{"id":17388,"date":"2023-08-03T19:00:04","date_gmt":"2023-08-03T16:00:04","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=17388"},"modified":"2023-08-04T13:17:45","modified_gmt":"2023-08-04T10:17:45","slug":"sorgulama-secimler-ve-milliyetciligin-yukselisi-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/sorgulama-secimler-ve-milliyetciligin-yukselisi-3\/","title":{"rendered":"Sorgulama: Se\u00e7imler ve milliyet\u00e7ili\u011fin y\u00fckseli\u015fi-3"},"content":{"rendered":"

Milliyet\u00e7ilik mi galip geldi?<\/strong><\/h2>\n

Televizyonlar\u0131 seyreden bir yabanc\u0131, se\u00e7imi sanki milliyet\u00e7i bir partinin kazand\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde kanaat sahibi olabilirdi. \u00dclkede bu \u00f6l\u00e7\u00fcde \u201cy\u00fckselen milliyet\u00e7ilik\u201d s\u00f6ylemi g\u00fcndem olu\u015fturdu. ATA \u0130ttifak\u0131n\u0131n aday\u0131 Sinan O\u011fan\u2019\u0131n % 5 oy almas\u0131, \u0130yi Parti, MHP, BBP ve Zafer Partisi gibi partilerin hem iki b\u00fcy\u00fck ittifakta hem de ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak se\u00e7ime girmeleri de milliyet\u00e7ili\u011fin g\u00fcndeme<\/span> oturmas\u0131na bir sebepti. Ayr\u0131ca, AKP\u2019nin kulland\u0131\u011f\u0131 ter\u00f6r s\u00f6ylemi ve mill\u00ee savunmadaki at\u0131l\u0131mlar\u0131 se\u00e7im malzemesi yapmas\u0131 \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fclen propaganda da milliyet\u00e7i bir s\u00f6ylem olarak kabul edilmi\u015fti.<\/p>\n

Asl\u0131nda her iki b\u00fcy\u00fck ittifak i\u00e7inde yo\u011fun tart\u0131\u015fma ya\u015fayan milliyet\u00e7i gruplar oldu. Her iki milliyet\u00e7i gruptan birinin tercihi solcu Kemal K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu; di\u011ferinin tercihi ise siyasal \u0130slamc\u0131 ve milliyet\u00e7ili\u011fi ayaklar alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen, T\u00fcrk kelimesini devlet kurumlar\u0131ndan kald\u0131ran Recep Tayyip Erdo\u011fan oldu. Bu iki aday aras\u0131nda bir tercihe zorlanmalar\u0131 ise kendi aralar\u0131nda \u00fclk\u00fcc\u00fcl\u00fcklerini ve milliyet\u00e7iliklerini sorgulayan bir tart\u0131\u015fman\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na sebep oldu. Her iki grubun Cumhurba\u015fkan\u0131 aday\u0131n\u0131 kabul etmeyip milliyet\u00e7i bir aday \u00e7\u0131karan \u00dcmit \u00d6zda\u011f \u00f6nderli\u011findeki ATA \u0130ttifak\u0131 da her iki ittifaka mesafeli olanlar\u0131n y\u00f6neldi\u011fi bir alternatif h\u00e2line geldi. ATA \u0130ttifak\u0131 Cumhur \u0130ttifak\u0131ndaki milliyet\u00e7ileri Erdo\u011fan’a kar\u015f\u0131 ge\u00e7mi\u015ften gelen rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 kullan\u0131p ba\u015fka bir adaya, Sinan O\u011fan\u2019a kanalize etme yoluna gitti. Sonu\u00e7ta, MHP, \u0130Y\u0130 Parti ve BBP\u2019nin yan\u0131 s\u0131ra y\u00fczde 5,17 oy alan cumhurba\u015fkan\u0131 aday\u0131 Sinan O\u011fan\u2019\u0131 da dikkate ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda se\u00e7menin d\u00f6rtte birinin tercihini T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde kulland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u00dcmit \u00d6zda\u011f\u2019\u0131n stratejisi ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015ftu.<\/p>\n

S\u00f6zc\u00fc Yazar\u0131 Deniz Zeyrek, se\u00e7imlerle birlikte yeni oyun kurucunun \u201cmilliyet\u00e7ilik\u201d oldu\u011funu ve \u201cparlamentonun da Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n da kilit siyasi unsurunun milliyet\u00e7iler h\u00e2line geldi\u011fini\u201d belirtirken gerek\u00e7esini \u015f\u00f6yle sundu: \u201cDevlet Bah\u00e7eli bug\u00fcn istese bir d\u00f6nem \u2018Milliyet\u00e7ili\u011fi ayaklar alt\u0131na ald\u0131k.\u2019 diyen Erdo\u011fan’\u0131 Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131’ndan, AK Parti’yi de TBMM’deki \u00e7o\u011funluktan edebilir.\u201d[1]<\/strong><\/a><\/em><\/p>\n

\u0130kbal VURUCU<\/p>\n

[1]<\/a> Deniz Zeyrek, \u201cYeni oyun kurucu: Milliyet\u00e7ilik\u201d, https:\/\/www.sozcu.com.tr\/2023\/yazarlar\/deniz-zeyrek\/yeni-oyun-kurucu-milliyetcilik-7685429\/<\/p>\n

\u00a0<\/strong>Prof. Dr. A. Baran DURAL<\/strong>– TC Trakya \u00dcniversitesi \u0130\u0130BF Kamu Y\u00f6netimi B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u00a0\u00d6\u011fretim \u00dcyesi
\n\"\"
\n<\/strong><\/h2>\n

14 May\u0131s 2023 Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ve milletvekili se\u00e7imleri dolay\u0131s\u0131yla \u201cMilliyet\u00e7ili\u011fin y\u00fckseli\u015fi\u201d tart\u0131\u015fmalar\u0131 g\u00fcndeme damgas\u0131n\u0131 vurdu. Sizce de milliyet\u00e7ilik y\u00fckseli\u015fte midir? \u00d6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z gerek\u00e7eleriniz\/kriterleriniz nedir? <\/strong><\/p>\n

DURAL: <\/strong>Son birka\u00e7 se\u00e7imde, T\u00fcrk milliyet\u00e7isi partilerin t\u00fcm oylar\u0131 hesap edildi\u011finde, ge\u00e7ti\u011fimiz d\u00f6nemlerde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmayan bir ger\u00e7eklikle y\u00fcz y\u00fcze geliniyor. Bu da T\u00fcrk milliyet\u00e7isi partilerin toplam oy oran\u0131n\u0131n, y\u00fczde 20- 23 gibi az\u0131msanmayacak bir orana ula\u015fmas\u0131. Ancak T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011finin artan oy oran\u0131n\u0131n, milliyet\u00e7ili\u011fin y\u00fckseli\u015fi bak\u0131m\u0131ndan yeter de\u011fi\u015fken olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmeliyiz. Zira T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011finin durumunu, onun tam kar\u015f\u0131 kutbunda m\u00fccadele veren K\u00fcrt milliyet\u00e7ili\u011finin siyasal kanad\u0131n\u0131, i\u015fi PKK\u2019ya falan bula\u015ft\u0131rmadan, g\u00f6rmezden gelerek \u00e7\u00f6zemeyiz. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda art\u0131k T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011finden kesin olarak ayr\u0131\u015fm\u0131\u015f bulunan BBP ve bu partinin ald\u0131\u011f\u0131 500 bin oy \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, oran olarak T\u00fcrkiye\u2019de milliyet\u00e7i saikler do\u011frultusunda oy veren kesimin, toplam se\u00e7menin y\u00fczde 30\u2019unu a\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. Benim uzun zamandan beri K\u00fcrt milliyet\u00e7isi- fa\u015fisti olarak nitelendirdi\u011fim b\u00f6l\u00fcc\u00fc ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc PKK ve kesinlikle onunla \u00f6zde\u015fle\u015ftirmedi\u011fim se\u00e7men kitlesiyle beraber, toplam se\u00e7menin yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te biri, milliyet\u00e7i gerek\u00e7elerle sand\u0131k ba\u015f\u0131na gitmi\u015fse, o \u00fclkede, milliyet\u00e7ilik genel anlamda y\u00fckseli\u015fte demektir. Ancak pazardaki her \u00fcr\u00fcn gibi milliyet\u00e7ili\u011fe olan ra\u011fbetin y\u00fckselmesi de, milliyet\u00e7ili\u011fin, birbirine benzemez \u015fekilde \u00e7e\u015fitlilik kazanmas\u0131yla sonu\u00e7lan\u0131r. Baz\u0131 milliyet\u00e7iliklerin de\u011fer yitimine gitmesine kar\u015f\u0131n, baz\u0131lar\u0131n\u0131n da \u00e7a\u011f\u0131n de\u011ferlerini yakalayarak, pazarda daha aran\u0131r h\u00e2le gelmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Yani oy oran\u0131ndaki art\u0131\u015f, mutlak olarak y\u00fckselen milliyet\u00e7ili\u011fin bir arada davranaca\u011f\u0131na, i\u015fbirli\u011fi yapaca\u011f\u0131na veya bir iktidar alma\u015f\u0131\u011f\u0131 olaca\u011f\u0131na delalet etmez.<\/p>\n

