{"id":16773,"date":"2023-02-11T19:00:00","date_gmt":"2023-02-11T16:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=16773&#038;preview=true&#038;preview_id=16773"},"modified":"2023-02-11T14:02:34","modified_gmt":"2023-02-11T11:02:34","slug":"gelecek-nesillere-miras-tarikatlar-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/gelecek-nesillere-miras-tarikatlar-mi\/","title":{"rendered":"Gelecek nesillere miras tarikatlar m\u0131?"},"content":{"rendered":"<p>Vicdan\u0131 olan herkesi a\u011flatan deprem felaketinin \u00f6nlenmesini \u015feyhlerden bekleyenlere ithaf olunur.<\/p>\n<p>Hayal olmas\u0131n, \u00fctopyaya ka\u00e7mas\u0131n, g\u00fcncel olsun, yani sosyal ger\u00e7eklerden aya\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7ekmeyelim deyip dururuz. Torunlar\u0131m\u0131za neleri miras b\u0131rakaca\u011f\u0131z? Bundan daha g\u00fcnceli olur mu? Haydi \u00f6yleyse buna bakal\u0131m.<\/p>\n<p>Elimizden \u015fu an bir \u015feyler gelmiyorsa bile, yeni nesillere en az\u0131ndan bildiklerimizi ve tecr\u00fcbelerimizi aktarmal\u0131y\u0131z. Hem kendimizi, bildiklerimizi, tecr\u00fcbelerimizi kontrol etmi\u015f, hem miras istifimizi d\u00fczenlemi\u015f oluruz. Olur ki yeni nesiller, cehaleti bizden daha iyi yenerler, sorumluluk y\u00fcklenmekte bizleri ge\u00e7erler, bizlerin yapamad\u0131klar\u0131n\u0131 yaparlar. Ne kadar g\u00fczel olursa olsun, sSadece hamasi duygu ve heyecanlar\u0131m\u0131z\u0131 aktarman\u0131n yetmeyece\u011fini bilmeliyiz. Yeni nesilleri \u00f6nce sistemli d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi \u00f6\u011frenmeye \u00e7a\u011f\u0131rmal\u0131y\u0131z. \u00d6nce, par\u00e7a ve b\u00fct\u00fcn ili\u015fkisinin \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulamal\u0131y\u0131z, diye ba\u015flayal\u0131m.<\/p>\n<p>Sorunlar\u0131m\u0131z\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 s\u0131ralayal\u0131m.<\/p>\n<ul>\n<li>Ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131lar.<\/li>\n<li>Payla\u015f\u0131m d\u00fczeni yerine tam tersine a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f sosyal u\u00e7urumlar.<\/li>\n<li>\u0130yi ve d\u00fcr\u00fcst y\u00f6netilmeme.<\/li>\n<li>G\u00fcn\u00fcn\u00fc g\u00fcn etme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131.<\/li>\n<li>Devletin \u00e7\u00fcr\u00fcmeye terk<\/li>\n<li>Yanda\u015f yerle\u015ftirip s\u00fcrekli onlar\u0131 doyurma.<\/li>\n<li>\u0130\u015fi ehline de\u011fil, yanda\u015fa verme.<\/li>\n<li>Adam kay\u0131rma. Adaletsizlikler.<\/li>\n<li>\u00c7e\u015fitli yolsuzluk ve usuls\u00fczl\u00fckler.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Daha pek \u00e7ok \u015fey eklenebilir. En k\u00f6t\u00fcs\u00fc bunlar\u0131n gittik\u00e7e artmas\u0131 ve daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc me\u015frula\u015fmas\u0131. Ancak bu sorunlar\u0131n \u00e7o\u011fu \u00e7\u00f6z\u00fclebilir. Bug\u00fcn olmazsa yar\u0131n. Herkesin karn\u0131 doysun, s\u0131rt\u0131 pek olsun, payla\u015f\u0131m d\u00fczeni sa\u011flans\u0131n, dahas\u0131 mill\u00ee \u00fclk\u00fcler ger\u00e7ekle\u015fsin, geriye ne kal\u0131r? Esas hedefler kal\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>Sorunlar\u0131 par\u00e7a par\u00e7a m\u0131 \u00e7\u00f6zece\u011fiz, b\u00fct\u00fcn i\u00e7inde mi, di\u011fer deyi\u015fle hedefle bilin\u00e7li bir irtibat kurarak