Y\u0131llar \u00f6nce yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n olumsuz etkilerinden bahsedildi\u011finde insanlar\u0131n ilgisizli\u011fi ve \u00f6nemsemeyi\u015fi sonucu bug\u00fcnk\u00fc olumsuz ortama gelinmi\u015ftir. K\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 meydana getiren aktivitelere son verilmesi, durdurulmas\u0131, m\u00fcmk\u00fcn olmayanlar\u0131n yava\u015flat\u0131lmas\u0131 ve bunlar\u0131n yerine zarars\u0131z olan alternatiflerin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 maalesef \u00e7ok yava\u015f y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ozon tabakas\u0131n\u0131n incelmesi, atmosfere sal\u0131nan karbondioksidin sera etkisini artt\u0131rmas\u0131yla buzullar\u0131n erimesi, iklim de\u011fi\u015fikliklerini beraberinde getirmi\u015ftir. D\u00fcnya n\u00fcfusunun devaml\u0131 artmas\u0131, sanayile\u015fme sonucu fabrikalardan ve termik santrallerden \u00e7\u0131kan karbondioksit ve di\u011fer gazlar, evsel yak\u0131t kullan\u0131m\u0131, arabalarda ve di\u011fer makinalarda kullan\u0131lan fosil yak\u0131tlar, orman yang\u0131nlar\u0131, a\u011fa\u00e7land\u0131rman\u0131n gere\u011fi gibi yap\u0131lamamas\u0131, tar\u0131msal m\u00fccadelede kullan\u0131lan ila\u00e7lar ve di\u011fer b\u00fct\u00fcn ekonomik faaliyetlerin h\u0131zla artmas\u0131,\u00a0 d\u00fcnyam\u0131z\u0131 bug\u00fcnk\u00fc olumsuz noktaya getirmi\u015ftir.<\/p>\n
\u00dclkemizde son y\u0131llarda iklim de\u011fi\u015fiklikleri kendini fazlas\u0131yla hissettirmektedir. Mevsimlerin birbirine ge\u00e7i\u015f yapmas\u0131, s\u0131cakl\u0131klar\u0131n ortalamalar\u0131n \u00fczerinde seyretmesi sonucu gerekli ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n tehlikeli \u015fekilde azalmas\u0131 do\u011fa ve \u00e7evremizi olumsuz etkilemekte, bunun yan\u0131nda tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcm\u00fcz b\u00fcy\u00fck zarar g\u00f6rmektedir. Al\u0131nmas\u0131 gereken tedbirler incelendi\u011finde ortaya \u00e7\u0131kan bu \u00f6nemli tehlikenin pek fark\u0131nda olunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz kurakl\u0131k; bizler i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6neme sahip, \u00fclkenin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, ter\u00f6r, hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131, demokrasi, adalet ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, y\u00f6netim \u015fekli, i\u015fsizlik, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 dengesizli\u011fi, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k gibi konular\u0131n \u00e7o\u011fundan fazla tehlikeli h\u00e2le gelmi\u015ftir.<\/p>\n
Kurakl\u0131kla m\u00fccadele bir beka sorunudur. Acilen iktidar\u0131yla, muhalefetiyle, ilim adamlar\u0131yla ve i\u015fin uzmanlar\u0131yla bir Devlet politikas\u0131 belirlenip hemen uygulamaya konulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye Ziraat Odalar\u0131 Birli\u011fi (TZOB) Genel Ba\u015fkan\u0131 \u015eemsi Bayraktar, yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131nda kurakl\u0131k riskini de\u011ferlendirdi.<\/p>\n
\u2018\u2019Ekim, Kas\u0131m, Aral\u0131k aylar\u0131 ve Ocak ay\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda beklenen ya\u011fmur ve kar ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmemesi sonucu ekim alanlar\u0131nda \u00f6zellikle \u0130\u00e7 Anadolu B\u00f6lgesi\u2019nde bu\u011fday ve arpa \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131n olumsuz etkilendi\u011fini belirten Bayraktar, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde beklenen ya\u011f\u0131\u015flar ger\u00e7ekle\u015fmezse \u00fcretimi ve \u00fcreticileri zor g\u00fcnler bekledi\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi. Bayraktar, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/em><\/p>\n \u201c2022-2023 y\u0131l\u0131 tar\u0131msal \u00fcretim ve pazarlama d\u00f6nemi ekim ay\u0131 itibar\u0131yla ba\u015flad\u0131. Ba\u015fta k\u0131\u015fl\u0131k hububat olmak \u00fczere, baz\u0131 baklagiller, kanola ve baz\u0131 sebzelerin ekimleri yap\u0131ld\u0131.