{"id":17326,"date":"2023-07-15T19:00:11","date_gmt":"2023-07-15T16:00:11","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=17326"},"modified":"2023-07-21T01:37:10","modified_gmt":"2023-07-20T22:37:10","slug":"babanzade-ahmet-naimin-dayandigi-ayet-ve-hadisler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/babanzade-ahmet-naimin-dayandigi-ayet-ve-hadisler\/","title":{"rendered":"\u201c\u0130slam\u2019da Da\u2019va-y\u0131 Kavmiyet\u201d kitab\u0131na ele\u015ftirel bir yakla\u015f\u0131m-3"},"content":{"rendered":"

Ahmet Naim, kavmiyet\u00e7ili\u011fi red konusunda, kendince bir\u00e7ok ayet ve hadislere dayan\u0131r. Getirdi\u011fi b\u00fct\u00fcn ayetler, birlik ve beraberli\u011fi telkin eden, Hz. Peygamber\u2019e t\u00e2bi olmay\u0131 \u00f6\u011f\u00fctleyen, takvay\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karan ayetlerdir. Hadisler konusunda da hepsi \u201casabiyet\u201d<\/em>i ele alan, onu hangi h\u00e2l ve \u015fartlarda yasak getiren ve tan\u0131mlayan hadislerdir. Gerek ayet ve gerekse hadislerde Ahmet Naim, bir ilim adam\u0131 gibi de\u011fil bir polemik\u00e7i gibi davranm\u0131\u015ft\u0131r. Hatta terc\u00fcmelerde ciddi hatalar da yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar\u0131 g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m.<\/p>\n

Her \u015feyden evvel \u015funu ifade etmeliyiz ki Kur\u2019an\u2019da asabiyetten bahsedilmez.<\/p>\n

Asabiye kelimesi Kur\u2019an\u2019da ge\u00e7mez ama. Kavm kelimesi \u00fc\u00e7 y\u00fczden fazla ayette ge\u00e7erken, bu ayetler kavmiyet\u00e7ilikle ilgili bir yasak i\u00e7ermez. Buna dayanarak Kur\u2019an\u2019a g\u00f6re milliyet\u00e7ili\u011fin yasak oldu\u011fu akl\u0131 ba\u015f\u0131nda bir ki\u015fi taraf\u0131ndan iddia edilemez.<\/p>\n

Bilakis Kur\u2019an, insanlar\u0131n belli soy ve soplara ait olarak yarat\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131, birbirlerini bilmesi i\u00e7in kabileler ve \u015fubelere ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Keza Rum Suresi\u2019nde insanlar\u0131n dillerinin ve renklerinin farkl\u0131 farkl\u0131 olu\u015fu Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n delilerinden say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u015eu h\u00e2lde insanlar\u0131n b\u00f6yle farkl\u0131 cinslere, farkl\u0131 kavimlere farkl\u0131 milliyetlere ayr\u0131lmas\u0131 ilah\u00ee iradenin bir tecellisidir. \u00d6yleyse kavim ve millet ger\u00e7e\u011fini g\u00f6rmemek, yoktur demek, kabul etmemek her \u015feyden \u00f6nce ilah\u00ee iradeye ters d\u00fc\u015fer.<\/p>\n

Ahmet Naim\u2019in, konuyla ilgili diye kaynak g\u00f6sterdi\u011fi ayetler, ba\u015fka alanlar\u0131n ayetleridir. Bununla beraber konuyla ilgili bir ayet de alm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak terc\u00fcmede ve ayeti yorumlamada hatalar yapm\u0131\u015ft\u0131r. Mesela Hucurat Suresi\u2019nin 13. Ayetini \u015f\u00f6yle terc\u00fcme etmi\u015ftir:<\/p>\n

