Bizler merak ediyoruz ama, medyada iktidara yak\u0131n olanlar\u0131n \u00e7ok isabetli \u201cnokta tahminler\u201d yapt\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu duruma politika faizinde de, enflasyonda da \u015fahit olduk. Bu ba\u011flamda, T\u00dc\u0130K\u2019in T\u00dcFE enflasyonunun ayl\u0131k y\u00fczde 4\u2019\u00fcn, y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 39\u2019un alt\u0131nda olaca\u011f\u0131 veriler yay\u0131nlanmadan \u00f6nceki g\u00fcnlerde belli olmu\u015ftu. T\u00dc\u0130K, bu bak\u0131mdan da kurumsal itibar\u0131n\u0131 \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. \u00c7ok yaz\u0131k.<\/em><\/p>\n Bu yaz\u0131da \u00f6nce T\u00fcrkiye enflasyon s\u00fcrecinde Arjantin\u2019in izinden mi gidiyor sorusuna yan\u0131t ar\u0131yorum. Sonra da k\u0131saca T\u00dc\u0130K enflasyonunu g\u00fcvenilirlik bak\u0131m\u0131ndan ele al\u0131yorum. Son y\u0131llardaki T\u00fcrkiye enflasyonunun bir \u00f6zelli\u011fi ve de\u011fi\u015fim<\/em><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de 2018\u2019de ve 2022\u2019de s\u0131\u00e7rayan enflasyonun \u015f\u00f6yle bir \u00f6zelli\u011fi var. Bu d\u00f6nemlerde \u00f6zellikle se\u00e7im ve siyaset saikleriyle krediler geni\u015fletildi, 2018\u2019de oldu\u011fu gibi faiz artsa da kal\u0131c\u0131 olmad\u0131, veya 2022\u2019de oldu\u011fu gibi faiz d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bu politikalarla i\u00e7 talep \u015fi\u015firildi, se\u00e7ime uzun vadeli olmasa da b\u00fcy\u00fcyen ve istihdam\u0131 koruyan bir ekonomi ile girildi. Ancak b\u00f6ylece d\u00f6viz talebi ve kurlar da y\u00fckseldi. 2022\u2019de kurlar sermaye kontrolleri ve al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k d\u00f6viz bor\u00e7lanmalar\u0131 ile bask\u0131land\u0131. Yine de, kurlar sonunda tutulamad\u0131, 14 May\u0131s 2023 se\u00e7iminden sonra h\u0131zla y\u00fckseldi. Sonu\u00e7ta enflasyon s\u0131\u00e7rad\u0131. Burada \u00f6nemli bir nokta \u015fudur. Bu s\u00fcre\u00e7lerde b\u00fct\u00e7e (kamu) a\u00e7\u0131klar\u0131 makul \u00f6l\u00e7\u00fclerde kalm\u0131\u015ft\u0131r, i\u00e7 talebe kamu kesiminin katk\u0131s\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 olmu\u015ftur.<\/em><\/p>\n Ancak 2022 sonbahar\u0131ndan ba\u015flayarak, oy almak, se\u00e7im kazanmak \u00fczere h\u00fck\u00fcmet, harcamalar\u0131 se\u00e7im sonras\u0131n\u0131 da kapsayacak \u015fekilde h\u0131zla y\u00fckseltmi\u015ftir. B\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131klar\u0131 son 21 y\u0131lda g\u00f6r\u00fclmeyen boyutlara ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r ve artmaya devam etmektedir. Bu b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131klar\u0131 nas\u0131l kapat\u0131lacakt\u0131r? 5 Haziran 2023\u2019te a\u00e7\u0131klanan vergi art\u0131\u015flar\u0131 bu a\u00e7\u0131klar\u0131 kapatamaz g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndeyim. Ba\u015fka ek gelirler bulunmas\u0131 veya harcamalar\u0131n k\u0131s\u0131lmas\u0131 gerekir. Aksi durumda bu a\u00e7\u0131klar bir \u015fekilde sonunda parasal geni\u015flemeye yol a\u00e7acakt\u0131r gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/em><\/p>\n Bu s\u00fcrecin \u00f6zeti \u015fudur; iktidar, iktidar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck i\u00e7 ve d\u0131\u015f a\u00e7\u0131klara neden olmu\u015ftur. \u00dclke, bu a\u00e7\u0131klar\u0131n bedelini bir \u015fekilde \u00f6deyecektir. Bu bedel y\u00fcksek enflasyon, y\u00fcksek vergiler, y\u00fcksek d\u00f6viz kuru, azalan net varl\u0131klar olacakt\u0131r.