{"id":16897,"date":"2023-03-02T20:37:41","date_gmt":"2023-03-02T17:37:41","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=16897"},"modified":"2023-03-04T17:13:34","modified_gmt":"2023-03-04T14:13:34","slug":"deprem-bolgelerinde-tarimin-durumu-ve-gelecegi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/deprem-bolgelerinde-tarimin-durumu-ve-gelecegi\/","title":{"rendered":"Deprem b\u00f6lgelerinde tar\u0131m\u0131n durumu ve gelece\u011fi"},"content":{"rendered":"<p>Deprem can, mal ve hayvan kayb\u0131m\u0131zla beraber, &#8220;G\u0131da G\u00fcvenli\u011fimizi&#8221; de tehdit ediyor. Deprem tar\u0131m\u0131 da vurdu.<\/p>\n<h2><strong>Deprem B\u00f6lgesinde Tar\u0131m\u0131n Yap\u0131s\u0131<\/strong><\/h2>\n<p>2,6 milyonu a\u015fan n\u00fcfusun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u0131rsalda yakla\u015f\u0131k 270 bin kay\u0131tl\u0131 \u00e7ift\u00e7i (i\u015fletme) var. Bu da t\u00fcm T\u00fcrkiye\u2019deki kay\u0131tl\u0131 \u00e7ift\u00e7i say\u0131s\u0131n\u0131n y\u00fczde 13\u2019\u00fcnden fazlas\u0131na denk geliyor.<\/p>\n<p>Tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 16&#8217;s\u0131 depremin etkiledi\u011fi b\u00f6lgede yani depremin vurdu\u011fu 10 il \u00fclkemiz i\u00e7in tar\u0131mda \u00f6ne \u00e7\u0131kan illerimiz. D\u00fcnya Gazetesi&#8217;nin haberine g\u00f6re, T\u00fcrkiye&#8217;de tar\u0131m yap\u0131labilen alan 238,5 milyon dekar. Bu alan\u0131n y\u00fczde 16,2&#8217;si, yani 35,8 milyon dekarl\u0131k b\u00f6l\u00fcm\u00fc depremzede 10 ilde bulunuyor. Bu iller i\u00e7inde en fazla tar\u0131m alan\u0131na sahip olan 11 milyon dekarla \u015eanl\u0131urfa. Onu 5,8 milyon dekarla Diyarbak\u0131r, 5 milyon dekarla Adana, 3,6 milyon dekarla Kahramanmara\u015f, 3,5 milyon dekarla Gaziantep ve 2,4 milyon dekarla Hatay izliyor.<\/p>\n<p>Tah\u0131llar ve di\u011fer bitkisel \u00fcr\u00fcnlerin ekildi\u011fi alanlar\u0131n on ildeki toplam b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc 25,6 milyon dekarla \u00fclke genelinin y\u00fczde 15,5\u2019ini olu\u015fturuyor. \u00dclkedeki t\u00fcm sebze bah\u00e7elerinin de 1,1 milyon dekarla y\u00fczde 15,2\u2019si bu illerde. \u00a0Meyveler, i\u00e7ecek ve baharat bitkileri ekim alanlar\u0131nda ise on il 9,3 milyon dekarla d\u00f6rtte birlik bir paya sahip.<\/p>\n<p>Bu\u011fday, arpa gibi tah\u0131llar\u0131n \u00fcretildi\u011fi alanlarda a\u00e7\u0131k farkla \u015eanl\u0131urfa, Diyarbak\u0131r ve Adana, sebze bah\u00e7esi alan\u0131nda Adana ve Hatay, meyve alanlar\u0131nda ise Gaziantep \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<h2><strong>\u0130hracat\u0131n 5&#8217;te biri 10 ilden<\/strong><\/h2>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin toplam tar\u0131m ve ormanc\u0131l\u0131k \u00fcr\u00fcnleri ihracat\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k be\u015fte birini depremzede 10 il ger\u00e7ekle\u015ftiriyor. Bu iller i\u00e7inde Gaziantep, T\u00fcrkiye\u2019nin 34,2 milyar dolar olan toplam tar\u0131m ve ormanc\u0131l\u0131k ihracat\u0131n\u0131n y\u00fczde 11,8\u2019ini tek ba\u015f\u0131na sa\u011flad\u0131. Toplam y\u0131ll\u0131k tar\u0131m ihracat\u0131nda Adana y\u00fczde 2,5, Hatay y\u00fczde 2,4, Malatya y\u00fczde 1 pay ald\u0131.<\/p>\n<p>Depremzede 10 il toplam gayri safi yurt i\u00e7i has\u0131lada y\u00fczde 9,3 pay al\u0131rken, tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fc gayri safi has\u0131las\u0131ndaki pay\u0131 ise y\u00fczde 14,3. <strong><sup>[<\/sup><\/strong><a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/ntvpara\/deprem-tarimi-da-vurdu-tarim-alanlarinin-yuzde-16si-bolgede,SJd1G31TcEejUDZV8atHrA\"><strong><sup>1<\/sup><\/strong><\/a><strong><sup>]<\/sup><\/strong><\/p>\n<p>10 ilin toplam b\u00fcy\u00fckba\u015f hayvan varl\u0131\u011f\u0131 \u00fclkedeki b\u00fcy\u00fckba\u015f hayvan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fczde 12\u2019sini, k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f hayvan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ise y\u00fczde 16,3\u2019\u00fcn\u00fc olu\u015fturuyor. Toplam hayvansal has\u0131lan\u0131n y\u00fczde 11\u2019i bu b\u00f6lgeden sa\u011flan\u0131yor.<\/p>\n<p>Deprem b\u00f6lgesinin tar\u0131msal has\u0131laya katk\u0131s\u0131 85 milyar TL\u2019yi a\u015f\u0131yor. Bunun da yakla\u015f\u0131k 52 milyar TL\u2019si bitkisel \u00fcretim, 34 milyar TL\u2019si de hayvanc\u0131l\u0131ktan geliyor. \u00d6zetle b\u00f6lgenin tar\u0131msal has\u0131ladaki pay\u0131 y\u00fczde 15\u2019i a\u015f\u0131yor.<strong><sup>[<\/sup><\/strong><a href=\"https:\/\/gazeteoksijen.com\/yazarlar\/irfan-donat\/depremin-tarimsal-bilancosu-170669\"><strong><sup>2<\/sup><\/strong><\/a><strong><sup>]<\/sup><\/strong><\/p>\n<h2><strong>Depremin Tar\u0131mdaki Y\u0131k\u0131mlar\u0131<\/strong><\/h2>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-16899 aligncenter\" src=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/d11a14e1-f7c1-4f9a-8cf2-4f99317b8a4b-300x199.jpg\" alt=\"\" width=\"366\" height=\"243\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/d11a14e1-f7c1-4f9a-8cf2-4f99317b8a4b-300x199.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/d11a14e1-f7c1-4f9a-8cf2-4f99317b8a4b-150x100.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/d11a14e1-f7c1-4f9a-8cf2-4f99317b8a4b-768x510.jpg 768w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/d11a14e1-f7c1-4f9a-8cf2-4f99317b8a4b.jpg 771w\" sizes=\"auto, (max-width: 366px) 100vw, 366px\" \/><\/p>\n<p>Ziraat M\u00fchendisleri Odas\u0131 (ZMO), depremin T\u00fcrkiye tar\u0131m\u0131nda yarataca\u011f\u0131 etkiye dair de a\u00e7\u0131klama yapt\u0131. \u201c<em>Tar\u0131m topraklar\u0131 ile depremlerin verdikleri zararlar aras\u0131nda do\u011frusal bir ili\u015fki bulunuyor. Tar\u0131m yap\u0131lan topraklar, \u00f6zellikle al\u00fcviyal ovalar, yumu\u015fak zemine sahip olduklar\u0131 i\u00e7in in\u015faata uygun olmay\u0131p yap\u0131la\u015fmaya a\u00e7\u0131lmamal\u0131. Kahramanmara\u015f depremleri tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n rant ve \u00e7\u0131kar u\u011fruna betonla\u015fmas\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r faturas\u0131n\u0131n ciddi can ve mal kay\u0131plar\u0131 oldu\u011funu bir kez daha g\u00f6sterdi.<\/em>\u201d<\/p>\n<p>Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda \u00fcreticiler taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan \u00e7ad\u0131r ve yem ihtiyac\u0131na y\u00f6nelik tespitlerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve yard\u0131mlara ba\u015fland\u0131\u011f\u0131, s\u00fct toplama ve kesilmesi gereken sat\u0131n al\u0131nmas\u0131 i\u015flemlerinin Et ve S\u00fct Kurumu (ESK) taraf\u0131ndan koordine edildi\u011fi, b\u00f6lgeyi terk etmek zorunda kalan depremzedelere ait olan veya bakacak kimsesi olmamas\u0131 sebebiyle ortada kalan b\u00fcy\u00fckba\u015f ve k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f hayvanlar\u0131n, T\u0130GEM taraf\u0131ndan korumaya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n her t\u00fcrl\u00fc ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. <strong><sup>[<\/sup><\/strong><a href=\"https:\/\/www.tarlasera.com\/haber-12305-deprem-tarimi-da-salladi\"><strong><sup>3<\/sup><\/strong><\/a><strong><sup>]<\/sup><\/strong><\/p>\n<p>Her ne kadar deprem b\u00f6lgesinde a\u011f\u0131rl\u0131k bitkisel \u00fcretim taraf\u0131nda olsa da hasar tahmin edece\u011finiz \u00fczere hayvansal \u00fcretim taraf\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti. Ama zarar\u0131n boyutu, t\u00fcm k\u00f6ylerde yap\u0131lacak hasar tespitinden sonra ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 belirten Prof. Dr. G\u00fcl\u00e7ubuk, bu depremde k\u0131rsal alanlar i\u00e7in \u00e7\u0131kar\u0131lacak \u00e7ok say\u0131da dersi de \u015f\u00f6yle \u00f6zetledi: <em>\u201cK\u0131rsalda hi\u00e7bir alanda planlama yok. K\u0131rsalda ya\u015fayanlar da t\u0131pk\u0131 kentlerdekiler gibi afetlere kar\u015f\u0131 bilgi ve donan\u0131ma sahip de\u011fil ve bu konuda bir e\u011fitim-yay\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 da yok. Her t\u00fcrl\u00fc hayvan bar\u0131naklar\u0131 \u2018\u00f6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck aile \u00e7ift\u00e7ileri i\u00e7in\u2019 hi\u00e7bir sa\u011flam temel oturtulmam\u0131\u015f. Tar\u0131m politikalar\u0131m\u0131z insan\u0131, ya\u015fam\u0131 konu edinmiyor. K\u0131rsal kalk\u0131nma politikalar\u0131m\u0131z kapsay\u0131c\u0131 de\u011fil.