\u0130nsan hayat\u0131n\u0131n ve toplumsal geli\u015fmenin temelinde b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde e\u011fitim s\u00fcre\u00e7leri vard\u0131r. E\u011fitim s\u00fcre\u00e7leri, insan davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemek ve ki\u015fileri topluma haz\u0131rlamak gibi geleneksel i\u015flevlere sahiptir. E\u011fitim d\u00fczeyi ve niteli\u011fi, toplumun nas\u0131l bir hayat ya\u015fayaca\u011f\u0131n\u0131, mill\u00ee kimlik bilincini, geli\u015fmi\u015flik \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc, ba\u015far\u0131 d\u00fczeyi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck gibi insani alg\u0131lar\u0131n\u0131 da belirleyen en \u00f6nemli etkenler olarak bilinir.<\/p>\n
\u00dclke y\u00f6netiminin ihtiyac\u0131 olan stratejik insan kayna\u011f\u0131 ile ekonominin her kesimi i\u00e7in gerekli olan giri\u015fimci ve \u00fcretken insanlar\u0131 yeti\u015ftirmek nitelikli bir e\u011fitim yoluyla ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n
E\u011fitim etkinliklerinde, birey ve toplumun \u00fcretkenli\u011fi ile \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ama\u00e7 edinen e\u011fitim programlar\u0131na yarat\u0131c\u0131 e\u011fitim denilmektedir. Yarat\u0131c\u0131 e\u011fitim sistemi, ak\u0131lc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce ve bilimsel zihniyeti esas al\u0131r. Bu e\u011fitim tarz\u0131, ki\u015fileri i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 toplum i\u00e7in \u00fcretken olmaya, toplumu da d\u00fcnyadaki rekabete haz\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00a0\u0130nsanlar, \u00f6ncelikle sorun \u00e7\u00f6zme ve katma de\u011fer yaratmaya yarayan bilgi ve beceriler kazan\u0131rlar. Nitelikli bilgi malzemeleri sayesinde bireysel irade ve \u00f6zg\u00fcr hareket etme potansiyeline kavu\u015furlar. Ak\u0131lc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce ve bilim ile bunlarla \u00e7eli\u015fmeyen toplumsal de\u011ferlerin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde kendi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve yollar\u0131n\u0131 \u00e7o\u011funlukla kendileri se\u00e7erler. Y\u00f6netici s\u0131n\u0131f\u0131n manip\u00fclasyonuna, \u00e7e\u015fitli \u00e7\u0131kar topluluklar\u0131n\u0131n \u00e7arp\u0131k y\u00f6nlendirmesine kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131 ve kararl\u0131 bir duru\u015f sergilerler. Herhangi bir g\u00fcc\u00fcn, kendilerini ele ge\u00e7irmesine ve \u00fczerlerinde tahakk\u00fcm kurmas\u0131na pek izin vermezler.<\/p>\n
Y\u00f6netici s\u0131n\u0131f ve belirli z\u00fcmrelerin \u00e7\u0131karlar\u0131na g\u00f6re davranacak bir toplum tasar\u0131m\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yorsa bu tarza ideolojik e\u011fitim ad\u0131 veriliyor. \u0130deolojik e\u011fitim sistemi, y\u00f6netici ve egemen s\u0131n\u0131f\u0131n, dayand\u0131klar\u0131 siyasal g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn ya\u015fam bi\u00e7imini merkeze alan bir toplum in\u015fa etme program\u0131na sahiptir. Toplum \u00fczerinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen toplum m\u00fchendisli\u011finde kullan\u0131lan en etkili ara\u00e7lar, okul t\u00fcrleri ve m\u00fcfredat olmaktad\u0131r. Toplumsal geli\u015fmeye ve d\u00fcnya ile rekabet etmeye yarayacak \u00f6\u011frenci yeti\u015ftirecek okullardan \u00e7ok, y\u00f6netici s\u0131n\u0131f\u0131n siyasal kadrosu ya da se\u00e7men deposu olma y\u00f6n\u00fc daha fazla olan okul t\u00fcrleri tercih edilir. Bu okullarda, analitik ve ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnce y\u00f6nteminden \u00e7ok, rivayet k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ve aktarmaya dayal\u0131 ezberci programlar izlenir.<\/p>\n
Ekonomik g\u00f6nen\u00e7 ve toplumsal geli\u015fme \u00f6l\u00e7eklerinde \u00f6n s\u0131ralarda olan toplumlarda, \u00e7o\u011funlukla yarat\u0131c\u0131 e\u011fitim sisteminin oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Dar bir y\u00f6netici s\u0131n\u0131f ile onlar\u0131 destekleyen \u00e7\u0131kar topluluklar\u0131n\u0131n egemen oldu\u011fu; toplumun \u00e7o\u011funun, yoksulluk, i\u015fsizlik ve \u00e7e\u015fitli haks\u0131zl\u0131klar ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelerde ise ideolojik e\u011fitim tarz\u0131 yayg\u0131nd\u0131r.<\/p>\n