\u201d\u00a0<\/em><\/p>\n Prof. Ercan Uygur\u2019un yaz\u0131s\u0131ndan bir g\u00fcn sonra T\u00fcrkiye ekonomi tarihinde g\u00f6r\u00fclmemi\u015f zamlar y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. Yeni zamlar da yoldad\u0131r. Bu zamlar, \u00e7al\u0131\u015fanlara ve emeklilere verilen zamlar\u0131n s\u0131f\u0131rlanmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Zamlar, enflasyonla m\u00fccadeleyi ortadan kald\u0131racak, ba\u015fta sabit gelirliler olmak \u00fczere t\u00fcm vatanda\u015flar zamlardan olumsuz etkilenecektir.<\/p>\n Resmi Gazete\u2019 de yay\u0131mlanan Cumhurba\u015fkan\u0131 Karar\u0131’na g\u00f6re; y\u00fczde 18 olan genel KDV oran\u0131 y\u00fczde 20, y\u00fczde 8’e t\u00e2bi mal ve hizmetlerin KDV oran\u0131 ise y\u00fczde 10 olarak belirlendi. Deterjan ve dezenfektanlar ile k\u00e2\u011f\u0131t \u00fcr\u00fcnleri gibi temizlik maddelerinin ithal ve teslimlerinde genel KDV oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 20 olarak uygulanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc. Ba\u015fta g\u0131da maddeleri olmak \u00fczere, s\u00f6z konusu Bakanlar Kurulu Karar\u0131 EK -I say\u0131l\u0131 listede yer alan y\u00fczde 1’e t\u00e2bi mal ve hizmetlerin KDV oran\u0131nda ise herhangi bir de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmad\u0131. T\u00fcketici kredilerinde BSMV oran\u0131 y\u00fczde 10’dan y\u00fczde 15’e \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. \u015eans Oyunlar\u0131 Vergisi, at yar\u0131\u015flar\u0131nda y\u00fczde 14’e, vergi\u00a0spor\u00a0m\u00fcsabakalar\u0131na dayal\u0131 m\u00fc\u015fterek bahislerde y\u00fczde 10’a ve di\u011fer \u015fans oyunlar\u0131nda y\u00fczde 20’ye y\u00fckseltildi.<\/p>\n Borsa \u0130stanbul’da i\u015flem g\u00f6ren tam m\u00fckellef sermaye \u015firketi paylar\u0131 i\u00e7in y\u00fczde 0 tevkifat uygulanmas\u0131n\u0131n devam\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Di\u011fer sermaye \u015firketlerinde ise bug\u00fcnden \u00f6nce iktisap edilen kendi hisse senetlerine ili\u015fkin olarak tevkifat oran\u0131 y\u00fczde 0 olarak, bug\u00fcnden itibaren iktisap edilen hisse senetleri i\u00e7in ise y\u00fczde 15 olarak uygulanacak. Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n y\u00fcr\u00fctmesinde, 3605 say\u0131l\u0131 Katma De\u011fer Vergisi Kanunu\u2019nun 28’inci maddesi gere\u011fince verilen karar, 10 Temmuz 2023 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girecek.<\/p>\n Maktu har\u00e7lara gelen y\u00fczde 50’lik zam sonras\u0131 pasaport har\u00e7lar\u0131 ve defter bedelleri de artt\u0131. 6 ay s\u00fcreli pasaport defter bedeli hari\u00e7 1.034 liraya, 1 y\u0131ll\u0131k pasaport 1.512 liraya, 3 y\u0131ll\u0131k pasaport 3.507 liraya, 10 y\u0131ll\u0131k pasaport ise 4.943 liraya y\u00fckseldi. Son art\u0131\u015flar birlikte 6 ayl\u0131k pasaport bedeli 689,7 liradan 1.034’e; 1 y\u0131ll\u0131k pasaport bedeli ise 1.008 liradan 1.512 TL’ye \u00e7\u0131kt\u0131. 2 y\u0131ll\u0131k pasaportlarda bu \u00fccret 2.469 liraya, 3 y\u0131ll\u0131klarda ise 3.507 liraya y\u00fckseldi. 10 y\u0131ll\u0131k pasaport harc\u0131 ise defter bedeli hari\u00e7 4.943 TL oldu.