Ben d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olarak, milliyet\u00e7ili\u011fi se\u00e7ti\u011fimde (1988-1989) T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi, T\u00fcrke\u015f\u2019in \u00f6nderli\u011finde, M\u00c7P ismi alt\u0131nda \u00f6rg\u00fctleniyordu. Y\u00fczde 4- 6\u2019lik bir oy haznesine s\u0131k\u0131\u015fan M\u00c7P, bug\u00fcnk\u00fcnden \u00e7ok daha verimli tart\u0131\u015fmalar \u00fcreten zeminiyle, siyasal olaylarda etkin ve b\u00fct\u00fcnle\u015fikti. \u00dcstelik parti i\u00e7i ili\u015fkileri itibar\u0131yla tart\u0131\u015fmaya daha a\u00e7\u0131k ve olumlu anlamda do\u011furgan bir yap\u0131dayd\u0131. 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda rahmetli T\u00fcrke\u015f\u2019in de iste\u011fiyle, Yeni D\u00fc\u015f\u00fcnce\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir okuyucu yoklamas\u0131nda, okur taban\u0131m\u0131zdan, kendilerine g\u00f6re milliyet\u00e7ili\u011fi tarif etmelerini istemi\u015ftik. Gelen birbirine benzemez yan\u0131tlar aras\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u0131n\u0131fland\u0131rmada, M\u00c7P\u2019nin y\u00fczde 4- 6 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen taban\u0131nda, ellinin \u00fczerinde milliyet\u00e7ilik tarifine ula\u015ft\u0131k. M\u00c7P d\u00f6neminde, \u00fclk\u00fcc\u00fcl\u00fck kimsenin tarif edemedi\u011fi, \u00f6zellikle parti ya da gazete- dergi yoluyla milliyet\u00e7ili\u011fe ad\u0131m atanlar\u0131n kafas\u0131na asla uymayan, yerle\u015fmeyen, do\u011fal olarak da T\u00fcrke\u015f ve parti y\u00f6netimi taraf\u0131ndan bask\u0131lanmayan, tali bir tart\u0131\u015fma konusuydu. Ayr\u0131ca, \u201c\u00fclk\u00fcc\u00fcl\u00fck\u201d \u00fclke bas\u0131n\u0131nda, mafya- sokak kabaday\u0131l\u0131\u011f\u0131, sald\u0131rganl\u0131k, su\u00e7a meyilli olmakla beraber an\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan milliyet\u00e7ilik taraf\u0131ndan hayli mesafeli ele al\u0131nan bir \u201calet edavat\u201dt\u0131. Bu bak\u0131mdan M\u00c7P devrinde milliyet\u00e7ili\u011fi se\u00e7en \u00dclk\u00fc Ocakl\u0131 kesim hari\u00e7, partinin yeni taban\u0131, \u201cmilliyet\u00e7ilik\u201d ortak ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131yordu. O d\u00f6nem i\u00e7in parti geli\u015ftik\u00e7e pek hesaba kat\u0131lmayan bu ciddi i\u00e7- kampla\u015fma, parti tekrar MHP ad\u0131n\u0131 al\u0131nca iyice g\u00f6r\u00fcn\u00fcr h\u00e2le gelmeye ba\u015flad\u0131. Zira partide orta ya\u015ftaki taban ve y\u00f6neticilerin yan\u0131 s\u0131ra, \u00dclk\u00fc Ocaklar\u0131 kanal\u0131yla b\u00fcnyeye kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, \u00fclk\u00fcc\u00fc bir az\u0131nl\u0131k, di\u011fer e\u011filimlerle \u00e7at\u0131\u015fmadan varl\u0131k g\u00f6steremez duruma gelmi\u015fti. \u00d6rne\u011fin M\u00c7P d\u00f6neminde bask\u0131lanmayan \u00fclk\u00fcc\u00fcl\u00fck, parti MHP ad\u0131n\u0131 ald\u0131ktan sonra ve ayn\u0131 s\u00fcre\u00e7te, MHP gelene\u011fini yeterince, \u201c\u00fclk\u00fcc\u00fc\u201d bulmayarak ayr\u0131lan Yaz\u0131c\u0131o\u011flu ekibinin partile\u015fmesiyle, \u00a0ba\u015fat sorun h\u00e2lini ald\u0131.<\/p>\n

Yine de say\u0131sal anlamda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, kendi tersini bi\u00e7imlendirerek yar\u0131\u015fta tutma ad\u0131na, milliyet\u00e7ili\u011fin, T\u00fcrk ve K\u00fcrt milliyet\u00e7ili\u011fi olarak y\u00fckseli\u015fte oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclebilir.\u00a0 Eskiden M\u00c7P- MHP gelene\u011finde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren milliyet\u00e7ilik i\u00e7inde; merkez sa\u011f e\u011filimliler, T\u00fcrk- \u0130slamc\u0131 \u00e7izgide muhafazakar milliyet\u00e7iler ve T\u00fcrk\u00e7\u00fcler olarak, biri di\u011ferleriyle m\u00fccadele e\u011filiminde olan \u00fc\u00e7 farkl\u0131 ak\u0131m bar\u0131nd\u0131r\u0131yordu. Yine ayn\u0131 senelerde san\u0131yorum M\u00c7P y\u00f6netiminden say\u0131n Ferruh Sezgin\u2019in ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmayla, yine Yeni D\u00fc\u015f\u00fcnce\u2019de, sorunun verili bir k\u0131sm\u0131n\u0131 te\u015fkil eden \u00dclk\u00fc Ocaklar\u0131\u2019n\u0131n gelece\u011fine ili\u015fkin bir tart\u0131\u015fma g\u00fcndeme getirilmi\u015fti. Sezgin, daha sonra pek \u00e7ok yazar\u0131 parti y\u00f6neticisi konumunda olan kalemle birlikte, \u00dclk\u00fc Ocaklar\u0131\u2019n\u0131n kapat\u0131l\u0131p, parti gen\u00e7lik te\u015fkilatlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesini savunuyordu. Bu tart\u0131\u015fma M\u00c7P- MHP\u2019nin, \u201c\u00fclk\u00fcc\u00fc mafya\u201d su\u00e7lamas\u0131na hedef b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrke\u015f\u2019in her hafta onlarca Ocak kapatt\u0131\u011f\u0131, Ocaklar\u0131 d\u00fczenlemek ad\u0131na rahmetli Metin Tokdemir\u2019in GKSO ba\u015f\u0131nda g\u00f6revlendirildi\u011fi y\u0131llard\u0131. M\u00fcdafileri, \u00dclk\u00fc Ocaklar\u0131\u2019n\u0131n ka\u011f\u0131t \u00fczerinde ba\u011f\u0131ms\u0131z (yar\u0131- ba\u011f\u0131ml\u0131) yap\u0131s\u0131na son verilirse, \u201c\u00fclk\u00fcc\u00fc mafya\u201dn\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131p, parti disiplinine al\u0131nan gen\u00e7li\u011fin, sokaktan uzak tutulaca\u011f\u0131n\u0131, ayr\u0131ca gen\u00e7li\u011fin yan\u0131na bina edilecek kad\u0131n kollar\u0131yla partinin pop\u00fclerlik- sivillik kazanaca\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcyordu. Bu tart\u0131\u015fma, \u00dclk\u00fc Ocaklar\u0131\u2019n\u0131n tepkisi ve Yaz\u0131c\u0131o\u011flu hareketinin, daha fazla \u00fclk\u00fcc\u00fc oldu\u011funu ispat\u201d amac\u0131yla partiden ayr\u0131lmas\u0131yla, kesilmek zorunda kal\u0131nd\u0131. BBP hareketiyse, partinin klasik kadrolar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te birini koparmas\u0131na kar\u015f\u0131n; Taksim laiklik mitingleri, \u0130zmir\u2019de bayram g\u00f6sterilerinde yer alan \u201casena y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f kollar\u0131\u201d, \u201cye\u015fil sahalar\u0131n bozkurtlar\u0131\u201d, b\u00fcy\u00fck kentlerin yan-mahallelerinde y\u00fckselen bozkurt selam\u0131- i\u015faretiyle pop\u00fclerle\u015fen MHP\u2019nin, \u00f6n\u00fcn\u00fc kesemedi ve parti b\u00fcy\u00fcme e\u011filimini s\u00fcrd\u00fcrerek, y\u00fczde 10\u2019lar\u0131 zorlamaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

T\u00fcm bu de\u011ferlendirmelerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, \u201cMaalesef oyu ge\u00e7mi\u015fin 4 kat\u0131n\u0131 a\u015fm\u0131\u015f T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011finin, hi\u00e7bir kanad\u0131 bug\u00fcn ayn\u0131 zenginli\u011fi i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ram\u0131yor. \u00dcstelik b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e d\u00fc\u015f\u00fcnsel anlamda birbirinden ayr\u0131\u015farak, ideolojik hesapla\u015fma s\u00fcrecine do\u011fru ilerliyorlar.\u201d diyerek hay\u0131flanmak m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu gibi, ayr\u0131\u015fman\u0131n herkese iyi geldi\u011fi, \u00fcstelik \u00fclke siyasetine de katk\u0131 sundu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclebilir. Ben yine \u015feytan\u0131n avukatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlenerek, ikinci tercihten yana tav\u0131r koyaca\u011f\u0131m ve \u201cbirlikte hay\u0131r vard\u0131r\u201d \u00e7orbas\u0131n\u0131n, bin y\u0131ld\u0131r \u0131s\u0131t\u0131l\u0131p \u0131s\u0131t\u0131l\u0131p piyasaya s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fclkemizde, ilk tezi, Anadolulu- yar\u0131ns\u0131zl\u0131kla itham edece\u011fim. Zira her birle\u015fmeden fayda sa\u011flanmaz, bazen taraflar\u0131n itilaf\u0131nda, \u201crahmet\u201d vard\u0131r. Bu arada cevaplar boyunca s\u0131kl\u0131kla ba\u015fvurulacak Rumelili- Anadolulu \u00e7at\u0131\u015fk\u0131s\u0131, co\u011frafi olarak ad\u0131 ge\u00e7en topraklarda oturan insanlar\u0131, birbirinden ayr\u0131\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla kullan\u0131lmayacak. \u015eerif Mardin\u2019in merkez- \u00e7evre diyalekti\u011fi i\u00e7erisinde, oturdu\u011fu yer tamamen tart\u0131\u015fma d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131larak, Anadolulu zihin yap\u0131s\u0131, \u00e7evrede kalan ve k\u00f6y- kasaba milliyet\u00e7ili\u011fini savunan, siyasal reflekslerini bu do\u011frultuda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran, Mardin\u2019in, \u201cikinci \u00e7e\u015fit muhafazakar ayd\u0131n\u201d olarak niteledi\u011fi kesimi anlatmak i\u00e7in ba\u015fvurulan bir kavram olacakt\u0131r.<\/p>\n

 <\/p>\n

Bug\u00fcn milliyet\u00e7ilik tek \u00e7at\u0131 alt\u0131nda m\u0131 birle\u015fmeli yoksa birden fazla tesir ve g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131na m\u0131 ayr\u0131lmal\u0131? T\u00fcrk milliyet\u00e7ilerinin \u00e7ok partili olarak se\u00e7imlere kat\u0131lmas\u0131n\u0131 T\u00fcrk Milliyet\u00e7ili\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? Bu durum milliyet\u00e7ili\u011fin etkisinin artmas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclebilir mi?<\/strong><\/p>\n