\n

\u201cEy insanlar! Biz sizi bir erkek ile bir kad\u0131ndan yaratt\u0131k. Sizi ancak tan\u0131\u015fas\u0131n\u0131z, bili\u015fesiniz diye \u015fubelere ve kabilelere ay\u0131rd\u0131k (Bu \u015fubeler ve kabilelerin ehemmiyeti var zannetmeyiniz).\u00a0 Nezd-i ilahi\u2019de en keriminiz en takva olan\u0131n\u0131zd\u0131r. \u015e\u00fcphesiz Allah Te\u00e2l\u00e2 Al\u00eem ve Hab\u00eerdir\u201d <\/em>(Hucurat, 13).<\/p>\n<\/blockquote>\n

Ayetin orijinalinde \u201cbir erkek ve bir di\u015fiden (\u00fcns\u00e2)\u201d tabiri, burada \u201cbir erkekle bir kad\u0131ndan (imre\u2019e)\u201d \u015feklinde terc\u00fcme edilmi\u015ftir. Ahmet Naim\u2019in terc\u00fcmesi bizim ayete biyolojik yakla\u015f\u0131mda bulunmam\u0131z\u0131 engelliyor. Yani \u201cBir erkek ve di\u015fiyi\u201d\u00a0 X ve Y kromozomlar\u0131 \u015feklinde anlamam\u0131za engel te\u015fkil ediyor.<\/p>\n

Ayette ge\u00e7en kelime \u201ckad\u0131n\u201d de\u011fil \u201cdi\u015fi\u201d kelimesidir. Ahmet Naim bu ayetin terc\u00fcmesinde parantez i\u00e7inde araya soktu\u011fu \u201cBu \u015fubeler ve kabilelerin ehemmiyeti var zannetmeyiniz.\u201d <\/em>ifadesiyle ilah\u00ee iradeye \u00e2deta kar\u015f\u0131 gelmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayette Allah, \u201cBiz sizi \u015fube ve kabilelere ay\u0131rd\u0131k.\u201d diyor. Ha\u015fa Allah \u015fube ve kabilelere ay\u0131rarak hata m\u0131 etti ki, yoksa \u00f6nemsiz bir fiilde mi bulundu ki, parantez i\u00e7inde \u2018Bu \u015fubeler ve kabilelerin ehemmiyeti var zannetmeyiniz.\u2019 <\/em>diyebilmektedir.<\/em><\/p>\n

\u0130lah\u00ee irade, insanlar\u0131n birbirlerini bilmesi tan\u0131mas\u0131 hikmetine binaen b\u00f6yle yapm\u0131\u015f oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemektedir. Bu husus sadece \u00fcst\u00fcnl\u00fck taslamak i\u00e7in olmayacakt\u0131r. Yoksa Allah\u2019\u0131n bu takdiri ehemmiyetsiz de\u011fildirler. \u00dcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn takva ile oldu\u011fu zaten ayetin m\u00fcteakip beyan\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n

Gelelim dayanak olarak g\u00f6sterdi\u011fi hadislere. Ahmet Naim\u2019in dayand\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn hadisler i\u00e7inde asabe kelimesi ge\u00e7en hadislerdir. Hatta kitab\u0131na ba\u015fl\u0131k olarak ald\u0131\u011f\u0131 \u201ckavmiyet\u201d kelimesi ge\u00e7en hadisleri bile kaynak olarak g\u00f6sterememi\u015ftir. Herh\u00e2lde Ahmet Naim, kavmiyeti ve milliyet\u00e7ili\u011fi reddedecek ayet ve hadis \u00e7ok arad\u0131, ancak asabe hadislerini bulabildi kanaati bizde hakim olmu\u015ftur.<\/p>\n

Bilindi\u011fi \u00fczere milliyet kelimesiyle asabe kelimesi aras\u0131nda da\u011flar var. Anlam yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 bile yoktur. Asabe tamamen kana dayal\u0131, soy, sop ve s\u00fclaleyi, klan\u0131 ifade eden bir kelime iken, millet ise, \u00e7ok daha genel dil, din, k\u00fclt\u00fcr, anane, m\u00fc\u015fterek tarih ve hislerin bir araya getirdi\u011fi insan toplulu\u011fudur. Milliyet\u00e7ilik de bunun idrakidir. Bir ba\u015fka ifadeyle s\u00f6ylemek gerekirse; asabe veya a\u015firet kana; kavm dile; millet k\u00fclt\u00fcre ve \u00fcmmet de dine dayan\u0131r.<\/p>\n

