{"id":17837,"date":"2024-01-29T19:00:00","date_gmt":"2024-01-29T16:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=17837&#038;preview=true&#038;preview_id=17837"},"modified":"2024-01-29T12:30:49","modified_gmt":"2024-01-29T09:30:49","slug":"israilin-gazze-katliami-ve-turkiyenin-ikircikli-tutumu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/israilin-gazze-katliami-ve-turkiyenin-ikircikli-tutumu\/","title":{"rendered":"\u0130srail\u2019in Gazze\u00a0katliam\u0131 ve T\u00fcrkiye\u2019nin\u00a0ikircikli\u00a0tutumu"},"content":{"rendered":"<p>G\u00fcney Afrika\u2019n\u0131n, soyk\u0131r\u0131m su\u00e7lamas\u0131yla Lahey Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131\u2019na (UAD) ba\u015fvurmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli bir geli\u015fmedir. Asl\u0131nda ba\u015fvuruyu T\u00fcrkiye\u2019nin yapmas\u0131 \u00e7ok daha do\u011fru bir giri\u015fim olurdu. 1 Ocak 2024 tarihinde \u0130stanbul\u2019daki <em>\u201c\u015eehitlerimize Rahmet, Filistin\u2019e Destek, \u0130srail\u2019e Lanet<\/em><em>\u201d<\/em> mitingi yapmak yerine T\u00fcrkiye UAD ba\u015fvurabilirdi ama bunun yerine i\u00e7 kamuoyuna y\u00f6nelik bir eylemde bulunmu\u015ftur. Hollanda&#8217;n\u0131n Lahey \u00a0(The Hague) kentinde iki uluslararas\u0131 mahkeme g\u00f6rev yapmaktad\u0131r. Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131 ile Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesi farkl\u0131 yarg\u0131 organlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/web.archive.org\/web\/20130303010710\/http:\/\/aiic.net\/page\/1660\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesi<\/a> (International Criminal Court: ICC &#8211; UCM) Antla\u015fma\u2019ya taraf \u00fclkeleri de\u011fil, \u015fah\u0131slar\u0131 yarg\u0131lar.<\/p>\n<p>Mahkeme,\u00a0 Roma&#8217;da 15 Haziran &#8211; 1 Temmuz 1998 tarihleri aras\u0131nda toplanan BM Konferans\u0131\u2019nda\u00a0 stat\u00fcs\u00fc 120 devletin olumlu, 7 devletin olumsuz ve 21 devletin\u00a0 \u00e7ekimser oyu ile kabul edilerek 18 Temmuz 1998 tarihinde \u00fcye devletlerin imzas\u0131na a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ceza Mahkemesi yarg\u0131lamas\u0131nda, su\u00e7un faili e\u011fer kendi uyru\u011funda oldu\u011fu devletin yarg\u0131lamas\u0131na t\u00e2bi olmu\u015f ise, Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesi\u2019nde ikinci kez yarg\u0131lanmas\u0131 s\u00f6z konusu olmaz. Bunun sebebi, bir ki\u015fi bir su\u00e7 i\u00e7in iki kez yarg\u0131lanmaz ilkesidir (<em>non bis in idem<\/em>).<\/p>\n<p>Mahkeme, Stat\u00fc&#8217;n\u00fcn, 11 Nisan 2002 tarihinde 66 devlet taraf\u0131ndan onaylanmas\u0131ndan sonra 1 Temmuz 2002 tarihinde olu\u015fturulmu\u015f, 11 Mart 2003 tarihinde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 Mahkeme\u2019nin stat\u00fcs\u00fcn\u00fc i\u00e7eren Roma Antla\u015fmas\u0131 bir dibace ile 13 b\u00f6l\u00fcm i\u00e7eren 128 maddeden olu\u015fmaktad\u0131r.