D\u00fcnya ekonomisinde rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc y\u00fckseltmenin en etkili yolu, y\u00fcksek teknolojiye dayal\u0131 \u2018bilgi yo\u011fun\u2019 ve katma de\u011feri y\u00fcksek end\u00fcstriyel \u00fcr\u00fcnler \u00fcretmektir. \u00dclke ekonomisinde daha y\u00fcksek k\u00e2r ve \u00fccretlerin kazan\u0131lmas\u0131, yetenekli insanlar\u0131n e\u011fitilmesine ve \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131nda daha fazla yer almas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00dclkelerin zenginlik ve yoksullu\u011funu belirleyen etkenlerden birisi de ekonomik yap\u0131n\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 \u00fcretim teknolojisidir. \u00dcretim teknolojisi olarak katma de\u011feri d\u00fc\u015f\u00fck ve \u2018emek yo\u011fun\u2019 (ilkel tar\u0131m, tekstil, ta\u015f-toprak sanayi ve turizm gibi) sekt\u00f6rlerdeki k\u00e2r marj\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n gelir ve \u00fccretlerinin de d\u00fc\u015f\u00fck kalmas\u0131na neden oluyor. Bu anlamda, i\u015f piyasas\u0131nda \u00fccretlerin genel d\u00fczeyi d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnden, i\u015f hayat\u0131na kat\u0131lan aktif n\u00fcfusun b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccret ya da kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 ekonominin sefalet \u00fccretine katlanmak zorunda kal\u0131yor.<\/p>\n
\u00dclkemizde, son y\u0131llarda AB ve di\u011fer sanayi \u00fclkelerinin at\u0131klar\u0131n\u0131n ithal edilmesiyle daha d\u00fc\u015f\u00fck teknoloji, daha vas\u0131fs\u0131z \u00e7al\u0131\u015fanlar ve daha d\u00fc\u015f\u00fck gelir d\u00fczeyi durumlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131. S\u00f6z gelimi, tekstil ve plastik at\u0131klar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi konusunda d\u00fcnyada bir numara oldu\u011fumuz hakk\u0131nda \u00f6v\u00fcnenler bile mevcut. ABD, AB, \u0130ngiltere, \u00c7in ve Rusya gibi ba\u015fka halklar\u0131 s\u00f6m\u00fcrerek zengin olan \u00fclkeler de bu uluslararas\u0131 \u2018i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden\u2019(!) olduk\u00e7a ho\u015fnut g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Biliyorlar ki kendi zenginliklerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi di\u011fer toplumlar\u0131n daha aza raz\u0131 olmalar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Cumhuriyetin toplumsal kalk\u0131nma stratejisi terk edilmeseydi \u015fimdilerde \u2018bilgi yo\u011fun\u2019 \u00fcretim teknolojisine dayal\u0131 modern tar\u0131m, end\u00fcstri 4.0 ve yapay zeka a\u015famas\u0131na gelinmi\u015f olunurdu. Mill\u00ee e\u011fitimin temel ilkelerine yeterince uyulsa, \u00fcniversitelerin akademik ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131 niteli\u011fi daha fazla geli\u015ftirilseydi ekonomik sekt\u00f6rler ile e\u011fitim kurumlar\u0131 aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir etkile\u015fim sa\u011flanm\u0131\u015f olurdu. O zaman, muhtemelen bir\u00e7ok T\u00fcrk \u015firketi ve markas\u0131, d\u00fcnya ekonomisinde ciddi bir rekabet g\u00fcc\u00fcne sahip olacakt\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde, cumhuriyetin mill\u00ee e\u011fitim stratejisi do\u011frultusunda yeti\u015fen vas\u0131fl\u0131 insanlar \u00e7ok rahatl\u0131kla kendi anayurtlar\u0131nda istihdam edilecekti. \u00dclkede, kamu ve \u00f6zel y\u00f6netim sisteminde daha \u00fcretken ve giri\u015fimci bir y\u00f6netici kadro olu\u015furdu.<\/p>\n
\u00c7evre \u00fclkelerinde, k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin beklentilerine uygun olarak izlenen s\u00f6m\u00fcrge ekonomisi politikalar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, e\u011fitimli bireylerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131, diplomalar\u0131na uygun i\u015f bulam\u0131yor. Bir k\u0131sm\u0131 i\u015fsizken, \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 da e\u011fitimini alm\u0131\u015f oldu\u011fu alan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, daha d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretlerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu y\u00fczden, yetenekli meslek mensuplar\u0131, kendi uzmanl\u0131k d\u00fczeyine uygun i\u015f kollar\u0131n\u0131n oldu\u011fu geli\u015fmi\u015f \u00fclkelere gitmek zorunda kal\u0131yor. Toplum, bunlar\u0131n yeti\u015fmesiyle ilgili toplumsal maliyete katlanmakla birlikte yaratacaklar\u0131 katma de\u011ferden yoksun kal\u0131yor.<\/p>\n