DURAL: <\/strong>Bu ayr\u0131\u015fma kesinlikle do\u011fru bir s\u00fcreci imlemektedir zira bu tart\u0131\u015fma tamamlanarak, milliyet\u00e7ili\u011fin t\u00fcm ayra\u00e7lar\u0131nda kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 giderilip ideolojik netli\u011fe ula\u015f\u0131lmadan, T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011finin tarih ve kendisiyle hesapla\u015fmas\u0131 sa\u011flanamayacakt\u0131r. Bug\u00fcn ele\u015ftirilse bile salt ald\u0131\u011f\u0131 oy oran\u0131 sebebiyle bile, milliyet\u00e7ili\u011fin amiral gemisi h\u00e2l\u00e2 MHP gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. MHP\u2019nin \u0130Y\u0130P\u2019e kar\u015f\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck, b\u0131\u00e7ak s\u0131rt\u0131 denge \u00fczerine oturuyor olsa da. Peki, MHP\u2019nin amiral gemi pozisyonunda bulunmas\u0131 beraberinde neyi getiriyor?<\/p>\n

\u00d6ncelikle MHP, \u201c\u00fclk\u00fcc\u00fcl\u00fck\u201d ad\u0131 alt\u0131nda, \u201ci\u00e7i hi\u00e7bir zaman doldurulamam\u0131\u015f ileride de durdurulamayacak olan bir dava\u201d retori\u011fi, \u201caksa\u00e7l\u0131lar- sakall\u0131lar gibi tamamen siyaset ve usd\u0131\u015f\u0131 tabirler\u201di gittik\u00e7e \u00e7ok daha fazla temsil eder h\u00e2le geliyor. Bunun do\u011fal t\u00fcmleyenleri olarak, en az\u0131ndan dava retori\u011fi kadar i\u00e7i kof bir \u201cbilmedi\u011finiz \u015feyler var\u201d s\u00f6ylemi, neredeyse \u0130ttihat ve Terakki ile Kemalizm\u2019i d\u00fc\u015fman addeden kof bir Anadolu milliyet\u00e7ili\u011fiyle (k\u00f6y- kasaba milliyet\u00e7ili\u011fi) birle\u015ferek, halktan kopuklu\u011fu meziyet sanan bir yap\u0131y\u0131 in\u015fa ediyor. Oysa milliyet\u00e7ilik bu \u00fclkeye, bizzat T\u00fcrk Ocaklar\u0131\u2019ndan do\u011fan \u0130ttihat Terakki\u2019nin pozitivist (olgucu) g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle birlikte geldi. Hat\u0131rlamayanlara an\u0131msatmakta fayda var: Olgucu d\u00fc\u015f\u00fcnce, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclmeyen- elle tutulamayan t\u00fcm kavramlar\u0131- nesneleri, usd\u0131\u015f\u0131 (ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131) ilan eden, en az\u0131ndan tart\u0131\u015fma konusu etmeyen bir anlay\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk Ocaklar\u0131 bu \u015fekilde do\u011farken, o g\u00fcne dek kendi i\u00e7inde yuvalanan \u0130slamc\u0131lar\u0131n, radikal unsurlar\u0131n\u0131 \u201csafra\u201d misali d\u0131\u015far\u0131 atarak, \u00fclkede \u0130slamc\u0131 siyasetin do\u011fmas\u0131na da arac\u0131l\u0131k etmi\u015fti. Daha sonra bu yap\u0131yla \u00e7at\u0131\u015fmaya giren milliyet\u00e7i ideoloji; Ziya G\u00f6kalp- Yusuf Ak\u00e7ura- Tekin Alp\u2019in d\u00fc\u015f\u00fcnsel k\u0131lavuzlu\u011funda, I. Payla\u015f\u0131m Sava\u015f\u0131\u2019nda onurlu bir m\u00fccadele vermekle kalmad\u0131, zaman\u0131n \u015fartlar\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn olan\u0131 elde tutarak, \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n gereklerine uygun yeni bir \u00fclke de kurdu. Benim bildi\u011fim milliyet\u00e7ili\u011fin tarihi b\u00f6yle ba\u015flar. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrk Milliyet\u00e7ili\u011fi, MHP\u2019yle var olmad\u0131\u011f\u0131 gibi onsuz da yok olacak bir ak\u0131m de\u011fildir. Zira laik milliyet\u00e7ilik bir partiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 tutulamayaca\u011f\u0131 gibi, \u00fclkenin tarihine ismini kaz\u0131m\u0131\u015f ilkelerinden (6 Ok) birisini temsil eden niteli\u011fiyle, t\u00fcm siyasal zemine bula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Sizin birle\u015fememe sorunuz, akla ister istemez bir di\u011fer yak\u0131nla\u015fma d\u00f6nemini getiriyor. Bence partisel tart\u0131\u015fmalar bir kenara b\u0131rak\u0131larak milliyet\u00e7ili\u011fe, \u00fclkenin ekmek- su gibi ihtiya\u00e7 duydu\u011fu, kimsenin tekeline al\u0131namayan, ileride de al\u0131namayacak ger\u00e7ek i\u00e7eri\u011fiyle yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, son elli y\u0131l\u0131n en hay\u0131rl\u0131 a\u015famas\u0131n\u0131n CHP ve kimi sol partilerdeki sol milliyet\u00e7ilerle (ulusalc\u0131larla), sa\u011f milliyet\u00e7ilerin kayna\u015fmas\u0131 oldu\u011fu teslim edilmelidir. Ne de olsa bu bir tak\u0131m partilerin kapal\u0131 kap\u0131lar ard\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131, 6 masa, vs gibi se\u00e7ime ili\u015fkin bo\u015f muhabbetten \u00f6te, her iki taraf\u0131n taban\u0131ndan tavana bask\u0131lanan, sivil bir s\u00fcrecin sonunda oldu. \u00d6nce rahmetli T\u00fcrke\u015f taraf\u0131ndan izlenen, daha sonra 2015 y\u0131l\u0131na de\u011fin Bah\u00e7eli eliyle y\u00fcr\u00fct\u00fclen, nedense 2015 MHP\u2019sinin ba\u015faramad\u0131\u011f\u0131, bu b\u00fcy\u00fck bulu\u015fma, hem milliyet\u00e7ili\u011fin hem de \u00fclkenin k\u00f6pr\u00fcden \u00f6nceki son \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yd\u0131. Ne yaz\u0131k ki, CHP ve MHP gibi klasik iki devlet partisinin (jakoben- elitist- devlet\u00e7i- devletin beka sorununu halk\u0131n\u0131n g\u00fcnl\u00fck sorunlar\u0131ndan her daim daha fazla ciddiye alan) al\u0131\u015f\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131, tabandan tavan\u0131 zorlayan dip dalga akamete u\u011fray\u0131nca, \u00fclke AKP\u2019ye teslim edilmekle kal\u0131nmad\u0131. Siyasette her \u015feyin bir bedeli vard\u0131r. Milliyet\u00e7i gelenek de bu bedeli, kendi i\u00e7inde b\u00f6l\u00fcnerek ve amiral gemisini \u0130slamc\u0131 harekete kapt\u0131rarak \u00f6dedi. Sonu\u00e7ta ortaya devletin bekas\u0131 hususunda farkl\u0131 fikirlere sahip olan, tam \u00fc\u00e7 tane parti \u00e7\u0131kt\u0131. \u015eimdi ben size soruyorum e\u011fer, \u201cS\u00f6z konusu vatan oldu\u011funda gerisi teferruatsa\u201d, vatan\u0131n gelece\u011fi hakk\u0131nda, \u00fc\u00e7 farkl\u0131 ama somut siyaset \u00fcreten yap\u0131n\u0131n bir araya gelip, s\u0131rf taban bunu istiyor diye, i\u00e7-i\u00e7e ya\u015fat\u0131lmas\u0131 \u00e7abas\u0131, olumlu bir geli\u015fme mi yoksa k\u00fclliyen bir olumsuzluk olarak m\u0131 nitelenmeli? \u0130\u015fte ben bu y\u00fczden rahmetli Yaz\u0131c\u0131o\u011flu ile ba\u015flayan ayr\u0131\u015fma s\u00fcre\u00e7lerinin, son derece sa\u011fl\u0131kl\u0131- faydal\u0131 oldu\u011funu varsay\u0131yorum.<\/p>\n

Bug\u00fcn milliyet\u00e7ilikteki \u00e7at\u0131 fazlal\u0131\u011f\u0131, asl\u0131nda bir arada y\u00fcr\u00fcmenin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7ok \u00e7at\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n bir zorunluluk oldu\u011funu g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131yor. Zira 21. y\u00fczy\u0131l se\u00e7meninin h\u0131zla d\u00fcnyevile\u015fen de\u011fer yarg\u0131lar\u0131na salt, \u201cdava, \u00fclk\u00fcc\u00fcl\u00fck\u201d gibi kavramlarla ula\u015f\u0131labilece\u011fini ummak, ak\u0131l alacak bir i\u015f de\u011fil. Bundan 35 sene evvel yani milliyet\u00e7i harekete ilk ad\u0131m att\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u0131llarda, \u201cHer milliyet\u00e7i gen\u00e7li\u011finde \u00dclk\u00fc Ocaklar\u0131 ve MHP\u2019de orta ya\u015flar\u0131nda DYP veya ANAP\u2019ta yer al\u0131r.\u201d der ve s\u00f6zde akl\u0131 kemale ermi\u015f b\u00fcy\u00fcklerle alay ederdik. Ne kadar safm\u0131\u015f\u0131z ve tecr\u00fcbenin, siyasette ayaklar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde durmak noktas\u0131nda, ne b\u00fcy\u00fck etkisi varm\u0131\u015f. Me\u011fer orta ya\u015fa gelen milliyet\u00e7i \u00fcst ku\u015faklar, hayat\u0131n ve reel-politi\u011fin sert tokatlar\u0131n\u0131 suratlar\u0131nda hissettiklerinde, \u201c\u00fclk\u00fc- dava- te\u015fkilat\u201d sarmal\u0131ndan kurtulup rasyonel (ak\u0131lc\u0131) birer birey olmay\u0131 se\u00e7iyorlarm\u0131\u015f. Fark\u0131ndaysak burada rasyonel birey olmak gen\u00e7li\u011finde i\u00e7inde bulunulan milliyet\u00e7i s\u00fcr\u00fc psikolojisinden ar\u0131nmakla ba\u015fl\u0131yor. Orta ya\u015fa ula\u015fan milliyet\u00e7i, bindi\u011fi taksi \u201cdava\u201d yazmad\u0131\u011f\u0131, ayl\u0131k ev kiras\u0131n\u0131 \u201cte\u015fkilat\u201d \u00f6demedi\u011fi, e\u015fiyle aras\u0131ndaki ekonomik sebeplerden do\u011fan sorunu, \u201clider\u201d \u00e7\u00f6zemedi\u011fi i\u00e7in kapa\u011f\u0131, ger\u00e7ek bir siyasal iktidar hedefi bulunan, i\u00e7inde ya\u015fan\u0131lan d\u00fcnyan\u0131n meselelerine, yine d\u00fcnyevi yan\u0131tlar sunabilen bir partiye at\u0131yormu\u015f.<\/p>\n

