<\/p>\n
Arap harfli T\u00fcrk\u00e7e\u2019nin g\u00f6lgeledi\u011fi ve unutturdu\u011fu T\u00fcrk kimli\u011fi, T\u00fcrk Devrimleri taraf\u0131ndan yeniden diriltildi. T\u00fcrk Harf Devrimi, T\u00fcrk kimli\u011fine yeniden d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn en \u00f6nemli g\u00fcvencesi oldu.<\/p>\n
Siyasal \u0130slamc\u0131lar, T\u00fcrk Milleti\u2019nin dini duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinden, Arap harflerine g\u00f6z ve kulak yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturma \u00e7abalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. \u00dclkemizde, k\u00fcresel kapitalizmin bir projesi olarak Arap n\u00fcfusu art\u0131r\u0131l\u0131rken, gelecekle ilgili olarak Arap\u00e7a ve Arap harfleriyle ilgili \u015fiddetli bir alg\u0131 y\u00f6netimi uygulan\u0131yor.<\/p>\n
Bilindi\u011fi gibi, T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr tarihinde bir\u00e7ok alfabe de\u011fi\u015fikli\u011fi olmu\u015ftur. Bunlar, G\u00f6kt\u00fcrk, Uygur, Arap, Kiril ve Latin k\u00f6kenli T\u00fcrk alfabeleridir. Onuncu y\u00fczy\u0131ldan itibaren, muhtemelen y\u00f6neticilerin dayatmas\u0131yla Arap alfabesine ge\u00e7i\u015fin, da\u011f\u0131n\u0131k g\u00f6\u00e7ebe T\u00fcrk boylar\u0131nda hangi k\u00fclt\u00fcrel katk\u0131y\u0131 yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu belli de\u011fil. Ancak, bu de\u011fi\u015fimden sonra \u00f6zellikle Orta Do\u011fu b\u00f6lgesinde yerle\u015fik hayata ge\u00e7en T\u00fcrklerde Arap-Acem k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn olumsuz bir\u00e7ok etkilerinin oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
T\u00fcrk bilginleri ve bilgeleri, Arap\u00e7a ve Arap alfabeli T\u00fcrk\u00e7e ile \u00e7ok \u00f6nemli din\u00ee ve edeb\u00ee eserler ortaya koymu\u015flard\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar, az say\u0131da bir ayd\u0131n kesim taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilmi\u015f, ancak toplumsal katmanlara do\u011frudan ula\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk k\u00f6kenli bilim insanlar\u0131n\u0131n bilime yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 katk\u0131lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n Arap\u00e7a olmas\u0131 nedeniyle bu \u00e7al\u0131\u015fmalar da \u00e7o\u011funlukla Arap k\u00fclt\u00fcr havzas\u0131n\u0131n g\u00f6lgesi alt\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Sosyolojik olarak millet olma s\u00fcrecinde, bir\u00e7ok makro sosyolojik etken aras\u0131nda, en i\u015flevsel olan\u0131n geli\u015fmi\u015f bir dil oldu\u011fu bilinir. Geli\u015fmi\u015f bir dil kullan\u0131m\u0131n\u0131n, toplumsal geli\u015fmeye ve b\u00fct\u00fcnle\u015fmeye katk\u0131 vermesi, ancak yaz\u0131l\u0131 bir k\u00fclt\u00fcr gelene\u011fi ve birikimi sayesinde ger\u00e7ekle\u015fir. G\u00f6kt\u00fcrkler, d\u00f6nemin en geli\u015fmi\u015f bir dili olarak T\u00fcrk\u00e7e ile G\u00f6kt\u00fcrk Yaz\u0131tlar\u0131nda bug\u00fcn i\u00e7in bile g\u00f6rkemli say\u0131lacak bir edebiyat ve y\u00f6netim k\u00fclt\u00fcr\u00fc sergilemi\u015fti. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, daha sonraki zamanda da Arap alfabeli son derece de\u011ferli \u00e7al\u0131\u015fmalar ortaya konmu\u015ftur. Ancak, bilim ve sanat de\u011feri olan bu g\u00fczel \u00e7al\u0131\u015fmalar, sadece dar bir ayd\u0131n toplulu\u011fun kapal\u0131 k\u00fclt\u00fcr alanlar\u0131nda s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk Milleti\u2019nin b\u00fcy\u00fck bir kesimi, yayg\u0131n ve yeterli bir yaz\u0131l\u0131 k\u00fclt\u00fcr olmamas\u0131 nedeniyle bu \u00e7al\u0131\u015fmalardan yararlanmak bir yana haberdar dahi olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Arap alfabeli T\u00fcrk\u00e7e, dar bir \u00e7evre d\u0131\u015f\u0131nda, toplumsal tabanda \u00e7ok uzun s\u00fcredir yeterince yaz\u0131l\u0131 k\u00fclt\u00fcr olu\u015fturmam\u0131\u015ft\u0131. Yirminci y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada kendi k\u00f6klerine d\u00f6nme konusunda bir uyan\u0131\u015f varken, T\u00fcrklerin mill\u00ee kimliklerini yeniden diriltecek k\u00fclt\u00fcrel bir harekete ihtiya\u00e7 vard\u0131. D\u00fcnyadaki b\u00fcy\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn i\u00e7inde gere\u011fince yer almak ve mevcut de\u011fi\u015fimlere h\u0131zla uyum sa\u011flamak i\u00e7in b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkleri kavrayacak bir harf devrimi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. 1 Kas\u0131m 1928 tarihli T\u00fcrk Harf Devrimi sayesinde millet hayat\u0131 i\u00e7in k\u0131sa bir s\u00fcre say\u0131lacak zaman diliminde toplumun \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu yaz\u0131l\u0131 k\u00fclt\u00fcre ge\u00e7mi\u015f oldu.<\/p>\n
T\u00fcrklerin \u00e7ok s\u0131k alfabe de\u011fi\u015ftirmesi, mill\u00ee kimlik konusunda T\u00fcrklerde g\u00f6r\u00fclen da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131k sorununda \u00f6nemli bir etkenlerden biri olmal\u0131. Belki de Araplar\u0131n, temas halindeki di\u011fer diller \u00fczerindeki asimilasyoncu etkisinde, alfabelerindeki s\u00fcreklilik etkili olmu\u015ftur. T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr tarihinde birka\u00e7 alfabe de\u011fi\u015fikli\u011finden sonra en sonuncusu olan T\u00fcrk alfabesi, T\u00fcrk Milleti\u2019nin \u00f6nemli bir kesiminde \u2018cehaleti\u2019 bitirmi\u015f, T\u00fcrkl\u00fck bilincini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karm\u0131\u015f ve ayd\u0131nlanmaya katk\u0131da bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
Dev\u015firme a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 y\u00f6netici s\u0131n\u0131f ile m\u00fcttefikleri din adamlar\u0131 taraf\u0131ndan, Arap alfabeli Osmanl\u0131 T\u00fcrk\u00e7esi, T\u00fcrk Devleti ile T\u00fcrk Milleti aras\u0131nda hiyerar\u015fik bir ileti\u015fim perdesi gibi kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkler, \u00e7o\u011funlukla sava\u015flarda asker olmak ve saray\u0131n israf\u00e7\u0131 harcamalar\u0131n\u0131 vergilerle kar\u015f\u0131laman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, yaz\u0131l\u0131 k\u00fclt\u00fcr konusunda olduk\u00e7a geri kalm\u0131\u015flard\u0131r. Saray \u00e7evresinde t\u00fcredi bir y\u00f6netici s\u0131n\u0131f, s\u00fcrekli olarak yoksul T\u00fcrk Milleti\u2019ni inan\u00e7 yoluyla s\u00f6m\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00c7\u0131karc\u0131 dinsel topluluk \u00f6nderleri ise y\u00f6netici kararlar\u0131na ve uygulamalar\u0131na me\u015fruiyet sa\u011flamaktan \u00f6te fazla bir de\u011fer \u00fcretememi\u015flerdir. Toplumun \u00f6nemli bir kesimi, mevcut Arap alfabeli Osmanl\u0131 T\u00fcrk\u00e7esi ile okur-yazar olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in zorunlu olarak \u00e7ok k\u0131s\u0131tl\u0131 s\u00f6zl\u00fc k\u00fclt\u00fcr ile hayatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