K\u00fcresel yeni d\u00fcnya d\u00fczeninde -asl\u0131nda d\u00fczensizli\u011finde- \u00fclkeler aras\u0131 zenginlik farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 giderek art\u0131yor. \u00a0B\u00f6lgesel sava\u015flar\u0131n ve i\u00e7 kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lmas\u0131 sonucunda kitlesel n\u00fcfus hareketleri \u00e7o\u011fal\u0131yor. Bu kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sonucunda, iyi yeti\u015fmi\u015f insanlar zengin \u00fclkelere do\u011fru \u00e7ekilirken, yoksul ve kimsesiz insanlar s\u0131n\u0131r g\u00fcvenli\u011fi zay\u0131f ba\u015fka \u00fclkelere do\u011fru y\u00f6nlendiriliyor.<\/p>\n
\u00dclkemizde, bir s\u00fcredir s\u00fcren ideolojik ve imtiyazl\u0131 e\u011fitim politikas\u0131na ra\u011fmen, nitelikli e\u011fitim yapan \u00f6zel okullar ile birka\u00e7 ciddi \u00fcniversitede yeti\u015fmi\u015f \u00e7ok yetenekli gen\u00e7ler bulunuyor. Bu vas\u0131fl\u0131 insan kayna\u011f\u0131n\u0131n, kendi yetene\u011fini tam kapasite ile katma de\u011fere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek ekonomik sekt\u00f6rler olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131yor. Mevcut istihdam politikas\u0131nda, liyakat gibi nesnel k\u0131staslar yerine, \u00e7o\u011funlukla partili ya da cemaat mensubu ki\u015filere \u00f6ncelik veriliyor. Yetenekli insanlar, \u00e7o\u011funlukla kendilerine uygun bir konum bulam\u0131yor. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, Bat\u0131l\u0131 yetenek avc\u0131s\u0131 konuk akademisyenler, ba\u015far\u0131l\u0131 e\u011fitim kurumlar\u0131nda yetenekli \u00f6\u011frencilerin kariyerleriyle yak\u0131ndan ilgileniyor.<\/p>\n
K\u00fcresel kapitalist anlay\u0131\u015f ile \u00e7evre \u00fclke y\u00f6neticilerinin ekonomideki insan g\u00fcc\u00fc politikalar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde birbirini tamaml\u0131yor. K\u00fcresel g\u00fc\u00e7 merkezleri, de\u011fi\u015fik sekt\u00f6rlerde b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyadan yetenekli insanlar\u0131 \u00e7ekiyor. Onlar\u0131n bu \u00e7ekim g\u00fcc\u00fcne adeta destek olacak \u015fekilde \u00e7evre \u00fclkelerin otoriter y\u00f6netimleri, yetenekli olduklar\u0131 i\u00e7in \u2018biat\u2019 etmeyen s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 ve muhalif meslek insanlar\u0131n\u0131 iteliyor. S\u00f6z gelimi, hekimler, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 akademisyenler, elektronik m\u00fchendisleri, bilgisayar m\u00fchendisleri ve programc\u0131lar\u0131 vb. gibi. Bat\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc alt\u0131nda tam bir Bat\u0131 toplumlar\u0131 ad\u0131na insan kayna\u011f\u0131 avc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve dev\u015firmesi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 izlenimi do\u011fuyor.<\/p>\n
Otoriter \u00fclke y\u00f6neticileri, \u2018bilgisiz ve yoksul bir toplumu y\u00f6netmek daha kolay olur\u2019 beklentisiyle olmal\u0131, yetenekli ve bilgili insanlar\u0131n d\u0131\u015far\u0131ya gidiyor olmas\u0131n\u0131 bir sorun olarak g\u00f6rm\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc, vas\u0131fl\u0131 insanlar\u0131n, \u00fcretken ve ba\u015far\u0131l\u0131 olmalar\u0131n\u0131n verdi\u011fi \u00f6zg\u00fcvenle \u00f6zg\u00fcr ve ba\u011f\u0131ms\u0131z olma duyarl\u0131l\u0131klar\u0131 y\u00fcksek oluyor. Her \u015fartta ve ortamda itaatk\u00e2r olmak ve biat etmek gibi bir ki\u015filik zafiyetleri pek bulunmuyor.<\/p>\n