<\/p>\n Maktu har\u00e7lara y\u00fczde 50 oran\u0131nda yap\u0131lan zam sonras\u0131nda yurt d\u0131\u015f\u0131ndan getirilen telefonlar\u0131n izin bedeli ise 6 bin TL’den 20 bin liraya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Karar\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden hemen \u00f6nce izin bedelini 6 bin lira olarak yat\u0131rmak isteyen vatanda\u015flar e-Devlet’e h\u00fccum etti\u011fi i\u00e7in sistem yo\u011funluktan dolay\u0131 kilitlendi.<\/p>\n Resmi Gazete\u2019 de yay\u0131mlanan Cumhurba\u015fkan\u0131 Karar\u0131 kapsam\u0131nda; Yarg\u0131, Noter, Vergi Yarg\u0131s\u0131, Tapu ve Kadastro, Konsolosluk, Pasaport, \u0130kamet Tezkeresi, \u00c7al\u0131\u015fma \u0130zni, \u00c7al\u0131\u015fma \u0130zni Muafiyeti, Vize, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Tasdik, Gemi ve Liman, \u0130mtiyazname, Ruhsatname, Diploma ve Trafik har\u00e7lar\u0131n\u0131 kapsayan 492 Say\u0131l\u0131 Har\u00e7lar Kanunu’na ba\u011fl\u0131 tarifelerde yer alan maktu har\u00e7lara y\u00fczde 50 oran\u0131nda art\u0131\u015f yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n Son zamlar mevcut enflasyonu artt\u0131racak, sabit gelirliler bundan zarar g\u00f6recektir.\u00a0 A\u015fa\u011f\u0131daki tabloda, 157 \u00fclkenin ilk 20 s\u0131ras\u0131nda yer alanlar\u0131n \u201csefalet endeksi<\/em>\u201d yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Endekste T\u00fcrkiye 10\u2019ncu s\u0131radad\u0131r. \u0130lk\u00a0 20 \u00fclke aras\u0131nda hi\u00e7bir Bat\u0131l\u0131 \u00fclke yoktur. \u00dclkelerin tamam\u0131 biri d\u0131\u015f\u0131nda geli\u015fmemi\u015f, geli\u015fme yolunda olan \u00fclkelerdir. T\u00fcrkiye\u2019nin bu listede 10\u2019ncu s\u0131rada yer almas\u0131 utan\u00e7 vericidir. Daha \u00f6nemlisi, T\u00fcrkiye AB\u2019ye \u00fcye olmak i\u00e7in ba\u015fvurmu\u015f bir \u00fclkedir. Sefalet endeksinde 10\u2019ncu s\u0131rada yer alan bir \u00fclkeyi AB \u00fclkeleri \u00fcye olarak kabul\u00a0 ederler mi?<\/p>\n 4 Haziran 2023 tarihinde \u00a0Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019nda, Mehmet \u015eim\u015fek ile g\u00f6revi b\u0131rakan eski Bakan Nebati aras\u0131ndaki g\u00f6rev teslim t\u00f6reni yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 T\u00f6rende\u00a0 \u015eim\u015fek, T\u00fcrkiye\u2019nin\u00a0rasyonel politikalara geri d\u00f6nece\u011fini\u00a0 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Bu, \u201cfaiz neden enflasyon sonu\u00e7\u201d<\/em>\u00a0teorisinin batt\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir. \u015eim\u015fek\u2019in g\u00f6rev teslim t\u00f6renindeki a\u00e7\u0131klamalar\u0131 \u00a0\u00f6nemlidir:<\/p>\n “\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde hedefe (refah\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131) ula\u015fmada\u00a0<\/em>\u015feffafl\u0131k, tutarl\u0131l\u0131k, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik ve uluslararas\u0131 normlara uygunluk<\/em>\u00a0temel ilkelerimiz olacakt\u0131r. <\/em>T\u00fcrkiye’nin rasyonel bir zemine d\u00f6nme d\u0131\u015f\u0131nda bir se\u00e7ece\u011fi kalmam\u0131\u015ft\u0131r<\/em>.<\/em> Kurala dayal\u0131, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir T\u00fcrkiye ekonomisi, \u00f6zlenen refaha ula\u015fmam\u0131zda anahtar olacakt\u0131r. K\u00fcresel zorluklar\u0131n, jeopolitik gerginliklerin artt\u0131\u011f\u0131 bir konjonkt\u00fcrde kurumsal kalite ve kapasitemizi g\u00fc\u00e7lendirerek makro-finansal istikrar\u0131 \u00f6nceliklendirece\u011fiz. Vakit kaybetmeden orta vadeli program \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131za ba\u015flayaca\u011f\u0131z. <\/em>S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir y\u00fcksek b\u00fcy\u00fcme i\u00e7in mali disiplinin tesis edilmesi ve fiyat istikrar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 temel hedefimiz olacakt\u0131r.