G\u00fcnlerdir Hamas\u2019\u0131n D\u00fcnyan\u0131n \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 \u0130srail\u2019e yapt\u0131\u011f\u0131 \u201ctoplu intihar\u201d giri\u015fimini izliyorum. (\u0130srail, 1500 Hamas militan\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcs\u00fcn\u00fc toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.)<\/p>\n
75 y\u0131ld\u0131r k\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, vatanlar\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f, ezilmi\u015f ve g\u0131d\u0131m g\u0131d\u0131m \u00f6ld\u00fcr\u00fclerek yok edilen Filistinliler ve onlarla duyguda\u015fl\u0131k i\u00e7inde olanlar\u0131n y\u00fcre\u011fini so\u011futan, \u0130srail\u2019in yenilmezlik imaj\u0131n\u0131 sarsan geli\u015fmeleri izlerken insan ister istemez konunun \u00f6ncelikle insan\u00ee boyutuna kilitleniyor. T\u00fcm TV haber kanallar\u0131nda at\u0131lan bombalarla \u00e7uvaldan bo\u015falan bulgur gibi da\u011f\u0131lan y\u00fcksek katl\u0131 bina g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri, can havliyle ka\u00e7\u0131\u015fan insanlar, ac\u0131 \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar, yaral\u0131lar, cenazeler\u2026<\/p>\n
75 y\u0131l boyunca t\u00fcm hakl\u0131l\u0131klar\u0131na ra\u011fmen Hamas militanlar\u0131n\u0131n sald\u0131r\u0131s\u0131ndan d\u00fcnyaya yay\u0131lan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler vicdanlar\u0131 kanat\u0131yor. \u0130srail yanl\u0131s\u0131 ABD ve Bat\u0131 medyas\u0131 bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri a\u011flak ifadelerle payla\u015farak d\u00fcnyada \u0130srail sempatisi yaratma sanat\u0131n\u0131 zirveye \u00e7\u0131kar\u0131rlar. Her iki tarafta ya\u015fanan insani trajedinin ilk g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri vicdanlar\u0131 tutsak etti. Zihinler ve vicdanlar bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerle k\u00f6r edilerek konunun di\u011fer boyutlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnmez hale getirilecek ve \u0130srail\u2019in vah\u015feti me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lacak. Hamas ve onun kolu \u0130zeddin El-Kassam\u2019\u0131n y\u0131llarca birikmi\u015f kinle k\u00f6relmi\u015f vicdanlar\u0131ndan ahlak\u00ee sava\u015f beklenmemesi anla\u015f\u0131labilir de bir devlet olan \u0130srail\u2019inki nas\u0131l a\u00e7\u0131klan\u0131r?<\/p>\n
Tarihi boyunca hi\u00e7 geri ad\u0131m atmayan, bir askerine bir ta\u015f atan toplulu\u011fun evlerini ba\u015flar\u0131na y\u0131kan hatta \u00f6ld\u00fcrmekten \u00e7ekinmeyen \u0130srail\u2019in bundan sonra neler yapaca\u011f\u0131n\u0131 kestirebiliriz.<\/p>\n
Sava\u015f ahlak\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131, hayvansal i\u00e7g\u00fcd\u00fc davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n t\u00fcm \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131yla ortada oldu\u011fu ve uzun s\u00fcre \u00f6yle olaca\u011f\u0131 besbelli. Kitlesel b\u00fcy\u00fck cinnet durumlar\u0131n\u0131n nerelere gidebilece\u011fi konusunda hayvan ve s\u00fcr\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131 neredeyse yan\u0131ltmayan olacaklar\u0131 \u00f6ng\u00f6rebilme imk\u00e2n\u0131 verir. Do\u011fadaki hayvan davran\u0131\u015flar\u0131 belgesellerini izleyenler anlam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