\u201d<\/em><\/p>\n Meteoroloji Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn 1 Ekim-31 Aral\u0131k 2022 tarihleri aras\u0131ndaki toplam ya\u011f\u0131\u015f verilerine g\u00f6re t\u00fcm b\u00f6lgelerimiz normalin alt\u0131nda ya\u011f\u0131\u015f al\u0131rken, G\u00fcneydo\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi hari\u00e7 di\u011fer t\u00fcm b\u00f6lgelerimiz ge\u00e7en y\u0131la g\u00f6re daha az ya\u011f\u0131\u015f ald\u0131. Marmara ve \u0130\u00e7 Anadolu b\u00f6lgelerinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn yeterince ya\u011f\u0131\u015f alamamas\u0131 ve hava s\u0131cakl\u0131klar\u0131n\u0131n normallerin \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015fmesi sebebiyle bu b\u00f6lgelerde suya daha fazla ihtiya\u00e7 duyuluyor. \u00d6zellikle Konya, Eski\u015fehir, Nev\u015fehir ve K\u0131r\u015fehir illerinin baz\u0131 b\u00f6lgelerinde \u00e7imlenmede sorun oldu\u011fu, k\u00f6klerde sararma meydana geldi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/em><\/p>\n Sonbahar ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n\u0131n yetersizli\u011fi ile yeni sezona sorunlarla ba\u015flan\u0131rken beklenen k\u0131\u015f ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n\u0131n da ger\u00e7ekle\u015fmemesiyle \u00e7ift\u00e7ilerin tedirginli\u011fi artt\u0131. Meteoroloji Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn T\u00fcrkiye’de son \u00fc\u00e7 ayda ya\u011f\u0131\u015flar uzun y\u0131l verilerine g\u00f6re y\u00fczde 38, ge\u00e7en y\u0131la g\u00f6re de y\u00fczde 29 azalma g\u00f6stermesiyle k\u0131\u015f kurakl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fan\u0131yor. Beklenen kar ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n\u0131n yeterince ger\u00e7ekle\u015fmemesi durumunda, ilkbaharla birlikte ekimleri ger\u00e7ekle\u015ftirilecek di\u011fer \u00fcr\u00fcnler i\u00e7inde s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir d\u00f6neme girilecek.<\/em><\/p>\n \u0130\u00e7me ve tar\u0131msal sulama baraj ve g\u00f6letlerinin normal seviyelerinin \u00e7ok alt\u0131nda su tutma riski bulunurken, yeralt\u0131 sular\u0131n\u0131n yetersizli\u011fi de artarak devam ediyor. Bir\u00e7ok ilimizde baraj seviyelerinin d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc, g\u00f6llerde \u00e7ekilme oldu\u011funa y\u00f6nelik bilgiler geliyor. 30 Aral\u0131k 2022 itibar\u0131yla elde edilen verilere g\u00f6re 81 baraj\u0131n 31\u2019inin, yani y\u00fczde 38\u2019inin aktif doluluk oran\u0131 y\u00fczde 30\u2019un alt\u0131ndad\u0131r.<\/em><\/p>\n K\u0131\u015fl\u0131k ekilen \u00fcr\u00fcnlerde kurakl\u0131ktan etkilenme dolay\u0131s\u0131yla verim kayb\u0131 tahminleri i\u00e7in hen\u00fcz erken bir d\u00f6nemdeyiz. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n normal seviyesinde olmas\u0131yla hububatta kurakl\u0131k riski azalabilir. K\u0131\u015f ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n\u0131n yan\u0131nda Mart, Nisan ve May\u0131s aylar\u0131ndaki ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n k\u0131\u015fl\u0131k ekimler a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha \u00f6nemli h\u00e2le geldi.<\/em><\/p>\n Meteoroloji Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc verilerine g\u00f6re, 2022 y\u0131l\u0131 aral\u0131k ay\u0131 s\u0131cakl\u0131k ortalamas\u0131 normaline g\u00f6re 3,2 santigrat derece art\u0131\u015f g\u00f6stererek 8 santigrat derece seviyelerine ula\u015ft\u0131. Bu s\u0131cakl\u0131k de\u011feri 52 y\u0131ll\u0131k aral\u0131k ay\u0131 ortalamalar\u0131n\u0131n en y\u00fckse\u011fi olarak \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc. Yine b\u00f6lgeler baz\u0131nda da s\u0131cakl\u0131k de\u011ferleri olduk\u00e7a fazla ger\u00e7ekle\u015fti. Antalya ilinde aral\u0131k ay\u0131nda maksimum s\u0131cakl\u0131k ortalamas\u0131 92 y\u0131l sonra rekor k\u0131rarak 19,1 santigrat dereceye ula\u015ft\u0131. Aral\u0131k ay\u0131ndan sonra ocak ay\u0131nda da normallerin \u00fczerinde devam eden hava s\u0131cakl\u0131klar\u0131 \u00f6zellikle meyve a\u011fa\u00e7lar\u0131nda fenolojik geli\u015fmenin zaman\u0131ndan \u00f6nce olmas\u0131na neden olacak. Bu durum sonraki aylarda meydana gelebilecek don afetiyle, \u00fclkemizin katma de\u011feri y\u00fcksek \u00f6nemli ihra\u00e7 \u00fcr\u00fcnlerinden olan f\u0131nd\u0131k, kay\u0131s\u0131, \u00fcz\u00fcm, erik, kiraz ve badem gibi \u00fcr\u00fcnlerde zarara sebep olabilir.<\/em><\/p>\n Arka arkaya 3 y\u0131ld\u0131r sonbahar ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n\u0131n normallerin alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmesi ve bu y\u0131l sezonun ba\u015f\u0131ndan itibaren \u00fclke genelinde beklenen ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n gelmemesi sonucu meteorolojik ve tar\u0131msal kurakl\u0131\u011f\u0131n yan\u0131 s\u0131ra hidrolojik kurakl\u0131k da ya\u015fanabilir. \u00d6nceki y\u0131llarda hidrolojik kurakl\u0131k sonucu g\u00f6ller ve akarsularda kurumalar g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, barajlarda su seviyeleri azalm\u0131\u015f, yeralt\u0131 su seviyeleri gerilemi\u015f, i\u00e7me suyu konusunda dahi endi\u015feler ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. Uzmanlar bug\u00fcnlerde de gelecek tehlikeyi i\u015faret ediyorlar. G\u00f6llerde kurumalar\u0131n oldu\u011fu, baraj seviyelerinin d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik haberler s\u00fcrekli art\u0131yor.