Lonca sistemi ve ahilik k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde, i\u015f sahibi veya usta ayn\u0131 zamanda y\u00f6neticilik g\u00f6revini de \u00fcstlenirdi. Geleneksel y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131 kapsam\u0131nda y\u00f6neticilik, uzun s\u00fcre farkl\u0131 mesleklere mensup \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ikincil g\u00f6revleri olarak y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. Sanayile\u015fme olgusuyla birlikte teknolojik donan\u0131m\u0131n ilerlemesi, i\u015f hacminin art\u0131\u015f\u0131, \u00e7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7o\u011falmas\u0131, \u00fclke i\u00e7inde ve \u00fclkeler aras\u0131 rekabetin h\u0131zlanmas\u0131 sonucunda, i\u015fi sadece y\u00f6neticilik olan yeni bir meslek do\u011fdu.<\/p>\n
\u0130\u015fi sadece y\u00f6neticilik olan profesyonel y\u00f6neticilerin varl\u0131\u011f\u0131, insan kayna\u011f\u0131n\u0131n ve \u00f6rg\u00fctlerin daha etkili ve verimli y\u00f6netilmesine imk\u00e2n sa\u011flad\u0131. Zengin toplumlar\u0131n, zenginlik ve g\u00fc\u00e7lerini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karan ne varsa, bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu ba\u015far\u0131l\u0131 y\u00f6neticiler sayesinde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Yoksul ve zay\u0131f toplumlar\u0131n bu durumda olmas\u0131ndaki \u00e7ok say\u0131daki etkenin ba\u015f\u0131nda da yetersiz y\u00f6neticilik \u00f6zellikleri gelmektedir.<\/p>\n
Hayat\u0131n her alan\u0131nda i\u015flev g\u00f6ren mesleklerin \u00f6\u011frenilmesinde ve icras\u0131nda, o meslekle ilgili \u00f6zel bir e\u011fitime ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Herhangi bir i\u015fin bir meslek olarak say\u0131lmas\u0131, bu i\u015fle u\u011fra\u015fan ki\u015finin \u00f6ncelikle bu alana \u00f6zg\u00fc bir e\u011fitim s\u00fcrecinden ge\u00e7mesi zorunludur. S\u00f6z gelimi, hekimlik i\u00e7in t\u0131p e\u011fitimi, avukatl\u0131k i\u00e7in hukuk e\u011fitimi, mimarl\u0131k i\u00e7in mimarl\u0131k e\u011fitimi gerekti\u011fi gibi. Bu anlamda, etkili ve verimli bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 sa\u011flayacak bir mesleki yetkinlik, bu alanla ilgili nitelikli bir e\u011fitim s\u00fcreciyle kazan\u0131lan bir vas\u0131ft\u0131r.<\/p>\n
Y\u00f6neticilik, ba\u015fka insanlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla belirli ama\u00e7lara ula\u015fma etkinli\u011fidir. Y\u00f6neticilerin, etkili bir y\u00f6netim sergilemeleri, onlar\u0131n y\u00f6netim etkinliklerine ili\u015fkin bir tak\u0131m bilgi ve becerilere sahip olmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Y\u00f6netim ve organizasyon olgular\u0131n\u0131n \u00e7o\u011falmas\u0131 sonucunda ortaya \u00e7\u0131kan teorik ve pratik bilgi \u00f6\u011feleri sayesinde y\u00f6neticilik bir bilimsel disiplin h\u00e2line gelmi\u015ftir.<\/p>\n
Y\u00f6netim bilimi, sosyal bilimler kapsam\u0131nda ba\u015fta stratejik y\u00f6netim olmak \u00fczere \u00e7ok say\u0131da alt bilimsel disiplinlerin birle\u015fimi olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu anlamda, etkili ve ba\u015far\u0131l\u0131 bir y\u00f6neticilik i\u00e7in genelde nitelikli bir insan ve toplum bilimleri, \u00f6zelde stratejik y\u00f6netim e\u011fitiminin al\u0131nmas\u0131 \u015fartt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00f6netimle ilgili somut kararlar verilirken, i\u00e7 ve d\u0131\u015f \u00e7evre sistemlere ili\u015fkin zengin bir bilgi setine ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n