Kald\u0131 ki, asabiyetle yasaklanan; bir kavmin i\u00e7inde bulunan bir\u00e7ok a\u015firetin, kabilenin, s\u00fclalelerin kendi aralar\u0131ndaki husumetler ve kan davalar\u0131d\u0131r. \u0130slam tarihinden anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kadar\u0131yla Agayev\u2019in de belirtti\u011fi gibi, bu kabileler; bazen iki \u015fairin at\u0131\u015fmas\u0131ndan, bazen bir deve veya at y\u00fcz\u00fcnden y\u0131llarca kanl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalara girebiliyorlard\u0131. Hatta Kur\u2019an\u2019da bedeviler i\u00e7in olan \u201cEl-A\u2019rabu e\u015feddu kufren ve nifakan\u201d(K\u00fcf\u00fcr ve nifakta bedevilerden daha \u015fiddetlisi yoktur.)<\/em> ayeti bo\u015funa inmemi\u015ftir.<\/p>\n

Burada zemmedilen bedevilerin a\u015firet ve asabelerinden do\u011fan h\u00e2lleridir. Yoksa Arap kavminin tamam\u0131 de\u011fildir. \u0130sl\u00e2miyet zaten Araplar\u0131 bu bedevilikten, a\u015firet h\u00e2llerinden kurtar\u0131p onlar\u0131 Arap kavminin birli\u011fi etraf\u0131nda toplayarak \u0130sl\u00e2miyet\u2019in inti\u015far\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu hususlar maalesef Ahmet Naim\u2019in umurunda bile de\u011fildir.<\/p>\n

Ahmet Naim, Arap\u00e7aya vukufuna ra\u011fmen baz\u0131 hadisleri yanl\u0131\u015f terc\u00fcme etmektedir. Onlar\u0131n yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131na, yanl\u0131\u015f yorumlanmas\u0131na sebep olmaktad\u0131r. Nitekim bu hususu arkada\u015f\u0131m\u0131z merhum Prof. Dr. Ali Yard\u0131m\u2019\u0131n bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan \u00f6\u011frenmekteyiz.<\/p>\n

Ali Yard\u0131m Bey \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemektedir:<\/p>\n

\n

\u201cMesela eserinin 40. Sayfas\u0131nda \u0130sl\u00e2m \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 menetmi\u015ftir slogan\u0131na yeg\u00e2ne mesnet edilen ‘Leyse minna men de\u2019\u00e2 il\u00e2 \u2018asabiyye\u2026’ hadisini terc\u00fcme ederken, ‘\u2026asabiyet davas\u0131na kalk\u0131\u015fan ve asabiyet davas\u0131 \u00fczere \u00f6len’ \u015feklinde terc\u00fcme etmi\u015ftir. <\/em><\/p>\n

“Halbuki Ahmet Naim Bey gibi Arap\u00e7a\u2019n\u0131n b\u00fct\u00fcn inceliklerine vak\u0131f birisi de\u011fil, vasat seviyede Arap\u00e7a bilgisi olan bir kimse bilir ki, ‘De\u2019\u00e2’ fiili, ‘il\u00e2’ harf-i ceri (prepositon) ile kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman, o fiil, ‘iddia etmek ve davas\u0131na kalk\u0131\u015fmak’ manas\u0131na de\u011fil, di\u011fer l\u00fcgatlerin yan\u0131 s\u0131ra Kamus\u2019un da ifade etti\u011fi gibi ‘bir kimseyi bir nesneye sevk etmek’ anlam\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015f olur. Yani ‘eyleme s\u00fcr\u00fcklemek i\u00e7in propaganda yapmak’ demektir. Nitekim Fat\u0131milerde \u0130smaili mezhebinin propagandas\u0131 ile g\u00f6revlendirilmi\u015f kadroya bir unvan olarak verilen ‘D\u00e2\u2019i’, ‘D\u00e2\u2019idd\u00fc\u00e2t’ (Propagandac\u0131, ba\u015f propagandac\u0131) tabirleri ayn\u0131 k\u00f6kten gelir. Yine Kamus, asabiyet manas\u0131na gelen taassup kelimesinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, asabiyet icra etmek \u015feklinde ifade eder. <\/em><\/p>\n