Milliyet\u00e7i ak\u0131l, bundan epey bir s\u00fcre \u00f6nce, d\u00fcnyan\u0131n bug\u00fcn \u00e7oktan etkisinden kurtuldu\u011fu so\u011fuk sava\u015f d\u00f6neminde, \u00fclkesinin tehlikede oldu\u011funa \u201cvehmetti.\u201d \u00dclkedeki kolluk g\u00fc\u00e7lerinin ne denli etkin olduklar\u0131n\u0131, hatta bu milletin, \u201cordu- millet\u201d \u015feklinde ve s\u00fcrekli beka endi\u015fesiyle kurguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 hesaplayamayarak, kendisinden olmayanlarla kavgaya tutu\u015ftu. Bunu vatan\u0131n\u0131 her\u015feyden \u00e7ok sevdi\u011finden, samimi hislerinden dolay\u0131 yapt\u0131. Sonu\u00e7ta vatan\u0131n\u0131 sahiplenmesinin bedelini kendisinin de i\u00e7inde bulundu\u011fu, bir ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n heder olmas\u0131yla \u00f6dedi. Bu da yetmedi destek \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 sand\u0131\u011f\u0131 kolluk g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan tutukland\u0131, itip kak\u0131ld\u0131. Yeri geldi devletin resmi kay\u0131tlar\u0131nda ismi, \u0130slamc\u0131 hareketle birlikte, \u201cb\u00fcy\u00fck\u201d tehlike olarak ge\u00e7ti. Gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131nda kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u201cmahalle kavgas\u0131ndan\u201d, e\u011fitimli ama yitik bir s\u00fcr\u00fc olarak ayr\u0131ld\u0131.<\/p>\n

\u00dcstelik i\u015fin trajik y\u00f6n\u00fc bununla da bitmiyor. Milliyet\u00e7i gen\u00e7li\u011fin o g\u00fcnk\u00fc kavgas\u0131n\u0131n sebebi, T\u00fcrkiye\u2019nin \u201cSovyetle\u015ftirilebilece\u011fi\u201d endi\u015fesiydi. \u00c7ok sonra \u00f6\u011frenildi ki me\u011fer SSCB\u2019nin, b\u00f6yle bir politikas\u0131 da yokmu\u015f. Zira SSCB- Rusya Federasyonu, Stalin ayrac\u0131 hari\u00e7, daha Lenin d\u00f6neminden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze, bat\u0131yla iyi ili\u015fkiler i\u00e7indeki kom\u015fusu T\u00fcrkiye\u2019yi; olas\u0131 bir (t\u0131pk\u0131 bug\u00fcn oldu\u011fu gibi) k\u00fcresel ambargo tehdidini a\u015fmak i\u00e7in ba\u015fvuraca\u011f\u0131, bir m\u00fcttefik olarak de\u011ferlendirirmi\u015f. Bu minvalde T\u00fcrkiye\u2019nin Sovyetle\u015fmesi se\u00e7ene\u011fi, en az SSCB- Rusya\u2019n\u0131n i\u015fine yar\u0131yormu\u015f. \u0130\u015fte s\u0131rf bu vehim y\u00fcz\u00fcnden, bug\u00fcn, T\u00fcrk- Rus ili\u015fkilerini s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131racak, Avrasyac\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6tesinde bir tarihsel blok yaratma se\u00e7ene\u011fini y\u00fcklenecek en kilit parti olan MHP, \u00a0hala \u201cRus domuzu\u201d k\u00fclliyat\u0131ndan medet ummak zorunda kal\u0131yor. Bir de ilgin\u00e7tir: Moskova\u2019da tan\u0131k olmu\u015ftum ki Ruslar da, T\u00fcrklere y\u00f6nelik, \u201cT\u00fcrk ay\u0131s\u0131\u201d tabirini kullan\u0131rlarm\u0131\u015f. \u015eimdi birbirlerine ayn\u0131 kavramlarla seslenen iki k\u00fclt\u00fcrden birisi, yetersiz bir Avrasyac\u0131l\u0131k oyun plan\u0131 \u00fczerinden de olsa, di\u011ferini \u201cstratejik ortak\u201d olarak g\u00f6rebilme e\u011filimindeyken, di\u011feri h\u00e2l\u00e2 kafay\u0131 eski, \u201cay\u0131l\u0131k\u201d hikayesine takm\u0131\u015f durumda. Kendimize soral\u0131m, bu iki k\u00fclt\u00fcrden hangisi daha ger\u00e7ek\u00e7i ya\/ ya da yap\u0131c\u0131d\u0131r?<\/p>\n

Bu arada T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 ekseninde, Rusya ile iyi ili\u015fkiler kurmak, Rusya\u2019n\u0131n g\u00fc\u00e7 durumunda kom\u015fuluk g\u00f6revini yerine getirerek, ABD- AB kar\u015f\u0131s\u0131nda pazarl\u0131k kozunu artt\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcnken, bu se\u00e7ene\u011fi en iyi de\u011ferlendirme potansiyeline sahip i\u00e7 oyuncu kimdir? Ortado\u011fu- Kafkas hinterland\u0131nda b\u00f6lgesel s\u0131n\u0131rlar yeniden \u00e7izilirken, Rusya dolay\u0131m\u0131yla s\u0131n\u0131rlara sahip \u00e7\u0131kmak elimizdeyken ve bunu da san\u0131lan\u0131n aksine en iyi milliyet\u00e7i partiler yapabilecekken, \u201cdi\u011fer parti beni nas\u0131l su\u00e7lar\u201d bask\u0131s\u0131yla, \u00fclkenin var kalma davas\u0131n\u0131n AKP\u2019ye ipotek edilmesi bir ulusal g\u00fcvenlik sorunu mudur de\u011fil midir? Siyaset hi\u00e7bir zaman bo\u015fluk kald\u0131rmaz. Ele\u015ftirim her 3 partiye. E\u011fer siz kendi yeni hedefinizi \u0131skalar, ve Rusya ile ili\u015fkiler siyasetini yeniden ele almay\u0131 beceremezseniz, olu\u015fan bo\u015fluk bir di\u011fer parti yani AKP eliyle doldurulur. Bu tip ya\u015famsal sorunlar elinizden kayd\u0131\u011f\u0131nda, bu sefer milliyet\u00e7ili\u011fin varl\u0131k alan\u0131 ya da ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek sesle tart\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015flan\u0131r. Tabii konuyu ele alan da, bunu temel bir politika belleyip g\u00fctmeye veya tamamen g\u00fcndelik \u00e7\u0131karlar yolunda kullan\u0131p s\u00f6m\u00fcrmeye, kendi ba\u015f\u0131na karar verir. Sonra bir bakm\u0131\u015f\u0131n\u0131z T\u00fcrkiye\u2019nin ulusal kozlar\u0131 teker teker yitip gitmeye ba\u015flam\u0131\u015f. Do\u011fallay\u0131n bu soru\u015fturma sorular\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, milliyet\u00e7ili\u011fe tamamen bir hareketin i\u00e7 sorunuymu\u015f gibi yakla\u015fma e\u011filimindeki tart\u0131\u015fma, boyut kazanarak, uluslararas\u0131 temel bir meseleye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Yani ne milliyet\u00e7ilik konusu, ne de T\u00fcrkiye\u2019nin jeopolitik dengesi, sadece bu \u00fclkenin yerel oyuncular\u0131 (akt\u00f6r) taraf\u0131ndan \u00e7\u00f6z\u00fclebilecek birer i\u00e7 mesele de\u011fildir. T\u00fcrkiye sadece T\u00fcrklere b\u0131rak\u0131lmayacak kadar ciddi bir mesele olarak alg\u0131lanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, milliyet\u00e7ili\u011fin \u00fc\u00e7 unsuru da, milliyet\u00e7ilik sorununun tali unsurlar\u0131 durumuna indirgenir. D\u00fcnyadan kopuk, Anadolulu (kasaba- k\u00f6y) milliyet\u00e7ili\u011fi yap\u0131lamaz \u00e7\u00fcnk\u00fc milliyet\u00e7ilik, dinamikleri kentlerden akan ideolojidir. Milliyet\u00e7ilik meselesi, bu \u00fclkenin var olma tepkisi olarak, bir memleket meselesidir. K\u00f6y ve kasaban\u0131n siyasal ufku k\u0131sa vadelidir. Kentsel bir milliyet\u00e7ili\u011fin ufkuysa en az bir se\u00e7im s\u00fcrecini i\u00e7selle\u015ftirir, siyasete uzun erimli bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla odaklan\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de modern milliyet\u00e7ilik, asla bir k\u0131l \u00e7ad\u0131r ideolojisine indirgenemez.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de nicedir milliyet\u00e7ilik, siyasal olarak birka\u00e7 koldan ve tamamen farkl\u0131 hedeflerle, siyasal ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek zorunda. MHP giderek T\u00fcrk- \u0130slam sentezi ad\u0131 verilen, i\u00e7ine 12 Eyl\u00fcl\u2019de zerk edilen ideolojik \u00e7\u0131banba\u015f\u0131na g\u00fcvenirken (asl\u0131nda \u0130slamc\u0131 partiye ortakl\u0131k etmesinin \u00f6n-ko\u015fullar\u0131ndan biridir bu), \u0130Y\u0130P milliyet\u00e7ilerin de i\u00e7inde bulundu\u011fu, ideolojik omurgal\u0131 bir kitle partisine yelken a\u00e7\u0131yor. Bu ba\u011flamda partiyi \u00fclk\u00fcc\u00fclerin kontrol\u00fc alt\u0131nda tutmak isteyen Koray Ayd\u0131n e\u011filimiyle- Ak\u015fener\u2019in liberal- merkez milliyet\u00e7i \u00e7izgisinin hesapla\u015fmas\u0131, sanc\u0131l\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 olarak \u0130Y\u0130P\u2019e n\u00fcfuz ediyor. M\u00c7P\u2019deki eski b\u00fct\u00fcnle\u015fik merkez e\u011filimi, bug\u00fcn \u0130Y\u0130P\u2019te Ak\u015fener \u00e7izgisi temsil ediyor. \u0130Y\u0130P \u00fclk\u00fcc\u00fclerin kontrol alt\u0131na almaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir partiden, \u00fclk\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc mazisine g\u00f6men ve siyasal anlamda liberal milliyet\u00e7ili\u011fi ilke edinen, belki i\u00e7erisinde sorun \u00e7\u0131karmayan \u00fclk\u00fcc\u00fcleri de bar\u0131nd\u0131ran bir partiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde, muhtemelen siyasetin merkez sa\u011f ba\u011flam\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kriz a\u015f\u0131lacak. Bu parti \u00d6zal\u2019\u0131n partisi \u00fczerinden 4 e\u011filimi insafs\u0131zca s\u00f6m\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir parti olmayacak. Daha \u00e7ok Demirel \u00e7izgisinde, partideki hiziplere a\u015famayacaklar\u0131 s\u0131n\u0131rlar \u00e7er\u00e7evesinde olanak tan\u0131nan, ger\u00e7ek anlamda muhafazakar- demokrat bir yap\u0131lanmay\u0131 gaye edinecek. O zaman AKP\u2019nin y\u00fcz\u00fcndeki merkez siyaset boyas\u0131n\u0131n, rimelleri akacak. Bu partinin inan\u00e7 anlam\u0131nda eyyamc\u0131, g\u00fcnl\u00fck siyasette f\u0131rsat\u00e7\u0131, otoriter muhafazakar,\u00a0 milliyet\u00e7ilik kar\u015f\u0131s\u0131nda ara\u00e7sal, ekonomide emek- \u00f6rg\u00fctlenme d\u00fc\u015fman\u0131 sald\u0131rgan liberal fa\u015fist y\u00fcz\u00fc, kitlelerden gizlenemez h\u00e2le gelecek. Y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc siyasal hay\u0131r- hasenat faaliyetleriyle AKP bug\u00fcn, silahl\u0131 ordusunu olu\u015fturan kolluk g\u00fc\u00e7leri, silahs\u0131z ordusunu te\u015fkil eden MHP, din adamlar\u0131, bas\u0131n, yani \u00e7a\u011fc\u0131l serfleriyle (esas\u0131 itibar\u0131yla \u00f6zg\u00fcr ama anla\u015f\u0131lmaz bir bi\u00e7imde AKP\u2019ye ba\u011f\u0131ml\u0131?) ahir zaman derebeyli\u011fine benzemektedir. Ama acaba ger\u00e7ek b\u00f6yle midir? \u015eimdilik ge\u00e7elim.<\/p>\n