Geleneksel y\u00f6netim yakla\u015f\u0131m\u0131nda, \u00f6rg\u00fctlerin orta ve \u00fcst kademe y\u00f6neticilikleri, \u00e7o\u011funlukla esas meslekleri farkl\u0131 olan \u00e7al\u0131\u015fanlardan en deneyimli (kamuda en torpilli) olan elemanlara yapt\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.\u00a0 Ancak, rekabete ve \u00e7evre sistemlerindeki de\u011fi\u015fimlere a\u00e7\u0131k kurum ve kurulu\u015flar\u0131n, \u00f6zellikle tepe y\u00f6netimlerinde yer alacak ki\u015filerin stratejik y\u00f6netim konusunda e\u011fitimli olmas\u0131 beklenir. Toplumun kaynaklar\u0131n\u0131 kullanan, ald\u0131klar\u0131 kararlar ve y\u00f6netim uygulamalar\u0131yla toplumsal etkileri y\u00fcksek kamu \u00f6rg\u00fctleri, y\u00f6neticilik e\u011fitimi olmayan ki\u015filerle s\u0131radan bir y\u00f6netime sahne olur. Y\u00f6netici kadrolar ve aileleri, kamunun b\u00fcy\u00fck mali ve stat\u00fc imkanlar\u0131ndan yararlan\u0131rlar. Y\u00f6netimleri s\u00fcresince \u00fcretkenlik ve verimlilik ad\u0131na herhangi bir yenilik yapma hareketleri pek olmaz. Bi\u00e7imsel ve s\u00f6ylem olarak kamu yarar\u0131n\u0131 savunmakla birlikte, fiilen kendi ki\u015fisel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 \u2018ihya\u2019 etme \u00f6rnekleri olduk\u00e7a fazlad\u0131r.<\/p>\n
Her nitelikli meslek, nas\u0131l kendilerine \u00f6zg\u00fc bir e\u011fitim s\u00fcreciyle tamamlan\u0131yorsa y\u00f6neticilik mesle\u011fi de belirli bir e\u011fitim sonucunda \u00f6\u011frenilir. Y\u00f6neticilik mesle\u011finin temel i\u015flevi, stratejik planlama kapsam\u0131nda karar alma i\u015flemidir. Stratejik planlama ile k\u00fcresel rekabet ve \u00e7evre sistemlerindeki de\u011fi\u015fimlerle ilgili olarak en isabetli kararlar al\u0131n\u0131r ve uygulamas\u0131 izlenir. Y\u00f6netilen \u00f6rg\u00fct\u00fcn d\u0131\u015f \u00e7evresi ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ile ilgili konularda uygun kararlar almak i\u00e7in en az\u0131ndan temel y\u00f6netim kavramlar\u0131 ile stratejik y\u00f6netim ilkelerini bilmek gerekir.<\/p>\n
Uygulamada, kamunun stratejik y\u00f6netim birimlerinde yer alacak ki\u015filerin, g\u00f6revin gerektirdi\u011fi yetenek, bilgi ve nitelikler g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 gibi y\u00f6neticilik e\u011fitimlerinin olup olmad\u0131\u011f\u0131 da pek dikkate al\u0131nm\u0131yor. Bu y\u00f6neticilerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 -esas meslekleri ne olursa olsun- \u00e7o\u011funlukla h\u00fck\u00fcmet olanlar\u0131n siyasi ve ideolojik emellerine ve tercihlerine g\u00f6re hareket ediyorlar.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de, \u00e7ok say\u0131da kamu y\u00f6netim birimleri ve \u00f6zel kesime ait i\u015fletmeler, e\u011fitimleri do\u011frudan y\u00f6neticilik mesle\u011fi olmayan insanlar taraf\u0131ndan y\u00f6netilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Eski y\u00f6netim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 ve kal\u0131plar\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn yal\u0131n y\u00f6neticilik tarz\u0131 ihtiyac\u0131na yeterince cevap veremiyor. Di\u011fer mesleklerin uzant\u0131s\u0131 ve ikincil bir deneyimi olarak y\u00f6neticilik davran\u0131\u015f\u0131 eski kal\u0131plardan kurtulam\u0131yor.<\/p>\n
Geleneksel y\u00f6netimde y\u00f6neticiler, \u00e7o\u011funlukla kendi asli mesleklerindeki ba\u015far\u0131lar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden y\u00f6netici olarak se\u00e7iliyorlar. Y\u00f6neticilik yapan bu insanlar, kendi asli mesleklerinde \u00e7ok etkili ve ba\u015far\u0131l\u0131 olabilirler. Y\u00f6netim bilimleri diye bir bilim dal\u0131 ve bunun e\u011fitimi varsa; y\u00f6neticilik art\u0131k ayr\u0131 bir meslek ise art\u0131k i\u015fin ehline verilmesi gerekir. Y\u00f6neticilik konumunun maddi imk\u00e2nlar\u0131 ve stat\u00fc sembolleri y\u00fcz\u00fcnden \u00e7ok \u00e7ekici olmas\u0131, kritik g\u00f6revleri yapma konusunda her meslekten ki\u015fiye \u00e7ekici geliyor. \u00dclke kaynaklar\u0131, kamu ya da \u00f6zel, mesle\u011fi y\u00f6neticilik olmayan \u00e7ok say\u0131da tutkulu ve otorite d\u00fc\u015fk\u00fcn\u00fc ki\u015filer taraf\u0131ndan y\u00f6netiliyor!<\/p>\n