“Demek ki, kelimenin esas\u0131 ‘iddias\u0131nda bulunmak’ de\u011fil, ‘aktif olarak bir i\u015fi icra edip yapmakt\u0131r’\u2026 <\/em><\/p>\n

“Maalesef bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019mizde yukar\u0131daki hadisin metni de\u011fil, Ahmet Naim Bey\u2019in terc\u00fcmesi y\u00fcr\u00fcrl\u00fcktedir. Bu hatal\u0131 terc\u00fcme bir daha terc\u00fcme edilerek ortaya ‘\u0130slam Irk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 Menetmi\u015ftir’ h\u00fckm\u00fc \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Birisi de kalkar bu ikinciyi terc\u00fcme etmeye giri\u015firse, art\u0131k ne ortaya \u00e7\u0131kar bilemeyiz.\u201d<\/em> (Ali Yard\u0131m, Asabiyyet, Milliyet\u00e7ilik Demek midir? Kubbealt\u0131 Akademi Mecmuas\u0131<\/em>, S. 8, s. 39-40, \u0130stanbul, 1977)<\/p>\n<\/blockquote>\n

Ali Yard\u0131m Bey, Ahmet Naim Bey\u2019in konuyla ilgili olarak almas\u0131 gereken hadisi, kaynak, ravi g\u00f6stermeden ge\u00e7i\u015ftirdi\u011fini s\u00f6yler. H\u00e2lbuki o, ald\u0131\u011f\u0131 her hadisin ravi ve kayna\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak al\u0131r. Mesela ravisi Ebu Hureyre, Tahrici M\u00fcslim gibi.<\/p>\n

Kanaatimiz o ki, herh\u00e2lde o hadis, kavmiyet\u00e7ilerin\/milliyet\u00e7ilerin i\u015fine yar\u0131yor olmal\u0131 ki, b\u00f6yle bir yol izledi kanaati bizde h\u00e2kim olmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ali Yard\u0131m hocay\u0131 dinliyoruz.<\/p>\n

\n

\u201cEserde dikkatimizi \u00e7eken noktalardan birisi de \u015fu olmu\u015ftur: Asabiyyet meselesi ile uzaktan yak\u0131ndan ilgisi olan veya olmayan ayet ve hadisler s\u0131ralan\u0131p, ortaya konmak istenen iddiaya delil yap\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde, bu meselenin mihverini te\u015fkil eden hadise yer verilmemi\u015ftir. Israrla eserin sat\u0131rlar\u0131 aras\u0131nda aramam\u0131za ra\u011fmen, o hadise ne sebeple ise, yer verilmedi\u011fini g\u00f6rd\u00fck. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz hadis Vasile b. El-Aska rivayetidir:<\/em><\/p>\n

-Ya Resulallah! Bir kimsenin kavmini sevmesi asabiyyetten say\u0131l\u0131r m\u0131? <\/em>sorusuna Peygamber Efendimiz\u2019in: ‘Hay\u0131r!’ Diye cevap verdi\u011fi ve ‘Ancak, ki\u015finin zul\u00fcm ve haks\u0131zl\u0131k h\u00e2linde olan kavmine yard\u0131m etmesi asabiyettir’ buyurdu\u011fu hadis\u2026 <\/em><\/p>\n