<\/em><\/p>\n Yeterli sulama yap\u0131lamamas\u0131 durumunda bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcnde verim kayb\u0131 ya\u015fanabilir. Su yetersizli\u011fi \u00fcr\u00fcn tercihlerini de etkileyecek, \u00fcretici daha az su isteyen \u00fcr\u00fcnlere y\u00f6nelecektir. \u00dcretim d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc g\u0131da arz\u0131n\u0131n gerilemesine neden olacak ve neticede ise ya\u015fanan bu olumsuz durum t\u00fcketici fiyatlar\u0131na olumsuz yans\u0131yacakt\u0131r.<\/em><\/p>\n Hidrolojik kurakl\u0131k sonucu sulu tar\u0131m alanlar\u0131 da riske girebilir. \u00c7ift\u00e7ilerimiz ya\u011f\u0131\u015f\u0131n olmamas\u0131 ve barajlar\u0131n su seviyesinin d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 nedeniyle hangi \u00fcr\u00fcn\u00fc ekece\u011fi konusunda karars\u0131z kal\u0131yor. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki aylarda ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n yetersiz olmas\u0131 ve sulaman\u0131n yeterli d\u00fczeyde yap\u0131lamamas\u0131yla m\u0131s\u0131r, pamuk, \u015fekerpancar\u0131 gibi \u00e7ok su isteyen \u00fcr\u00fcnlerde de sorun ya\u015fanabilir.<\/em><\/p>\n Kurakl\u0131k di\u011fer do\u011fal afetlerde oldu\u011fu gibi k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n getirdi\u011fi iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle geli\u015fen bir durumdur. Uzmanlar sorunun k\u00f6kl\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in al\u0131nan tedbirlerin k\u0131sa ve orta d\u00f6nemde yarar getirmeyece\u011fini de ifade ediyor. Bu nedenle kurakl\u0131k riskini y\u00f6netebilmeli, en az zararla bu afetten \u00e7\u0131kman\u0131n yollar\u0131n\u0131 bulmal\u0131y\u0131z. Gerek tar\u0131m, gerek sanayi sekt\u00f6rleri ve gerekse evde t\u00fcketilen suyun tasarruflu olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak \u00f6nlemler al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/em><\/p>\n Bu ba\u011flamda, TZOB olarak, 2020-2021 sezonu \u00f6ncesinde iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve kurakl\u0131\u011f\u0131n ciddi bir boyutta kap\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 2020\u2019nin aral\u0131k ay\u0131nda geni\u015f bir raporla kamuoyuna duyurmu\u015ftuk. Bug\u00fcn yine bu uyar\u0131lar\u0131 yap\u0131yoruz ve acilen al\u0131nmas\u0131 gereken tedbirler oldu\u011funu vurguluyoruz.<\/em><\/p>\n Bas\u0131n\u00e7l\u0131 sulama imkanlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. B\u00f6lge baz\u0131nda kurakl\u0131\u011fa ve so\u011fu\u011fa toleransl\u0131 tohum \u00e7e\u015fitleri daha fazla geli\u015ftirilmeli ve hastal\u0131klara dayan\u0131kl\u0131 \u00e7e\u015fitlerinin kullan\u0131m alanlar\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yeni g\u00f6let ve baraj yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ba\u015flat\u0131lmal\u0131 ve devam edenler bir an \u00f6nce tamamlanmal\u0131d\u0131r. Yer alt\u0131 sular\u0131m\u0131z\u0131n bilin\u00e7sizce ve a\u015f\u0131r\u0131 bir \u015fekilde t\u00fcketilmesi \u00f6nlenmelidir. G\u00fcneydo\u011fu Anadolu Projesi, Konya Ovas\u0131 Projesi, Do\u011fu Anadolu Projesi gibi b\u00fcy\u00fck sulama yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren projeler bir an \u00f6nce tamamlanmal\u0131d\u0131r. Acilen eski ve at\u0131l vaziyette olan sulama sistemleri yenilenmeli, kapal\u0131 sistemlere ge\u00e7ilmelidir. Yeralt\u0131 sular\u0131n\u0131 tutmak i\u00e7in yeralt\u0131 barajlar\u0131 in\u015fa edilmelidir.<\/em><\/p>\n 2022-2023 tar\u0131msal \u00fcretim d\u00f6neminin; verimli ge\u00e7mesi i\u00e7in ya\u011f\u0131\u015f almayan t\u00fcm b\u00f6lgelerimizde en k\u0131sa zamanda yeterli ya\u011f\u0131\u015f\u0131n al\u0131narak, \u00e7ift\u00e7ilerimizin bol kazan\u00e7 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131, kalite ve rekoltenin d\u00fc\u015fmedi\u011fi bir y\u0131l olarak tamamlanmas\u0131n\u0131 temenni ediyorum.\u2019\u2019<\/em> (gidahatt\u0131.com)<\/strong><\/p>\n \u2018\u20192012 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnya g\u0131da g\u00fcn\u00fc toplant\u0131s\u0131 i\u00e7in TZOB genel ba\u015fkan\u0131na haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m konu\u015fma metninin “k\u00fcresel \u0131s\u0131nma ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi” b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yap\u0131lmas\u0131 gerekenleri anlatm\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n Aradan 11 y\u0131l ge\u00e7mesine ra\u011fmen Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n gerekli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapmad\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n Aksine, AKP h\u00fck\u00fcmetinin d\u00fcnyan\u0131n en verimli ovalar\u0131n\u0131, tar\u0131m arazilerini organize sanayi b\u00f6lgeleri ve yerle\u015fim alanlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesi;<\/p>\n Bunun yan\u0131nda vicdans\u0131z, planl\u0131 orman yang\u0131nlar\u0131yla \u00fclkeyi k\u00fcresel \u0131s\u0131nma ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7aresiz duruma d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n Diyeceksiniz ki;<\/p>\n Yang\u0131n yerine d\u00f6nd\u00fcrd\u00fckleri \u00fclkede birka\u00e7 derecelik k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n laf\u0131 m\u0131 olur!