{"id":17237,"date":"2023-06-15T10:30:00","date_gmt":"2023-06-15T07:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=17237&#038;preview=true&#038;preview_id=17237"},"modified":"2023-06-16T00:07:00","modified_gmt":"2023-06-15T21:07:00","slug":"din-millet-ve-milliyetcilik-milliyetcilerin-pozisyonu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/din-millet-ve-milliyetcilik-milliyetcilerin-pozisyonu\/","title":{"rendered":"Din, millet ve milliyet\u00e7ilik: Milliyet\u00e7ilerin pozisyonu"},"content":{"rendered":"<p>Serinin sonu\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn yer ald\u0131\u011f\u0131 bu yaz\u0131da \u201c\u0130slam zemininde milliyet\u00e7ilerin pozisyonu ne olmal\u0131d\u0131r?\u201d sorusuna cevap aranacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn T\u00fcrk milliyet\u00e7ileri sentezci, \u00fclk\u00fcc\u00fc, T\u00fcrk m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 benimseyen veya sek\u00fcler \u015feklinde \u00e7e\u015fitli s\u0131n\u0131flamalara gitmekte, hatta bu s\u0131n\u0131flamalar sayesinde ciddi fikir ve tav\u0131r ayr\u0131l\u0131klar\u0131 ya\u015fanarak kopu\u015flara \u015fahit olunmaktad\u0131r. Peki, bu zeminde milliyet\u00e7ilerin genel kabul g\u00f6recek bir tav\u0131r geli\u015ftirebilmelerini sa\u011flayacak fikr\u00ee kabul ve de\u011ferlendirmeler bulunabilir mi, bu hususlarda ortakl\u0131k sa\u011flayacak bir ortam sa\u011flanabilir mi?<\/p>\n<h2><strong>\u0130slam zemininde milliyet\u00e7ilerin pozisyonu ne olmal\u0131? Ortak nokta bulunabilir mi?<\/strong><\/h2>\n<p>Din hayat\u0131n i\u00e7inde var olan, yok say\u0131lamayacak bir konumdad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla y\u0131llar boyu tarihi k\u00f6klerden al\u0131nan ilham sayesinde T\u00fcrk milliyet\u00e7ileri i\u00e7in de \u00f6nemli bir yere sahip olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle 70\u2019li y\u0131llarda Kom\u00fcnizm yaln\u0131zca devlet ve sermaye ile de\u011fil ayn\u0131 zamanda inan\u00e7la da kavgal\u0131yd\u0131. Milliyet\u00e7iler, ad\u0131na vatan savunmas\u0131 diyerek girdikleri bu m\u00fccadelede asl\u0131nda sadece par\u00e7alanma ihtimali olan topra\u011f\u0131 korumad\u0131lar. O toprak \u00fczerinde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren, i\u00e7inde dinin de oldu\u011fu t\u00fcm de\u011ferleri koruma m\u00fccadelesi verdiler. T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi elbette temel de\u011fer olarak dini al\u0131p onun \u00fczerine in\u015fa edilmedi. Bu ne ideolojinin olu\u015fmas\u0131nda b\u00f6yleydi ne de siyasalla\u015fmas\u0131nda\u2026 Fakat din, milletin k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerinden biriydi. Toplum hayat\u0131n\u0131n i\u00e7inde tarihten bug\u00fcne hayli yer kaplam\u0131\u015f, kar\u015f\u0131l\u0131k bulmu\u015f ve dinamik bir \u015fekilde ya\u015fan\u0131yordu. Kar\u015f\u0131s\u0131nda ciddi bir tehdit de vard\u0131. B\u00f6yle bir ortamda T\u00fcrk milliyet\u00e7ilerinin dini g\u00f6rmezden gelmesi beklenemezdi.<\/p>\n<h2><strong>Her d\u00f6nem kendi olgun \u015fart\u0131n\u0131 do\u011furur<\/strong><\/h2>\n<p>Bug\u00fcn\u00fcn T\u00fcrk milliyet\u00e7ileri aras\u0131nda ayr\u0131\u015fmay\u0131 do\u011furan iki kavram: sek\u00fcler milliyet\u00e7ilik ve muhafazak\u00e2r milliyet\u00e7iliktir. Dahas\u0131 bu iki kavram, kavram olarak de\u011fil; temsilcilerine verilen grup isimleri \u00fczerinden kavga h\u00e2lindedir. Sek\u00fcler milliyet\u00e7iler ve muhafazak\u00e2r milliyet\u00e7iler\u2026<\/p>\n<p>Muhafazak\u00e2r milliyet\u00e7ilerin bug\u00fcn \u201ckavgan\u0131n\u201d bir taraf\u0131 h\u00e2line gelmesinin \u00fc\u00e7 temel sebebi vard\u0131r. Birincisi, yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz Kom\u00fcnist tehdit i\u00e7inde de\u011ferleri savunma refleksinden kopamama. \u0130kincisi 80 ihtilalinin bask\u0131 ve zul\u00fcm dolu anlar\u0131ndan ka\u00e7\u0131\u015f\u0131 sa\u011flayan psikolojik h\u00e2l. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, tarihinin helal miras\u0131n\u0131 harama kat\u0131p yiyen baz\u0131 siyasi olu\u015fumlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 temelsiz tan\u0131mlama ve propagandalard\u0131r.<\/p>\n<p>Sek\u00fcler milliyet\u00e7iler i\u00e7inse durum biraz daha farkl\u0131d\u0131r. Protest bir gelene\u011fe sahip ve d\u00fcnyev\u00eele\u015fme anlam\u0131na gelen sek\u00fclerle\u015fme, T\u00fcrkler i\u00e7in Osmanl\u0131 D\u00f6nemi\u2019ndeki \u2018bask\u0131\u2019 ortam\u0131nda \u201cT\u00fcrk modernle\u015fmesi\u201dnin temsilcileriyle kendini g\u00f6stermi\u015ftir. Cumhuriyetin il\u00e2n\u0131yla birlikte daha sert bir formu olan laikli\u011fin kabul\u00fcyle devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Milliyet\u00e7ili\u011fi T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015f felsefesi olarak de\u011ferlendirdi\u011fimizde, onu da sek\u00fcler kabul etmek gerekir. Bu do\u011fal h\u00e2l, zamanla hatta bat\u0131l\u0131la\u015fma hareketlerinin temsilcilerinde bile problemli bir alg\u0131lanmaya sahiptir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kavram, bug\u00fcne kadar hep \u0130slam kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131, \u0130slam d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 olarak alg\u0131land\u0131. Oysa sek\u00fclerle\u015fme, sanayile\u015fme kavram\u0131yla b\u00fct\u00fcnle\u015fmelidir. Sanayile\u015fme, d\u00fcnya ile bar\u0131\u015fman\u0131n ve d\u00fcnya egemenli\u011finin bir sonucu olarak Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerde kendini g\u00f6stermi\u015ftir<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>. Dolay\u0131s\u0131yla sek\u00fclerlik d\u00fcnya ile ilgilidir, d\u00fcnya ile bar\u0131\u015fmad\u0131r ve d\u00fcnyevile\u015fmedir. Milliyet\u00e7ilik de be\u015feriyeti ilgilendiren bir kavram oldu\u011fundan onun da sek\u00fcler oldu\u011funu s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f de\u011fildir.<\/p>\n<p>Buradan \u0130slam kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131 \u00e7\u0131kmaz. Olsa olsa farkl\u0131 hinterlanda sahip kavramlar olduklar\u0131 sonucuna var\u0131labilir. Ancak T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011finin siyasal formunun son d\u00f6nem \u00f6rneklerinde de akl\u0131, bilimi ve milletin, yani be\u015feriyetin yarar\u0131n\u0131 \u00f6ncelemenin d\u0131\u015f\u0131nda tav\u0131rlar g\u00f6zlendi. Bu kendisini T\u00fcrk milliyet\u00e7isi olarak tan\u0131mlayan bir kesimi rahats\u0131z etti ve sek\u00fclerli\u011fin temelinin dayand\u0131\u011f\u0131 protest tav\u0131r burada da kendini g\u00f6sterdi. Yine de zamanla bu bask\u0131ya kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma ve milliyet\u00e7ili\u011fin temel arg\u00fcman\u0131n\u0131 savunma \u015fekli, bilin\u00e7li ya da bilin\u00e7siz de\u011fi\u015fim g\u00f6sterdi. Baz\u0131 \u201csek\u00fcler milliyet\u00e7iler\u201d, sek\u00fclerli\u011fin d\u00fcnyevile\u015fme anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 ki\u015fisel inan\u00e7 ve ya\u015fant\u0131lar\u0131ndaki reddiyelerle birle\u015ftirdiler. Zaten sek\u00fcler olan milliyet\u00e7ili\u011fin s\u0131fat\u0131n\u0131 tamlarken; kulland\u0131klar\u0131 ifade T\u00fcrk\u2019\u00fcn