<\/em>\u201d <strong><sup>[<\/sup><\/strong><a href=\"https:\/\/gazeteoksijen.com\/yazarlar\/irfan-donat\/depremin-tarimsal-bilancosu-170669\"><strong><sup>2<\/sup><\/strong><\/a><strong><sup>]<\/sup><\/strong><\/p>\n<h2><strong>Tar\u0131m Platformu&#8217;ndan acil \u00f6nlem \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131<\/strong><\/h2>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de tar\u0131m ile alakal\u0131 30 sivil toplum kurulu\u015funu temsil eden Tar\u0131m Platformu; \u201c<em>B\u00f6lgede yayg\u0131n olarak yap\u0131lan k\u00fc\u00e7\u00fck ve b\u00fcy\u00fckba\u015f hayvanc\u0131l\u0131k da depremden b\u00fcy\u00fck zarar g\u00f6ren sekt\u00f6rler aras\u0131ndad\u0131r. B\u00f6lgedeki besihaneler genellikle k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta boy \u201cdam\u201dlardan olu\u015fmaktad\u0131r. Bu damlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn y\u0131k\u0131lmas\u0131 nedeniyle zarar b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr<\/em>&#8221; dedi.<\/p>\n<h2><strong>Zarar her ge\u00e7en g\u00fcn b\u00fcy\u00fcyor<\/strong><\/h2>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019deki hayvan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fczde 15\u2019inin depremin vurdu\u011fu 11 ilde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan Demirta\u015f, b\u00f6lgede halen elektrik, su, yem ve g\u0131da tedarikinde aksakl\u0131klar ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n<p>Bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda konu\u015fan Demirta\u015f, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: &#8220;B\u00f6lgedeki hayvan yeti\u015ftiricileri bar\u0131nma, su ve yem s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 \u00e7ekmekte, s\u00fct sa\u011f\u0131m\u0131 yap\u0131lamamakta, baz\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nsa da sa\u011f\u0131lan s\u00fctler yeterince de\u011ferlendirilememektedir. B\u00f6lgedeki yeti\u015ftiriciler bakamad\u0131klar\u0131 hayvanlar\u0131 bir an \u00f6nce satarak elden \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fmakta, bu da f\u0131rsat\u00e7\u0131lar\u0131n eline d\u00fc\u015fmelerine neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ula\u015f\u0131lmas\u0131 ve veri toplanmas\u0131 daha g\u00fc\u00e7 olan di\u011fer b\u00f6lgelerden gelecek rakamlarla u\u011fran\u0131lan zarar\u0131n muhtemelen tahmin edilenin \u00f6tesine ge\u00e7ece\u011fini savunan Demirta\u015f, &#8220;<em>B\u00f6lgedeki baz\u0131 barajlar\u0131n depremde zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in bo\u015falt\u0131lmak zorunda kal\u0131nmas\u0131 hem b\u00f6lgedeki su s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131na hem de barajlarda yap\u0131lan bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k faaliyetlerinin durmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin Sultansuyu baraj\u0131n\u0131n bentlerinde \u00e7atlaklar olu\u015fmas\u0131 ve bo\u015falt\u0131lmas\u0131 nedeniyle 100 tonun \u00fczerinde yeti\u015fmi\u015f bal\u0131\u011f\u0131n yan\u0131 s\u0131ra 14 milyon yavru bal\u0131k telef olmu\u015ftur<\/em>&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Bu y\u0131l kurakl\u0131\u011f\u0131n tar\u0131ma a\u011f\u0131r bir darbe vurdu\u011funu dile getiren Demirta\u015f, kar ya\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131n yan\u0131nda Nisan-May\u0131s aylar\u0131nda yeterli ve d\u00fczenli ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n olmamas\u0131 halinde kurakl\u0131\u011f\u0131n etkisinin daha \u00e7ok hissedilece\u011fini belirtti.<\/p>\n<p>Demirta\u015f, &#8220;<em>B\u00f6lgede ekilen bu\u011fday\u0131n \u00e7imlenmesi i\u00e7in bir\u00e7ok alanda sulama yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Yine b\u00f6lgede yeti\u015ftirilen pamu\u011fun, baklagillerin ve sebzelerin ekim zaman\u0131 yakla\u015fmaktad\u0131r. Kay\u0131s\u0131, Antep f\u0131st\u0131\u011f\u0131, zeytin, narenciye bah\u00e7elerinde gerekli bak\u0131mlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. \u015eu an narenciye hasad\u0131nda i\u015f g\u00fcc\u00fc sorunu da ya\u015fanmaktad\u0131r. Deprem s\u0131ras\u0131nda \u00e7ift\u00e7inin yaln\u0131zca evi ve besihaneleri y\u0131k\u0131lmakla kalmam\u0131\u015f trakt\u00f6r, alet ve edevat\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de enkaz alt\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eu ana kadar k\u0131rsal b\u00f6lgelerde \u00e7ok az \u015fey yap\u0131lm\u0131\u015f, onlar da \u00e7ad\u0131r, ila\u00e7, g\u0131da gibi acil m\u00fcdahaleler \u00e7er\u00e7evesinde kalm\u0131\u015ft\u0131r. Tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131k faaliyetlerinin yeniden ba\u015flayabilmesi i\u00e7in acilen \u00fcretimin korunmas\u0131 ve canland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Aksi takdirde \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131ndan mahrum kalan ya da bunlar\u0131 elinden \u00e7\u0131karan \u00e7ift\u00e7iler k\u00f6ylerini ve \u00fcretimi terk etmek zorunda kalacakt\u0131r. \u00c7ift\u00e7ilerin \u00fcretimi terk etmesinin yarataca\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n ba\u015f\u0131nda g\u0131da maddelerinin \u00fcretiminin azalmas\u0131, buna kar\u015f\u0131l\u0131k fiyatlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 gelmektedir. Bu da tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri ithalat\u0131n\u0131n artmas\u0131na ve stratejik bir sekt\u00f6r olan tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcndeki gerilemenin h\u0131zlanmas\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r<\/em>&#8221; diye konu\u015ftu. <strong><sup>[<\/sup><\/strong><a href=\"https:\/\/www.bloomberght.com\/tarim-platformu-ndan-acil-onlem-cagrisi-2325825\"><strong><sup>3<\/sup><\/strong><\/a><strong><sup>]<\/sup><\/strong><\/p>\n<h2><strong>Deprem Sonras\u0131 \u0130\u00e7in \u00d6neriler ve At\u0131lmas\u0131 Gereken Ad\u0131mlar<\/strong><\/h2>\n<p>Bundan sonras\u0131 i\u00e7in acilen orta ve uzun vadeli politikalar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyen G\u00fcl\u00e7ubuk, \u00e7ift\u00e7iye ya\u015fam ve \u00fcretim deste\u011fi ve ortam\u0131 sa\u011flanmas\u0131n\u0131n \u00f6ncelik oldu\u011funa vurgu yapt\u0131.