Ge\u00e7mi\u015fteki despotik devletler ile Hitler Almanya\u2019s\u0131, Sovyetler Birli\u011fi ve Kom\u00fcnist \u00c7in gibi diktat\u00f6rl\u00fckler, e\u011fitim sistemlerini siyasi ve ideolojik kal\u0131plar i\u00e7inde tutmu\u015flard\u0131.\u00a0 G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, otoriter y\u00f6netim sistemlerine sahip \u00fclkeler, e\u011fitim s\u00fcre\u00e7lerine, \u00e7o\u011funlukla kendi s\u0131n\u0131fsal iktidarlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye yarayacak bir istikamet verme \u00e7abalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar. Ba\u015fta Orta do\u011fudaki \u00fclkeler olmak \u00fczere, Afrika ve Avrasya\u2019n\u0131n \u00e7ok say\u0131daki \u00fclke y\u00f6netimleri, e\u011fitim kurumlar\u0131n\u0131 toplumun geneline kendi anlay\u0131\u015flar\u0131 do\u011frultusunda bir format atma arac\u0131 olarak kullan\u0131yorlar. \u00a0Y\u00f6netici s\u0131n\u0131f, \u00e7e\u015fitli e\u011fitim s\u00fcre\u00e7lerine ve kurumlar\u0131na birer toplumsal m\u00fchendislik i\u015flevi y\u00fckl\u00fcyorlar.<\/p>\n
T\u00fcrkiye Cumhuriyet\u2019ini kuran irade, T\u00fcrk Milleti\u2019ni y\u00f6netici ve egemen s\u0131n\u0131f tahakk\u00fcm\u00fcnden kurtarmak ve d\u00fcnya toplumlar\u0131 i\u00e7inde se\u00e7kin bir konuma getirmek amac\u0131yla mill\u00ee bir e\u011fitim yap\u0131s\u0131 olu\u015fturmu\u015ftu. Atat\u00fcrk sonras\u0131 Bat\u0131c\u0131 ideoloji, mill\u00ee e\u011fitimi Amerikan pragmatizmine do\u011fru s\u00fcr\u00fcklerken, pop\u00fclist sa\u011f-muhafazak\u00e2r siyaset mill\u00ee e\u011fitimi kozmopolit insan yeti\u015ftirme arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc. \u015eimdilerde, siyasal islamc\u0131 ittifak, mill\u00ee(!) e\u011fitim \u00fczerinden \u2018millet \u00e7e\u015fitlili\u011fine(!)\u2019 dayal\u0131 ve \u2018\u00e7ok dilli\u2019 siyasal \u00fcmmet\u00e7i bir kitle olu\u015fturma misyonunu icra etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. K\u00fcresel kapitalizmin b\u00f6lgesel toplum projesi kapsam\u0131nda, T\u00fcrklerin kimlik ve h\u00e2kimiyet bilin\u00e7leri yok edilerek karma\u015f\u0131k ve arabesk bir toplum olu\u015fturma \u00e7abas\u0131 b\u00fct\u00fcn h\u0131z\u0131yla ilerliyor.<\/p>\n
K\u00fcresel kapitalizm, mill\u00ee h\u00e2kimiyet bilinci olmayan toplumlar\u0131n y\u00f6netim sistemleri \u00fczerinden, d\u00fcnya halklar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu iyi bir \u2018\u0131rgat\u2019 ve \u2018t\u00fcketici\u2019 olmalar\u0131n\u0131 te\u015fvik ediyor. Bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, bu y\u00f6netici ve egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n kendi toplumlar\u0131na istedikleri format\u0131 atmalar\u0131 konusunda destek\u00e7i oluyor. B\u00f6ylece, k\u00fcresel g\u00fc\u00e7ler, k\u00fcresel kapitalizm ve yerel ideolojilerin i\u015f birli\u011fi \u00fczerinden k\u00fcresel s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn tarlas\u0131n\u0131 s\u00fcr\u00fcyor ve tohumlar\u0131n\u0131 ekiyor.<\/p>\n
T\u00fcrk e\u011fitim sisteminde, son y\u0131llarda siyasal y\u00f6netici kadrolar\u0131n d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015flerine uygun insan yeti\u015ftirmeyi hedefleyen bir okulla\u015fma ve m\u00fcfredat olu\u015fturma \u00e7abas\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. E\u011fitim etkinlikleri i\u00e7inde \u00f6\u011fretilen bilgilerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131, \u00e7o\u011funlukla \u2018bilinmese de olur\u2019 \u015feklindeki hayatta kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 pek olmayan bilgilerdir. L\u00fczumsuz bir\u00e7ok bilgi yoluyla insan zihni bir ambarda \u00e7ok say\u0131da e\u015fyan\u0131n rastgele y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131 gibi bir birikime neden oluyor. \u00d6\u011frenciler, \u2018ayakl\u0131 k\u00fct\u00fcphane\u2019 gibi \u00e7ok \u015fey biliyorlarm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcne sokuluyor. Aktarma ve \u00e7ok s\u0131k tekrar yapma yoluyla doldurulan \u00f6\u011frenci haf\u0131zas\u0131, \u00e7o\u011funlukla belirli bir d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemati\u011fine sahip olam\u0131yor. Ya\u015fan\u0131lan sorunlara ve hayat olaylar\u0131na kar\u015f\u0131 haf\u0131zadaki bilgilerin kullan\u0131lmas\u0131 suretiyle anlaml\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler ve hareketler geli\u015ftirilemiyor. Bu