\u0130zzeddin El-Kassam\/Hamas bir ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc olsa ve ter\u00f6rist sald\u0131r\u0131da bulunsa bile bir devlet olarak \u0130srail\u2019in bunun kat kat fazlas\u0131n\u0131 yapmas\u0131n\u0131n insanl\u0131k vicdan\u0131nda, sava\u015f hukukunda, sava\u015f ahlak\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedir? Zaten 20 y\u0131ld\u0131r d\u00fcnyadan tecrit edilmi\u015f 2.3 milyonluk bir toplulu\u011fun g\u0131das\u0131z, susuz, elektriksiz, yak\u0131ts\u0131z, ila\u00e7s\u0131z b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedir? Bunun orta \u00e7a\u011flarda kale ku\u015fatarak insanlar\u0131 a\u00e7l\u0131ktan ve susuzluktan teslimiyete zorlaman\u0131n ve kaleyi ele ge\u00e7irdikten sonra i\u00e7eridekileri k\u0131l\u0131\u00e7tan ge\u00e7irme vah\u015fetinden ve zihniyetinden fark\u0131 nedir?<\/p>\n
Daha da endi\u015fe verici taraf\u0131 Netanyahu\u2019nun \u201cVerece\u011fimiz yan\u0131t Ortado\u011fu\u2019yu de\u011fi\u015ftirecek.\u201d demesidir.<\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131klamay\u0131 duyduktan sonra konunun insan\u00ee boyutundan di\u011fer boyutlar\u0131na \u00e7evrildi zihnim.<\/p>\n
Bunun ucu bize mutlaka dokunur. Dokunur de\u011fil y\u0131llarca can\u0131m\u0131z\u0131 yakar.<\/p>\n
T\u00fcrkiye bir \u0130ran de\u011fil. \u0130srail\u2019i kurulu\u015fundan sonraki bir y\u0131l i\u00e7inde tan\u0131yan, onu bir devlet olarak g\u00f6ren; b\u00f6lgede g\u00fcven, huzur ve bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famas\u0131n\u0131 isteyen bir \u00fclke. Bunun i\u00e7in de bir \u00f6n \u015fart olarak Filistin\u2019in ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet olarak tan\u0131nmas\u0131ndan; iki devletli bir \u00e7\u00f6z\u00fcmden yana. D\u00fcnyadaki \u00e7o\u011fu \u00fclkenin ve BM\u2019nin de \u00f6nerdi\u011fi bu. Bu t\u00fcm Arap devletlerinin de en az\u0131ndan g\u00f6r\u00fcnen, resm\u00ee talebi. Ancak \u0130srail \u00f6teden beri \u00e7evresindeki t\u00fcm devletleri tehdit veya d\u00fc\u015fman olarak g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n
Elbette her toplumun, milletin ve devletin belli imkan, kabiliyet ve mill\u00ee motivasyonlar\u0131 vard\u0131r. Netanyahu b\u00f6yle dedi diye \u0130srail elbette Ortado\u011fu\u2019da devletlerin haritalar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirecek, b\u00f6lgeyi yeniden d\u00fczenleyecek de\u011fildir; buna g\u00fcc\u00fc ve muktediriyeti yetmez. Ancak b\u00f6lgede \u0130srail\u2019in b\u00fct\u00fcn olarak \u00e7ok derin etkiler olu\u015fturaca\u011f\u0131; zaten kaos i\u00e7indeki b\u00f6lgeyi daha da k\u00f6t\u00fcle\u015ftirece\u011fi, b\u00f6lge \u00fclkelerinin enerjilerini absorbe edecek stratejik kabiliyette oldu\u011fu da belli. \u0130srail 8 milyonluk bir n\u00fcfustan \u00e7ok daha \u00f6te bir g\u00fc\u00e7. ABD \u0130srail\u2019e tam ve ko\u015fulsuz destek vermenin \u00f6tesinde \u0130srail\u2019i te\u015fvik ediyor, cesaretlendiriyor. D\u00fcnyan\u0131n en geli\u015fmi\u015f sava\u015f sistem ve makinalar\u0131n\u0131 \u0130srail\u2019in arzusuna b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n
Konu \u00e7ok boyutlu.<\/p>\n
-\u0130nsan\u00ee y\u00f6n\u00fc<\/p>\n
-Tarih\u00ee y\u00f6n\u00fc<\/p>\n
-Siyas\u00ee y\u00f6n\u00fc<\/p>\n
-Stratejik y\u00f6n\u00fc<\/p>\n
-G\u00fcvenlik y\u00f6n\u00fc<\/p>\n
-Din\u00ee y\u00f6n\u00fc<\/p>\n
-\u0130deolojik y\u00f6n\u00fc<\/p>\n
-B\u00f6lgesel ve k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 dengesi y\u00f6n\u00fc<\/p>\n
-B\u00f6lge \u00fclkelerinin \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 boyutu<\/p>\n
-K\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin meseleyi yeni f\u0131rsatlar olarak ne y\u00f6nde y\u00f6netebilme \u00e7abalar\u0131\u2026<\/p>\n
Ucu mutlaka bize uzan\u0131r. Beni as\u0131l ilgilendiren de bu y\u00f6n\u00fc.<\/p>\n