<\/p>\n<p>Depremde \u00fcretim ve ge\u00e7im ara\u00e7lar\u0131 yok olan, azalan, hasar alan \u00e7ift\u00e7ilere hemen ula\u015f\u0131larak bunlar\u0131 tazmin etme yoluna gidilmesi gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Prof. Dr. G\u00fcl\u00e7ubuk, \u201c<em>Afetlere dayan\u0131kl\u0131 ah\u0131r, a\u011f\u0131l ve makine parklar\u0131na h\u0131z verilmeli. Evleri y\u0131k\u0131lan, hasar g\u00f6renlerin \u00fcretimlerine devam edebilmeleri i\u00e7in g\u00fcvenli ya\u015fam ortamlar\u0131 sa\u011flanmal\u0131. Afetlere dayan\u0131kl\u0131 k\u0131rsal mek\u00e2nsal planlamaya h\u0131z verilmeli. K\u0131rsaldaki insanlar i\u00e7in de psikolojik destek birimleri olu\u015fturulmal\u0131 ve ula\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131<\/em>\u201d \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n<p>Ekonomik olarak zorda olan \u00e7ift\u00e7iler d\u00e2hil k\u0131rsaldakiler i\u00e7in desteklerin acilen devreye al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini savunan Prof. Dr. G\u00fcl\u00e7ubuk, gerek\u00e7esini \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor: \u201c<em>Aksi durumda \u00e7ift\u00e7i, k\u00f6yl\u00fc elinde ne var ne yok ucuza sat\u0131p bulundu\u011fu yeri terk edecektir. Bu da haks\u0131z bir toprak m\u00fclkiyet hareketlili\u011fine yol a\u00e7abilecektir. Bunun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in mutlaka \u00fcretim ve ya\u015fam destekleri devreye konulmal\u0131 ve bu pazarlama, pazara eri\u015fim destekleri ile de tamamlay\u0131c\u0131 hale getirilmelidir. Hepimizin ortak gelece\u011fi ve g\u0131da g\u00fcvencesi i\u00e7in tar\u0131m ve k\u0131rsal kalk\u0131nma politikalar\u0131m\u0131z\u0131n da depreme dayan\u0131kl\u0131 olmas\u0131 gerekiyor.<\/em>\u201d <strong><sup>[<\/sup><\/strong><a href=\"https:\/\/gazeteoksijen.com\/yazarlar\/irfan-donat\/depremin-tarimsal-bilancosu-170669\"><strong><sup>2<\/sup><\/strong><\/a><strong><sup>]<\/sup><\/strong><\/p>\n<p>Yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6nemsediklerini belirten ZMO, g\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00fcyeleriyle birlikte b\u00f6lgedeki \u00e7al\u0131\u015fmalara destek olmaya haz\u0131r olduklar\u0131n\u0131 vurguluyor ve Mart ay\u0131yla birlikte bitkisel \u00fcretim faaliyetlerinin yo\u011funla\u015faca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7in depremin y\u0131k\u0131c\u0131 etkilerinin azalt\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde ivedilikle a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen yap\u0131lmas\u0131 gerekenleri kamuoyu ile payla\u015ft\u0131:<\/p>\n<p><strong>\u201c<\/strong><em>Hayvan kay\u0131plar\u0131 ile y\u0131k\u0131lan ah\u0131r, a\u011f\u0131l ve k\u00fcmeslerin tespitlerine h\u0131zla devam edilmeli. Hayvanlar\u0131n bar\u0131nabilmesi i\u00e7in uygun nitelikli yeterli \u00e7ad\u0131r ihtiyac\u0131 h\u0131zla kar\u015f\u0131lanmal\u0131. Hayvan yemi ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 artarak devam etmeli. Yaral\u0131 hayvanlar\u0131n tedavilerine \u00f6ncelik verilmeli. Kurtar\u0131lan hayvanlar\u0131n elden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131nda f\u0131rsat\u00e7\u0131l\u0131\u011fa izin verilmemesi i\u00e7in s\u0131k\u0131 tedbirler al\u0131nmal\u0131. S\u00fct hayvanlar\u0131ndan toplanan s\u00fctlerin de\u011ferlendirilmesine y\u00f6nelik tedbirlere devam edilmeli.<\/em><\/p>\n<p><em>Bitkisel ve hayvansal \u00fcretimin devam edilebilmesi i\u00e7in ek b\u00fct\u00e7e ile h\u00e2len yetersiz olan toplam tar\u0131msal destekleme b\u00fct\u00e7esi art\u0131r\u0131lmal\u0131 ve b\u00f6lgedeki \u00fcreticilere gerekli maddi destek bir an \u00f6nce sa\u011flanmal\u0131. Bitkisel \u00fcretim i\u00e7in g\u00fcbre, mazot, zirai ila\u00e7, tohum d\u00e2hil somut girdi deste\u011fi verilmeli. \u00dcreticilerin elektrik ve sulama bor\u00e7lar\u0131 ertelenmeli. Ziraat Bankas\u0131, Tar\u0131m Kredi Kooperatifleri ve \u00f6zel bankalardan kredi kullanan \u00fcreticilerimizin kredi bor\u00e7lar\u0131 faizsiz yap\u0131land\u0131r\u0131lmal\u0131. \u00dcreticilerimizin BA\u011e-KUR ve SSK prim ve \u00f6demeleri \u00f6telenmelidir.<\/em><\/p>\n<p><em>Ya\u015fam\u0131n\u0131 yitiren ve yaralanan, \u00e7al\u0131\u015fma ortamlar\u0131 enkaz alt\u0131nda kalan ya da hasar g\u00f6ren, aralar\u0131nda \u00e7ok say\u0131da meslekta\u015f\u0131m\u0131z\u0131n bulundu\u011fu tar\u0131msal girdi satan bayilere y\u00f6nelik gerekli kolayl\u0131klar h\u0131zla sa\u011flanmal\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>B\u00f6lgedeki salg\u0131n riskine kar\u015f\u0131 gerekli \u00f6nlemler h\u0131zla al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/em><\/p>\n<p><em>Y\u0131k\u0131lan kent ve k\u00f6ylerin yeniden in\u015fas\u0131nda arazi kullan\u0131m planlamas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde uygun yer se\u00e7imi ilkelerine uyulmal\u0131, tar\u0131m alanlar\u0131 \u00fczerinde yeni yap\u0131la\u015fmalara izin verilmemeli.<\/em><\/p>\n<p><em>K\u0131rdan kente, kentten k\u0131ra g\u00f6\u00e7 s\u00fcreci iyi planlanmal\u0131, k\u0131rsal alanlar\u0131n ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 iyile\u015ftirilerek tekrar cazibe merkezleri olmalar\u0131 sa\u011flanmal\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>B\u00f6lgedeki baraj ve g\u00f6letlerin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrekli ve d\u00fczenli olarak kontrol edilmeli, hasar g\u00f6ren sulama kanallar\u0131 onar\u0131lmal\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>Ranta y\u00f6nelik yeni yat\u0131r\u0131mlar yerine gerekli mali kaynak ve kurumsal altyap\u0131 ile GAP Projesi h\u0131zla tamamlanmal\u0131, tar\u0131msal \u00fcretim ile g\u0131da sanayi b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi sa\u011flanmal\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>Deprem sonras\u0131nda bitkisel ve hayvansal \u00fcretim konusunda k\u0131sa ve orta vadeli onar\u0131c\u0131 b\u00fct\u00fcnc\u00fcl somut planlar bir an \u00f6nce yap\u0131lmal\u0131 ve uygulanmal\u0131.\u201d<\/em> <strong><sup>[<\/sup><\/strong><a href=\"https:\/\/www.tarlasera.com\/haber-12305-deprem-tarimi-da-salladi\"><strong><sup>4<\/sup><\/strong><\/a><strong><sup>]<\/sup><\/strong><\/p>\n<p>Prof. Dr. \u0130brahim ORTA\u015e, Yeni Adana Gazetesinde 16 \u015eubat tarihinde yay\u0131nlanan \u201c<strong>Depremin Tar\u0131m \u00dczerindeki Olumsuz Etkileri ve Yap\u0131lmas\u0131 Gerekenler<\/strong>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131daki konular\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n<h2><strong>Deprem tar\u0131m\u0131 olumsuz etkileyerek g\u0131da g\u00fcvencesi sorunu yaratm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/h2>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-16898 aligncenter\" src=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/0228d63c-a9d3-4304-93db-4946b6c8c197-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"333\" height=\"222\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/0228d63c-a9d3-4304-93db-4946b6c8c197-300x200.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/0228d63c-a9d3-4304-93db-4946b6c8c197-150x100.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/0228d63c-a9d3-4304-93db-4946b6c8c197-768x512.jpg 768w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/0228d63c-a9d3-4304-93db-4946b6c8c197.jpg 840w\" sizes=\"auto, (max-width: 333px) 100vw, 333px\" \/><\/strong><\/p>\n<p>Kamu olarak \u00f6ncelikle deprem b\u00f6lgesinde \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc, organize olunarak durum tespiti yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ka\u00e7 \u00e7ift\u00e7imiz ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirmi\u015f, ne kadar ara\u00e7, gere\u00e7, i\u015f makinesi zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f, \u00f6len b\u00fcy\u00fck ba\u015f, k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f, k\u00fcmes hayvan\u0131 varl\u0131\u011f\u0131 belirlenmeli. B\u00f6lgenin deprem \u00f6ncesi \u00fcretti\u011fi, t\u00fcketti\u011fi mal ve hizmetler belirlenerek gelece\u011fe y\u00f6nelik yaralar\u0131n nas\u0131l sar\u0131laca\u011f\u0131 ve ya\u015fam\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi sa\u011flanmas\u0131 gerekir. Hangi b\u00f6lgede ne t\u00fcr bir yap\u0131lanma, tedarik ve imar-onar\u0131m\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi, olu\u015fan zorunlu