Meselenin merkezini te\u015fkil eden bu hadisi, Ahmet Naim Bey\u2019in g\u00f6rmemi\u015f olmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez; zira, bahsi ge\u00e7en son c\u00fcmlesini, ravi ve kaynak ismi vermeden, bir araya s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 ihmal etmemi\u015ftir. ‘Bak\u0131n\u0131z, asabiyeti Resulullah Efendimiz bizzat: Mezmum olan asabiyet, kavmine zul\u00fcm \u00fczerine yard\u0131m etmekli\u011findir, diye tarif buyurduklar\u0131 gibi\u2026’ (\u0130slam\u2019da Dav. Kav. S .46 (orijinalinde) \u015feklinde kaydetmi\u015f ve hi\u00e7bir fikir beyan etmeden ge\u00e7i\u015ftirmi\u015ftir.\u201d <\/em>(Ali Yard\u0131m, a.y., s. 40-41)<\/p>\n<\/blockquote>\n

Ayn\u0131 hadis-i \u015ferifin alt\u0131ndaki \u201cEn hay\u0131rl\u0131n\u0131z a\u015firetini m\u00fcdafaa edendir.\u201d<\/em> (s. 46) hadisinde kaynak ve ravisi verilmemi\u015ftir. Sadece devam\u0131na \u201clakin \u015feriata ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde m\u00fcdafaa edip de g\u00fcnaha girmemek \u015fart\u0131yla\u201d ifadesi eklenmi\u015ftir.\u00a0Demek ki, baz\u0131 h\u00e2llerde kavmini, a\u015firetini insan m\u00fcdafaa etmek durumunda kalabiliyor.<\/p>\n

Yine ayn\u0131 sayfan\u0131n devam\u0131nda (s. 46), Ahmet Naim, kaynak ve ravi g\u00f6stermeden, Hz. Peygamber\u2019e ait olmayan, fakat sahabeden Abdullah \u0130bn Mesut\u2019a ait bir s\u00f6z\u00fc (buna mevkuf hadis derler), Hz. Peygamber\u2019e aitmi\u015f gibi g\u00f6stermi\u015f. O da \u015fudur: \u201cHer kim kavmine hakk\u0131n gayri \u00fczere taraftarl\u0131k ederse, \u00e7ukura d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f deve gibidir, kuyru\u011fundan tutulup \u00e7ekilir\u201d. <\/em>Bkz. Yard\u0131m, a.y., s. 41)<\/p>\n

Netice<\/h2>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Ahmet Naim\u2019in bu kitab\u0131, kavmiyet\u00e7ili\u011fi ret hususunda ger\u00e7ek anlamda hi\u00e7bir ilm\u00ee ve din\u00ee delile dayanmadan yaz\u0131lm\u0131\u015f bir polemik kitab\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Devrin siyasi \u00e7alkant\u0131lar\u0131 i\u00e7inde, imparatorlu\u011fun \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ek nedenlerinin sadece milliyet\u00e7ilik ak\u0131mlar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 olarak g\u00f6rmek tarihi ve olaylar\u0131 yanl\u0131\u015f yorumlamaktan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Hele T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck ak\u0131m\u0131 bu olaylar\u0131n sebebi de\u011fil, neticesidir.<\/p>\n

Osmanl\u0131 son d\u00f6nemlerinde \u00f6zelikle son iki as\u0131rd\u0131r, \u00e7a\u011f\u0131 okuyamad\u0131, sanayile\u015femedi, bilim ve teknolojide gerekli devrimi yapamad\u0131, y\u00f6netim zaaflar\u0131 sergiledi, merkez\u00ee otorite zay\u0131flad\u0131, d\u00fcnya siyasetine ayak uyduramad\u0131\u011f\u0131 gibi, ona kar\u015f\u0131 stratejik politikalar geli\u015ftiremedi uzun s\u00fcre \u00fcst b\u00fcrokrasiyi gayrim\u00fcslimlere terk etti, \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 \u00e7a\u011f\u0131n idrakine s\u00f6yletemedi. Bat\u0131n\u0131n oyunca\u011f\u0131 oldu vs. Par\u00e7aland\u0131 gitti.<\/p>\n