m\u0131 \u00e7\u00f6zece\u011fiz? Par\u00e7alar \u015f\u00fcphesiz \u00f6nemlidir, k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemez, ihmale gelmez, fakat par\u00e7alarda kal\u0131rsak, gide gide yolumuzun nereye \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 belli olmaz. Millete mi, \u00fcmmete mi, insanl\u0131k idealine mi, ya da neo kapitalizme mi, kom\u00fcnizme mi? Bunlara ait fikrimiz, s\u00f6z\u00fcm\u00fcz, gerekti\u011finde \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcm\u00fcz olmal\u0131d\u0131r. Bir m\u00fctefekkir der ki: Par\u00e7a i\u015flerle u\u011fra\u015f\u0131p duranlar, ellerinden b\u00fcy\u00fck i\u015fler gelmeyenlerdir. Bunun tersi gibi g\u00f6r\u00fcnen, asl\u0131nda bunu tamamlayan bir s\u00f6z daha vard\u0131r: Y\u00fcksek bir da\u011f\u0131n tepesine oturabilirsiniz, ama dik duran bir i\u011fnenin \u00fczerine oturamazs\u0131n\u0131z. \u00d6yle ya, o i\u011fneyi oradan defetmek gerekir.<\/p>\n<p>Bizler i\u00e7in hedef dedi\u011fimiz \u201cb\u00fct\u00fcn\u201d nedir? Ayd\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle milliyet\u00e7i ayd\u0131n\u0131n torunlar\u0131m\u0131za miras b\u0131rakacaklar\u0131 esaslar ve \u00fclk\u00fclerdir. Bu konuda \u015fuurlanm\u0131\u015f olacaklar\u0131 ve sorumluluk duyacaklar\u0131 \u015feyleri, yeni nesiller bilmelidir. \u0130ki m\u00fctefekkirimiz bu konuyu isabetle form\u00fclle\u015ftirmi\u015flerdir: Gasp\u0131ral\u0131 \u0130smail\u2019in \u201cDilde-Fikirde-\u0130\u015fte Birlik\u201d, Ziya G\u00f6kalp\u2019in \u201cT\u00fcrkle\u015fmek-\u0130slamla\u015fmak- Muas\u0131rla\u015fmak (\u00e7a\u011fda\u015fla\u015fmak)\u201d form\u00fcllerinden bizim i\u00e7in daha b\u00fcy\u00fck, daha b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir hedef olabilir mi?<\/p>\n<p>T\u00fcrkle\u015fmeden m\u00fcsl\u00fcmanla\u015f\u0131rsan\u0131z, belki M\u00fcsl\u00fcman olursunuz ama, ba\u015fkala\u015farak M\u00fcsl\u00fcman olmu\u015f olursunuz. Bu ise, \u0130slam\u0131n istedi\u011fi bir \u015fey de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah\u2019\u0131n kanunlar\u0131na uymaz. Allah, Kitab\u0131nda, renklerimizin ve dillerimizin (\u0131rk ve k\u00fclt\u00fcr) farkl\u0131 olmas\u0131, Allah\u2019\u0131n ayetlerindendir (delil ve belgelerinden) der (R\u00fbm-22). Kimlik ve \u015fahsiyete \u0130slam\u2019\u0131n ne kadar \u00f6nem verdi\u011fi bilinen bir \u015feydir. Bir T\u00fcrk\u2019\u00fcn veya ba\u015fka kavimden olan birinin Arapla\u015farak M\u00fcsl\u00fcman olmas\u0131n\u0131, \u0130slam istemi\u015f de\u011fildir. Uygulamadaki yanl\u0131\u015fl\u0131klarla \u0130slam\u2019\u0131 de\u011ferlendirmek do\u011fru olmaz. \u0130slam\u2019\u0131n hedefi Arap milliyet\u00e7ili\u011fi olabilir mi? B\u00f6yle bir \u015fey, \u0130slam\u2019\u0131n aczinden s\u00f6z etmek olur ve hedef \u015fa\u015fm\u0131\u015f olur. T\u0131pk\u0131 bunun gibi, Avrupal\u0131la\u015farak \u00e7a\u011fda\u015fla\u015fmak, yine mesel\u00e2 Frans\u0131zla\u015farak medenile\u015fmek b\u00f6yledir. Bizim manevi d\u00fcnyam\u0131z, kimlik de\u011fi\u015ftirmeden \u00e7a\u011fa uymak, bilime, tekni\u011fe uyum sa\u011flamak kabiliyetindedir. Bozuk emellerimizi araya s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmam\u0131\u015fsak&#8230; Ba\u015fkala\u015fmadan m\u00fcsl\u00fcman, ba\u015fkala\u015fmadan medeni ve \u00e7a\u011fda\u015f olaca\u011f\u0131z. G\u00f6kalp\u2019in dedi\u011fi de budur.