durum ve ihtiya\u00e7lar acilen belirlenmelidir. \u0130htiyaca ve duruma uygun olarak yap\u0131lacak ilgili i\u015f planlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde acil olanlar s\u0131ras\u0131 ile yap\u0131lmaya ba\u015flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7ift\u00e7ilerin i\u015f makinesi ve ekipmanlar\u0131 enkaz alt\u0131nda kullan\u0131lamaz durumdad\u0131r. Cemrelerin d\u00fc\u015fmesi ve mart ay\u0131 ile birlikte ekim-dikim i\u015flemi ba\u015flayacakt\u0131r. Mart ay\u0131ndan sonra ba\u015flayacak bitkisel \u00fcretimin devam edilebilmesi i\u00e7in h\u00fck\u00fcmetin ek b\u00fct\u00e7e ile olanaklar\u0131 yetersiz olan insanlar\u0131n tar\u0131msal desteklemeleri artt\u0131r\u0131lmal\u0131. B\u00f6lgedeki yem fabrikalar\u0131n\u0131n da zarar g\u00f6rmesi sonucu haz\u0131r yem kullanan \u00fcreticiler i\u00e7in yem ihtiyac\u0131 do\u011fmu\u015f olabilir. Sa\u011f olan havyalardan sa\u011f\u0131lacak s\u00fctlerin toplamas\u0131 sorunu, varsa yaral\u0131 hayvanlar\u0131n kesilmesi ve etlerinin Et-bal\u0131k ve S\u00fct Kurumu taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilmesi, sahipsiz kalan b\u00fcy\u00fckba\u015f ve k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f hayvanlar\u0131, Tar\u0131m \u0130\u015fletmeleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc (T\u0130GEM) taraf\u0131ndan korumaya al\u0131nmas\u0131 ve beslenme dahi her t\u00fcrl\u00fc ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131, deprem b\u00f6lgesindeki \u00fcreticilere gerekli maddi destekler sa\u011flanmas\u0131 \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>\u00d6ncelikle bitkisel \u00fcretimi g\u00fcvenceye almak i\u00e7in g\u00fcbre, mazot, ila\u00e7, tohum ve depolama i\u00e7in somut destek sa\u011flanmal\u0131. KDV s\u0131f\u0131rlanmal\u0131 veya minimize edilmeli. \u00dcreticilerin, \u00e7ift\u00e7ilerin varsa bor\u00e7lar\u0131 ertelenmeli. BA\u011e-KUR, SSK prim ve sigorta taksit \u00f6demeleri \u00f6telenmelidir. \u00d6ncelikle tar\u0131msal desteklemelerin kamu eliyle koordineli olarak yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgedeki \u00e7ift\u00e7ilere g\u00fcbre, mazot ve hayvanc\u0131l\u0131k desteklerini \u015eubat ay\u0131 sonuna kadar \u00f6denece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131lar. Bu desteklemeler \u00f6nemli ancak daha sistematik ve b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir ihtiya\u00e7 ve \u00e7\u00f6z\u00fcm deste\u011fi gerekiyor.<\/p>\n<p>B\u00f6lgede ivedilikle kamu idaresi ba\u015fta T\u0130GEM, Tar\u0131m \u0130l M\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri, Tar\u0131msal Ara\u015ft\u0131rma Kurumlar\u0131 ve ilgililer tar\u0131ma y\u00f6nelik olarak yap\u0131lmas\u0131 gerekenler tespit etmelidir.<\/p>\n<p>Yeni yap\u0131lacak yap\u0131lanmada kesinlikle tar\u0131m alanlar\u0131 \u00fczerinde yeni yap\u0131la\u015fmalara izin verilmemelidir. Hayvan bar\u0131naklar\u0131, k\u00fcmeslerin yap\u0131lmas\u0131nda depreme dayan\u0131kl\u0131l\u0131k dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. <strong><sup>[<\/sup><\/strong><a href=\"https:\/\/yeniadana.net\/kose-yazilari\/depremin_tarim_uzerindeki_olumsuz_etkileri_ve_yapilmasi_gerekenler-7867.html\"><strong><sup>5<\/sup><\/strong><\/a><strong><sup>]<\/sup><\/strong><\/p>\n<p><strong>Deprem b\u00f6lgesinde \u00e7ift\u00e7i ve \u00fcretimin gelece\u011fi de tehlikede<\/strong><\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131m\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi Hatay\u2019da \u00e7ift\u00e7ilerin her \u015feye kar\u015f\u0131n \u00fcretime devam etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Antakya Ziraat Odas\u0131 Lideri Mehmet Muzaffer Okay, \u201c<em>Sahada tar\u0131mla ilgili baya bir badire var. Nakit dayanaklar \u015fimdi hesaplara yatmad\u0131. Onlar bekleniyor. En az\u0131ndan \u00e7ift\u00e7i kent d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kacak, g\u00fcbresini alacak, \u00f6demesi var, konutun gereksinimi var para laz\u0131m, para yok ne yapacak. Hayvan yemi laz\u0131m, nakit laz\u0131m, g\u00fcbre laz\u0131m<\/em>\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u00c7ift\u00e7ilere bir an evvel ola\u011fan vakitlerde da ge\u00e7erli olan takviye \u00f6demelerinin yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini aktaran Okay, \u201c<em>Hatta sars\u0131nt\u0131 b\u00f6lgesindekilere nakit olarak \u00f6denmesi \u00e7ok de\u011ferli. Destekleme \u00f6demelerinde karta yat\u0131r\u0131p yaln\u0131zca mazot ve g\u00fcbre alabilirisiniz deniyordu. Bu kural da kald\u0131r\u0131lmal\u0131. Biz art\u0131k nakit kals\u0131n istiyoruz. Hakk\u0131m\u0131z olan bir para bu. Hayvanlarda yem k\u00fclfeti var. G\u00fcbre vakti geliyor para yok, g\u00fcbre yok<\/em><strong>\u201d<\/strong> diye konu\u015ftu. <strong><sup>[<\/sup><\/strong><a href=\"https:\/\/www.dokuz8haber.net\/deprem-bolgesinde-ciftci-ve-uretimin-gelecegi-de-tehlikede\"><strong><sup>6<\/sup><\/strong><\/a><strong><sup>]<\/sup><\/strong><\/p>\n<p><strong>Reis\u2019ten \u2018s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m\u2019 uyar\u0131s\u0131\u2026 <\/strong><\/p>\n<p>Reis G\u0131da Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Mehmet Reis, 6 \u015eubat\u2019ta meydana gelen Kahramanmara\u015f merkezli iki b\u00fcy\u00fck depremin ard\u0131ndan afet b\u00f6lgesinde tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011finin sa\u011flanmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n<p>\u201c<em>Besicilikle ge\u00e7imini sa\u011flayanlar i\u00e7in hayvanlar\u0131n beslenmesi, \u00fcrettikleri s\u00fct\u00fcn toplanmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. K\u0131\u015f \u015fartlar\u0131 nedeniyle hayvanlar d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kar\u0131lam\u0131yor. Bu nedenle k\u0131rsaldaki sorunun yerinde \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gerekiyor. Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131 hasar tespitine ba\u015flad\u0131. Bakanl\u0131ktan hayvan \u00e7ad\u0131r\u0131 ve yem deste\u011fi konusunda at\u0131lan ad\u0131m olumlu, desteklerin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fcretim a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem arz etmektedir.<\/em>\u201d<\/p>\n<p><em>\u201cTopra\u011f\u0131n\u0131 terk etmeyen \u00e7ift\u00e7inin ekim yapmas\u0131 i\u00e7in tohum, mazot ve g\u00fcbreye ihtiya\u00e7 var. B\u00f6lgedeki tar\u0131msal alanlar\u0131n ve su kaynaklar\u0131n\u0131n durumuna bak\u0131lmal\u0131 ve mart ay\u0131nda ba\u015flayacak tar\u0131msal faaliyetler i\u00e7in haz\u0131rl\u0131k yap\u0131lmal\u0131. Ekimi yap\u0131lm\u0131\u015f olan bu\u011fday ve arpan\u0131n ila\u00e7lama, g\u00fcbreleme ve sulama durumuna bak\u0131larak gerekli tedbirler al\u0131nmal\u0131. Tar\u0131msal \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc deprem enkaz\u0131 alt\u0131nda kald\u0131. B\u00f6lgede kal\u0131p ekimini yapmak isteyen \u00fcreticilerimiz i\u00e7in trakt\u00f6re, pullu\u011fa, ekim makinalar\u0131na, silo ve depo teminine h\u0131z verilmeli. \u00c7ift\u00e7imizin topra\u011f\u0131n\u0131 satmadan, g\u00f6\u00e7 etmeden tar\u0131m ve k\u0131rsal kalk\u0131nma destekleri acilen ve s\u00fcratle harekete ge\u00e7ilmesi hepimizin ortak gelece\u011fi ve g\u0131da g\u00fcvencesi i\u00e7in \u00f6nem arz ediyor. K\u0131rsaldaki insanlar\u0131m\u0131z\u0131 tar\u0131mdan vazge\u00e7memelerini sa\u011flaman\u0131n yolu tar\u0131msal \u00fcretimi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir k\u0131lmaktan ge\u00e7iyor. Deprem b\u00f6lgesindeki tar\u0131msal faaliyeti sadece 10 il olarak de\u011fil, 81 ili besleyen bir de\u011fer zinciri olarak bakmam\u0131z laz\u0131m. Hem b\u00f6lgedeki insanlar\u0131m\u0131z\u0131n, \u00e7ift\u00e7ilerimizin, halk\u0131m\u0131z\u0131n g\u0131da ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 hem de \u00fclkemizin tar\u0131msal \u00fcretim rekoltesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli. Bug\u00fcn her zamankinden daha fazla dayan\u0131\u015fmaya, gelecek i\u00e7in de bilimin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u00f6nlem almaya ihtiya\u00e7 var.