 <\/p>\n

Sizce bu se\u00e7imlerde milliyet\u00e7ilik ger\u00e7ekten anahtar bir rol m\u00fc oynad\u0131 yoksa siyasi bloklar aras\u0131ndaki kavga milliyet\u00e7ilik maskesiyle mi y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc? AKP\u2019nin yeniden iktidar olmas\u0131 T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne anlam ta\u015f\u0131yor? Ne gibi sonu\u00e7lar do\u011furabilir? Neden?<\/strong><\/p>\n

DURAL: <\/strong>\u015eimdi T\u00fcrkiye\u2019de iki tane iktidar \u015fans\u0131 bulunan, ba\u015fa g\u00fcre\u015fen parti var gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. AKP ve CHP\u2019den bahsediyorum. Dolay\u0131s\u0131yla yukar\u0131daki her iki soruya, CHP\u2019yi b\u0131rak\u0131p sadece AKP \u00fczerinden yan\u0131t sunmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u00dcstelik bu iki parti de ortak kaderi payla\u015f\u0131yorlar. Bu ortak payda ayn\u0131la\u015fmad\u0131r. K\u0131sacas\u0131 T\u00fcrkiye, kuruldu\u011fu y\u0131llar ba\u011flam\u0131nda son derece devrimci- d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc ancak evrimle\u015fme s\u00fcre\u00e7leri \u00e7er\u00e7evesinde i\u00e7erik de\u011fi\u015ftirerek ayn\u0131la\u015fan, iki partinin iktidar sava\u015f\u0131ma sahne oluyor. AKP ve CHP her ikisi de t\u0131pat\u0131p birbirinin ayn\u0131 olan iki tane son derece hantal ve iri iki parti. Bunlar b\u0131rak\u0131n devrimci- d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmc\u00fc t\u00f6zlerini, varl\u0131k ama\u00e7lar\u0131n\u0131 yitirmi\u015f, kendi bileklerinin g\u00fcc\u00fc vas\u0131tas\u0131yla, ne iktidar olabilmeyi ne de \u00f6lmeyi beceren, adeta \u00f6z- mezarl\u0131klar\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131nda, \u015fa\u015fk\u0131n- zamans\u0131z- amans\u0131z gezen filler gibiler. B\u00fcy\u00fck olmas\u0131na b\u00fcy\u00fckler ama bu b\u00fcy\u00fckl\u00fck azametlerinden de\u011fil, hantall\u0131klar\u0131ndan ileri geliyor. Bu iki \u201cb\u00fcy\u00fck\u201d de\u011fil ama \u201ciri\u201d hantal parti, di\u011fer oyuncular olmadan iktidar olabilme yetene\u011fine sahip de\u011filler. Koltuk de\u011fnekleriyle zar- zor ayakta durabilen AKP- CHP ikilisi, \u00fclkenin oras\u0131na- buras\u0131na ast\u0131klar\u0131 binlerce tabelaya ra\u011fmen, asl\u0131nda kurumsal \u00f6rg\u00fct yap\u0131s\u0131 da g\u00f6stermiyorlar.<\/p>\n

\u0130\u015fte milliyet\u00e7ilik tam da burada devreye giriyor. E\u011fer bir \u00fclkede iki hantal- iri parti bulunuyorsa ve bunlar\u0131n tek ba\u015f\u0131na siyaset oyununu domine etmeleri m\u00fcmk\u00fcn olam\u0131yorsa, o zaman as\u0131l fail oyuncular yani eyleyen g\u00fc\u00e7ler olarak, milliyet\u00e7ilik- milliyet\u00e7i partiler \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor. Cumhur ve Millet ittifaklar\u0131 da b\u00f6yle yap\u0131lan\u0131yor. Gelinen noktada AKP, MHP olmadan, CHP de \u0130Y\u0130P ve bundan sonra ZP olmadan yoluna devam etme g\u00fcc\u00fcnden yoksun, iki iri- hantal yap\u0131. \u00dcstelik Millet \u0130ttifak\u0131na sadece T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi de yetmiyor ve d\u0131\u015far\u0131dan K\u00fcrt milliyet\u00e7ili\u011finin deste\u011fini sa\u011flamak gerekiyor ki, bu da CHP\u2019nin \u00fczerinde, neden bu kadar ku\u015fku bulutu gezindi\u011fini a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Yoksa rasyonel siyasetin h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir \u00fclkede, bizzat \u00fclkeyi kuran- Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fcten bir partinin, y\u00fczde 20\u2019leri a\u015famamas\u0131n\u0131n, s\u0131kl\u0131kla bu kadar kolay \u201cb\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck- vatan hainli\u011fiyle\u201d itham edilebilmesinin ba\u015fka a\u00e7\u0131klamas\u0131 yok. AKP\u2019nin kendi hedef kitlesine, CHP\u2019yi her t\u00fcrl\u00fc sa\u00e7mal\u0131kla hedef g\u00f6stermesine kar\u015f\u0131n, rahat\u00e7a inand\u0131rabilmesi ya da CHP\u2019nin kendinden menkul bir \u201cBen Kemal geliyorum!\u201d slogan\u0131yla, taban\u0131n\u0131, ger\u00e7ekten iktidar olaca\u011f\u0131na (geliyor oldu\u011funa) bu denli inand\u0131rabilmesi T\u00fcrk siyasetinin mant\u0131k- d\u0131\u015f\u0131 bir ak\u0131l tutulmas\u0131n\u0131n etkisinde oldu\u011funun somut g\u00f6stergeleridir.<\/p>\n

Daha somut \u00f6rnekler verelim. Mesela tarihte ezan\u0131n Arap\u00e7a okunmas\u0131n\u0131 yasaklayan CHP\u2019nin, bu yasak\u00e7\u0131 zihniyetini sonuna dek s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc zannedilir. \u00dcstelik bu bilgiye sadece sa\u011f muhalefet de\u011fil, CHP\u2019nin kendi taban\u0131 da inan(d\u0131r\u0131l)m\u0131\u015ft\u0131r. Bu ideolojik sanr\u0131ya g\u00f6re CHP kat\u0131 tonda T\u00fcrk\u00e7e ezan\u0131 savunurken, DP kadrolar\u0131 gelip inat ve kararl\u0131l\u0131kla, Arap\u00e7a ezan\u0131 geri getirmi\u015ftir. Fakat ger\u00e7ekte bu aynen Abd\u00fclhamid-i Sani \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi T\u00fcrk sa\u011f\u0131n\u0131n ger\u00e7e\u011fin yerine ikame ettirdi\u011fi ideolojik palavradan ibarettir. Zira konu TBMM\u2019ye intikal etti\u011finde, DP son derece gergin ve tutuktur. G\u00f6zler CHP\u2019nin \u00fczerindedir. San\u0131lan\u0131n aksine CHP karar\u0131nda direnirse teklif geri al\u0131nacak, belki uzun y\u0131llar tekrar dola\u015f\u0131ma sokulmayacakt\u0131r. \u00dcstelik teklifte ezan\u0131n Arap\u00e7a okunmas\u0131 de\u011fil, T\u00fcrk\u00e7e\u2019nin yan\u0131nda Arap\u00e7a da okunabilmesi vard\u0131r. Bu kanun teklifine en kar\u015f\u0131t ki\u015fi de, CHP lideri \u0130smet Pa\u015fa hazretleri de\u011fil, DP\u2019li Cumhurba\u015fkan\u0131 Celal Bayar\u2019d\u0131r ki, zaten yap\u0131lan de\u011fi\u015fikli\u011fe en g\u00fc\u00e7 ikna edilebilen de o olacakt\u0131r. Zira onun \u0130ttihat\u00e7\u0131 pozitivizmi, \u0130smet Pa\u015fa\u2019n\u0131n g\u00f6rece otoriter devlet\u00e7i politikas\u0131ndan daha kat\u0131d\u0131r. CHP Meclis g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri s\u0131ras\u0131nda, \u201cEzan\u0131n Arap\u00e7a da okunmas\u0131na tav\u0131r koymayaca\u011f\u0131n\u0131\u201d a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f, DP\u2019liler, ancak bu beyanat\u0131n ard\u0131ndan, ezan sorununu \u00e7\u00f6z\u00fcmleme g\u00fcc\u00fcn\u00fc kendilerinde bulabilmi\u015flerdir. Bu somut ger\u00e7ekler TBMM zab\u0131tlar\u0131nda kay\u0131tl\u0131yken, T\u00fcrkiye\u2019de ezan sorunu \u00fczerinden yarat\u0131lan CHP d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131, Celal Bayar\u2019\u0131n pek kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, ama Menderes\u2019in ayn\u0131 resmiyle, her karesinde boy g\u00f6sterdi\u011fi soyut muhafazakar fantazmay\u0131 yaratabilmi\u015ftir. Hele bu ideolojik bilgi kirlili\u011fine, MHP\u2019nin Anadolulu taban\u0131n\u0131n inanmas\u0131, \u0130slamc\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131ndan da a\u011f\u0131r bir ak\u0131l tutulmas\u0131n\u0131n, milliyet\u00e7i kanata bula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Zira milliyet\u00e7ili\u011fin kurucu lideri Alparslan T\u00fcrke\u015f\u2019in, darbeden sonra yapt\u0131\u011f\u0131, ezan\u0131n tekrar Arap\u00e7a okunmas\u0131na izin verilmesini, \u201cT\u00fcrk\u2019\u00fcn camiinde T\u00fcrk\u00e7e Kur\u00e2n okunur, Arap\u00e7a de\u011fil. Ezan\u0131n tekrar Arap\u00e7a okutulmas\u0131 ihanettir.\u201d \u015feklinde de\u011ferlendirdi\u011fi bilinirken, MHP taban\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n tam aksine inanmas\u0131, T\u00fcrk- \u0130slam sentezinin, i\u00e7i bo\u015f kuruntu ve hurafelerden olu\u015fan bir kurgu oldu\u011funu kan\u0131tlar. Ge\u00e7elim.<\/p>\n