<\/p>\n<p>Maneviyat\u0131m\u0131z\u0131n yabanc\u0131la\u015fmas\u0131, ba\u015fkala\u015fmas\u0131 nas\u0131l olur? \u0130nan\u00e7 sistemimizin bozulmas\u0131n\u0131 bir tarafta bekletelim, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, medenilik, \u00e7a\u011fda\u015fl\u0131k ad\u0131 alt\u0131nda, yani bunlar\u0131 kullanarak, bireyci, benci, menfaat\u00e7i, nemelaz\u0131mc\u0131, her \u015feyi paraya tahvil edebilen tipler \u00e7o\u011fald\u0131k\u00e7a, manevi d\u00fcnyam\u0131z yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f, ba\u015fkala\u015fm\u0131\u015f demektir. Hem kendine yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f hem bu vas\u0131flar\u0131 ta\u015f\u0131yan ba\u015fkalar\u0131na benzemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn manevi d\u00fcnyam\u0131z yara alm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk milletinden olu\u015fumuz ve bunun gere\u011fi olan milliyet\u00e7ili\u011fimiz de mevcut heng\u00e2meden nasibini almaktad\u0131r. Yeni nesillerimize bu heng\u00e2meyi mi miras b\u0131rakaca\u011f\u0131z? Manevi d\u00fcnyam\u0131z\u0131n omurgas\u0131 \u0130slamiyet, on \u00fc\u00e7 y\u00fczy\u0131ld\u0131r ray\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f h\u00e2liyle, yeni y\u00fczy\u0131llara b\u00f6yle mi miras b\u0131rak\u0131lacakt\u0131r? \u0130slamla\u015fma s\u00fcrecimizi m\u00fczakere etmeye korkuyoruz. Cesaretimizi toplayarak ve ayr\u0131nt\u0131lara girmeden bakal\u0131m. Bug\u00fcn, dinden miras ald\u0131klar\u0131m\u0131zla beraber, ne kadar tarikat ve cemaat varsa o kadar din olu\u015fmu\u015ftur. Milyonlarca insan tarikat ve cemaatlere ba\u011fl\u0131 olarak ya\u015famaktad\u0131r. Y\u00fczbinlerce ba\u011f\u0131ml\u0131 \u00f6\u011frenci, binlerce okul, dersane, \u00f6\u011frenci yurdu, y\u00fczlerce hastane, ticari kurumlar, payla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olarak kar\u015f\u0131m\u0131zdad\u0131r. Siz istedi\u011finiz kadar, tarikat cemaatlerin hepsi ayn\u0131 yere ba\u011fl\u0131d\u0131r deyin, sadece kendinizi aldatm\u0131\u015f olursunuz. Tarikat ve cemaatler, yaln\u0131zca kendi do\u011frular\u0131na inanm\u0131\u015ft\u0131r ve \u0130slam\u2019\u0131n \u00f6z\u00fcyle ba\u011flar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r h\u00e2le gelmi\u015f, manevi d\u00fcnyam\u0131z par\u00e7alan\u0131p b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f, payla\u015f\u0131lm\u0131\u015f, aralar\u0131nda rekabet, bazan kavga eksik olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bilindi\u011fi gibi bir de din kar\u015f\u0131tlar\u0131 var. Sata\u015fmasalar, bir \u015fey dedi\u011fimiz yok ama onlar da g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e \u015f\u0131marmaktad\u0131rlar. Ancak \u015furas\u0131 bir ger\u00e7ektir ki dindarlar kendilerini samimi olarak sorgulamad\u0131k\u00e7a, do\u011fruya ve \u00f6ze y\u00f6nelmedik\u00e7e, din kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n sorgulamalar\u0131na ma\u011flup olacaklard\u0131r. Bug\u00fcn \u0130slam\u2019dan so\u011fuma h\u0131zla artmaktad\u0131r. Elbette etkileri vard\u0131r ama durumu yaln\u0131zca k\u00f6t\u00fc politikalara, d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lere ba\u011flamak yetmez ve meselelerimizi \u00e7\u00f6zmez. \u00d6nce kendimizi ve bize miras b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olanlar\u0131n pek \u00e7o\u011funu, iyi niyet, samimiyetle ve do\u011fru ama\u00e7la sorgulamal\u0131y\u0131z. Allah\u2019a din \u00f6\u011fretmeye kalkanlar (Hucurat-16) bir yandan h\u00e2l\u00e2 dururken, peygambere de din \u00f6\u011fretmeye kalkanlar\u0131 \u015fimdiye dek g\u00f6zden uzak tuttuk. \u201cD\u00fcnya pistir, ondan uzak dur.