<\/em><strong>\u201d <sup>[<\/sup><\/strong><a href=\"https:\/\/www.aciksoz.com.tr\/gundem\/reisten-surdurulebilir-tarim-uyarisi-h39175.html\"><strong><sup>7<\/sup><\/strong><\/a><strong><sup>]<\/sup><\/strong><\/p>\n<p>Gazetesi ve giri\u015fimci Mine Ataman \u201c<strong>Tarimdanhaber\u201d <\/strong>internet gazetesindeki \u201c<strong>Depremin sarst\u0131\u011f\u0131 tar\u0131m\u0131 kurakl\u0131k y\u0131kabilir: Deprem b\u00f6lgesine acil tar\u0131m dan\u0131\u015fmanlar\u0131!\u201d <\/strong>ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131daki tespit ve \u00f6nerileri dile getirdi.<\/p>\n<p><strong>\u201c<\/strong><em>Kurakl\u0131k ve depremin etkileriyle birlikte tar\u0131m\u0131n sorunlar\u0131 her zamankinden daha a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131. \u00d6ncelikle depremden etkilenen b\u00f6lgelerdeki tar\u0131msal i\u015fleyi\u015fi y\u00f6netmek, yoksa b\u00f6lge kaynakl\u0131 tar\u0131msal arzdaki her daralma g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltecek. <\/em><\/p>\n<p><strong><em>Deprem b\u00f6lgesine tar\u0131m dan\u0131\u015fmanlar\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>Baz\u0131lar\u0131 hastanede, baz\u0131lar\u0131 kay\u0131plar\u0131n\u0131n yas\u0131n\u0131 tutuyor. Aile b\u00fcy\u00fcklerini kaybeden, tar\u0131msal haf\u0131zaya tam olarak vak\u0131f olamayan aile fertleri var. T\u00fcm bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek belirli bir s\u00fcre tamamen orada kalacak b\u00f6lgeyi, b\u00f6lgede \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnleri bilen tar\u0131m dan\u0131\u015fmanlar\u0131, veteriner hekimler g\u00f6revlendirilmeli. <\/em><\/p>\n<p><strong><em>Tar\u0131msal girdiler ne durumda<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>Depolardaki tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerin toplanmas\u0131 tasnifi ve eksiklerin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, makine te\u00e7hizat\u0131n elden ge\u00e7irilip ar\u0131zal\u0131 olanlar\u0131n tamir edilmesi gerekiyor. G\u00fcbre, ila\u00e7 di\u011fer pestisitlerdeki eksiklerin temin edilmesi. Felaketin ba\u015f\u0131ndan beri en \u00e7ok duydu\u011fumuz koordinasyonsuzluktu, toparlanma s\u00fcrecinde daha \u00f6zenli ve planl\u0131 olmal\u0131y\u0131z. Zira kaynaklar\u0131m\u0131z azd\u0131 \u015fimdi tamamen k\u0131s\u0131tl\u0131. Bu bak\u0131mdan tar\u0131mla ilgili yap\u0131lan yard\u0131mlar\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve do\u011fru tasnifleyerek ihtiyac\u0131 olanla bulu\u015fturmal\u0131y\u0131z.<\/em><\/p>\n<p><strong><em>Tarlada i\u015fler<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>H\u00e2lihaz\u0131rda a\u011fa\u00e7ta bekleyen limonlar var onlar\u0131n toplanmas\u0131, do\u011fru fiyattan sat\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Tarlada bekleyen i\u015fler; bu\u011fday arpada, \u00fcst g\u00fcbreleme, yabanc\u0131 ot m\u00fccadelesi yap\u0131lacak. Pamukta toprak i\u015fleme zaman\u0131 geliyor. Mercimekte yabanc\u0131 ot m\u00fccadelesi, domates, patl\u0131can biber, karpuz gibi sebzelerde toprak haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131, marulda ekim dikim faaliyetleri, so\u011fan sar\u0131msakta toprak i\u015fleme, ekim, dikim, g\u00fcbreleme gibi i\u015flemler bekliyor. Antep f\u0131st\u0131\u011f\u0131nda toprak i\u015fleme ve ekim zaman\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>Ba\u011fc\u0131l\u0131kta dikim ve budama, h\u0131yar gibi sera \u00fcr\u00fcnleri i\u00e7in fide \u00fcretimi gibi say\u0131s\u0131z i\u015f bekliyor. Ar\u0131c\u0131l\u0131k i\u00e7in tar\u0131m takviminde \u00f6nemli bir zaman, kovanlar\u0131n yaz temizli\u011fi, kovanlar\u0131n yazl\u0131k yerlere \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve zayi olan kovanlar\u0131n birle\u015ftirilmesi gibi \u00e7ok \u00f6nemli i\u015fler var.<\/em><\/p>\n<p><em>B\u00fcy\u00fckba\u015f ve k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n apayr\u0131 i\u015fleri var. Gebe s\u0131\u011f\u0131rlar i\u00e7in rasyon haz\u0131rlama, a\u015f\u0131lar her biri sadece \u00e7ift\u00e7i i\u00e7in de\u011fil uzun vadede T\u00fcrk tar\u0131m\u0131n\u0131n gelece\u011fi k\u0131sa vadede yaz\u0131n g\u0131da fiyatlar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli i\u015f ve i\u015flemler. Bunlar\u0131 yapacak \u00e7ift\u00e7ilerin baz\u0131lar\u0131 maalesef yok, baz\u0131lar\u0131 hastanede yard\u0131mlar\u0131 planlarken bu bilin\u00e7le hareket etmeliyiz.<\/em><\/p>\n<h2><strong><em>Mevsimlik tar\u0131m i\u015f\u00e7isi sorunu do\u011fabilir<\/em><\/strong><\/h2>\n<p><em>T\u00fcrkiye\u2019deki mevsimlik tar\u0131m i\u015f\u00e7ilerinin \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcm\u00fc hem bu b\u00f6lgede \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor hem de burada ya\u015f\u0131yordu, art\u0131k baz\u0131lar\u0131 yok baz\u0131lar\u0131 \u00f6ks\u00fcz. Sadece \u00e7ift\u00e7iler de\u011fil tar\u0131m i\u015f\u00e7ileri de deprem felaketini ya\u015f\u0131yor. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde gerek burada \u00e7al\u0131\u015facak tar\u0131m i\u015f\u00e7isi gerekse buradan t\u00fcm T\u00fcrkiye\u2019ye gidecek olan tar\u0131m i\u015f\u00e7ilerindeki azalman\u0131n da tar\u0131ma bir tak\u0131m olumsuz etkileri olacak. Mevsimlik i\u015f\u00e7i konusunun g\u00fcndeme al\u0131n\u0131p, envanter \u00e7al\u0131\u015f\u0131larak \u00e7\u00f6z\u00fcmleri bir an \u00f6nce planlamak gerekiyor.<\/em><\/p>\n<p><strong><em>G\u0131da ve yem bulunurlu\u011fu riski<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>T\u00fcrkiye yem \u00fcretiminde \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde yurt d\u0131\u015f\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131. Deprem nedeniyle eldeki stoklar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc b\u00f6lgeye aktar\u0131ld\u0131. Kurakl\u0131k ve Rusya ba\u015fta olmak \u00fczere \u00fclkelerin tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlere koydu\u011fu kotalar yem fiyatlar\u0131n\u0131 art\u0131racak. Yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki geli\u015fmeleri de dikkate alarak yeni bir \u00fcretim plan\u0131 haz\u0131rlanmal\u0131. Ekilmedik tek kar\u0131\u015f toprak kalmas\u0131n konusunu ciddiye al\u0131p \u00e7ift\u00e7iyi motive edecek desteklemelerle \u00fcretim mutlaka art\u0131r\u0131lmal\u0131. Yoksa g\u0131da ve yem kaynakl\u0131 ithalat nedeniyle g\u0131da fiyatlar\u0131nda dalgalanmalar olabilir.