbul\u201d, <em>The Armenian Weekly<\/em>, November 12, 2013<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye&#8217;ye ve Hocal\u0131&#8217;ya ra\u011fmen Kuzey Azerbaycan&#8217;a kar\u015f\u0131 bir siyas\u00ee \u015fantaj konusu olarak kullan\u0131lan &#8220;1915&#8217;te Ermenileri katlettiniz!&#8221; iddias\u0131 ne kadar do\u011fru? T\u00fcrkler ka\u00e7, Ermeniler ka\u00e7 kay\u0131p vermi\u015f? Geni\u015f bir belge ara\u015ft\u0131rmas\u0131 ile soru cevaplan\u0131yor<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":1669,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2,66,67,69],"tags":[],"coauthors":[22],"class_list":["post-1665","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-siyaset-tarih","category-tehditler","category-yakin-cografya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1665","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1665"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1665\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1669"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1665"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1665"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1665"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=1665"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}