\u201d dendi. Oysa d\u00fcnyay\u0131 yaratan Allah\u2019t\u0131r. \u201cNefs, d\u00fcnyan\u0131n sembol\u00fcd\u00fcr, ez ge\u00e7!\u201d dendi. \u201cNefsin misali de kad\u0131nd\u0131r, onlar\u0131n istedi\u011fi ve gitti\u011fi yolun aksine git.\u201d dendi. \u201cKad\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 bir mahluktur, r\u00fcyas\u0131 bile erke\u011finkinden a\u015fa\u011f\u0131dad\u0131r.\u201d dendi. \u201cOnu e\u015fya gibi kullan.\u201d dendi. \u0130nanm\u0131yorsan\u0131z ilgili eserlere a\u00e7\u0131p bak\u0131n, okuyun, daha fazlas\u0131n\u0131 g\u00f6receksiniz. Bunlar denmeseydi, alt\u0131 ya\u015f\u0131ndaki k\u0131zca\u011f\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131na gelenler gelir miydi? Kad\u0131n bu kadar de\u011fersizle\u015fince, her g\u00fcn onlarcas\u0131 katledilip durur elbette.<\/p>\n<p>Akl\u0131 ve bilimi ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in ne laz\u0131msa yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bize bunlar miras b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eimdi biz de torunlar\u0131m\u0131za bunlar\u0131 m\u0131 miras b\u0131rakaca\u011f\u0131z?<\/p>\n<p>Bilgi, ak\u0131l, iman, nefs, ukba \u00e7at\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131, s\u00fck\u00fbn bulacak, \u00e7at\u0131\u015fmalar ve bilgisizlikler sona erecek, en az\u0131ndan iyiye do\u011fru \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lacak zann\u0131yla, yaralar tedavi edilecek \u00fcmidiyle, \u00f6ze ait tarih\u00ee maneviyat fetihleri olmu\u015ftu. Ne yaz\u0131k ki hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frad\u0131k ve daha beter sonu\u00e7lara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Allah\u2019a dinimizi \u00f6\u011fretmeye kalkanlar\u0131n ve ayn\u0131 zamanda dinden uzakla\u015fanlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131k\u0131p onlar\u0131 \u0131slah edecek olanlar, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 s\u00fck\u00fbn d\u00f6nemine kavu\u015fturup, ahlak\u0131, iyi ve g\u00fczeli, var olman\u0131n amac\u0131n\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karacak olanlar, bu sefer peygambere din \u00f6\u011fretmeye kalkm\u0131\u015flard\u0131r. Kendilerini en uca, falezlere ta\u015f\u0131yanlar, peygamberi sollay\u0131p ge\u00e7meye kalkanlar, vecd diye bir \u00e7e\u015fit sarho\u015flu\u011fa du\u00e7ar olmu\u015flard\u0131r. Kur\u2019an\u2019la uyu\u015fmayan a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klara ka\u00e7m\u0131\u015flard\u0131r. S\u0131n\u0131r \u00f6tesine ge\u00e7en bu insanlar, Allah\u2019\u0131n yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu insan\u0131, Allah\u2019\u0131n tecellisi (yans\u0131mas\u0131) diye Allahla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, Varl\u0131k Birli\u011fi (Vahdet-i V\u00fccud) \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015f, tevhid