\u201d <\/em><strong><sup>[<\/sup><\/strong><a href=\"https:\/\/www.tarimdanhaber.com\/depremin-sarstigi-tarimi-kuraklik-yikabilir-deprem-bolgesine-acil-tarim-danismanlari\"><strong><sup>7<\/sup><\/strong><\/a><strong><sup>]<\/sup><\/strong><\/p>\n<p><strong>Tar\u0131m Platformu<\/strong>, deprem b\u00f6lgesindeki tar\u0131msal faaliyetlerin kesintiye u\u011framamas\u0131 i\u00e7in at\u0131lmas\u0131 gereken acil ad\u0131mlarla ilgili ortak bir a\u00e7\u0131klama yapt\u0131. A\u00e7\u0131klamada:\u00a0 \u201c<em>Tar\u0131msal \u00fcretimde kullan\u0131lmas\u0131 gereken b\u00fcy\u00fck ova koruma alanlar\u0131n\u0131n, mutlak tar\u0131m arazilerinin, zeytinliklerin, kay\u0131s\u0131 bah\u00e7elerinin, meralar\u0131n imara a\u00e7\u0131lmas\u0131 ya\u015fanan can ve mal kay\u0131plar\u0131n\u0131 art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Kentsel ve k\u0131rsal y\u0131k\u0131lan alanlar\u0131n yeniden in\u015fas\u0131na y\u00f6nelik yer se\u00e7imi aray\u0131\u015flar\u0131nda tar\u0131m arazilerinin ama\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131m\u0131na izin verilmemelidir<\/em>&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Tar\u0131m Platformu bile\u015fenleri \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde ivedilikle, deprem b\u00f6lgesi i\u00e7in at\u0131lmas\u0131 gereken k\u0131sa ve orta vadeli ad\u0131mlar\u0131 ve \u00f6nerileri \u015fu \u015fekilde s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n<ul>\n<li>Hayvan kay\u0131plar\u0131 ile y\u0131k\u0131lan ah\u0131r, a\u011f\u0131l ve k\u00fcmeslerin tespitlerine h\u0131zla devam edilmelidir. Hayvanlar\u0131n bar\u0131nabilmesi i\u00e7in ilk a\u015famada uygun ve yeterli \u00e7ad\u0131r ihtiyac\u0131 h\u0131zla kar\u015f\u0131lanmal\u0131 k\u0131sa s\u00fcrede uygun dayan\u0131kl\u0131 bar\u0131naklar in\u015fa edilmelidir. Hayvanlar\u0131n yem ihtiyac\u0131n\u0131 k\u0131sa s\u00fcreli de\u011fil uzun soluklu olarak kar\u015f\u0131lanmal\u0131, yaral\u0131 hayvanlar\u0131n tedavilerine zaman\u0131nda ve h\u0131zla m\u00fcdahale edilmeli, s\u00fct hayvanlar\u0131ndan toplanan s\u00fctlerin de\u011ferlendirilmesine devam edilmelidir.<\/li>\n<li>Bitkisel ve hayvansal \u00fcretimin kesintisiz olarak devam\u0131 do\u011frultusunda ek b\u00fct\u00e7e ile yetersiz olan toplam tar\u0131msal destekleme b\u00fct\u00e7esi art\u0131r\u0131lmal\u0131; g\u00fcbre, mazot, ila\u00e7 tohum deste\u011fi verilmeli, T.C. Ziraat Bankas\u0131, Tar\u0131m Kredi Kooperatifleri ve \u00f6zel bankalardan kredi kullanana \u00e7ift\u00e7ilerimizin kredi bor\u00e7lar\u0131 faizsiz yap\u0131land\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>\u00dcreticilerimizin BA\u011e-KUR ve SSK prim ve \u00f6demeleri \u00f6telendirilmeli veya ilgili kurum taraf\u0131ndan \u00f6denmelidir.<\/li>\n<li>B\u00f6lgede sulama alt yap\u0131s\u0131, su depolar\u0131, yeralt\u0131 sular\u0131, sulama sistemleri kontrol edilmeli, deprem nedeniyle meydana gelen de\u011fi\u015fimler ve kay\u0131plar tespit edilerek acilen sistemin \u00e7al\u0131\u015f\u0131r hale getirilmelidir. Tar\u0131msal \u00fcretim s\u0131ras\u0131nda hem bitkilerin hem de hayvanlar\u0131n su ihtiya\u00e7lar\u0131 aksamadan ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 olarak temin edilmelidir. Aksi halde hayvan hastal\u0131klar\u0131 ve bitkilerde geli\u015fim bozukluklar\u0131 nedeniyle \u00fcretimde ciddi kay\u0131plar\u0131n ya\u015fanaca\u011f\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Depremzede \u00fcreticilere bar\u0131nak besihane, yem depolar\u0131n\u0131n yenilenmesinde K\u0131rsal Kalk\u0131nmay\u0131 Destekleme Program\u0131 ( KKYDP) Tar\u0131m ve K\u0131rsal Kalk\u0131nmay\u0131 Destekleme Kurumu (TKDK) ve deprem fonu kaynaklar\u0131ndan yararlanma konusunda \u00f6ncelik verilmelidir.<\/li>\n<li>B\u00f6lgede bir taraftan \u00e7ift\u00e7iye girdi tedarik eden firmalar, di\u011fer taraftan \u00fcr\u00fcn\u00fc depolayan, i\u015fleyen ve pazarlayan sanayicilerde \u00e7ift\u00e7ilere verilen destekler benzeri desteklemelerle g\u00fc\u00e7lendirilmeli, biran evvel faaliyetlerine devam etmeleri i\u00e7in gereken yard\u0131mlarda bulunulmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Tabii Afetlerden Zarar G\u00f6ren \u00c7ift\u00e7ilere uygulanan %40&#8217;l\u0131k &#8220;hasar olu\u015fmas\u0131&#8221; zorunlulu\u011fu bir defaya mahsus olmak \u00fczere en fazla %10 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 tutulmal\u0131 ve TMO gibi Tar\u0131m Sat\u0131\u015f Kooperatifleri de depremzede \u00e7ift\u00e7ilerin elindeki depoluk \u00fcr\u00fcnleri koruma alt\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>K\u0131rdan kente g\u00f6\u00e7\u00fc engellemek i\u00e7in, k\u0131rsal alanlar\u0131n ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 cazibe merkezi haline getirilmelidir.<sup>[<strong>8]<\/strong><\/sup><\/li>\n<\/ul>\n<p>Independent T\u00fcrk\u00e7e internet gazetesinden Ali Ekber Erdem ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u201c<em>Deprem b\u00f6lgesinden g\u00f6\u00e7\u00fcn tar\u0131msal \u00fcretimi etkilemesi g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131 daha da art\u0131rabilir<\/em>.\u201d Olarak koydu\u011fu yaz\u0131s\u0131nda;\u00a0 ZMO Adana \u015eube Ba\u015fkan\u0131 Feyzullah Korkut ile yapt\u0131\u011f\u0131 m\u00fclakatta Say\u0131n Korkut,<strong> &#8220;<em>As\u0131l sorun emek g\u00fcc\u00fcndeki kay\u0131p olabilir<\/em>&#8221; <\/strong>\u015feklinde durumun vahametini ortaya koydu.<strong>\u00a0 <\/strong>Korkut yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmede:<\/p>\n<p>\u201c<em>B\u00fct\u00fcn uzmanlar\u0131n anlat\u0131mlar\u0131ndan bir de\u011ferlendirme \u00e7\u0131karmak gerekirse \u00f6zellikle devletin yard\u0131mlar\u0131yla \u00e7ift\u00e7ilerin ekipman gibi maddi kay\u0131plar\u0131 k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7erisinde giderilebilir.<\/em><\/p>\n<p><em>Ancak as\u0131l s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n tar\u0131msal \u00fcretimde yer alan insan kayna\u011f\u0131nda ya\u015fanabilece\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc tar\u0131msal \u00fcretimde olan \u00e7ok say\u0131da insan da ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi, bir k\u0131sm\u0131 yaraland\u0131. Yine yak\u0131nlar\u0131n\u0131 yitiren insanlar\u0131n bir d\u00f6nem \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctebilecek psikolojide olamama ihtimalleri var. Bunlar d\u0131\u015f\u0131nda depremden etkilenen illerin k\u0131rsal\u0131ndan farkl\u0131 illere kal\u0131c\u0131 veya ge\u00e7ici s\u00fcreyle ya\u015fanabilecek bir g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131 tar\u0131msal \u00fcretimdeki emek g\u00fcc\u00fcn\u00fc ciddi oranda azaltabilir.<\/em><\/p>\n<p><em>Bunun da tar\u0131msal \u00fcretimde s\u0131k\u0131nt\u0131lara neden olma ihtimali g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/em>\u201d dedi. <strong><sup>[<\/sup><\/strong><a href=\"https:\/\/www.indyturk.com\/node\/610481\/haber\/deprem-b%C3%B6lgesinden-\"><strong><sup>9<\/sup><\/strong><\/a><strong><sup>]<\/sup><\/strong><\/p>\n<p>Su Politikalar\u0131 Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Dursun Y\u0131ld\u0131z, Bloomberg TV Tar\u0131m Analiz Program\u0131nda \u0130rfan Donat\u2019a ifade etti\u011fi konular olduk\u00e7a dikkat \u00e7ekiciydi. Y\u0131ld\u0131z, barajlarda zarar g\u00f6rme durumuna g\u00f6re su b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n sulama suyu temininde s\u0131k\u0131nt\u0131 yaratabilece\u011fini, sulama kanal ve kanaletlerinde deprem zararlar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p tamir edilmesini,\u00a0 sulama kuyular\u0131nda olu\u015fabilen zararlar\u0131n ve su \u00e7ekilmelerinin izlenmesi ve gerekli bak\u0131mlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131, bahar sulama mevsimi i\u00e7in gerekli haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131, m\u00fcmk\u00fcnse deprem b\u00f6lgesinde sulama ve elektrik \u00fccretlerinin belli bir zaman al\u0131nmamas\u0131n\u0131 ve sulama suyu kullan\u0131m bor\u00e7lar\u0131n\u0131n affedilmesinin uygun olaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n<h2><strong><u>\u00d6zg\u00fcn \u00d6neriler Olarak S\u00f6yleyebileceklerim:<\/u><\/strong><\/h2>\n<p><strong><u>\u00d6zg\u00fcn \u00d6neriler Olarak S\u00f6yleyebileceklerimiz:<\/u><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Deprem b\u00f6lgesinde kent ve di\u011fer yerle\u015fim yerleri merkezlerindeki y\u0131k\u0131m ya\u015fanm\u0131\u015f, deprem riski y\u00fcksek d\u00fcz ve al\u00fcviyal alanlar\u0131n park ve k\u0131smen tematik meyve bah\u00e7eleri, meyve ve s\u00fcs bitkileri fidan\u0131 \u00fcretim bah\u00e7eleri \u015feklinde tanzim edilmeleri.