Asl\u0131nda, T\u00fcrk Devrimleriyle birlikte, \u2018insanlara kulluk ve k\u00f6lelik\u2019 yapmayacak \u00f6zg\u00fcr ve ba\u011f\u0131ms\u0131z \u015fahsiyetler yeti\u015ftirilmesi hedeflenmi\u015fti. Toplumun, d\u00fc\u015f\u00fcnmeden ve sorgulamadan inanma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00e7\u0131karlar elde etmek isteyen f\u0131rsat\u00e7\u0131lar, bu devrimlerden b\u00fcy\u00fck bir ho\u015fnutsuzluk duydular. Bu topluluklar, \u00f6zellikle T\u00fcrk Harf Devrimine ve Kur\u2019an\u2019\u0131n T\u00fcrk\u00e7e mealine, a\u00e7\u0131ktan ya da \u00f6rt\u00fcl\u00fc olarak kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r. Arap alfabeli Osmanl\u0131ca, ister istemez toplumsal s\u00fcre\u00e7leri Orta Do\u011fu halklar\u0131n\u0131n k\u00fclt\u00fcr ku\u015fa\u011f\u0131nda tutuyordu. T\u00fcrk Harf Devrimi, T\u00fcrklerin T\u00fcrkl\u00fck bilin\u00e7lerinin uyanmas\u0131 yan\u0131nda, geli\u015fmi\u015f y\u00fcksek k\u00fclt\u00fcrlerle ili\u015fki ve etkile\u015fimini de canland\u0131rmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdilerde, istiyorlar ki T\u00fcrk Milleti yine eskisi gibi Orta Do\u011fu k\u00fclt\u00fcr co\u011frafyas\u0131n\u0131n \u015farkl\u0131 zihniyet d\u00fcnyas\u0131n\u0131n i\u00e7ine yeniden dahil olsun. B\u00f6ylece, ak\u0131l, bilim ve vicdan \u00f6l\u00e7\u00fclerine dayal\u0131 inan\u00e7 ve kimlik ekseninden \u00e7\u0131k\u0131larak, belirli bir dinsel z\u00fcmrenin etkisi alt\u0131na girilsin. Bunlar da \u00fclkede kendilerine k\u00fclt\u00fcrel bir derebeylik olu\u015ftursunlar; hatta \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun d\u00fc\u015ferse yabanc\u0131 ve k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lere \u2018yerli\u2019 ta\u015feronluk bile yaps\u0131nlar!..<\/p>\n
T\u00fcrk Harf Devrimi yap\u0131l\u0131ncaya kadar, \u00f6zellikle din\u00ee bilgiler belirli bir z\u00fcmrenin denetimindeydi. Halk\u0131n \u00e7o\u011fu, y\u00fczy\u0131llar boyunca okuyamad\u0131\u011f\u0131 ve anlamad\u0131\u011f\u0131 bir ileti\u015fim dili nedeniyle ki\u015fisel \u00e7abalar\u0131yla ger\u00e7ek bilgiye ula\u015fma imk\u00e2n\u0131 bulamam\u0131\u015ft\u0131. Osmanl\u0131 T\u00fcrk\u00e7esinin k\u00fc\u00e7\u00fck bir okur yazar grubu, Orta Do\u011funun eski inan\u00e7 k\u00fclt\u00fcrlerinin etkisiyle harmanlanm\u0131\u015f dinsel kavramlarla s\u00fcslenmi\u015f menk\u0131beleri s\u00fcrekli anlat\u0131p dururlard\u0131. Ger\u00e7ek hayatta, \u00f6zellikle Kur\u2019an\u2019daki \u0130sl\u00e2miyet\u2019te herhangi bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan anlat\u0131lar\u0131yla topluma hedefi belirli olmayan heyecan y\u00fckleyerek, bunun \u00fczerinden \u00e7ok b\u00fcy\u00fck servet ve hak edilmemi\u015f stat\u00fcler elde ederlerdi. Hi\u00e7 de hak etmedikleri gelir kaynaklar\u0131n\u0131 ve stat\u00fclerini, T\u00fcrk Harf Devrimi ile kaybettiler. Bunun h\u0131nc\u0131 ve k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ile saf ve samimi inanm\u0131\u015f insanlar\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtma ve ayartma i\u015flerinden bir t\u00fcrl\u00fc vazge\u00e7mediler. Her f\u0131rsatta, kendilerine destek sa\u011flayacak pop\u00fclist siyaset\u00e7i ve \u00e7\u0131karc\u0131 topluluklar bulduklar\u0131nda Arap alfabesine yeniden d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn tak\u0131nt\u0131s\u0131na tak\u0131l\u0131p kald\u0131lar.