\u201cOrtado\u011fu\u2019nun de\u011fi\u015fece\u011fi\u201d<\/em> ifadesi k\u0131zg\u0131nl\u0131k ve \u00f6fkeyle, \u00f6ylesine s\u00f6ylenmi\u015f bir s\u00f6z de\u011fil. Bunu \u0130srail\u2019in tarihinden ve \u0130srail devlet davran\u0131\u015f\u0131ndan ve akl\u0131ndan biliyoruz. Netanyahu\u2019nun sertlik yanl\u0131s\u0131 olmas\u0131 yan\u0131nda \u0130srail\u2019deki di\u011fer a\u015f\u0131r\u0131 u\u00e7lar\u0131n da siyasette giderek g\u00fc\u00e7lenmeleri b\u00f6lgede eskinin aran\u0131r olmas\u0131 durumunu ortaya \u00e7\u0131karacak.<\/p>\n Beni fazlas\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren de konunun bu y\u00f6n\u00fc. \u0130srail\u2019de toplumsal bilin\u00e7alt\u0131 ve devlet akl\u0131 b\u00f6yle olunca ve devlet ter\u00f6r\u00fcn\u00fc de al\u0131\u015fkanl\u0131k yap\u0131nca Filistinli gruplar b\u00f6yle i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel, vah\u015fi, toplumsal intihar sald\u0131r\u0131lar\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n \u0130srail yapt\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden korkuyor. Korktu\u011fu i\u00e7in de daha k\u00f6t\u00fclerini yap\u0131yor. Filistinliler de \u201c\u00d6l\u00fcmden \u00f6tesi yok ya!..\u201d diye \u00f6l\u00fcm\u00fcne \u00f6l\u00fcyorlar.<\/p>\n \u015eimdi konunun insan\u00ee, ahlak\u00ee, vicdan\u00ee boyutunu ve sava\u015f hukuku boyutunu bir tarafa koyarak di\u011fer boyutlar\u0131na kafa yoral\u0131m.<\/p>\n Konu \u0130srail\u2019in g\u00fcvenli\u011fi ve geni\u015flemesi merkezli olunca b\u00f6lgede \u00f6teden beri olagelenlerin daha da beter olarak bizi ilgilendirdi\u011fini g\u00f6z ard\u0131 edemeyiz. ABD\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019ye S\u0130HA\u2019s\u0131n\u0131 vurarak verdi\u011fi mesaj\u0131n \u0130srail\u2019le ili\u015fkili boyutunu nas\u0131l g\u00f6remeyiz?<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de, \u0130srail-Filistin m\u00fccadelesini bir din sava\u015f\u0131 g\u00f6ren milyonlar var. Bir o kadar da \u201cAraplar bizi arkadan vurdu\u201d diyenler var. \u0130srail\u2019in Azerbaycan\u2019a deste\u011fi \u00e7o\u011fumuzda sempatiyle kar\u015f\u0131land\u0131 ama bu \u0130srail\u2019in Azerbaycan T\u00fcrk’\u00fcne sevgisinden de\u011fil \u0130ran\u2019\u0131 kuzeyden izleme ihtiyac\u0131ndand\u0131r. \u0130srail\u2019de giderek g\u00fc\u00e7lenen Siyonist fa\u015fizanlar\u0131n da din motivasyonlu oldu\u011fu bir sosyal ger\u00e7eklik. ‘Vadedilmi\u015f Topraklar’ konusunu bilmeyenimiz yoktur. Ben, bunlar\u0131n tarihsel ger\u00e7eklikler olmas\u0131na ra\u011fmen oralarda de\u011filim. Konuyu bir din sava\u015f\u0131 olarak g\u00f6rmemem b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnenler oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini de de\u011fi\u015ftirmez. Ancak konunun bence en \u00f6nemsiz y\u00f6n\u00fc bu, bizden \u00f6nce onlarca Arap devleti var. Beni ilgilendiren T\u00fcrkiye\u2019yi nas\u0131l etkileyece\u011fidir.<\/p>\n Bu k\u0131sa yaz\u0131da \u00e7ok boyutlu konunun ister istemez insan\u00ee trajediler y\u00f6n\u00fcne kayd\u0131k. Oysa tarih insan\u00ee trajediler \u00fczerinden y\u00fcr\u00fcm\u00fcyor, d\u00fcnya insan\u00ee trajediler \u00fczerinden \u015fekillenmiyor.<\/p>\n Konuyu bu boyutlarda takip etmeye, d\u00fc\u015f\u00fcnmeye, de\u011ferlendirmeye ve m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca gerekli, \u00f6zellikle siyas\u00ee ve diplomatik tedbirler geli\u015ftirmeye ihtiya\u00e7 var. Bu bak\u0131mdan T\u00fcrkiye\u2019nin ilk yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 sadece bir vatanda\u015f olarak do\u011fru buluyorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u201cOrtado\u011fu\u2019nun de\u011fi\u015fece\u011fi\u201d ifadesi k\u0131zg\u0131nl\u0131k ve \u00f6fkeyle, \u00f6ylesine s\u00f6ylenmi\u015f bir s\u00f6z de\u011fil. Bunu \u0130srail\u2019in tarihinden ve \u0130srail devlet davran\u0131\u015f\u0131ndan ve akl\u0131ndan biliyoruz.<\/p>\n","protected":false},"author":140,"featured_media":17605,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2,69],"tags":[],"yoast_head":"\n