<\/li>\n<li>Ayr\u0131ca buralarda fonksiyonel toplanma alanlar\u0131 da yap\u0131labilir.<strong><sup> [10]<\/sup><\/strong><\/li>\n<li>Yeni \u015fehirler fay hatt\u0131na 300-500 m gibi belli bir g\u00fcven mesafesinde kurulmal\u0131d\u0131r. \u00d6zetle, mera ve orman alanlar\u0131na yap\u0131lacak yeni isk\u00e2n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bu alanlar tar\u0131ma kazand\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. <strong><sup>[11]<\/sup><\/strong><\/li>\n<li>\u00d6zellikle kentlerde, T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 dayan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 katk\u0131 sa\u011flamak ve i\u00e7 ve d\u0131\u015f turizm faaliyetlerini canland\u0131rmak amac\u0131yla \u201cKazakistan \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131\u201d, \u201c\u201dT\u00fcrkmen \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131\u201d, \u201cK\u0131rg\u0131zistan \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131\u201d, \u201c\u00d6zbekistan \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131\u201d, \u201cAzerbaycan \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131\u201d, \u201cBalkan T\u00fcrkleri \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131\u201d , \u201cHalep \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131 \u201d, kentlerin adlar\u0131yla; \u201cAntep \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131\u201d, \u201cMara\u015f \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131\u201d ve benzeri el sanatlar\u0131 ve o kentlere ve \u00fclkelere ait \u00f6zg\u00fcn \u00fcr\u00fcnlerinin \u00fcretilip sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kendilerine \u00f6zel mimarileriyle \u00e7ar\u015f\u0131lar\u0131n yap\u0131lmas\u0131.<\/li>\n<li>Ayr\u0131ca depremde yard\u0131ma gelen \u00fclkeleri sembolize eden an\u0131tlar da yap\u0131labilir.<strong><sup>[10]<\/sup><\/strong><\/li>\n<li>Y\u00f6resel el sanatlar\u0131 \u00e7ar\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n restorasyonun h\u0131zl\u0131ca sa\u011flanarak ve yeni simgesel mimarilerle \u00e7ar\u015f\u0131lar kurularak yerli ve yabanc\u0131 turizmin canlanmas\u0131n\u0131 h\u0131zl\u0131ca sa\u011flanmas\u0131.<\/li>\n<li>Tarihi eserlerin \u00f6zg\u00fcn yap\u0131lar\u0131na uygun olarak ayn\u0131 yer veya ta\u015f\u0131nabilecek olanlar\u0131n ba\u015fka uygun yerlerde h\u0131zl\u0131ca restorasyonunun yap\u0131lmas\u0131 ve bunlar\u0131n \u00e7evrelerinde parklar\u0131n yap\u0131lmas\u0131.<\/li>\n<li>\u201c<strong>K\u00f6y- Kent Projesi<\/strong>\u201d, \u201c<strong>Tar\u0131m-Kent Projesi<\/strong>\u201d gibi sosyal ve ekonomik ko\u015fullar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak, belirli k\u00f6y k\u00fcmelerinin olu\u015fturulmas\u0131, bu k\u00fcme i\u00e7erisinde yer alan k\u00f6yler aras\u0131nda i\u015fbirli\u011fi ve uyum sa\u011flanarak k\u0131rsala-k\u00f6ye g\u00f6t\u00fcr\u00fclecek temel hizmetlerin planl\u0131 olarak ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir yerle\u015fim d\u00fczeni olu\u015fturulmas\u0131 ve k\u0131rsalda ya\u015fayanlar\u0131n ve k\u00f6yl\u00fclerin yerlerinden olmaks\u0131z\u0131n kentlerdeki olanaklara ve uygarl\u0131\u011f\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 f\u0131rsatlara ula\u015fmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olunmas\u0131n\u0131, \u015fu anda k\u00f6ylerinde ya\u015fayan veya k\u0131rsala-k\u00f6ylerine geri d\u00f6necek gen\u00e7 ve emekli olmu\u015f insanlara yeni ve alternatif i\u015f olanaklar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131, at\u0131l kalan kaynaklar\u0131n b\u00f6lge ve \u00fclke ekonomisine kazand\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00fcncel anlay\u0131\u015f ve ihtiya\u00e7lara uygun olarak ad\u0131 da \u201c<strong>KIR-KENT\u00ae<\/strong>\u201d veya \u201c<strong>KIRSAL-KENT\u00ae<\/strong>\u201d olacak yeni bir proje ile b\u00f6lgede pilot stratejik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ba\u015flat\u0131lmas\u0131.<\/li>\n<li>K\u00f6y-k\u00f6yler bazl\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fc i\u015fletme-\u015firketle\u015fme modeli de denebilir. Par\u00e7a, hisseli arazilerin de \u015firkete d\u00e2hil edilerek par\u00e7alanmas\u0131, sat\u0131lmas\u0131, arazilerin belli ellerde toplanmas\u0131 engellenebilir. \u0130\u015fletme b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, verimlili\u011fi, yeni at\u0131l\u0131mlar devreye girer. Y\u00f6netim profesyonelle\u015fir. Girdi temini ve pazarlama \u00fcretici ad\u0131na daha iyi duruma gelir. <strong><sup>[11]<\/sup><\/strong><\/li>\n<li>K\u0131rsal alan, k\u00f6y evlerinin depreme dayan\u0131kl\u0131 ve g\u00fcne\u015f enerjisi sistemi olan: park ve damlama sulama sistemi kurulmu\u015f meyve-sebze bah\u00e7esiyle yap\u0131l\u0131p hak sahibi olanlara teslim edilmesi ve ki\u015filerin yeni yapt\u0131racaklar\u0131 evlerinin de bu imar sistemine uygun yap\u0131lmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ve desteklenmesi.<\/li>\n<li>Toplu k\u0131rsal-k\u00f6y yerle\u015fimlerinde ah\u0131r ve a\u011f\u0131llar\u0131n ve bunlar\u0131n g\u00fcbreliklerinin \u00e7evreye vermi\u015f oldu\u011fu koku ve esteti\u011fe uygun olmayan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler dolay\u0131s\u0131yla; evlerin yanlar\u0131nda de\u011fil de k\u00f6y\u00fcn belli yerlerinde konumland\u0131r\u0131lmas\u0131.<\/li>\n<li>B\u00fcy\u00fck i\u015fletmeler kurulabilir. K\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmeleri yine tek \u00e7at\u0131 alt\u0131nda toplayarak daha b\u00fcy\u00fck i\u015fletmeler olu\u015fabilir. Vatanda\u015f ine\u011fini sat\u0131p k\u00f6y\u00fcnden ayr\u0131lmaz, geliri oldu\u011fu s\u00fcrece k\u00f6y\u00fcnde kal\u0131r. K\u0131rsalda istihdam artar. <strong><sup>[11]<\/sup><\/strong><\/li>\n<li>Bitkisel \u00fcretimde sahipsiz kalan arazilerin, b\u00f6lgeden veya b\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131ndan gelip bu arazilerin i\u015fletilmesini sa\u011flayabilecek olanlar i\u00e7in \u00f6zel organizasyonlar yap\u0131lmas\u0131 ve \u00fcretimin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi.<\/li>\n<li>B\u00f6lgede Co\u011frafi \u0130\u015faretli tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerin \u00e7o\u011falt\u0131lmas\u0131 ve bunlar\u0131n \u00fcretilerek yurti\u00e7i ve d\u0131\u015f\u0131nda etkin pazarlanmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131.<\/li>\n<li>Atal\u0131k Tohum kamuoyu olumlu alg\u0131s\u0131na uygun yerel \u00e7e\u015fitlerin \u00fcr\u00fcnlerin organize bir \u015fekilde \u00fcreticiye kazand\u0131racak bir \u015fekilde \u00f6zellikle organik-do\u011fal \u00fcretilmesi, m\u00fcmk\u00fcnse i\u015flenerek pazarlanmas\u0131.<\/li>\n<li>Yurtd\u0131\u015f\u0131 STK\u2019lar ve firmalarla i\u015fbirlikleri geli\u015ftirerek Deprem Dayan\u0131\u015fmas\u0131 alg\u0131s\u0131n\u0131n canl\u0131 tutularak yerel \u00fcr\u00fcnlerin pazarlanmas\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131.<\/li>\n<li>Yerel \u00fcr\u00fcnlerin paketlenmesi ve i\u015flenmesine y\u00f6nelik ortak giri\u015fimlerin, birlik-kooperatiflerin te\u015fvik edilmesi.<\/li>\n<li>\u201cMade in GAP-T\u00fcrkiye\u201d etiketinin \u00f6zellikle AB ve ABD ba\u015fta olmak \u00fczere, ihra\u00e7 \u00fcr\u00fcnlerinde kullan\u0131lmas\u0131.