Ger\u00e7i uygulanan \u0130sl\u00e2mc\u0131l\u0131k, Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k gibi siyasetler fayda vermedi. T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck, en son ba\u015fvurulan bir tarz-\u0131 siyaset olmu\u015ftur. Netice itibariyle Osmanl\u0131\u2019n\u0131n enkaz\u0131ndan T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’ni \u00e7\u0131karanlar ba\u015fta Mustafa Kemal Atat\u00fcrk gibi d\u00fc\u015f\u00fcnen T\u00fcrk\u00e7\u00fclerdir. E\u011fer bug\u00fcn biz T\u00fcrk\u2019\u00fcz ve M\u00fcsl\u00fcman\u2019\u0131z diyebiliyorsak onlara \u00e7ok \u015fey bor\u00e7lu oldu\u011fumuzu da bilmeliyiz.<\/p>\n

Ahmet Naim, bu kitab\u0131nda kavmiyet\u00e7ili\u011fin\/milliyet\u00e7ili\u011fin \u0130sl\u00e2m\u2019da ret edildi\u011fini, bunun zararl\u0131 bir ak\u0131m oldu\u011funu ve bat\u0131dan geldi\u011fini savundu\u011funu g\u00f6rd\u00fck. Bu \u00fc\u00e7 hususta da hata etmekte oldu\u011funu g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n

Onun kavmiyet\u00e7ilikten anlad\u0131\u011f\u0131, kabile, a\u015firet ve s\u00fclalelerin haks\u0131z yere birbiriyle \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 demek olan \u201casabiyet\u00e7iliktir”. Kavimcilik veya milliyet\u00e7ili\u011fin yasak oldu\u011funa dair hi\u00e7bir din\u00ee ve ilm\u00ee delil ortaya koyamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Kald\u0131 ki kavmiyet\u00e7ili\u011fin veya milliyet\u00e7ili\u011fin tarifini yapmadan kitab\u0131nda onlara ret i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 kavramlar: \u201ccinsiyet\u201d, \u201cda\u2019va-y\u0131 cinsiyet\u201d, \u201ckavmiyet\u201d, heva-y\u0131 asabiyet\u201d, asabiyet-i kavmiye\u201d<\/em> gibi kavramlard\u0131r.<\/p>\n

Bunlar\u0131n bug\u00fcnk\u00fc milliyet\u00e7ilikle bir ili\u015fkisi yoktur. Bir kavmin veya bir milletin i\u00e7inde var olan boy, kabile, klan hatta baba taraf\u0131ndan s\u00fclale demek olan asabiye kavram\u0131na dayanarak kavmiyet\u00e7ili\u011fi veya milliyet\u00e7ili\u011fi ret etmeye kalkmas\u0131 hi\u00e7bir ak\u0131l ve mant\u0131kla izah edilemez.<\/p>\n

Onun eserini T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evirenlerin b\u00fct\u00fcn bu kavramlar\u0131n hepsine birden \u201c\u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k\u201d <\/em>ad\u0131n\u0131 vererek \u00e7evirmelerine ne denir bilmiyorum? Yani, asabiyet, kabile, (klan, s\u00fclale) cinsiyet, kavmiyet, milliyet vs. hepsi yine tan\u0131m\u0131 yap\u0131lmayan \u201c\u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k\u201d kelimesiyle terc\u00fcme edilmekte, siyasi \u0130sl\u00e2mc\u0131l\u0131k ad\u0131na, parti \u00e7\u0131karlar\u0131 ad\u0131na T\u00fcrk \u2013 \u0130sl\u00e2m gen\u00e7li\u011finin kafas\u0131nda kavram karga\u015fas\u0131 yarat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bug\u00fcn \u0131rk kelimesi antropolojide \u00e7ok daha genel anlamda kullan\u0131lmaktad\u0131r: Beyaz \u0131rk, siyah \u0131rk ve sar\u0131 \u0131rk gibi. Bunlar\u0131n her birinde \u00e7e\u015fitli milletler, kavimler vard\u0131r. \u201c\u00d6yleyse asabiyet mi, kabilecilik mi, kavmiyet\u00e7ilik mi, milliyet\u00e7ilik mi, yoksa beyaz \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k m\u0131? Hangisi yasak?\u201d diye insan\u0131n soras\u0131 geliyor.<\/p>\n