<\/p>\n D\u00fcnyada a\u00e7l\u0131k ve yoksulluktan bahsederken, ya\u015fam ve tar\u0131msal \u00fcretim \u00fczerindeki bask\u0131lar\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn a\u011f\u0131rla\u015fan K\u00fcresel Is\u0131nma ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fine de\u011finmeden ge\u00e7emeyece\u011fim.<\/p>\n D\u00fcnyada sanayile\u015fmeye paralel olarak gittik\u00e7e daha tehlikeli boyutlara ula\u015fan k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n, d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok b\u00f6lgesinde ya\u011f\u0131\u015f rejimleri ve buna ba\u011fl\u0131 olarak \u00fcr\u00fcn desenlerinin de\u011fi\u015fmesine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bilim adamlar\u0131nca ortaya konulmu\u015ftur. Kurakl\u0131k, sel, don gibi tabiat olaylar\u0131n\u0131n ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131 zamanlarda ya\u015fan\u0131yor olmas\u0131, iklimde ya\u015fanan de\u011fi\u015fikliklerin art\u0131k g\u00f6zle takip edilebilecek kadar artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n \u00dclkemizin de bundan etkilenmemesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, 2020 y\u0131l\u0131nda Kuzey Yar\u0131mk\u00fcrenin Akdeniz B\u00f6lgemize tekab\u00fcl eden enlem dairesinde, s\u0131cak iklim ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n gittik\u00e7e 150-500 kilometre kuzeye do\u011fru kayaca\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur. T\u00fcrkiye olarak bu geli\u015fmeler do\u011frultusunda tedbirler geli\u015ftirmemiz gerekti\u011fine inan\u0131yorum. Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bu konuda \u201cKonya Toprak, Su ve \u00c7\u00f6lle\u015fme ile M\u00fccadele Ara\u015ft\u0131rma \u0130stasyonu M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u201d ile yine Konya\u2019da Bahri Da\u011fda\u015f Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc b\u00fcnyesinde kurakl\u0131\u011fa dayan\u0131kl\u0131 \u00e7e\u015fit geli\u015ftirme konusunda \u00e7al\u0131\u015facak olan \u201cKurakl\u0131k Test Merkezi\u201dni kurmu\u015f olmas\u0131n\u0131 takdirle kar\u015f\u0131l\u0131yoruz.<\/p>\n Burada, Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fclerimiz ve \u00dcniversitelerimizin yeni iklim \u015fartlar\u0131na uygun \u00fcr\u00fcn desenleri \u00fczerinde \u015fimdiden \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flamalar\u0131 gerekti\u011fini ifade etmek istiyorum. Ayr\u0131ca, k\u00fcresel \u0131s\u0131nma ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin getirdi\u011fi \u015fartlar daha da a\u011f\u0131rla\u015fmadan, her y\u0131l \u00fclke \u00e7ap\u0131nda \u00e7ok h\u0131zl\u0131 ve etkin bir a\u011fa\u00e7land\u0131rma kampanyas\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi gerekti\u011finin de alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek istiyorum<\/p>\n D\u00fcnyada ise k\u00fcresel \u0131s\u0131nmaya sebep olan sera gazlar\u0131 sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6ncelikle sanayile\u015fmi\u015f \u00fclkelerde kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve bu konuda geli\u015fmekte olan \u00fclkelere finansman ve teknoloji deste\u011finin sa\u011flanmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin olumsuz etkileri Kuzey Amerika, Kuzey Avrupa ve Rusya\u2019da d\u00fcnyan\u0131n di\u011fer k\u0131talar\u0131ndan daha az g\u00f6r\u00fclecektir.<\/p>\n D\u00fcnya g\u0131da \u00fcretiminde bu b\u00f6lgeler daha avantajl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n Kuzey b\u00f6lgeler g\u00fcneye g\u00f6re daha avantajl\u0131 konuma gelecek,<\/p>\n Kuzeyde s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131yla \u00fcr\u00fcn deseni de\u011fi\u015fecek, g\u00fcney b\u00f6lgeler daha kurak olacak;<\/p>\n Ya\u011f\u0131\u015flar daha da yo\u011funla\u015farak afet \u015feklinde olacak,<\/p>\n Y\u0131l i\u00e7indeki \u00e7ok s\u0131cak g\u00fcnlerin say\u0131s\u0131nda ve tekrarlanma ihtimalinde art\u0131\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n Mevcut kaynaklar\u0131n durumu daha da k\u00f6t\u00fcye gidecektir.