<\/li>\n<li>\u00d6zellikle s\u00fct ke\u00e7isi (Halep ke\u00e7isi ba\u015fata olmak \u00fczere) varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yla dondurma sanayine kaynak sa\u011flama ve dondurman\u0131n etkin i\u00e7 ve d\u0131\u015f pazarlamas\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k verilmesi.<\/li>\n<li>Ivesi koyunu ve onun s\u00fct\u00fcnden peynir \u00fcretimine a\u011f\u0131rl\u0131k verilmesi.<strong><sup> [10]<\/sup><\/strong><\/li>\n<li>\u00d6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f hayvan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bak\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in \u00f6zellikle Afganistan T\u00fcrk k\u00f6kenli ailelerinin ve Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lardan uygun olanlar\u0131n e\u011fitilerek i\u015ftiham edilmesi.<\/li>\n<li>Meralar\u0131n yenilenmesi, rehabilitelerinin sa\u011flanmas\u0131 ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc otlatma sisteminin oturtulmas\u0131.<\/li>\n<li>Ot borsas\u0131 kurulmas\u0131.<strong><sup>[10]<\/sup><\/strong><\/li>\n<li>Yerel tar\u0131m i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn e\u011fitimlerinin sa\u011flanaca\u011f\u0131 meslek kurslar\u0131 ve okullar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131.<\/li>\n<li>Ortak makine park\u0131 ve tar\u0131msal \u00fcretim yap\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik i\u015fletmecilik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n tapu-\u00c7KS kayd\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n geli\u015ftirilmesi.<\/li>\n<li>Her ailenin makine park\u0131 yerine k\u00f6y\u00fcn-kooperatifin, \u015firketin olmal\u0131. Belki makine imalat\u00e7\u0131lar\u0131 bu fikri desteklemeyecek ama \u00fclke i\u00e7in, \u00e7ift\u00e7i i\u00e7in hay\u0131rl\u0131 olacakt\u0131r. <strong><sup>[11]<\/sup><\/strong><\/li>\n<li>B\u00f6lgede tar\u0131msal Ar-GE, y\u00fcksek\u00f6\u011fretim ve \u00e7ift\u00e7i yay\u0131m\u0131nda yeni bir model olu\u015fturacak bir Tar\u0131m \u00dcniversitesi (\u015eanl\u0131urfa <strong><sup>[10]<\/sup>) <\/strong>olu\u015fumunun sa\u011flanmas\u0131.<\/li>\n<li>Bu \u00fcniversite temel \u00e7al\u0131\u015fmalar yapar. \u00dcretece\u011fi bilgi ve teknolojileri k\u00f6ye, \u00e7ift\u00e7iye ula\u015ft\u0131racak ayaklar iyi kurulmal\u0131. \u015eirket, kooperatif gibi grup olu\u015fumlar\u0131 zaten teknik kadroyu olu\u015fturacakt\u0131r, bunlar bilgi ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Genel bir k\u00f6yl\u00fc e\u011fitiminden ziyade teknik kadronun ve belki \u00f6rnek \u00e7ift\u00e7ilerin e\u011fitilmesi e\u011fitimi k\u00f6ye ta\u015f\u0131m\u0131\u015f olacak, \u00e7ift\u00e7iler \u015fahsi aray\u0131\u015flara ihtiya\u00e7 duymayacakt\u0131r. <strong><sup>[11]<\/sup><\/strong><\/li>\n<li>B\u00f6lgede yabanc\u0131lara sat\u0131lan araziler varsa; ilk etapta i\u015fletilmek \u00fczere b\u00f6lge \u00e7ift\u00e7ilerine tahsis edilmesi ve zaman i\u00e7inde bu arazilerinin kamula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131.<\/li>\n<li>B\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131ndan b\u00f6lge sosyal ve k\u00fclt\u00fcr yap\u0131s\u0131yla uyumlu olabilecek tar\u0131m, sanayi \u00fcretimi, ticaret ve turizm yat\u0131r\u0131m\u0131 i\u00e7in b\u00f6lgeye yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n geli\u015flerinin te\u015fvik edilmesi ve desteklenmesi.<\/li>\n<li>B\u00f6lge kentlerinin yurti\u00e7inde ve yurtd\u0131\u015f\u0131nda \u00f6zellikle T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 kentleriyle karde\u015f kentler olarak i\u015fbirlikleri ve ileti\u015fim i\u00e7inde olmalar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131.<\/li>\n<li>\u00d6zellikle Hatay\u2019\u0131n, Mara\u015f\u2019\u0131n ve Ad\u0131yaman\u2019\u0131n belirli tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri \u00fcretimi ve sanayisi ile k\u00fclt\u00fcrel objeler-turizm bak\u0131m\u0131ndan \u00f6ncelikli ve \u00f6zellikli b\u00f6lge olmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>KAYNAKLAR:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/ntvpara\/deprem-tarimi-da-vurdu-tarim-alanlarinin-yuzde-16si-bolgede,SJd1G31TcEejUDZV8atHrA\">https:\/\/www.ntv.com.tr\/ntvpara\/deprem-tarimi-da-vurdu-tarim-alanlarinin-yuzde-16si-bolgede,SJd1G31TcEejUDZV8atHrA<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/gazeteoksijen.com\/yazarlar\/irfan-donat\/depremin-tarimsal-bilancosu-170669\">https:\/\/gazeteoksijen.com\/yazarlar\/irfan-donat\/depremin-tarimsal-bilancosu-170669<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.bloomberght.com\/tarim-platformu-ndan-acil-onlem-cagrisi-2325825\">https:\/\/www.bloomberght.com\/tarim-platformu-ndan-acil-onlem-cagrisi-2325825<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.tarlasera.com\/haber-12305-deprem-tarimi-da-salladi\">https:\/\/www.tarlasera.com\/haber-12305-deprem-tarimi-da-salladi<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/yeniadana.net\/kose-yazilari\/depremin_tarim_uzerindeki_olumsuz_etkileri_ve_yapilmasi_gerekenler-7867.html\">https:\/\/yeniadana.net\/kose-yazilari\/depremin_tarim_uzerindeki_olumsuz_etkileri_ve_yapilmasi_gerekenler-7867.html<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.dokuz8haber.net\/deprem-bolgesinde-ciftci-ve-uretimin-gelecegi-de-tehlikede\">https:\/\/www.dokuz8haber.net\/deprem-bolgesinde-ciftci-ve-uretimin-gelecegi-de-tehlikede<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.aciksoz.com.tr\/gundem\/reisten-surdurulebilir-tarim-uyarisi-h39175.html\">https:\/\/www.aciksoz.com.tr\/gundem\/reisten-surdurulebilir-tarim-uyarisi-h39175.html<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.tarimdanhaber.com\/depremin-sarstigi-tarimi-kuraklik-yikabilir-deprem-bolgesine-acil-tarim-danismanlari\">https:\/\/www.tarimdanhaber.com\/depremin-sarstigi-tarimi-kuraklik-yikabilir-deprem-bolgesine-acil-tarim-danismanlari<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.indyturk.com\/node\/610481\/haber\/deprem-b%C3%B6lgesinden-g%C3%B6%C3%A7%C3%BCn-tar%C4%B1msal-%C3%BCretimi-etkilemesi-g%C4%B1da-fiyatlar%C4%B1n%C4%B1-daha-da\">https:\/\/www.indyturk.com\/node\/610481\/haber\/deprem-b%C3%B6lgesinden-g%C3%B6%C3%A7%C3%BCn-tar%C4%B1msal-%C3%BCretimi-etkilemesi-g%C4%B1da-fiyatlar%C4%B1n%C4%B1-daha-da<\/a><\/li>\n<li>\u0130rfan \u00d6zberk, Prof. Dr. (\u015eifahi bilgi)<\/li>\n<li>Hasan Ekiz, Do\u00e7. Dr. (\u015eifahi bilgi)<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye Kahramanmara\u015f merkezli depremin y\u0131k\u0131c\u0131 etkisini ya\u015f\u0131yor. Depremden etkilenen 10 ilimiz ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye&#8217;nin \u00f6nemli tar\u0131m illeri olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":16904,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2],"tags":[2564,2571,2358,2567,2606,2565,2603,2605,2604,2569,394],"coauthors":[23],"class_list":["post-16897","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-deprem","tag-gaziantep","tag-hak","tag-hatay","tag-isci","tag-kahramanmaras","tag-malatya","tag-mevsim","tag-reis","tag-sanliurfa","tag-tarim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16897","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/21"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16897"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16897\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16908,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16897\/revisions\/16908"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16904"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16897"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16897"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16897"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=16897"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}