Devlet y\u00f6netimleri ba\u015fta olmak \u00fczere, belirli bir b\u00fcy\u00fcme ve geni\u015fleme g\u00f6steren her organizasyon, kendi insan kaynaklar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka insanlar\u0131n hizmetine ihtiya\u00e7 duyabilir. Devletin kurulu\u015f felsefesi ile devleti kuran milletin kimli\u011fine sayg\u0131l\u0131 olundu\u011fu s\u00fcrece, iyi yeti\u015fmi\u015f insanlardan yararlanmak olduk\u00e7a etkili bir politikad\u0131r. Ancak, stratejik kurum ve birimlerinin y\u00f6netimi, mill\u00ee kimlik bilincine sahip nitelikli insanlar taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclmelidir.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde -nihayetinde devleti y\u00f6netmeye talip olan- siyasi partiler de kendi \u00f6rg\u00fctlerinin d\u0131\u015f\u0131nda iyi yeti\u015fmi\u015f insan kayna\u011f\u0131 kullanmak isteyebilirler. Siyasi partilerin karar organlar\u0131na getirilen ki\u015filerin, \u00f6rg\u00fct\u00fcn kurulu\u015f ama\u00e7lar\u0131 ve t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc i\u00e7selle\u015ftirmi\u015f y\u00f6neticiler olmas\u0131 beklenir. Bu anlamda, partinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u015far\u0131yla s\u00fcrd\u00fcrmesi, kurulu\u015f ama\u00e7lar\u0131na uygun y\u00f6netici kadrolar\u0131n i\u015f ba\u015f\u0131nda olmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
Bir T\u00fcrk Devleti olarak kurulan Osmanl\u0131 Devleti, bir\u00e7ok inan\u00e7 ve toplumdan T\u00fcrk k\u00f6kenli olmayan n\u00fcfustan, bedenen ve zihnen g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6r\u00fclen ki\u015fileri se\u00e7erek, asker\u00ee ve sivil y\u00f6netim s\u00fcre\u00e7lerinde kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Tarih sosyologlar\u0131, dev\u015firme usul\u00fc ile hem g\u00fc\u00e7l\u00fc T\u00fcrk boylar\u0131n\u0131n kendi aralar\u0131ndaki iktidar kavgalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ildi\u011fini hem de daha geni\u015f bir insan kayna\u011f\u0131 potansiyeli elde edildi\u011fi yorumunu yaparlar. G\u00fc\u00e7l\u00fc padi\u015fahlar\u0131n oldu\u011fu zaman dev\u015firme k\u00f6kenli yeni\u00e7eriler ve pa\u015falar, devlete profesyonelce hizmet etmi\u015flerdir. Bir Roma tipi sava\u015f\u00e7\u0131 ve y\u00f6netici toplama \u015fekli olarak \u2018dev\u015firme\u2019 usul\u00fc, Osmanl\u0131 Devleti hanedan\u0131 taraf\u0131ndan gerileme d\u00f6nemine kadar ba\u015far\u0131yla uygulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin son d\u00f6neminde, padi\u015fahlar\u0131n \u00e7o\u011funlukla birer simgesel varl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ve y\u00f6netim ahlak\u0131n\u0131n bozulmas\u0131yla ekonomik ve toplumsal d\u00fczen de bozulmu\u015ftur. Arka arkaya kaybedilen sava\u015flar ve dev\u015firme y\u00f6neticilerin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli yolsuzluklar\u0131 nedeniyle ekonomi \u00e7\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fcr. T\u00fcrk olmayan uyruklar, yeni t\u00fcreyen Avrupa kapitalistle\u015fme s\u00fcrecine d\u0131\u015f ticaret \u00fczerinden eklemlenerek zenginle\u015firken, T\u00fcrk k\u00f6kenli halk ise b\u00fcy\u00fck bir yoksulluk girdab\u0131na sokulmu\u015ftur. A\u015f\u0131r\u0131 bor\u00e7lanmaya ba\u011fl\u0131 olarak devlet y\u00f6netimi, ba\u015fta \u0130ngilizler olmak \u00fczere, g\u00fc\u00e7l\u00fc Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin a\u00e7\u0131ktan etki alan\u0131na girmi\u015ftir. B\u00f6ylece, s\u00f6m\u00fcrge h\u00e2line gelen devlet y\u00f6netimi, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde T\u00fcrk egemenli\u011finden