<\/em> Saydaml\u0131k, tutarl\u0131l\u0131k, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik <\/em>ve uluslararas\u0131 normlara uygunluk\u201d<\/em> acaba \u00a0yeni d\u00f6nemde nas\u0131l uygulanabilecektir?<\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan’\u0131n \u015eim\u015fek’in Merkez Bankas\u0131 ile beraber ataca\u011f\u0131 ad\u0131mlar\u0131 kabullendikleri mesaj\u0131n\u0131 vermesi \u00a0ve faiz art\u0131r\u0131m\u0131na ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k yakmas\u0131,\u00a0 \u00a0Erdo\u011fan\u2019\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fi anlam\u0131na gelmemelidir. Cumhurba\u015fkan\u0131n, faiz politikas\u0131 konusunda de\u011fi\u015fime gitmedi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r:\u00a0 \u201cBaz\u0131 arkada\u015flar ‘Cumhurba\u015fkan\u0131 faiz politikalar\u0131nda ciddi bir de\u011fi\u015fime mi gidiyor<\/em> gibi bir yan\u0131lg\u0131n\u0131n i\u00e7ine d\u00fc\u015fmesin.”<\/em> \u00a0 Bu a\u00e7\u0131klamas\u0131 dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Listenin ba\u015f\u0131nda Zimbabve vard\u0131r. Ard\u0131ndan Venez\u00fcella ve Suriye gelmektedir.\u00a0 Endekse etki eden\u00a0 \u00f6nemli iki fakt\u00f6r,\u00a0 \u201cenflasyon\u201d<\/em> ve \u00a0\u201ci\u015fsizlik<\/em>\u201d tir. Enflasyonla m\u00fccadelede \u00a0ba\u015far\u0131l\u0131 olamazsan\u0131z, ekonomik istikrar sa\u011flanamaz. Bu durumda T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00fcnya sefalet endeksinde \u00fcst s\u0131ralardaki yerinden kurtulmas\u0131 \u00a0da \u00a0m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu sebeple say\u0131n \u015eimsek\u2019in i\u015fi \u00e7ok zordur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Listenin ba\u015f\u0131nda Zimbabve vard\u0131r. Ard\u0131ndan Venez\u00fcella ve Suriye gelmektedir.\u00a0 Endekse etki eden\u00a0\u00f6nemli iki fakt\u00f6r,\u00a0 \u201cenflasyon\u201d ve \u00a0\u201ci\u015fsizlik\u201d tir. Enflasyonla m\u00fccadelede \u00a0ba\u015far\u0131l\u0131 olamazsan\u0131z, ekonomik istikrar sa\u011flanamaz.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":17318,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[63],"tags":[2661,2663,349,2664,2662,2665,2666,187],"coauthors":[6],"class_list":["post-17313","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-borsa-istanbul","tag-dunya-sefalet-endeksi","tag-ekonomi","tag-ercan-uygur","tag-hazine-ve-maliye-bakanligi","tag-mehmet-simsek","tag-merkez-bankasi","tag-turkiye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17313","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17313"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17313\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17324,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17313\/revisions\/17324"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17318"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17313"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17313"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17313"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=17313"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/sefalet-endeksi-300x233.png\")
<\/p>\n