<\/p>\n G\u00fcneyde daha fazla su s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131, s\u0131cakl\u0131k stresi ve \u00e7\u00f6lle\u015fme g\u00f6r\u00fclecektir<\/p>\n Orta Avrupa\u2019da, kuzey ve da\u011fl\u0131k b\u00f6lgelerde daha fazla seller g\u00f6r\u00fclecektir.<\/p>\n K\u00fcresel \u0131s\u0131nma ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine kar\u015f\u0131 neler yap\u0131labilece\u011finin en g\u00fczel ifadesini Y\u00fcce Peygamberimizin bir hadisinde bulmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr:<\/p>\n O, der ki,<\/p>\n \u201cK\u0131yamet koparken sizden birinizin elinde bir hurma dal\u0131 bulunur da bunu k\u0131yamet kopmadan dikmeye g\u00fcc\u00fc yeterse, mutlaka onu diksin, b\u0131rakmas\u0131n.\u201d<\/p>\n \u015eartlar ne olursa olsun \u00fcretim yap\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyen ve bu \u00fcretime de\u011fer veren bu g\u00fczel s\u00f6zlerin ard\u0131ndan, d\u00fcnyada neler yap\u0131labilece\u011fini de \u015f\u00f6yle s\u0131ralamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de yap\u0131labileceklere gelince;<\/p>\n S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u0131da arz\u0131n\u0131 da sa\u011flayabilmek i\u00e7in;<\/p>\n K\u00fcresel \u0131s\u0131nma ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin d\u00fcnya ve d\u00fcnya tar\u0131m\u0131na etkilerini de\u011ferlendiren bir\u00e7ok raporda, bizleri uyaran \u00e7ok \u00f6nemli sonu\u00e7lar ortaya konmu\u015ftur. Bu raporlardan ald\u0131\u011f\u0131m \u00f6zetleri sizlerle payla\u015fmak isterim:<\/p>\n \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin yak\u0131n tarihteki en \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rneklerinden biri, 2003 y\u0131l\u0131nda Avrupa\u2019da 30 bin ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7an, \u00e7e\u015fitli Avrupa \u00fclkelerinde yem bitkileri \u00fcretiminde %60\u2019lara varan bir verim d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne sebep olan s\u0131cak hava dalgas\u0131 idi.<\/p>\n 2050\u2019li Y\u0131llarda Avrupa\u2019da Su Varl\u0131\u011f\u0131nda De\u011fi\u015fimler kapsam\u0131nda, T\u00fcrkiye\u2019nin su kaynaklar\u0131nda; iyimser bir senaryoya g\u00f6re %10-25, di\u011fer bir senaryoya g\u00f6re %25-50 oran\u0131nda bir azalma olaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n Ba\u015fka bir \u00e7al\u0131\u015fmada 2071-2100 y\u0131llar\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin de i\u00e7inde bulundu\u011fu bir hatta, ya\u011f\u0131\u015flarda %10-15 oran\u0131nda bir azal\u0131\u015f beklenirken Orta Afrika-Suudi Arabistan-Hindistan\u2019\u0131n kuzeyine uzanan bir b\u00f6lgede ise ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n %20 artaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n M\u0131s\u0131r, Ay\u00e7i\u00e7e\u011fi, Soya gibi \u00fcr\u00fcnlerin ekim alanlar\u0131n\u0131n 2020 y\u0131l\u0131na kadar 150-500 km kadar kuzeye do\u011fru kayaca\u011f\u0131 belirtilmektedir.<\/p>\n Y\u0131l boyunca +30 Derecenin \u00dczerindeki G\u00fcn Say\u0131s\u0131<\/em>n\u0131n, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz y\u0131llarda T\u00fcrkiye\u2019de genelde 10-30 g\u00fcn iken; 2080 y\u0131l\u0131nda \u00fclke genelde 50-100 g\u00fcne, baz\u0131 b\u00f6lgelerimizde 100-200 g\u00fcne \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n <\/p>\n Bu bilgilerden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi, T\u00fcrkiye\u2019nin, k\u00fcresel \u0131s\u0131nma ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011finden olumsuz y\u00f6nde en fazla etkilenecek \u00fclkelerden biri olaca\u011f\u0131 yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarla ortaya konulmaktad\u0131r.<\/p>\n O h\u00e2lde, pes etmeyip bu duruma haz\u0131r olmak i\u00e7in, hep birlikte ve el ele \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00fczerimize d\u00fc\u015fen sorumluluklar\u0131n gere\u011fini yerine getirece\u011fiz.\u2019\u2019 ( Kemal Sand\u0131k)<\/strong><\/p>\n Kurakl\u0131k nedeniyle su ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e zorla\u015f\u0131yor. \u0130T\u00dc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. G\u00fc\u00e7l\u00fc \u0130nsel, “Deniz suyu ar\u0131tmas\u0131n\u0131n maliyeti metrek\u00fcp i\u00e7in 0,8-1 dolar\u0131 buluyor. Kanalizasyon sular\u0131ndan elde etti\u011fi suyu kullanan, teknolojiyi o seviyeye getiren \u00fclkeler var.” dedi.<\/p>\n Desalinasyonla (deniz suyu ar\u0131tma) ilgili bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fcten \u0130stanbul Teknik \u00dcniversitesi (\u0130T\u00dc) \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Derya Y\u00fcksel \u0130mer, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, \u201cKatar ile s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00e7al\u0131\u015fmalar neticesinde geldi\u011fimiz nokta art\u0131k desalinasyon tesislerinin denize k\u0131y\u0131s\u0131 olan bir\u00e7ok \u00fclkede ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir teknoloji oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde.\u201d dedi.<\/p>\n Katar\u2019\u0131n kentsel su ihtiyac\u0131n\u0131n y\u00fczde 97\u2019sini desalinasyondan elde etti\u011fini belirten \u0130mer, \u201cBu \u00e7ok y\u00fcksek bir oran. \u00d6zellikle D\u00fcnya Kupas\u0131\u2019nda bu su ihtiyac\u0131n\u0131n daha da artmas\u0131yla desalinasyon teknolojilerine y\u00f6nelimin \u00e7ok oldu\u011funu da duydum.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n \u0130mer, son y\u0131llarda bu kapsamdaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ar\u0131t\u0131lm\u0131\u015f suyun veriminin art\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, \u00e7evreye zarar\u0131n en aza indirildi\u011fi alanlara y\u00f6neldi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n Deniz suyu ar\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitleri oldu\u011funu kaydeden Y\u00fcksek \u00c7evre M\u00fchendisi Prof. Dr. G\u00fc\u00e7l\u00fc \u0130nsel, \u201cY\u00fcksek bas\u0131n\u00e7l\u0131 membrandan ge\u00e7irilerek suyun tuzu al\u0131n\u0131yor ve tuzu al\u0131nm\u0131\u015f suya bir ek ar\u0131tma uygulanmas\u0131 onu kullan\u0131labilir h\u00e2le getiriyor. Su kayna\u011f\u0131n\u0131n hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde kullan\u0131labilecek bir teknoloji. Ama bu maliyetli bir teknoloji; metrek\u00fcp ba\u015f\u0131na 0,8-1 dolar aras\u0131 bir maliyeti olabiliyor.\u201d dedi. (S\u00f6zc\u00fc)<\/p>\n \u00c7in’in hava olaylar\u0131n\u0131 kontrol etme planlar\u0131 kapsam\u0131nda atmosferde 5,5 milyon kilometrekarelik alanda deneyler y\u00fcr\u00fctece\u011fi a\u00e7\u0131kland\u0131. Pekin’den konuya ili\u015fkin yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamada, “Ara\u015ft\u0131rmalar ve teknolojide gelinen nokta sayesinde 2025’te hava durumunu kontrol edebilecek bir sisteme ula\u015faca\u011f\u0131z” denildi.<\/p>\n CNN’nin haberine g\u00f6re \u00c7in, yapay ya\u011fmur ve kar i\u00e7in kullan\u0131lacak alan\u0131n be\u015f y\u0131lda 5,5 milyon kilomtrekareye ula\u015fmas\u0131 hedeflenirken 580 bin kilometrekarelik alan teknolojiyle donat\u0131lacak. Pekin, bu deneyle kurakl\u0131k gibi afetlerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilece\u011fini savunuyor. Programla, do\u011fal felaketlerle m\u00fccadelenin g\u00fc\u00e7lendirilmesi ama\u00e7lan\u0131yor.<\/p>\n \u00c7in’in hava ko\u015fullar\u0131n\u0131 kontrol etme program\u0131 yeni de\u011fil. 2008’deki Pekin Olimpiyat Oyunlar\u0131nda ya\u011fmur ya\u011fmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in 21 noktadan, g\u00fcm\u00fc\u015f iyod\u00fcr\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra \u00e7e\u015fitli kimyasal maddeler i\u00e7eren binden fazla bomba f\u0131rlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bulut tohumlama olarak bilinen bu y\u00f6ntemle, bulutlar etkinlik alan\u0131na ula\u015fmadan ya\u011fmurun erken ya\u011fmas\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Yap\u0131lan son ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re, daha \u00f6nce i\u015flevselli\u011fi tam olarak teyit edilemeyen bulut tohumlama y\u00f6ntemiyle kar ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n\u0131 art\u0131rmak da m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n Metodun etkinli\u011fiyle ilgili belirsizlik, ‘hava modifikasyonu’ i\u00e7in 2012 ila 2017’de 1,34 milyar dolar harcayan \u00c7in’e geri ad\u0131m att\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Ge\u00e7en y\u0131l ise hava modifikasyonu sayesinde tar\u0131m b\u00f6lgesi Sincan’da dolu ya\u011f\u0131\u015f\u0131ndan kaynaklanan zayiat\u0131n y\u00fczde 70 oran\u0131nda engellendi\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n \u00c7in, hava kontrol emellerinde h\u0131zla ilerlerken, Hindistan geli\u015fmeleri kayg\u0131yla ile takip ediyor. Tar\u0131m\u0131n muson ya\u011fmurlar\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu kom\u015fu \u00fclke ayr\u0131ca, Himalaya Da\u011flar\u0131’ndaki toprak kavgas\u0131nda, Pekin’in elini g\u00fc\u00e7lendirmesinden endi\u015fe ediyor.\u2019\u2019 (Euronews)<\/p>\n \u2018\u2019Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131’na ba\u011fl\u0131 Orman Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc’n\u00fcn 2019 y\u0131l\u0131 verilerine g\u00f6re, ge\u00e7en y\u0131l T\u00fcrkiye\u2019de toplam 2 bin 688 orman yang\u0131n\u0131 meydana geldi. Orman yang\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00f6nceden tahmin edilerek bir erken uyar\u0131 modelinin geli\u015ftirilebilmesi i\u00e7in yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, yang\u0131n ve iklim aras\u0131ndaki ili\u015fkinin daha iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine dikkat \u00e7ekiyor. Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi \u00c7evre Bilimleri B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden doktora \u00f6\u011frencisi Burcu Calda\u2019n\u0131n Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi \u00c7evre Bilimleri B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi M. Ali Khalvati\u2019nin dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc proje, orman yang\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00f6nceden tahmin edilebilmesi konusunda yeni bir perspektif sunuyor.<\/p>\n Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi ve \u0130zmir Ege \u00dcniversitesi Bay\u0131nd\u0131r Meslek Y\u00fcksekokulu i\u015f birli\u011finde ba\u015flayan proje \u0130zmir\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilecek sera ve laboratuvar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan olu\u015facak. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, faydal\u0131 bir toprak mikroorganizmas\u0131 olan arb\u00fcsk\u00fcler mikorizal fungusun (AMF) topra\u011f\u0131n nemini art\u0131rmadaki etkisini \u00f6l\u00e7ecek. B\u00f6ylece orman yang\u0131nlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan riskli olup Akdeniz iklim \u015fartlar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir b\u00f6lge olan \u0130zmir\u2019de orman yang\u0131nlar\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in AMF\u2019nin nas\u0131l bir rol \u00fcstlendi\u011fi de\u011ferlendirilecek. Bir y\u0131l s\u00fcrmesi planlanan proje, durdurulamayan orman yang\u0131nlar\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131nda bariyer g\u00f6revi g\u00f6ren toprak nemini SMAP teknolojisiyle belirleyerek toprak nemini art\u0131rmada mikroorganizmalar\u0131n rol\u00fcn\u00fc ara\u015ft\u0131racak, b\u00f6ylece orman yang\u0131nlar\u0131yla m\u00fccadele konusunda biyolojik bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerecek.\u2019\u2019 (H\u00fcrriyet-Kas\u0131m 2020)<\/strong><\/p>\n Fransa kritik zamanlarda nispi nemi art\u0131rarak orman yang\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemektedir.<\/p>\n D\u00fcnyada var olan suyun k\u0131s\u0131tl\u0131, buna kar\u015f\u0131n suya olan talebin gittik\u00e7e art\u0131yor olmas\u0131; su sorununu insanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6zmekle zorunlu oldu\u011fu meseleler listesinin ba\u015f\u0131na yerle\u015ftirmi\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n Sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in d\u00fcnyadaki su do\u011fal kayna\u011f\u0131n\u0131n zaman ve mek\u00e2n bak\u0131m\u0131ndan uyumlula\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p arz ve talep dengesinin sa\u011flanabilir olmas\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edilemeyecek bir imk\u00e2n sunmaktad\u0131r. Bunun ba\u015far\u0131labilmesi barajlar, ar\u0131tma tesisleri ve yerle\u015fim yerlerine uzak mesafelerden su getirilmesi gibi bir\u00e7ok pahal\u0131 ve acil yat\u0131r\u0131mlara ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yerk\u00fcredeki su kaynaklar\u0131 ve n\u00fcfus birbiriyle orant\u0131l\u0131 olarak da\u011f\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Birtak\u0131m b\u00f6lgelerde ve \u00fclkelerde su bollu\u011fu ya\u015fan\u0131rken baz\u0131 yerlerde su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fanmaktad\u0131r. Suyun ve n\u00fcfusun orant\u0131s\u0131z olarak da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelerden birisi de T\u00fcrkiye\u2019nin i\u00e7erisinde yer ald\u0131\u011f\u0131 Ortado\u011fu co\u011frafyas\u0131d\u0131r.<\/p>\n Bir konumland\u0131rma yapmak gerekirse T\u00fcrkiye var olan su kaynaklar\u0131 itibariyle d\u00fcnyan\u0131n su zengini \u00fclkeleri aras\u0131nda yer almad\u0131\u011f\u0131 gibi su fakiri bir \u00fclke de de\u011fildir. Ekonomik yap\u0131s\u0131na, n\u00fcfus art\u0131\u015f h\u0131z\u0131na buna ba\u011fl\u0131 g\u0131da ve enerji ihtiyac\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, su kaynaklar\u0131n\u0131n enerji ve sulamada kullan\u0131m\u0131n\u0131n yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli ve planlanmas\u0131 gereken bir ihtiya\u00e7 olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin su kaynaklar\u0131 iyi planland\u0131\u011f\u0131nda Orta Do\u011fu\u2019daki uluslararas\u0131 politikalar\u0131n \u015fekillenmesinde, zaman\u0131 geldi\u011finde petrol kadar etkili bir ekonomik ve siyasal enstr\u00fcman olarak kullan\u0131labilecektir.