San\u0131r\u0131m bunu ilk olarak \u201c\u00dclk\u00fcc\u00fc Bellek\u201dte say\u0131n Hayati Bice payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. TU\u0130K\u2019in yapm\u0131\u015f oldu\u011fu eski tarihli bir ankete g\u00f6re milliyet\u00e7i taban\u0131n en derin \u00e7eli\u015fkisi, i\u00e7erisinde, T\u00fcrk b\u00fcrokrasisinin sa\u011f \u0130ttihat\u00e7\u0131 gelene\u011finin devam\u0131 olan ayd\u0131n tabakas\u0131yla, toplumun altlar\u0131ndan gelme en cahil, en az okuyan, bir \u015fekilde devlete eklemlenerek \u201cmaa\u015fyap\u201d k\u0131l\u0131nmay\u0131 bekleyen, y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 birlikte bar\u0131nd\u0131rmas\u0131d\u0131r ki solcular bu kesime, \u201cl\u00fcmpen proletarya\u201d ad\u0131n\u0131 verirler. Kerhen, sadece kentte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kentli, \u0130stanbul\u2019da ya\u015fay\u0131p, memleketinin \u00e7emenli past\u0131rmas\u0131n\u0131 t\u00fcketmeyi h\u00fcner sayan bu kesim, ayn\u0131 zamanda \u0130slamc\u0131 siyasal iktidar\u0131n, k\u0131sa vadeli sadaka politikas\u0131n\u0131n da, birinci dereceden hedef kitlesi ve ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 durumundad\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, en az \u0130ttihat Terakki\u2019nin sol kanad\u0131n\u0131 olu\u015fturan, CHP b\u00fcrokrasisi kadar d\u00fcnyevi tav\u0131r geli\u015ftirmeye, ya\u015fam kal\u0131plar\u0131na sahip genelde muhafazakar ama kendisi hakk\u0131nda bilin\u00e7li h\u00e2le gelmi\u015f bir milliyet\u00e7i tavan, elbette alttaki kesimin \u00f6nemli k\u0131sm\u0131yla \u00e7eli\u015fmektedir. Milliyet\u00e7i tavan, belki herkesten \u00e7ok kendi avam\u0131ndan kurtulmak isterken, kendi parti i\u00e7i \u00f6tekilerininkinin say\u0131ca \u00e7oklu\u011fu kar\u015f\u0131s\u0131nda gerileyerek, partinin \u201cyabanlar\u0131\u201d olarak, varolu\u015fsal krizini a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor- \u00e7al\u0131\u015fmaktayd\u0131. E\u011fer f\u0131rsat bulursa laiklik, Kemalizm, pozitivizm ba\u011flam\u0131nda, CHP b\u00fcrokrasisine rahmet okutturacak denli sert uygulamalar geli\u015ftirip karar almaktan \u00e7ekinmeyen bu kadro, Yakup Kadri\u2019nin yazmad\u0131\u011f\u0131 bir \u201cYaban\u201d roman\u0131n\u0131 bizzat ya\u015far.<\/p>\n

AKP- MHP ili\u015fkisine y\u00f6nelik olarak ak\u0131l y\u00fcr\u00fctebilmek i\u00e7in \u00f6ncelikle MHP\u2019nin tarihi boyunca siyaseten neyi hedefledi\u011fini tart\u0131\u015fmak gerekiyor. Daha \u00f6nce MHP, CHP\u2019ye benzer demi\u015ftik. Ankara \u00dcniversitesi\u2019nde doktora yaparken, T\u00fcrkiye\u2019de y\u00fcksek lisans yapan Hristos isimli bir Yunan milliyet\u00e7isi \u00f6\u011frenciyle tan\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Tez konusu milliyet\u00e7ilik oldu\u011fu i\u00e7in hocas\u0131 benim yard\u0131m\u0131ma ba\u015fvurmu\u015ftu. Y\u0131llar sonra diplomam\u0131 almaya gitti\u011fimde enstit\u00fcde tekrar Hristos\u2019a rastlad\u0131m. \u201c\u015eimdi ne yap\u0131yorsun?\u201d\u00a0 soruma, doktorada CHP\u2019yi ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek yan\u0131t verdi ve ekledi, \u201cBiri \u00f6tekinin laciverdi ya. Bu gidi\u015fle do\u00e7entlikte de abileri \u0130T\u2019yi \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00fclkeye d\u00f6nece\u011fim.\u201d Hristos, T\u00fcrkiye\u2019nin temellerini \u00e7izmi\u015fti.<\/p>\n

Devleti \u201ckoruma- kollama\u201d g\u00f6revini \u00fcstlendiklerini saklamayan her iki partinin, klasik birer \u201cdevlet partisi\u201d olduklar\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftik. Ancak bu durum, CHP\u2019nin mutlak iktidara kilitlenmi\u015f iri ve hantal bir parti olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, MHP\u2019nin ancak belli zamanlarda, bu hedefi g\u00fctmesiyle ayr\u0131\u015f\u0131r. CHP, adeta k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ama bunu kabullenemeyen erkek kedi gibi kendi iktidars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n faturas\u0131n\u0131 halka kesen ama kendi i\u00e7 tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 r\u00fczgarla, iktidara oynayan iri parti konumunu yitirmeyen bir partidir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k MHP\u2019nin genel olarak bir iktidar hedefi yoktur. En az\u0131ndan \u00fclkedeki siyasal merkez \u00e7\u00f6kene kadar, b\u00f6yle bir mutlak hedef g\u00fcd\u00fclm\u00fcyordu. Ne zaman merkez \u00e7\u00f6kt\u00fc, ilk olarak rahmetli T\u00fcrke\u015f, MHP\u2019nin genel hatlar\u0131nda revizyona giderek, merkezdeki bo\u015flu\u011fu doldurmak \u00fczere, yeni bir strateji belirledi. Hat\u0131rlayal\u0131m Herg\u00fcn gazetesi yeniden yay\u0131mland\u0131. Herg\u00fcn i\u00e7eri\u011fi itibar\u0131yla bizzat T\u00fcrke\u015f\u2019in komutuyla, liberal bir \u00e7izgi izledi. C\u00fcneyt \u00dclsever\u2019den rahmetli Metin Tokdemir\u2019e \u00e7ok farkl\u0131 bir yelpazeye hitap eden gazete, \u201c\u00fclk\u00fcc\u00fc\u201d okurlar\u0131n\u0131, \u201cdavan\u0131n sat\u0131lmas\u0131\u201d ekseninde \u00fcrk\u00fctt\u00fc. E\u011fer DYP ile ittifak ger\u00e7ekle\u015ftirilip koalisyon h\u00fck\u00fcmeti kurulabilse, gazete muhafazakar- liberal (siyasal a\u00e7\u0131dan muhafazakar, ekonomik anlamda KOB\u0130ci liberal) i\u00e7eri\u011fiyle, h\u00fck\u00fcmetin yay\u0131n organ\u0131 h\u00e2line gelecekti. Asl\u0131nda T\u00fcrke\u015f bunu laiklik mitingleri, H(D)EP destekli DYP- SHP h\u00fck\u00fcmetine sa\u011flanan destek, H(D)EP milletvekillerinin radikalizmden \u00f6d\u00fcn vermemeleri kar\u015f\u0131s\u0131nda, bu partinin ipinin yine T\u00fcrke\u015f eliyle \u00e7ekilmesi, Ermeni sorununun \u00e7\u00f6z\u00fclebilmesi amac\u0131yla, Petrosyan ile kurulan tatl\u0131- sert dostluk ili\u015fkisi, hep merkezin MHP arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla doldurulmas\u0131 i\u00e7indi. B\u00f6ylelikle hem MHP ciddi bir iktidar prati\u011fi sergileyecek hem de devlet koruma- kollama alt\u0131na al\u0131n\u0131p merkezsiz b\u0131rak\u0131lmayacakt\u0131. Ee \u015fimdi \u015feytan\u0131n akl\u0131na gelmez mi, \u201cHani b\u00fct\u00fcn K\u00fcrt milliyet\u00e7isi partilerin, PKK ile ili\u015fkisi vard\u0131 ve bu ili\u015fki kesinlikle kopar\u0131lamaz, \u00f6rg\u00fct buna izin vermezdi? Demek ki rahmetli T\u00fcrke\u015f, i\u00e7eriden H(D)EP destekli DYP- SHP h\u00fck\u00fcmetini ayakta tutarken, b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015f, hatta muhtemelen, \u201cH(D)EP, PKK\u2019dan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak \u00fclke siyasetine entegre edebilir mi?\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n