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, siyasal \u0130slamc\u0131 ittifak\u0131n deste\u011fi sayesinde bir\u00e7ok g\u00fcd\u00fcml\u00fc cemaat tipi olu\u015fumlar, Orta Do\u011funun inan\u00e7 k\u00fclt\u00fcrleri etkisiyle \u015fekillenen din anlay\u0131\u015flar\u0131 \u00fczerinden kendilerine \u00e7ok ciddi miktarda gelir ve stat\u00fc sa\u011fl\u0131yorlar. Bir \u015fekilde elde ettikleri ve kaybetmekten korktuklar\u0131 ekonomik ve sosyal konumlar\u0131n\u0131 kolay yoldan s\u00fcrd\u00fcrmek ad\u0131na, inanm\u0131\u015f insanlar\u0131n do\u011frudan Kur\u2019an ile etkile\u015fime girmesinden b\u00fcy\u00fck bir kayg\u0131 duyuyor olmal\u0131lar. Oysa, b\u00fct\u00fcn inanm\u0131\u015f insanlar\u0131n, Kur\u2019an\u2019\u0131n as\u0131l inme maksad\u0131na uygun olarak do\u011frudan Allah\u2019\u0131n ayetlerine ve mesajlar\u0131na kendi dilleriyle muhatap olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
Daha \u00f6nceki g\u00f6ksel dinlerde, inanm\u0131\u015f insanlar ile inand\u0131klar\u0131 kutsal mesajlar aras\u0131na b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7ok say\u0131da arac\u0131 kurum ve ki\u015filer (ruhban s\u0131n\u0131f\u0131) girmi\u015fti. Ancak, din\u00ee metinlerin illa da Arap\u00e7a olmas\u0131nda \u0131srarc\u0131 olanlar, kendi din anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 dayatmak i\u00e7in halk\u0131n kendi diliyle dinini \u00f6\u011frenmesini istemiyorlar. Ger\u00e7ekte, kendi dinsel k\u00fclt\u00fcrlerinin egemenli\u011fini yani \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n devam\u0131n\u0131 istiyorlar.<\/p>\n
Resm\u00ee ve gayriresm\u00ee siyasal \u0130slamc\u0131 \u00e7evreler taraf\u0131ndan, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde Arap alfabesi ve Arap\u00e7a tutkusu \u00fczerinden adeta T\u00fcrk alfabesi ve T\u00fcrk\u00e7e arka plana at\u0131l\u0131yor. T\u00fcrk Harf Devrimi ve T\u00fcrk\u00e7e, T\u00fcrk kimli\u011finin ve T\u00fcrk Milletinin b\u00fct\u00fcn T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131yla bulu\u015fmas\u0131n\u0131n en sa\u011flam g\u00fcvencesidir. Daha da g\u00fc\u00e7lenerek varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr tarihinde birka\u00e7 alfabe de\u011fi\u015fikli\u011finden sonra en sonuncusu olan T\u00fcrk alfabesi, T\u00fcrk Milleti\u2019nin \u00f6nemli bir kesiminde \u2018cehaleti\u2019 bitirmi\u015f, T\u00fcrkl\u00fck bilincini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karm\u0131\u015f ve ayd\u0131nlanmaya katk\u0131da bulunmu\u015ftur.<\/p>\n","protected":false},"author":187,"featured_media":17542,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[68],"tags":[979,593,1374,1373],"coauthors":[2225],"class_list":["post-17539","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turkluk-turkculuk","tag-gokturk-alfabesi","tag-turkce","tag-turklerin-kullandigi-alfabeler","tag-uygur-alfabesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17539","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/187"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17539"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17539\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17543,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17539\/revisions\/17543"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17542"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17539"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17539"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17539"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=17539"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}