kopart\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Y\u00f6netimde dev\u015firme usul\u00fc, Osmanl\u0131 Devleti\u2019nde hanedan egemenli\u011fini uzatm\u0131\u015f olsa bile devletin bir T\u00fcrk Devleti olma niteli\u011finde \u00e7ok ciddi \u00e7eli\u015fkiler do\u011furmu\u015ftur. Osmanl\u0131 Devleti\u2019ni kuran, b\u00fcy\u00fcten ve toplumun ana g\u00f6vdesini olu\u015fturan T\u00fcrkler, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde devletin asker\u00ee ve mali y\u00fck\u00fcn\u00fc \u00e7ekmi\u015flerdir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, \u00f6zellikle y\u00fckselme d\u00f6neminde \u00fcst d\u00fczey devlet adaml\u0131\u011f\u0131 ile ticaret ve m\u00fclkiyet ili\u015fkilerinden uzak tutulmu\u015flard\u0131r. Y\u00f6netici ve egemen s\u0131n\u0131f\u0131n kendi konum ve servetlerini koruma odakl\u0131 y\u00f6netim sergilemeleri sonucunda, sanayile\u015fme f\u0131rsat\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00a0\u00dcstelik, devlet, y\u00f6neticilerin yolsuzluklar\u0131, l\u00fcks ve israf i\u00e7inde g\u00f6steri\u015f y\u00f6netimleri y\u00fcz\u00fcnden -ba\u015fta \u0130ngiliz tefecilerine olmak \u00fczere- b\u00fcy\u00fck bir bor\u00e7 tuza\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Devlet \u00e7\u00f6kerken ve toplum \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcrken, egemen ve y\u00f6netici s\u0131n\u0131f\u0131n temel amac\u0131, bu y\u0131k\u0131nt\u0131dan kendilerini kurtarma hamleleriyle u\u011fra\u015fmak olmu\u015ftur.<\/p>\n
Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn, T\u00fcrk Milleti\u2019ne en b\u00fcy\u00fck miras olarak b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devletinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilelebet s\u00fcrd\u00fcrmesinin temel \u015fifresi olarak verdi\u011fi \u015fu veciz s\u00f6z\u00fc hep hat\u0131rlanmal\u0131d\u0131r: \u201cEfendiler, aziz milletime \u015funu tavsiye ederim ki, ba\u011fr\u0131nda yeti\u015ftirerek ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne kadar \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 adamlar\u0131n kan\u0131ndaki, vicdan\u0131ndaki asl\u00ee cevheri \u00e7ok iyi tahlil etmek dikkatinden bir an feragat etmesin\u201d.\u00a0 Atat\u00fcrk, mill\u00ee devlet ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir toplum olman\u0131n ancak, \u00fclke n\u00fcfusunun ana g\u00f6vdesini olu\u015fturan T\u00fcrklerin T\u00fcrk kimli\u011fi bilinciyle hareket etmeleriyle m\u00fcmk\u00fcn olaca\u011f\u0131n\u0131 bizzat g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu y\u00fczden, T\u00fcrk Milleti\u2019nin ve T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinin, T\u00fcrkl\u00fck bilincine sahip y\u00f6netici ve toplumsal akt\u00f6rlerin varl\u0131\u011f\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcn olaca\u011f\u0131 vasiyetinde bulunmu\u015ftur. Bu ama\u00e7la, T\u00fcrk k\u00f6kenli ve kendini T\u00fcrk kabul eden kimlik bilinci y\u00fcksek bir toplumsal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn sa\u011flanmas\u0131n\u0131, \u2018T\u00fcrk Egemenli\u011finin\u2019 en b\u00fcy\u00fck g\u00fcvencesi olarak g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Bizans\u2019tan Osmanl\u0131ya ge\u00e7ti\u011fi anla\u015f\u0131lan y\u00f6netimde dev\u015firme gelene\u011fi, son y\u0131llarda \u00fclkemizin siyaset k\u00fclt\u00fcr\u00fcne de musallat olmu\u015ftur. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz siyaset k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde de parti y\u00f6neticileri, parti \u00fcye ve se\u00e7menlerine ra\u011fmen, rakiplerden ya da d\u0131\u015far\u0131dan pop\u00fcler siyaset\u00e7iler transfer etme olgusuna \u00e7ok s\u0131k ba\u015fvurmaktad\u0131r. Osmanl\u0131 Devleti, nas\u0131l yabanc\u0131 k\u00fclt\u00fcrden insanlar\u0131 \u00fcst d\u00fczeyde istihdam etmi\u015f ise bir k\u0131s\u0131m siyasi partiler de kendi siyasi g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle pek ilgisi olmayan ki\u015fileri \u00f6nemli konumlara getirmektedir. Bir defa, Osmanl\u0131 Devleti, monar\u015fik bir rejim ve patrimonyal b\u00fcrokrasi ile y\u00f6netilirken; siyasi partiler demokratik kurallara g\u00f6re y\u00f6netilmesi gereken \u00f6rg\u00fctlerdir. Demokratik \u00f6rg\u00fctlerde, karar organlar\u0131n\u0131n y\u00f6neticileri atanmaz, \u00f6rg\u00fct mensuplar\u0131nca se\u00e7ilirler.<\/p>\n
12 Eyl\u00fcl 1980 Darbesinin g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde \u00e7\u0131kart\u0131lan 2820 Say\u0131l\u0131 Siyasi Partiler Kanunuyla siyasi partilerin genel ba\u015fkanl\u0131k yetkileri \u2018g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f\u2019, parti \u00fcye ve \u00f6rg\u00fctleri nispeten \u00f6nemsiz h\u00e2le gelmi\u015ftir. Parti genel ba\u015fkanlar\u0131, parti \u00fcyelerinin ve oy veren insanlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f ve tercihlerine g\u00f6re siyaset yapmak yerine, onlar \u00fczerinde kendi g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri y\u00f6n\u00fcnde ikna edici propaganda yapmay\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131yor. Mevcut siyasi partiler yasas\u0131, parti genel ba\u015fkanlar\u0131na, gerekti\u011finde d\u00fc\u015f\u00fcncesini s\u00f6yleyen ve itiraz eden \u00f6z g\u00fcveni y\u00fcksek insanlar\u0131 d\u0131\u015flama ve tasfiye imk\u00e2n\u0131 veriyor. Bunlar\u0131n yerine, parti \u00f6rg\u00fct\u00fc i\u00e7inde pek eme\u011fi ve dolay\u0131s\u0131yla taban\u0131 olmayan, istenildi\u011fi zaman kendisinden kolayca vazge\u00e7ilecek ki\u015filerle siyaset yapmay\u0131 tercih ediyorlar. T\u00fcrk siyaset k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde bir \u2018ihtilal hat\u0131ras\u0131\u2019 olarak korunan siyasi partiler yasas\u0131 sayesinde g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f genel ba\u015fkanlar, dev\u015firme yoluyla \u2018eleman\u2019 toplamak suretiyle kendi konumlar\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131yorlar.<\/p>\n
Siyasi iktidar, siyasette dev\u015firme olgusunu bir g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterisi olarak kullan\u0131yor.\u00a0 Muhalefetin pop\u00fcler isimlerini transfer ederek, da\u011f\u0131lma ve gev\u015feme belirtisi olan kendi se\u00e7menlerine yeni bir heyecan kat\u0131yor. Muhalefet partileri de \u00e7o\u011funlukla genel ba\u015fkanlar\u0131n konumunu koruma hedefine kilitlenecek \u015fekilde parti d\u0131\u015f\u0131ndan siyaset\u00e7ilere y\u00f6neliyorlar.<\/p>\n
\u0130ktidar partisi, bilgi ve d\u00fc\u015f\u00fcnce temelli \u00e7\u00f6z\u00fcmler ve projeler \u00fcretme kapasitesi d\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticiliklere d\u0131\u015far\u0131dan \u2018elemanlar\u2019 alma ihtiyac\u0131 hissediyor. Sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zemeyen ve e\u015fitsizlikleri \u00f6nlemede \u00e7aresiz kalan siyasi iktidar\u0131n, rakiplerini etkisiz h\u00e2le getirmede en \u00e7ok yararland\u0131\u011f\u0131 \u2018elemanlar\u2019, \u00e7o\u011funlukla siyasete d\u0131\u015far\u0131dan getirdikleri elemanlar aras\u0131ndan se\u00e7iliyor.\u00a0 \u0130ktidar partisinin, rakip partilerden transfer yapt\u0131\u011f\u0131 yeni elemanlar, \u00e7o\u011funlukla muhalefeti zay\u0131flatmak ve par\u00e7alamak amac\u0131na y\u00f6nelik oluyor. Yine, siyasi iktidar, do\u011frudan kendi sorumlulu\u011funda olup sonu\u00e7lar\u0131 olduk\u00e7a belirsiz olan konularda sorumlulu\u011fu yaymak ad\u0131na parti d\u0131\u015f\u0131ndan elemanlar\u0131 y\u00f6netim vitrinine ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n