Neticede se\u00e7im ittifak\u0131na gidilememesinin sonucu olarak, MHP baraj\u0131 a\u015famad\u0131 ama yeni politika tuttu ve Alparslan T\u00fcrke\u015f y\u00f6netimindeki yeni MHP y\u00fczde 8\u2019i ge\u00e7erek, tarihi oy oran\u0131na ula\u015ft\u0131. Ayn\u0131 politika 2015 y\u0131l\u0131na dek I. Bah\u00e7eli d\u00f6neminde de s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc. T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n se\u00e7imlerde parlamento- d\u0131\u015f\u0131 kalan en b\u00fcy\u00fck partiyi, bir sonraki se\u00e7imde mutlak \u00f6d\u00fcllendirece\u011fine dair tespit edilen do\u011fru politika, yeni lidere se\u00e7menin kredi a\u00e7aca\u011f\u0131 do\u011fru varsay\u0131m\u0131yla birle\u015ftirildi. Say\u0131n Bah\u00e7eli, bir \u00f6nceki se\u00e7imlerde al\u0131nan oyu ikiye katlayarak, MHP\u2019ye kusursuz bir se\u00e7im zaferi arma\u011fan etti. Yeni lider, kurucu liderin hedefini tamama erdirerek, merkezdeki bo\u015flu\u011fun, k\u0131sa s\u00fcreli\u011fine de olsa, MHP arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla doldurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. \u00dcstelik se\u00e7im zaferinin ard\u0131ndan MHP bug\u00fcn b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fckle su\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 CHP \u00e7izgisinden gelen, T\u00fcrkiye\u2019nin \u201c\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc adam\u0131\u201d demokratik- sosyalist B\u00fclent Ecevit ile birlikte, ANAP\u2019\u0131n da kat\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011flanarak, iktidar\u0131 payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. 2015 senesine dek sol ile d\u00fc\u015f\u00fcmde\u015fen politikalar izleyen MHP, ad\u0131 ge\u00e7en se\u00e7imde, bug\u00fcn suni bir \u00e7ad\u0131rda nefes almas\u0131n\u0131, siyasal bir mevta olmamas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 AKP\u2019nin, yenilmesinde en b\u00fcy\u00fck pay\u0131 oynam\u0131\u015ft\u0131. Ne var ki Erdo\u011fan kendisini ve partisini ak\u0131l almaz bir siyasal manevrayla kurtar\u0131p, se\u00e7imleri yeniletmeyi ba\u015fard\u0131. \u00a02015\u2019in ard\u0131ndan ba\u015flayan II. Bah\u00e7eli d\u00f6neminde MHP, yava\u015f yava\u015f fiili iktidar hedefinden vazge\u00e7erek, b\u00fcrokrasi i\u00e7inde varl\u0131k g\u00f6sterme olarak da ifade edilebilecek as\u0131l misyonuna d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n

San\u0131r\u0131m \u015fu an AKP- MHP birlikteli\u011fi \u015f\u00f6yle bir anla\u015fma zemininde kurgulanm\u0131\u015f bulunuyor: AKP 2002\u2019den sonra, \u00f6nce kendi b\u00fcrokrasisine, y\u0131llard\u0131r yeti\u015fmi\u015f ama 28 \u015eubat s\u00fcreci dolay\u0131s\u0131yla f\u0131rsat bulamam\u0131\u015f, boy boy \u0130slamc\u0131 kadrolar\u0131na bel ba\u011flad\u0131. Ancak bu kadrolar o d\u00f6neme dek devlete, \u00f6zenle korunacak bir kristalden ziyade bir nevi Dar\u2019\u00fcl Harp yani y\u0131k\u0131lmas\u0131- fethedilmesi gereken kale olarak yakla\u015ft\u0131klar\u0131ndan, k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde bu kadrolar\u0131n, devleti y\u00f6netmek bir yana, olsa olsa y\u0131kacaklar\u0131 ger\u00e7e\u011fini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. AKP daha sonra belli ki \u00e7aresizlikten, \u00e7o\u011fu yurtd\u0131\u015f\u0131ndan yeti\u015fmi\u015f kadrolar\u0131yla kendisine g\u00f6z k\u0131rpan, o y\u0131llarda da olduk\u00e7a \u0131l\u0131ml\u0131 g\u00f6z\u00fcken FET\u00d6\u2019ye, devletin \u00f6nemli kurumlar\u0131n\u0131 teslim etmekte beis g\u00f6rmeyecekti. Bizzat say\u0131n Erdo\u011fan\u2019\u0131n daha sonra a\u00e7\u0131klamak zorunda kalaca\u011f\u0131 gibi, bu \u0130slamc\u0131 \u00f6rg\u00fct y\u00fcz\u00fcnden, \u201cyan\u0131lacakt\u0131- kand\u0131r\u0131lacakt\u0131\u201d. Devlet b\u00fcrokrasisiz olmazd\u0131. E\u011fer CHP b\u00fcrokrasisiyle y\u00fcr\u00fcnmeyecekse, o zaman geride tek alternatif kal\u0131yordu. AKP, t\u0131pk\u0131 7 kez iktidara gelmesine kar\u015f\u0131n, kendi b\u00fcrokrasisini olu\u015fturamayan Demirel ve son iki iktidar d\u00f6neminde, art\u0131k CHP\u2019den yeterli kadro tedarik edemeyece\u011fi i\u00e7in Ecevit\u2019in yapt\u0131\u011f\u0131 gibi MHP b\u00fcrokrasisiyle \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131. Kendisinden \u00f6nce tam iki karizmatik lider bunu becerdiyse, MHP b\u00fcrokrasisi se\u00e7ene\u011fi, Erdo\u011fan a\u00e7\u0131s\u0131ndan, Amerikal\u0131lar\u0131n dedi\u011fi gibi adeta \u201ca piece of cake\u201d yani zarars\u0131z ve lezzetli bir kek dilimi kadar g\u00fcvenliydi.<\/p>\n

Sonu\u00e7ta AKP en \u00e7ok istedi\u011fi, kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z kimseye hesap vermeden siyasal iktidar\u0131 elinde tutma i\u015flevini y\u00fck\u00fcmlenirken, MHP de, en tecr\u00fcbeli oldu\u011fu, devleti, b\u00fcrokrasisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla koruma- kollama faaliyetini y\u00fcr\u00fctecekti. Dikkat ederseniz muhtemelen kendisi de iktisat\u00e7\u0131 olan say\u0131n Bah\u00e7eli, Erdo\u011fan\u2019\u0131n s\u00fcr-realist ekonomi politikalar\u0131n\u0131n sonucunu \u00f6nceden kestirdi\u011finden ve AKP\u2019nin hay\u0131r- hasanete dayal\u0131 \u00e7izgisiyle sosyal devletin yerinin doldurulamayaca\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011finden, iktidar partisinin hatalar\u0131na ortak olma k\u00fclfetinden MHP\u2019yi ar\u0131nd\u0131rd\u0131. Kazan\u0131lan hi\u00e7bir se\u00e7im zaferinden sonra, kamuoyunda olu\u015fan beklentinin aksine, kabineye ne Bakan soktu, ne de kendi girdi. B\u00f6ylelikle b\u00fcy\u00fck ihtimalle Erdo\u011fan ile \u00e7at\u0131\u015fma riskinden de uzakta kald\u0131. Politika kendi i\u00e7inde gayet \u00e7eli\u015fmez- tutarl\u0131 bir politikayd\u0131. Son derece de g\u00fczel kurgulanm\u0131\u015ft\u0131. Zira MHP, daha \u00f6nce S\u00fcleyman beyin arkas\u0131n\u0131 koruyup kollad\u0131\u011f\u0131 gibi bu sefer de Erdo\u011fan\u2019\u0131n arkas\u0131n\u0131 toparlayarak ve devleti kendi fanusu i\u00e7ine al\u0131p koruyordu. Bunu yaparken, \u201cmaa\u015fyap\u201d k\u0131l\u0131nmay\u0131 bekleyen, her talebi reddedildi\u011finde, \u201cSiz zaten bize de\u011fil gomonistlere hizmet ediyorsunuz.\u201d diye kazan kald\u0131rmaya meyilli, alt- taban\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131na da i\u015f ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015f oldu. Fark\u0131ndaysan\u0131z devlet b\u00fcrokrasisinin k\u00fc\u00e7\u00fck orta kademelerinde i\u015fe girmek isteyenler i\u00e7in MHP, uzunca bir s\u00fcredir \u0130\u015f ve \u0130\u015f\u00e7i Bulma Kurumu\u2019ndan daha etkin faaliyet g\u00f6steriyor. \u0130slamc\u0131 kadrolar ve FET\u00d6 ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan sonra b\u00fcrokrasiye el s\u00fcrmekten korkan AKP, devletin kendisine teslim edilmeyi\u015finden \u00f6t\u00fcr\u00fc, T\u00fcrkler i\u00e7in en y\u00fcce kurumu partile\u015ftiremiyor. Yani AKP\u2019nin bir zaman \u00e7\u0131lg\u0131nca u\u011fruna sava\u015ft\u0131\u011f\u0131 AKP\u2019le\u015ftirilmi\u015f devlet yap\u0131s\u0131, MHP i\u015fbirli\u011finin ard\u0131ndan, siyasal iktidar a\u00e7\u0131s\u0131ndan ula\u015f\u0131ld\u0131k\u00e7a ula\u015f\u0131lmaz bir d\u00fc\u015f h\u00e2line geliyor. \u00dcstelik MHP b\u00fcrokrasisinin elastikiyeti sebebiyle, olas\u0131 bir iktidar de\u011fi\u015fikli\u011finde, ayn\u0131 kadrolara eklemlenecek, k\u0131zaktan geri \u00e7a\u011f\u0131lan CHP b\u00fcrokrasisinin de kat\u0131l\u0131m\u0131yla, \u00fclke yeni rotas\u0131na kolayl\u0131kla eri\u015ftirilebilir. \u00c7o\u011fu siyaset bilimcinin g\u00f6r\u00fc\u015flerinin tersine, \u201cO g\u00fcn ger\u00e7ekten trafik polisinin bile\u201d farkl\u0131 davranmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n