kelimesinin \u00e2deta eksi\u011fini tamamlam\u0131\u015flard\u0131r. Ger\u00e7ek \u015fu ki, Allah\u2019\u0131n yok etti\u011fini var, var etti\u011fini yok sayamay\u0131z. T\u0131pk\u0131 helal etti\u011fini haram, haram etti\u011fini helal sayamayaca\u011f\u0131m\u0131z gibi. \u0130nsan\u0131 yok sayamayaca\u011f\u0131m\u0131z gibi, O\u2019ndan bir par\u00e7a da sayamay\u0131z. Akla uymad\u0131\u011f\u0131 gibi, Kur\u2019an da par\u00e7a ve \u00e7okluk anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 reddeder. Ge\u00e7icilikten, de\u011fi\u015ftirilmekten s\u00f6z ediyorsak, yine de var olan bir \u015feyden s\u00f6z ediyoruz demektir. Var olmayan veya var zannetti\u011fimizin, ne ge\u00e7icili\u011fi ne de\u011fi\u015fmesi olur. Bu anlay\u0131\u015fa g\u00f6re zaten zannedenin kendisi de yoktur.<\/p>\n<p>Allah-\u00c2lem-insan ili\u015fkileri, i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lamaz bir devridaim olu\u015fturmu\u015f, Allah\u2019tan insana, insandan Allah\u2019a giden yol \u00e2deta ortadan kalkm\u0131\u015f yahut kapal\u0131 bir alan olu\u015fturmu\u015ftur. Bu durumda insan, Allah ad\u0131na ortadan kalk\u0131nca, d\u00fc\u015f\u00fcnme, akl\u0131n\u0131 kullanma, yap\u0131p etme, payla\u015fma, adalet ortadan kalkm\u0131\u015f olmakta, hepsi birer bo\u015f laf h\u00e2line gelmektedir. Bizim gibi d\u00fc\u015f\u00fcnenlere, h\u00e2l\u00e2 \u201cben\u201dlikten vazge\u00e7ememi\u015f diyorlar. Benlik, ben var\u0131m, ba\u015fka bir \u015fey ve Allah yok deyince benlik olur. Ben yokum demeyi reddetmek benlik de\u011fildir. Bu \u00e7\u0131kmaz yola girenlerin benli\u011fi, yani kimlik ve \u015fahsiyetleri yoksa, yazd\u0131klar\u0131 ciltlerce kitab\u0131 kim yazd\u0131? Peki bunlar\u0131n s\u00f6zlerini kim s\u00f6yl\u00fcyor? Allah s\u00f6yl\u00fcyor, Allah dinliyor, kendi kendine konu\u015fuyor. B\u00f6yle alg\u0131lamak durumunda kal\u0131yoruz. Onlara uyarsak, olmayan zihnin alg\u0131s\u0131 abesli\u011fi ill\u00fczyon (alg\u0131 yan\u0131lsamas\u0131) desek orta yerde ill\u00fczyon sahibinin yine var olmas\u0131 gerekir. Felsefenin zirve noktalar\u0131na \u00e7\u0131kan, akl\u0131 ba\u015f\u0131nda biri ne g\u00fczel s\u00f6ylemi\u015f: \u201cD\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, o h\u00e2lde var\u0131m!\u201d (Descartes). E\u011fer s\u00fbfi d\u00fc\u015f\u00fcnce, d\u00fc\u015f\u00fcnen de Allah\u2019t\u0131r diyecekse, o zaman \u015f\u00f6yle deriz. \u201cH\u00e2l\u201d dedikleri de Allah\u2019\u0131n h\u00e2lleridir. Ortada ba\u015fkas\u0131n\u0131n h\u00e2li yoktur. Daha ileri gittikleri olmu\u015ftur. Allah\u2019\u0131n kendi kendini yaratmas\u0131 gibi. Hadis olmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde hadis diye kullan\u0131lan \u201cBilinmeyi istedim.\u201d ifadesini, yani Zat\u0131n ini\u015f ve a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in: <strong>\u201cHak Teala, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaratt\u0131. Ama ak\u0131llar bunu idrak edemedi (Hi\u00e7bir \u015fey yokken ak\u0131llar dedi\u011fi kim?). \u00d6telere ge\u00e7en ak\u0131l ger\u00e7ektir. Hak kendini yarat\u0131r demek, d\u0131\u015f bak\u0131m\u0131ndan iyi g\u00f6r\u00fcnmez ama m\u00e2n\u00e2 y\u00f6n\u00fcyle ger\u00e7ektir ve her\u015feyi aciz h<\/strong><strong>\u00e2le getiren bir h\u00e2ldir?