Muhalefet partileri ise kendi partilerine \u00f6zg\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcnceler \u00fczerinden yeni se\u00e7menler edinemedikleri i\u00e7in olsa gerekir, iktidar partisiyle yollar\u0131 ayr\u0131lm\u0131\u015f eski iktidar partili ki\u015fileri -tabanlar\u0131na ra\u011fmen- dev\u015firme derdine d\u00fc\u015f\u00fcyor. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, siyasi iktidar muhalefetin pop\u00fcler partilerini ve isimlerini; muhalefet de iktidar\u0131n eski siyaset\u00e7ilerine ilgi duyuyor. \u00c7o\u011funlukla muhalefet partilerinin genel ba\u015fkanlar\u0131, kendi ki\u015fisel konumlar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek amac\u0131yla olsa gerek, parti d\u00fc\u015f\u00fcnce ve \u00f6rg\u00fct gelene\u011finden gelen ki\u015fileri uzakla\u015ft\u0131rarak ba\u015fka siyasi geleneklere mensup ki\u015filerle \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 tercih ediyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bunlar\u0131 y\u00f6netmek daha kolay oluyor; genel ba\u015fkana itiraz etmiyor ve belirsizlik durumunda genel ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n en \u00e7ok ho\u015funa gidecek \u00f6nerileri \u2018arz\u2019 ediyorlar. Ayr\u0131ca, bunlardan gerekirse vazge\u00e7mek de kolay oluyor; d\u0131\u015flan\u0131r ya da uzakla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rsa parti \u00f6rg\u00fct\u00fc ve se\u00e7menlerinden herhangi bir tepki gelme ihtimali neredeyse hi\u00e7 yok gibi. Bu arada, muhalefet partileri dev\u015firme siyaset\u00e7iler y\u00fcz\u00fcnden s\u00fcrekli se\u00e7men kaybederek, bilerek ya da bilmeden iktidar blokunun \u2018ekme\u011fine ya\u011f s\u00fcr\u00fcyor\u2019.<\/p>\n
Mill\u00ee devlet ve g\u00fc\u00e7l\u00fc millet \u00fclk\u00fcs\u00fcne, parlat\u0131lm\u0131\u015f ve kurgulanm\u0131\u015f dev\u015firme ki\u015filerle de\u011fil, ger\u00e7ekten toplumun sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne, \u00fclkenin \u00fcretimine ve y\u00fcksek k\u00fclt\u00fcr\u00fcne somut katma de\u011fer yaratan siyaset\u00e7ilerle ula\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130ktidar partisi, bilgi ve d\u00fc\u015f\u00fcnce temelli \u00e7\u00f6z\u00fcmler ve projeler \u00fcretme kapasitesi d\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticiliklere d\u0131\u015far\u0131dan \u2018elemanlar\u2019 alma ihtiyac\u0131 hissediyor.<\/p>\n","protected":false},"author":187,"featured_media":17299,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[64],"tags":[],"coauthors":[2225],"class_list":["post-17295","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kurumlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17295","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/187"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17295"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17295\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17300,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17295\/revisions\/17300"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17299"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17295"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17295"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17295"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=17295"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}