Elbette veda hutbesinde ge\u00e7en \u201cArap\u2019\u0131n Arap olmayana\u2026 Bir \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc yoktur.\u201d<\/em> hadisinde evrensel bir ilke vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc yery\u00fcz\u00fcndeki insanlar\u0131n farkl\u0131 farkl\u0131 \u015fubelere ayr\u0131lmas\u0131, birinin di\u011ferine \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc de\u011fil, birbirlerini tan\u0131mas\u0131 esas\u0131na dayan\u0131r. Birinin di\u011ferini haks\u0131z yere hor g\u00f6rmesine izin vermez. O zaman olay asabiyete indirgenmi\u015f olur. Asabiyette haks\u0131z yere kendi klan\u0131na arka \u00e7\u0131kmak demek oldu\u011funu yukar\u0131da g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2miyet, her \u015feyin yerine g\u00f6re kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 ister. Mesela, \u015fehvet, kin, nefret, \u00f6fke vb. kavramlar ahlaki anlamda iyi g\u00f6r\u00fclmeyen kavramlard\u0131r. Bu s\u0131fatlar insana h\u00e2kim oldu\u011funda, insan\u0131 ve toplumlar\u0131 felakete g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. \u0130slamiyet bu kavramlar\u0131 yok et demiyor, bunlar\u0131n kontrol alt\u0131nda tutulmas\u0131n\u0131, istismar edilmemesini tavsiye ediyor. \u015eehvet nik\u00e2hl\u0131 ve me\u015fru yolda kullan\u0131l\u0131rsa temiz nesiller ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n

Allah d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kin ve bu\u011fz etmek \u00f6v\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6fke, yeri geldi\u011finde \u00f6zellikle sava\u015fta gerekli olan bir duygudur. \u00d6yleyse, asabiyet kavmiyet ve milliyet duygular\u0131 da yeri geldi\u011finde me\u015frudur. Yeter ki, \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n koydu\u011fu s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde kal\u0131ns\u0131n.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n yasaklad\u0131\u011f\u0131 her zaman a\u015f\u0131r\u0131 ve gayr-\u0131 me\u015fru hususlard\u0131r. Mesela asabiyet; kan \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne, kendi \u0131rk\u0131ndan olmayanlara tahakk\u00fcm etmek, onlara hayat hakk\u0131 tan\u0131mamak, insanl\u0131k hislerine rencide edici davran\u0131\u015flarda bulunmak ve kendi kabilesinin \u00f6rf ve geleneklerini her \u015feyden \u00fcst\u00fcn tutmak vs anlam\u0131nda ise bu yasakt\u0131r.<\/p>\n

San\u0131yorum \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k diye kastedilmesi gereken de bu olmal\u0131d\u0131r. \u201cIrk\u201d Arap\u00e7ada damar, k\u00f6k, yol soy anlam\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r. \u0130slamiyet\u2019in yasak etti\u011fi menfi asabiyet\u00e7ilik<\/strong>tir o da \u201c\u0131rk\u00e7\u0131l\u0131kt\u0131r\u201d<\/strong> denirse bir sorun yoktur. Kavmiyet\u00e7ilik ve milliyet\u00e7ilik gibi kavramlar bu s\u00f6zc\u00fckle yani \u201c\u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k\u201d la asla ifade edilemez.<\/p>\n

Asabiyetin olumlu anlamlar\u0131 da vard\u0131r. Mesela asabe kavram\u0131n\u0131 \u00fcnl\u00fc bilgin \u0130bn Haldun (M.1332\u20131406) farkl\u0131 bir anlamda kullan\u0131r. Ona g\u00f6re devlet asabe \u00fczerine kurulur. Yani devletin g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131 asabiyet hissidir. Bir di\u011fer tabirle mill\u00ee birlik ve \u015fuuru canl\u0131 tutan, devlet kuran asabiyet hissidir. Ona g\u00f6re dinleri ve mezhepleri yaymak da asabiyet duygusu iledir. Asabiyet olmadan \u015feriat bile korunmaz.<\/p>\n