d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131. T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi art\u0131k sadece sek\u00fcler milliyet\u00e7ilik oldu. Bu yanl\u0131\u015fa Bat\u0131l\u0131la\u015fma hareketi s\u0131ras\u0131ndaki T\u00fcrk entelijansiyas\u0131nda da rastl\u0131yoruz. O zaman Bat\u0131\u2019n\u0131n mutlak taklidi ile kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan yanl\u0131\u015f sek\u00fclerle\u015fme, bug\u00fcn din kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve bunun propagandas\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. T\u0131pk\u0131 d\u00fcn Nam\u0131k Kemaller, Abdullah Cevdetler, Ahmet R\u0131zalardaki gibi iyi niyetle\u2026<\/p>\n<h2><strong>Din de\u011ferdir, sayg\u0131 ilkedir, milliyet\u00e7ilik esast\u0131r!<\/strong><\/h2>\n<p>Esas\u0131nda milliyet\u00e7iler dindar olabilir ama inan\u00e7s\u0131z da olabilir. Bu ne milliyet\u00e7ili\u011fi ilgilendirir ne de dini. Sadece ki\u015finin kendisini ilgilendirir. Mesele dine bak\u0131\u015f\u0131n, milliyet\u00e7ili\u011fin \u00f6n\u00fcne bir s\u0131fat olarak getirilmesi ve propagandas\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 noktas\u0131nda ba\u015flar. H\u00e2lbuki propagandas\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gereken tek \u015fey, T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011finin kendisidir. T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011finin konumland\u0131\u011f\u0131 zeminden hareket sahas\u0131na kadar her \u015feyin \u00e7er\u00e7evesi bellidir. Hareket sahas\u0131nda bu d\u00fcnyay\u0131 ilgilendiren be\u015feriyet vard\u0131r. Bu d\u00fcnyadaki kendi be\u015fer\u00ee toplumu i\u00e7in iyi ve g\u00fczeli isteyen, onun i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan milliyet\u00e7ili\u011fin zemininde ise di\u011fer t\u00fcm unsurlarla birlikte manev\u00ee de\u011ferler de bulunmaktad\u0131r. Milliyet\u00e7i bilin\u00e7 seviyesinde hareket ederken milleti olu\u015fturan de\u011ferler grubunu da kabul etmek ve buna sayg\u0131 duymak gerekir. Ama esas olan\u0131n millet oldu\u011fu da unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Durmu\u015f Hocao\u011flu, <strong>Laisizmden Mill\u00ee Sek\u00fclerizme<\/strong>, Sel\u00e7uk Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 1995, s. 386.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Din, millet ve milliyet\u00e7ilik ana ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile kaleme ald\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131 dizisinin son b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Bur\u00e7in \u00d6ner, \u0130slam zemininde milliyet\u00e7ilerin durmas\u0131 gerekti\u011fi yeri irdeliyor. <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":17238,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[61],"tags":[],"coauthors":[8],"class_list":["post-17237","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-din"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17237","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17237"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17237\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17245,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17237\/revisions\/17245"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17238"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17237"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17237"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17237"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=17237"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}