<\/p>\n Sahip oldu\u011fu su kaynaklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan g\u00f6receli olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kendisine yetecek miktarda suyu bulunan \u00fclkelerden birisi olan T\u00fcrkiye, s\u0131n\u0131r a\u015fan sular\u0131yla da kom\u015fu \u00fclkelere su sa\u011flamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca T\u00fcrkiye\u2019nin sahip oldu\u011fu uzun deniz k\u0131y\u0131lar\u0131, ilerde ar\u0131tma teknolojisinin geli\u015fip maliyet bak\u0131m\u0131ndan verimlilik seviyesini yakalad\u0131\u011f\u0131nda, deniz suyunun ar\u0131t\u0131l\u0131p de\u011ferlendirilebilece\u011fi bir potansiyeli ta\u015f\u0131maktad\u0131r<\/p>\n DS\u0130 verilerine g\u00f6re genel olarak T\u00fcrkiye’nin su varl\u0131\u011f\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, ortaya \u00e7\u0131kan tablo \u015fudur: T\u00fcrkiye\u2019de y\u0131ll\u0131k ortalama ya\u011f\u0131\u015f yakla\u015f\u0131k 643 mm olup, y\u0131lda ortalama 501 milyar m\u00b3 suya tekab\u00fcl etmektedir. Bu suyun 274 milyar m\u00b3 toprak ve su y\u00fczeyleri ile bitkilerden olan buharla\u015fmalar yoluyla atmosfere geri d\u00f6nmekte, 69 milyar m\u00b3 l\u00fck k\u0131sm\u0131 yeralt\u0131 suyunu beslemekte, 158 milyar m\u00b3 l\u00fck k\u0131sm\u0131 ise ak\u0131\u015fa ge\u00e7erek \u00e7e\u015fitli b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki akarsular vas\u0131tas\u0131yla denizlere ve kapal\u0131 havzalardaki g\u00f6llere bo\u015falmaktad\u0131r.<\/p>\n Yeralt\u0131 suyunu besleyen 69 milyar m3 l\u00fck suyun 28 milyar m\u00b3 \u00fc p\u0131narlar vas\u0131tas\u0131yla yer\u00fcst\u00fc suyuna tekrar kat\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, kom\u015fu \u00fclkelerden \u00fclkemize gelen y\u0131lda ortalama 7 milyar m\u00b3 su bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n B\u00f6ylece \u00fclkemizin br\u00fct yer\u00fcst\u00fc suyu potansiyeli 193 milyar m3 olmaktad\u0131r. Yeralt\u0131 suyunu besleyen 41 milyar m3 de dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u00fclkemizin toplam yenilenebilir su potansiyeli br\u00fct 234 milyar m\u00b3 olarak hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz teknik ve ekonomik \u015fartlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, \u00e7e\u015fitli ama\u00e7lara y\u00f6nelik olarak t\u00fcketilebilecek yer\u00fcst\u00fc suyu potansiyeli yurt i\u00e7indeki akarsulardan 95 milyar m\u00b3, kom\u015fu \u00fclkelerden yurdumuza gelen akarsulardan 3 milyar m\u00b3 olmak \u00fczere y\u0131lda ortalama toplam 98 milyar m3\u2019t\u00fcr. 14 milyar m\u00b3 olarak belirlenen yeralt\u0131 suyu potansiyeli ile birlikte \u00fclkemizin t\u00fcketilebilir yer\u00fcst\u00fc ve yeralt\u0131 su potansiyeli y\u0131lda ortalama toplam 112 milyar m\u00b3 olmaktad\u0131r.<\/p>\n Kaynak: G\u00fcneydo\u011fu Anadolu Projesi GAP’\u0131n T\u00fcrkiye ve Ortado\u011fu Ekonomi Politi\u011fine Etkisi.<\/p>\n \u0130hsan TOY, Yay\u0131nlanmam\u0131\u015f Y\u00fcksek Lisans Tezi. 2015. M.\u00dc. Ortado\u011fu Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc.<\/p>\n TASAM T\u00fcrkiye Asya Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi<\/p>\n Kurakl\u0131kla m\u00fccadele bir beka sorunudur. Acilen iktidar\u0131yla, muhalefetiyle, ilim adamlar\u0131yla ve i\u015fin uzmanlar\u0131yla bir devlet politikas\u0131 belirlenip hemen uygulamaya konulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kurakl\u0131kla m\u00fccadele bir beka sorunudur. Acilen iktidar\u0131yla, muhalefetiyle, ilim adamlar\u0131yla ve i\u015fin uzmanlar\u0131yla bir devlet politikas\u0131 belirlenip hemen uygulamaya konulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":191,"featured_media":16737,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2],"tags":[1587,2553,2552,2550,2551,2070,1322,394],"yoast_head":"\nK\u0131\u015f kurakl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fan\u0131yor<\/em><\/h2>\n
Meyvelerde zaman\u0131ndan \u00f6nce geli\u015fme riski!<\/em><\/h2>\n
\u201cSu yetersizli\u011fi, \u00fcr\u00fcn tercihlerini etkileyecek\u201d<\/em><\/h2>\n
Acil tedbir al\u0131nmal\u0131<\/em><\/h2>\n
K\u00fcresel Is\u0131nma ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi<\/h2>\n
\n
\n
\n
Desalinasyon Ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz Bir Teknoloji<\/h2>\n
Prof. G\u00fc\u00e7l\u00fc \u0130nsel: \u201cAt\u0131k Sular\u0131n Geri D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc \u00d6nemli\u201d<\/h2>\n
\u00c7in\u2019in hava ko\u015fullar\u0131na m\u00fcdahale deneyi<\/h2>\n
Topra\u011f\u0131n nemini \u00f6l\u00e7en teknoloji ile orman yang\u0131nlar\u0131 \u00f6nlenecek<\/h2>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin su varl\u0131\u011f\u0131<\/h2>\n
Yap\u0131lmas\u0131 gerekenler<\/h2>\n
\n