\u201d <\/strong>(Muhyiddin \u00eebn Arabi, <em>\u00d6z\u00fcn \u00d6z\u00fc,<\/em> 50). Kime atfetti\u011fi belirsiz \u201cak\u0131l\u201dla anlamaya kalkarsak, hak, kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaratt\u0131 demek, zihnin tam anlam\u0131yla bo\u015flu\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bir h\u00e2ldir. Art\u0131k s\u00f6ylenen s\u00f6zler de bo\u015f s\u00f6zlerdir. Allah kendini yarat\u0131yorsa, yarat\u0131c\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in zaten var demektir. Yarat\u0131lmadan \u00f6nce yok (!) ise, Allah \u00f6nceden yok mu demektir? <strong>\u201cBunlar\u0131 ak\u0131llar idrak edemedi<\/strong><strong>.\u201d <\/strong>demekle i\u015fin i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131labilir mi? Nitekim sonraki yorumcular da siz bunlar\u0131 anlam\u0131yorsunuz deyip duruyorlar.<\/p>\n<p>Bu alg\u0131lamaya uyum sa\u011flarsak, yani bu alg\u0131lamayla s\u00f6ylersek, sadece insana ait d\u00fc\u015f\u00fcnce ve akl\u0131n\u0131 kullanma ortadan kalkm\u0131\u015f olmaz, inanma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de ortadan kalkm\u0131\u015f olur. Her \u015feyin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7irdikleri \u201ch\u00e2l\u201d, varl\u0131\u011f\u0131n h\u00e2li de\u011fil, hi\u00e7li\u011fin h\u00e2li olur. Nas\u0131l oluyorsa? \u00d6l\u00fcm\u00fcn tecr\u00fcbesi olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, yoklu\u011fun tecr\u00fcbesi de \u201cyok\u201dtur. A\u00e7arsak, \u00f6l\u00fcm\u00fcn tecr\u00fcbesi olmaz. \u00d6l\u00fcm vuku buldu\u011funda art\u0131k varl\u0131k (bilin\u00e7) yok oldu\u011fu i\u00e7in, oradan onun tecr\u00fcbesini nakleden bir varl\u0131k art\u0131k yoktur. Bunun di\u011fer deyi\u015fi, yoklu\u011fun da h\u00e2li ve tecr\u00fcbesi olmaz. \u201cH\u00e2l\u201d oldu\u011fu veya tecr\u00fcbe edildi\u011fi zaman, zaten yok de\u011fil, var oldu\u011funu kabul etmi\u015f olmaktay\u0131z.<\/p>\n<p>Bizi bu d\u00fc\u015f\u00fcnce s\u0131n\u0131rlar\u0131na kadar getiren sebep nedir? Bu \u00fcslup, felsefe tarihinde yerini alan bir felsefi d\u00fc\u015f\u00fcnce olarak kalmam\u0131\u015f, dinden hareket edip dinde karar k\u0131lm\u0131\u015f, dinin asl\u00ee yorumu iddias\u0131nda bulunmu\u015f oldu\u011fu i\u00e7in, s\u00fcre\u00e7te kurumsalla\u015fmaya gitmi\u015f, yetkiler ve yetkililer te\u015fekk\u00fcl etmi\u015f, \u015feyh, m\u00fcrit ve sevenler h\u00e2linde toplumsal olu\u015fumlara d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bug\u00fcnk\u00fclerin hangi kaynaklardan ve \u00fcstelik bulan\u0131kla\u015fa bulan\u0131kla\u015fa gelmi\u015f oldu\u011funu anlamak zorunda kalm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r. Bu yoldakiler, \u00e7e\u015fitlendik\u00e7e \u00e7e\u015fitlenmi\u015fler, gruplara ayr\u0131lm\u0131\u015flar, gittik\u00e7e \u00f6zden uzakla\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. \u201c\u0130kinci din\u201d denebilecek kadar farkl\u0131 yola \u00e7\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7e\u015fitlenmeyi, derin (!) yorumlar\u0131 bir zenginlik sayanlar, \u00f6zden uzakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hesap edememi\u015f veya g\u00f6rmek istememi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Art\u0131k:<\/p>\n<ul>\n<li>Yolun ulular\u0131ndan ilham alan ve yetkileri devralm\u0131\u015f \u015feyhe vahiy gelir.