Yani son g\u00fcnlerde her ne kadar h\u0131zla ya\u015f ald\u0131\u011f\u0131 endi\u015fesi, hatta dil s\u00fcr\u00e7meleriyle g\u00fcndeme gelse bile say\u0131n Bah\u00e7eli, h\u00e2l\u00e2 \u00e7ok iyi bir oyun kurucu ve AKP iktidardan d\u00fc\u015fmeden yani oyun b\u00fct\u00fcn\u00fcyle kaybedilmeden, kendi partisini olas\u0131 siyasal f\u0131rt\u0131nalardan azade k\u0131labiliyor. Her se\u00e7imde oyunun d\u00fc\u015fece\u011fi, hatta baraja g\u00f6m\u00fclece\u011fi varsay\u0131lan bir parti, ortada somut bir siyasal program \u00f6ne s\u00fcrmemesine ra\u011fmen, milliyet\u00e7ili\u011fin amiral gemisi unvan\u0131n\u0131 korumay\u0131 ba\u015far\u0131yor. \u201cRestorasyon d\u00f6neminin\u201d lideri olan Erdo\u011fan, b\u00fcrokrasiyi d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011finden siyasal hedeflerine odaklanarak, II. Me\u015frutiyet- Kemalist Devrim gibi \u00fclkenin nefesini a\u00e7an tarihsel olaylarla y\u0131ld\u0131z\u0131 bar\u0131\u015fmayanlar\u0131n, bu devrimler sonucu konum- g\u00fc\u00e7 kaybedenlerin kahraman\u0131 olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebiliyor. Yani genel olarak, Rumelili ayd\u0131nlanmaya Anadolulu- muhafazakar politikalarla itiraz edenlerin \u201c\u00f6c\u00fc\u201d al\u0131n\u0131yor. Erdo\u011fan da bu politikas\u0131yla, daha \u015fimdiden, \u00fclkenin kurucusu Atat\u00fcrk\u2019ten sonra, \u201crestorasyon\u201dun lideri olarak, ad\u0131n\u0131n yan\u0131na, ikinci adaml\u0131k s\u0131fat\u0131n\u0131 yazd\u0131rmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Az buz bir ba\u015far\u0131 de\u011fil, elbet. Ancak i\u015fler tersine d\u00f6ner ve h\u0131zla oylar\u0131 azalan, muhtemelen bir sonraki se\u00e7imde y\u00fczde 30 band\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 g\u00f6recekmi\u015f gibi izlenimi yaratan AKP, MHP deste\u011fine kar\u015f\u0131n iktidardan d\u00fc\u015ferse, bu kez iktidara- devletin i\u00e7ine, y\u0131llard\u0131r k\u0131zakta bekleyen, ba\u015far\u0131ya a\u00e7 CHP ve \u0130Y\u0130P b\u00fcrokrasisi geliyor. \u0130\u015fin MHP a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u00f6t\u00fc yan\u0131, siyaset bir kez g\u00fcndelik \u00e7\u0131kara indirgendi\u011finde, parti bir kez taraftarlar\u0131na i\u015f da\u011f\u0131tma arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde, sa\u011f b\u00fcrokrasinin yeni i\u015fvereninin, \u0130Y\u0130P ya da \u0130Y\u0130P art\u0131 ZP olacak olu\u015fu. Bu da g\u00fcndelik \u00e7\u0131kar hesab\u0131 yapan taban\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n, MHP\u2019den kopararak di\u011fer iki partiye y\u00f6neltmesini beraberinde getiriyor. Aksi takdirde MHP\u2019nin ciddi oy kayb\u0131na u\u011frayaca\u011f\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor ve de inanm\u0131yorum. Yani T\u00fcrkiye\u2019de siyaset her zaman oldu\u011fu gibi b\u00fct\u00fcn oyun kurucular\u0131n, son derece iyi bir bi\u00e7imde oynad\u0131klar\u0131 bir oyun kuram\u0131 senaryosu i\u00e7inde i\u015flemeyi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. \u015eimdi isterseniz MHP\u2019den, yeniden di\u011fer bile\u015fenlere d\u00f6nelim:<\/p>\n

\u201cBilim- Birlik- Bar\u0131\u015f\u201d sloganlar\u0131yla, T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011finin uzun zaman \u00f6nce unuttu\u011fu asli k\u00f6kenlerine, en fazla vurgu yapan yap\u0131ysa Zafer Partisi ad\u0131 alt\u0131nda u\u00e7 veriyor. ZP, liderinin tek tabancal\u0131\u011f\u0131n\u0131n verdi\u011fi, \u201cyaln\u0131z kurt\u201d g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnden kurtulup lideri destekleyecek, ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc adamlar\u0131na kavu\u015fmak mecburiyetinde. Asl\u0131nda bu ikili \u00f6nderlik yap\u0131s\u0131n\u0131, Sinan Ogan ile sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar ama b\u0131rak\u0131n \u00fc\u00e7 farkl\u0131 partiyi, ayn\u0131 partideki ilk iki isimin kayna\u015famad\u0131\u011f\u0131 mevcut siyasal yap\u0131, suni birlikteliklerin, milliyet\u00e7ili\u011fi ba\u011flam\u0131nda \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131n\u0131 a\u015fikar k\u0131l\u0131yor. E\u011fer parti \u00e7ok-sesli bir \u00f6nderli\u011fe kavu\u015fturulursa, ZP b\u00f6ylelikle hem \u201cbirlik- bilim\u201d adl\u0131 iki ilkesinin feci bir bi\u00e7imde \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131, olgucu \u0130ttihat\u00e7\u0131 \u00e7izgisine, \u00f6nderlik bi\u00e7imiyle de daha benzeyen dinamik bir yap\u0131ya kavu\u015facak, hem de toplumsal bar\u0131\u015f\u0131 imleyen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc slogan\u0131n\u0131, halka daha kolay anlatabilme f\u0131rsat\u0131 bulmu\u015f olacak. Bilindi\u011fi gibi T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fini ba\u015flang\u0131\u00e7 notas\u0131n\u0131 olu\u015fturan pozitivizm ZP \u00e7izgisini, T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011finin ilk iki kadrosu olan \u0130T\u2019nin ve Kemalist Devrim\u2019in temelleriyle bulu\u015fturuyor. ZP, siyasal anlamda \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc (en az\u0131ndan etnisitesi her ne olursa olsun, t\u00fcm TC yurtta\u015flar\u0131na y\u00f6nelik izledi\u011fi birle\u015ftirici siyasal dil a\u00e7\u0131s\u0131ndan) tutumuyla; gerek CHP, gerekse merkez sa\u011f- milliyet\u00e7i \u0130Y\u0130P ile ayn\u0131 \u00e7izgide tekrar bulu\u015fabilir gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Sorunun ba\u015f\u0131na d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde pozitivizm milliyet\u00e7ili\u011fi g\u00fcncel- d\u00fcnyevi k\u0131lan, onun devrimci t\u00f6z\u00fcyle, milliyet\u00e7i \u00e7a\u011fc\u0131l bir gelece\u011fi in\u015fa edici dinami\u011fe sahiptir. Pozitivizm ayn\u0131 zamanda T\u00fcrk- \u0130slam \u0130deolojisiyle yolundan sapt\u0131r\u0131lan milliyet\u00e7ili\u011fin, fabrika ayarlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc de m\u00fcjdelemektedir.<\/p>\n

Do\u011fallay\u0131n milliyet\u00e7ili\u011fin farkl\u0131 de\u011ferleri temsil eden, topluma farkl\u0131 re\u00e7eteler \u00f6neren birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7at\u0131larda siyaset yapmas\u0131, hem milliyet\u00e7ili\u011fin, hem de T\u00fcrk sa\u011f siyasetinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7acak bir zorunluluktur. Bile\u015fenlerinin alaca\u011f\u0131 sonu\u00e7lar itibar\u0131yla, milliyet\u00e7ilik etkisini artt\u0131racak m\u0131 azaltacak m\u0131 onu zaman g\u00f6sterecek. Ancak bu \u00fc\u00e7 unsurun, tabandan gelebilecek olas\u0131 bir s\u00f6zde iyiniyetli, \u00f6zde yersiz- zorlama birlikteli\u011finden, olsa olsa Tepeg\u00f6z gibi bir hilkat garibesinin t\u00fcreyece\u011fine kesin g\u00f6z\u00fcyle bakabiliriz. B\u00f6yle bir zorlama birliktelik, parti taban\u0131n\u0131n kendi g\u00fcndelik \u00e7\u0131karlar\u0131na alet edece\u011fi, birle\u015fik partinin, i\u015fini g\u00fcc\u00fcn\u00fc b\u0131rak\u0131p, partililerinin Ankara\u2019da i\u015flerini \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek u\u011fruna kullanacaklar\u0131 bir ayg\u0131ta d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Tam tersine, bile\u015fenlerinden baz\u0131lar\u0131n\u0131n, di\u011ferlerine galebe \u00e7almas\u0131yla olu\u015facak yeni bir milliyet\u00e7i birliktelik, akl\u0131 h\u00fcr, vicdan\u0131 h\u00fcr, projeleri d\u00fcnyevi bir olu\u015fumda sonlanabilir. \u0130\u015fte o zaman \u00fc\u00e7 milliyet\u00e7i partinin oy toplam\u0131ndan, mutlak olarak daha az ama kendisi ve toplumu hakk\u0131nda birle\u015fip b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yolun kap\u0131s\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6n\u00fcnde a\u00e7\u0131l\u0131verir.<\/p>\n

\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda siyasetin \u015fekillenmesinde milliyet\u00e7ilik nas\u0131l bir rol oynayacak?<\/strong><\/p>\n

Bu sorunun ucu a\u00e7\u0131k. Milliyet\u00e7i bile\u015fenlerin kendi i\u00e7lerinde ve d\u0131\u015flar\u0131ndaki bile\u015fenlerle ya\u015fayacaklar\u0131 s\u00fcre\u00e7, bu sorunun yan\u0131t\u0131n\u0131 olu\u015fturacak. Ancak her \u00fc\u00e7 milliyet\u00e7i parti de \u015fu ana dek, radikal t\u00f6kezlemeler de ya\u015famak pahas\u0131na (masaya \u00f6nce oturup sonra kalk\u0131p tekrar yine oturmak gibi), siyaset oyununu gayet hakk\u0131n\u0131 vererek oynuyorlar.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

MHP, \u201c\u00fclk\u00fcc\u00fcl\u00fck\u201d ad\u0131 alt\u0131nda, i\u00e7i hi\u00e7bir zaman doldurulamam\u0131\u015f ileride de durdurulamayacak olan bir “dava\u201d retori\u011fi, \u201caksa\u00e7l\u0131lar- sakall\u0131lar gibi tamamen siyaset ve usd\u0131\u015f\u0131 tabirler\u201di gittik\u00e7e \u00e7ok daha fazla temsil eder hale geliyor. <\/p>\n","protected":false},"author":37,"featured_media":17435,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[66],"tags":[2678,2675,2679,113],"coauthors":[39],"class_list":["post-17388","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyaset-tarih","tag-14-mayis-secimleri","tag-milliyetciligin-yukselisi","tag-prof-dr-a-baran-dural","tag-turk-milliyetciligi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17388","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/37"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17388"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17388\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17439,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17388\/revisions\/17439"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17435"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17388"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17388"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17388"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=17388"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}