\u0130bn Haldun\u2019a g\u00f6re asabiyet duygusunun bozulmu\u015f h\u00e2li (ki biz buna menfi asabiyet diyoruz) \u00fczerinde durur ve \u0130sl\u00e2miyet\u2019in onu ni\u00e7in yasaklad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izer:<\/p>\n

\n

\u201cAsabiyet\u2019in yasaklanmas\u0131n\u0131n sebebi, onun k\u00f6t\u00fc ve yanl\u0131\u015f i\u015flerde kullan\u0131lmas\u0131na engel olmakt\u0131r. Cahiliyet \u00e7a\u011f\u0131nda asabiyet bu yolda k\u00f6t\u00fc maksatlar i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yordu. Maksat asabiyet ile \u00f6v\u00fcnmeye engel olmak, onu kimsenin zarar\u0131na kulland\u0131rmamakt\u0131r.\u201d<\/em> (Mukaddime, I\/543 vd. \u00c7ev. Z. K. Ugan, \u0130st. 1985)<\/p>\n<\/blockquote>\n

Milliyet\u00e7ilik, bug\u00fcn Bat\u0131\u2019n\u0131n fa\u015fizm ve nazizm dedi\u011fi kavramlarla da izah edilemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc milliyet\u00e7ilik bir k\u00fclt\u00fcr hareketi oldu\u011fundan, kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn yozla\u015fmas\u0131na yani \u00fclkenin yabanc\u0131 k\u00fclt\u00fcr erozyonlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k pazar yeri olmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar. Halka dayal\u0131 bir siyasi hareket olmas\u0131 sebebiyle de otoriter sistemlere kar\u015f\u0131d\u0131r. Bu sebeple bat\u0131l\u0131lar\u0131n ifadeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 fa\u015fizm ve nazizm kavramlar\u0131 konunun d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcrkiye bir gariplikler \u00fclkesi h\u00e2line geldi. Kavram karga\u015fas\u0131 ya\u015fanan \u00fclkemizde maalesef milliyet\u00e7ilik de \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131km\u0131\u015f gibi anla\u015f\u0131l\u0131p, anlat\u0131lmakta ve siyasi \u00e7\u0131karlara malzeme yap\u0131lmaktad\u0131r. Hele b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k anlam\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 ilmen ve vicdanen kabul edilir bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n

S\u0131k s\u0131k medyada siyasilerden duydu\u011fumuz milliyet\u00e7ili\u011fin; \u201cetnik, b\u00f6lgesel ve dini\u201d olarak taksimi, be\u015feriyet tarihinde hi\u00e7bir sosyolog, filozof ve bilim adam\u0131na nasip olmayan (!) bir taksim \u015feklidir.<\/p>\n

Bunun yan\u0131 s\u0131ra i\u00e7inde T\u00fcrk telaffuzu ge\u00e7en \u201cT\u00fcrk tarihi, T\u00fcrk d\u00fc\u015f\u00fcncesi, T\u00fcrk sanat\u0131, T\u00fcrk bayra\u011f\u0131, T\u00fcrk m\u00fczi\u011fi\u201d vb gibi terimlere \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k olarak kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar, bir ba\u015fka etnik gurubun \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131na ses \u00e7\u0131karmamaktad\u0131rlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prof. Dr. \u0130smail Yak\u0131t’\u0131n Babanzade Ahmet Naim’in T\u00fcrk\u00e7\u00fclere kar\u015f\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131 \u201c\u0130slam\u2019da Da\u2019va-y\u0131 Kavmiyet\u201d adl\u0131 kitab\u0131n\u0131 ele\u015ftirdi\u011fi makalesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"author":40,"featured_media":17330,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[68],"tags":[],"coauthors":[47],"class_list":["post-17326","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turkluk-turkculuk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17326","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/40"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17326"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17326\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17344,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17326\/revisions\/17344"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17330"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17326"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17326"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17326"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=17326"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}