y\u00fczden, ideolojik e\u011fitime tabi olmu\u015f kitle, en basit sorunlar kar\u015f\u0131s\u0131nda bile \u2018cahil\u2019 gibi davran\u0131yor (Top\u00e7u, 2005,40). Bu \u2018ezberci\u2019 e\u011fitim tarz\u0131nda, ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnceye, yarat\u0131c\u0131 ve giri\u015fimci niteliklere sahip vas\u0131fl\u0131 insan kayna\u011f\u0131 pek yeti\u015fmiyor. \u0130deolojik beklentilerle \u00f6\u011frencilere y\u00fcklenen bu bilgiler, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde belirli bir toplum tipi olu\u015fturma amac\u0131na y\u00f6nelik olarak zihinsel bir alt yap\u0131 olu\u015fturmay\u0131 hedefliyor.<\/p>\n
Siyasal islamc\u0131 zihniyet, ideolojik e\u011fitim yoluyla toplumun t\u00fcm\u00fcn\u00fcn topluca kendi g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya y\u00f6nelik bir okulla\u015fma ve m\u00fcfredat pe\u015finde oldu\u011fu izlenimi veriyor. S\u00f6z gelimi, toplumsal ihtiya\u00e7lardan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak \u00e7ok say\u0131da \u0130mam Hatip Okullar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 do\u011frudan siyasal bir tercih gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. E\u011fitim s\u00fcre\u00e7lerinde, d\u00fcnya ile rekabet etmelerini sa\u011flayacak bir bilgi ve beceri kazan\u0131m\u0131 yerine, \u00e7o\u011funlukla hayali bir siyasal \u2018\u00fcmmet\u2019 \u00fcretmeye y\u00f6nelik bir anlay\u0131\u015f y\u00fcceltiliyor. Benzer ideolojiler ve zihniyete sahip olduklar\u0131 g\u00f6r\u00fclen \u00e7ok say\u0131da s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131larla birlikte adeta yeni bir toplum olu\u015fturulmak isteniyormu\u015f gibi bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019de siyasalla\u015fm\u0131\u015f e\u011fitim ve din\u00ee hizmetler ile yayg\u0131n resm\u00ee ve gayri resm\u00ee kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 yoluyla y\u00f6netici iktidar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesine elveri\u015fli bir kitle yarat\u0131lmak isteniyor.<\/p>\n
Toplum m\u00fchendisli\u011fine saparak e\u011fitimi siyasalla\u015ft\u0131ran hangi ideoloji olursa olsun, \u015fimdiye kadar hi\u00e7biri ba\u015flang\u0131\u00e7taki hedeflerine ula\u015famad\u0131. Ancak, hi\u00e7bir \u015fey de eskisi gibi olmad\u0131; \u015fiddetli bir arabesk nesil ve \u015fizofrenik bir k\u00fclt\u00fcr ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Siyasalla\u015fan inan\u00e7 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc merkeze alan ideolojik e\u011fitim etkinlikleri sonucunda, sadece k\u00fc\u00e7\u00fck bir militan ve milis topluluk olu\u015ftu. Ama, geri kalanlar\u0131 \u2018tak\u0131nt\u0131l\u0131\u2019 ve \u2018yaral\u0131 bilin\u00e7\u2019 sahibi bir insan y\u0131\u011f\u0131n\u0131 oldular.<\/p>\n
<\/p>\n
Nurettin TOP\u00c7U (2005):<\/strong> \u0130slam ve \u0130nsan, Mevl\u00e2na ve Tasavvuf, B\u00fct\u00fcn Eserleri: 6, Dergah yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" K\u00fcresel kapitalizm, mill\u00ee h\u00e2kimiyet bilinci olmayan toplumlar\u0131n y\u00f6netim sistemleri \u00fczerinden, d\u00fcnya halklar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu iyi bir \u2018\u0131rgat\u2019 ve \u2018t\u00fcketici\u2019 olmalar\u0131n\u0131 te\u015fvik ediyor. <\/p>\n","protected":false},"author":187,"featured_media":17570,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[62],"tags":[328,2703,2428,1097,329],"coauthors":[2225],"class_list":["post-17568","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-egitim-kultur","tag-egitim","tag-ideolojik","tag-milli-egitim","tag-siyasal-islam","tag-turk-milli-egitimi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17568","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/187"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17568"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17568\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17573,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17568\/revisions\/17573"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17570"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17568"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17568"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17568"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=17568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}