K\u00fcresel kapitalizmin g\u00f6lgesi alt\u0131ndaki \u00fclkemizde, yetenekli insan kayna\u011f\u0131n\u0131n, T\u00fcrkiye\u2019den daha g\u00f6nen\u00e7li ve \u00f6zg\u00fcr \u00fclkelere gitme iste\u011fi giderek art\u0131yor. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, ba\u015fta Orta Do\u011fu olmak \u00fczere Afrika ve Asya\u2019dan, \u00e7o\u011fu vas\u0131fs\u0131z 13 milyon gibi bir n\u00fcfusla doldurulmu\u015f durumda. Bu n\u00fcfusun zor \u015fartlarda hayata tutunma u\u011fruna, olumsuz her t\u00fcrl\u00fc olumsuz \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131na raz\u0131 olmas\u0131, i\u015f\u00e7i haklar\u0131n\u0131n geriletilmesinde bir manivela gibi kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 politikas\u0131, devletin vergi kayb\u0131n\u0131 ve toplum s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fcn en ac\u0131mas\u0131z bi\u00e7imi olan kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 ekonomiyi giderek geni\u015fletiyor. T\u00fcrkiye, bu d\u00fczensiz ve niteliksiz n\u00fcfus hareketleriyle bir taraftan sosyolojik olarak T\u00fcrk Milleti olma vasf\u0131n\u0131 kaybederken, di\u011fer taraftan Bat\u0131l\u0131 markalar\u0131n vas\u0131fs\u0131z ve ucuz i\u015f g\u00fcc\u00fc deposu h\u00e2line geliyor. T\u00fcrkiye, bir mill\u00ee ekonomik d\u00fczen yerine, d\u00fcnyan\u0131n ortas\u0131nda ve AB\u2019nin yan\u0131 ba\u015f\u0131nda \u00e7ok uluslu bir ucuz i\u015f\u00e7ilik merkezi h\u00e2line getirilmesi ortam\u0131na do\u011fru s\u00fcr\u00fckleniyor.<\/p>\n
K\u00fcresel kapitalist sistem ve t\u00fcrevleri, asl\u0131nda bir k\u00f6ks\u00fczl\u00fck ideolojisidir.\u00a0 Mill\u00ee kimli\u011fe sahip insanlar yerine, k\u00f6klerinden kopmu\u015f ve ba\u015fka bir yere s\u0131\u011f\u0131nan insanlarla \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 tercih ediyor. K\u00f6klerinden kopmu\u015f ve \u00e7aresizlik psikolojisine sahip insanlar, haks\u0131zl\u0131klara ve e\u015fitsizliklere kar\u015f\u0131 diren\u00e7 g\u00f6steremiyor. Hakimiyet ve direnme bilinci olmayan topluluklar daha kolay s\u00f6m\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. K\u00fcresel kapitalizm, b\u00f6lgesel sava\u015flar ve ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kitlesel n\u00fcfus hareketlerini k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131yor.<\/p>\n
Asl\u0131nda, AB, kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7ine vas\u0131fs\u0131z ve sorunlu s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 n\u00fcfusu istemezken; bu n\u00fcfusun T\u00fcrkiye\u2019ye giri\u015fini ve kal\u0131c\u0131 olmas\u0131n\u0131 \u015fiddetle arzu ediyor. \u00c7in ve di\u011fer Uzak Do\u011fu \u00fclkelerine yapt\u0131rd\u0131klar\u0131 katma de\u011feri d\u00fc\u015f\u00fck ve kirli sanayi \u00fcr\u00fcnlerini, daha ucuz i\u015f\u00e7ilik ve ta\u015f\u0131ma giderleri i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019yi bir kurulu\u015f yeri olarak g\u00f6r\u00fcyor. Son y\u0131llar itibariyle T\u00fcrkiye\u2019de i\u015f\u00e7i ve sendika haklar\u0131ndaki gerilemeler ile i\u015f kazalar\u0131ndaki(!) art\u0131\u015flar dikkat \u00e7ekiyor. Mavi yakal\u0131 ve beyaz yakal\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n gelirlerinin mill\u00ee gelirdeki pay\u0131 giderek azal\u0131yor. Bir\u00e7ok beyaz yakal\u0131 meslek grubunun gelirlerinde art\u0131\u015f, 19. Y\u00fczy\u0131lda Taylorizmin mavi yakal\u0131 beden i\u015f\u00e7ileri i\u00e7in uygulad\u0131\u011f\u0131 tipik \u00fccret politikas\u0131 olan \u2018par\u00e7a ba\u015f\u0131na \u00fccret\u2019 sistemiyle ancak sa\u011flanabiliyor. S\u00f6z gelimi, akademisyenlerde \u2018ders ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k \u00fccreti\u2019 ile doktorlarda \u2019performans\u2019 uygulamas\u0131 gibi.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak, katma de\u011feri y\u00fcksek ve \u2018bilgi yo\u011fun\u2019 ekonomik sekt\u00f6rlere y\u00f6nelme, e\u011fitimin niteli\u011fini y\u00fckseltir ve ba\u015far\u0131l\u0131 T\u00fcrk insan\u0131n\u0131n d\u0131\u015far\u0131ya gitme gerek\u00e7esini ortadan kald\u0131r\u0131r. \u00a0Muhtemelen ba\u015fka yerlerden yetenekli ve iyi yeti\u015fmi\u015f insanlar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019ye \u00e7eker. En az\u0131ndan, T\u00fcrkiye, vas\u0131fs\u0131z s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar i\u00e7in cazibesini kaybetmi\u015f olur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye, bu d\u00fczensiz ve niteliksiz n\u00fcfus hareketleriyle bir taraftan sosyolojik olarak T\u00fcrk Milleti olma vasf\u0131n\u0131 kaybederken, di\u011fer taraftan Bat\u0131l\u0131 markalar\u0131n vas\u0131fs\u0131z ve ucuz i\u015f g\u00fcc\u00fc deposu h\u00e2line geliyor.<\/p>\n","protected":false},"author":187,"featured_media":17653,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[63],"tags":[349,636,2715,698,2285],"yoast_head":"\n