<\/li>\n<li>Allah, \u015feyhin aln\u0131nda, iki ka\u015f\u0131n\u0131n aras\u0131nda tecelli eder.<\/li>\n<li>\u015eeyhler Allah\u2019\u0131 g\u00f6rebilir ve g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir iddias\u0131 mevcuttur.<\/li>\n<li>Gayb\u0131 bilirler.<\/li>\n<li>\u015eeyh tasarruf sahibidir. Olmayacak \u015feyleri yapabilir. Mesela d\u00fc\u015fmekte olan u\u00e7a\u011f\u0131 kurtarabilir, hastalar\u0131 iyile\u015ftirebilir. Her yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir hikmeti (gizli i\u00e7 kanunlar\u0131) vard\u0131r. \u015eeyh ilham ve yetkilerini yolun \u00e7ok b\u00fcy\u00fcklerinden, velilerden alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-16774\" src=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/resim_2023-02-11_135733935.png\" alt=\"\" width=\"909\" height=\"490\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/resim_2023-02-11_135733935.png 909w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/resim_2023-02-11_135733935-300x162.png 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/resim_2023-02-11_135733935-150x81.png 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/resim_2023-02-11_135733935-768x414.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 909px) 100vw, 909px\" \/><\/p>\n<p>Veliler kimdi: <strong>\u201cYer velilerin h\u00fcrmetine durur. G\u00f6kler onlar\u0131n duas\u0131yla a\u00e7\u0131l\u0131r. \u00d6l\u00fcm onlar\u0131n karar\u0131yla olur. Bu yetkiyi onlara Mevla vermi\u015ftir.\u201d \u201cPadi\u015fah (Allah) onlar\u0131 yerin d\u00fczeni i\u00e7in yaratm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d \u201cErenlerin yard\u0131m\u0131 olmad\u0131k\u00e7a, melek bile olsa, defteri kapkarad\u0131r.\u201d \u201cErenler vaktin \u0130srafilleridir.<\/strong> <strong>\u00d6l\u00fc, onlar\u0131n y\u00fcz\u00fcnden canlan\u0131r, geli\u015fir.\u201d <\/strong>(Bkz. Mevl\u00e2na, Mesnev\u00ee II-1804); I- 1887, 1938). Yetkiyi veren Mevla, yarat\u0131lma ile Allah\u2019a var\u0131p O olma ile dua \u00e7eli\u015fkisine ald\u0131rmayacaks\u0131n\u0131z. Her d\u00fc\u015f\u00fcncede oldu\u011fu gibi s\u00fbfilerin de ak\u0131betlerinin \u00e7eli\u015fki olmas\u0131 normaldir. S\u00f6ylenenlerin mecazla, sembolle a\u00e7\u0131klanabilir taraflar\u0131na nas\u0131l ula\u015fmal\u0131y\u0131z? Onlar i\u015fin kolay\u0131n\u0131 bulmu\u015flard\u0131r: Ham ervah (ruhlar\u0131 olgunla\u015fmam\u0131\u015f olanlar) bunlar\u0131 anlayamaz. Anla\u015f\u0131labilecek gibi de\u011fildir ki anlayal\u0131m. Sonra, yaln\u0131zca \u00fc\u00e7-be\u015f ki\u015finin anlad\u0131\u011f\u0131 \u015fey, din olur mu? Mesajlar\u0131 g\u00f6nderen \u201canlayas\u0131n\u0131z diye&#8230;\u201d diyor. Mesaj sahibi buna \u201c\u00f6\u011f\u00fct\u201d diyor. \u00d6\u011f\u00fct anla\u015f\u0131lmazsa, \u00f6\u011f\u00fct olur mu?<\/p>\n<p>D\u00fc\u015f\u00fcnmenin yerine \u201cseyretme\u201d ve \u201chayret etme\u201d ge\u00e7ince, bilim ortadan kalkm\u0131\u015ft\u0131r. Tabiat\u0131n idraki de akla de\u011fil kalb\u00ee ke\u015ffe ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00c2rif (veli, eren) bir \u015feyi akl\u0131n ve delilin d\u0131\u015f\u0131nda bilir. Velilik, Allah\u2019\u0131n el-vel\u00ee ismine dayan\u0131r. Risalet (Allah\u2019\u0131n el\u00e7ili\u011fi) ise, ilah\u00ee haberi ula\u015ft\u0131rmakla s\u0131n\u0131rl\u0131 bir g\u00f6rev oldu\u011fu i\u00e7in, Allah\u2019\u0131n herhangi bir ismine dayanmaz. Bunlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar (Bkz. Muhyiddin \u00eebn Arab\u00ee, <em>F\u00fctuhat-\u0131 Mekkiye, Son Notlar,<\/em> 47). Yani peygamberler ancak posta memuru gibidirler.