\u00dclkenin stratejik \u00f6neme sahip bir\u00e7ok kurumunun \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticilerinin, g\u00f6revin gerektirdi\u011fi y\u00f6neticilik e\u011fitiminden yoksun olmas\u0131, mikro \u00f6l\u00e7ekte \u00f6rg\u00fctlerin nispeten ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131na, makro \u00f6l\u00e7ekte \u00fclke ekonomisinin yoksullu\u011funa neden oluyor. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn, y\u00f6neticilik mesle\u011finin yeterince \u00f6nemsenmedi\u011fi pop\u00fclist ortamda, y\u00f6netici yetersizli\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7o\u011funlukla kaynaklar israf ediliyor. Nas\u0131l ki lokomotifin h\u0131z\u0131 ve y\u00f6n\u00fc, vagonlar\u0131n h\u0131z ve y\u00f6n\u00fcn\u00fc belirliyorsa, tepe y\u00f6netimin y\u00f6neticilik tarz\u0131 da y\u00f6netilenlerin i\u015f ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 etkiliyor.<\/p>\n
\u00dclkemizdeki y\u00f6netici yetmezli\u011fi ve yetersizli\u011findeki en \u00f6nemli etken, y\u00f6neticili\u011fin ayr\u0131 bir meslek olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, kurum ve kurulu\u015flar\u0131n \u00e7o\u011funlukla ba\u015fka mesleklere sahip ki\u015filer taraf\u0131ndan y\u00f6netiliyor olmas\u0131d\u0131r. S\u00f6z gelimi, emekli olmadan \u00f6nce g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131m \u00fcniversitenin rekt\u00f6r\u00fc, bulundu\u011fumuz kentin belediye b\u00fct\u00e7esinden daha fazla bir b\u00fct\u00e7eyi y\u00f6netmekle \u00f6v\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc. Kendisi, t\u0131p mesle\u011finin alt yap\u0131s\u0131na sahip ba\u015far\u0131l\u0131 bir hekim ve akademisyen olabilirdi. Ancak b\u00f6yle bir b\u00fct\u00e7eyi ve akademik kadroyu etkili ve verimli bir bi\u00e7imde y\u00f6netmeye ili\u015fkin y\u00f6neticilik hakk\u0131nda belirli bir mesleki e\u011fitimi yoktu.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak, \u00fclkenin k\u0131t kaynaklar\u0131n\u0131n y\u00f6netimleri, profesyonel y\u00f6neticilik mesle\u011finin alt yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan y\u00f6neticilik e\u011fitimi alm\u0131\u015f olan ki\u015filere b\u0131rak\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00d6zel kesim kurulu\u015flar\u0131n\u0131n y\u00f6netimleri profesyonel y\u00f6neticilik bilgi ve becerileri sayesinde ba\u015far\u0131l\u0131 olmaktad\u0131r. Bu nitelikte y\u00f6neticileri olmayan \u00f6zel kesime ait her t\u00fcrl\u00fc \u00f6rg\u00fct iflas eder. Profesyonel y\u00f6neticilik nitelikleriyle y\u00f6netilmeyen kamu \u00f6rg\u00fctlerin zarar\u0131n\u0131 (s\u00f6z gelimi, y\u00fcksek enflasyon gibi) toplum \u00f6der ve sonunda kurumlar\u0131n k\u00f6t\u00fc y\u00f6netimi devleti \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye\u2019de, \u00e7ok say\u0131da kamu y\u00f6netim birimleri ve \u00f6zel kesime ait i\u015fletmeler, e\u011fitimleri do\u011frudan y\u00f6neticilik mesle\u011fi olmayan insanlar taraf\u0131ndan y\u00f6netilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Eski y\u00f6netim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 ve kal\u0131plar\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn yal\u0131n y\u00f6neticilik tarz\u0131 ihtiyac\u0131na yeterince cevap veremiyor.<\/p>\n","protected":false},"author":187,"featured_media":17666,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[64],"tags":[2607,328,2630,2718,79,2239],"coauthors":[2225],"class_list":["post-17663","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kurumlar","tag-devlet-yonetimi","tag-egitim","tag-kamu-yonetimi","tag-profesyonel-yonetim","tag-yonetim","tag-yonetim-krizi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17663","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/187"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17663"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17663\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17668,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17663\/revisions\/17668"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17666"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17663"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=17663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}