<\/p>\n<p>Gizli bilgiyi, h\u00e2li, ke\u015ffi, tasarruf yetkisini devralm\u0131\u015f \u015feyh, art\u0131k \u00f6ld\u00fckten sonra mezar\u0131nda bile tasarruf yetkisini kullanabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, ger\u00e7ekte \u00f6lmemi\u015ftir. Mezar\u0131nda bile diridir. Mezar\u0131ndan ses gelebilir. Mezar\u0131 ba\u015f\u0131na gidenlerin m\u00fc\u015fk\u00fclleri hallolur (Bkz. Mevlana, Mesnev\u00ee, IV, 1926, 2934). Onlar bu d\u00fcnyadayken farkl\u0131 bir boyutta ya\u015farlar. Ayn\u0131 anda ba\u015fka bir d\u00fcnyada ya\u015far, gidip gidip gelirler (Bkz. Mevlana, Mesnev\u00ee-III, 1772-1841 beyitleri aras\u0131ndaki hik\u00e2ye).<\/p>\n<p>G\u00fczel bir edebiyat, g\u00fczide ahlak hik\u00e2yeleri, y\u00fcce bir musiki miras\u0131 aras\u0131nda, \u0130slamla, Kur\u2019an\u2019la yer yer test edilemeyecek u\u00e7ukluklar da bize miras b\u0131rak\u0131ld\u0131. E\u011fer \u00f6zel gayretler, daha do\u011fru ifadeyle imalat hatalar\u0131, s\u00fczge\u00e7ten ge\u00e7irilmi\u015f devrimler, her olumsuzlu\u011fa ra\u011fmen devletlilerimizin ger\u00e7e\u011fi bilmeleri olmasayd\u0131, b\u0131rak\u0131lan mirastan gayr\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6remeyecek, din-iman-ilim ger\u00e7e\u011finden haberimiz olmayacak, mahrum kalacakt\u0131k.<\/p>\n<p>Havalardan yere inip, ayaklar\u0131m\u0131z\u0131 yere bas\u0131p, T\u00fcrkiye\u2019yi ve gelece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnenlere \u015f\u00f6yle s\u00f6yleyece\u011fiz: Bizler gelecek nesillere neleri miras b\u0131rakaca\u011f\u0131z? Hayata topluca devam etmek istiyorsak, bunu iyice d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Havalardan yere inip, ayaklar\u0131m\u0131z\u0131 yere bas\u0131p, T\u00fcrkiye\u2019yi ve gelece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnenlere \u015f\u00f6yle s\u00f6yleyece\u011fiz: Bizler gelecek nesillere neleri miras b\u0131rakaca\u011f\u0131z? Hayata topluca devam etmek istiyorsak, bunu iyice d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz.<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":16775,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[61],"tags":[981,301,2175,293,48,2563,2562,1477],"coauthors":[15],"class_list":["post-16773","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-din","tag-akil","tag-bilim","tag-cemaat","tag-din","tag-islam","tag-seyh","tag-sirk","tag-tarikat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16773","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16773"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16773\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16776,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16773\/revisions\/16776"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16775"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16773"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16773"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16773"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=16773"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}