\u00a0 Mahkeme&#8217;nin mill\u00ee mahkemelerin tamamlay\u0131c\u0131s\u0131 (<em>complementarity principle<\/em>) oldu\u011fu Stat\u00fc&#8217;n\u00fcn 1. maddesinde yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesi, 18 ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck olmayan ger\u00e7ek ki\u015fileri yarg\u0131lar (Md. 25). Devlet ba\u015fkanlar\u0131 d\u00e2hil hi\u00e7bir \u00fcst d\u00fczey g\u00f6revli bak\u0131m\u0131ndan yarg\u0131 ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Devletin mahkemenin g\u00f6rev alan\u0131na giren su\u00e7larda failin fiilini kasten i\u015flemesi durumunda sorumlu olaca\u011f\u0131 kabul edilmi\u015f olup, cezai sorumlulu\u011fu kald\u0131ran durumlar ayr\u0131ca belirtilmi\u015ftir.\u00a0 Antla\u015fma\u2019da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen cezalardan ba\u015fka ceza verilmemesi ilkesi ge\u00e7erlidir.<\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131 (ICJ &#8211; UAD), \u00a0Birle\u015fmi\u015f Milletler&#8217;in yarg\u0131 organ\u0131 olup Lahey kentindedir. Genel Kurul ve G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nden se\u00e7ilen 15 yarg\u0131\u00e7tan olu\u015fur.\u00a0 Yarg\u0131\u00e7lar de\u011fi\u015fik \u00fclkelerden se\u00e7ilir, b\u00f6ylece d\u00fcnyadaki de\u011fi\u015fik hukuk sistemlerinin temsil edilmesi ama\u00e7lan\u0131r. Divan\u0131n yetki alan\u0131, bir uluslararas\u0131 uyu\u015fmazl\u0131kta taraf olan \u00fclkelerin kendisine getirdikleri davalar ile BM Antla\u015fmas\u0131&#8217;nda ya da y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki uluslararas\u0131 anla\u015fmalarda \u00f6zellikle \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f konular\u0131 i\u00e7ine al\u0131r.\u00a0 Stat\u00fcs\u00fc, BM Antla\u015fmas\u0131&#8217;n\u0131n (BM \u015eart\u0131) ayr\u0131lmaz par\u00e7as\u0131d\u0131r. Divan, uluslararas\u0131 anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 \u00e7\u00f6zmek ve devletler aras\u0131 hukuki sorunlara ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015f bildirmekle g\u00f6revlidir.<\/p>\n<p>UAD&#8217;na sadece devletler ba\u015fvurabilir ve mahkemede yarg\u0131lananlar devletlerdir. BM Genel Kurulunca se\u00e7ilen 15 \u00fcyeden olu\u015fur. \u0130ki ya da daha \u00e7ok devlet aras\u0131ndaki bir anla\u015fmazl\u0131\u011fa UAD&#8217;\u0131n bakabilmesi i\u00e7in devletlerin UAD&#8217;\u0131n yetkisini tan\u0131m\u0131\u015f olmalar\u0131 gerekir. UAD&#8217;\u0131n yetkisinin kabul\u00fcnde anla\u015fmazl\u0131\u011fa taraf devletler, \u00f6nceden yapt\u0131klar\u0131 bir a\u00e7\u0131klama ile Divan\u2019\u0131n yetkisini kabul edebilir ya da sadece UAD&#8217;a g\u00f6t\u00fcrmek istedikleri sorunla ilgili olarak UAD&#8217;\u0131n yetkisini tan\u0131yabilirler.<\/p>\n<p>Adalet Divan\u0131&#8217;n\u0131n \u00f6nemli yetkilerinden biri, 1948 tarihli <em>&#8220;Soyk\u0131r\u0131m Su\u00e7unun \u00d6nlenmesi ve Cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi&#8221;<\/em> kapsam\u0131nda soyk\u0131r\u0131m su\u00e7lar\u0131na ili\u015fkin yarg\u0131lamalar\u0131 yapabilmesidir. 2007 y\u0131l\u0131ndaki Bosna-Hersek ve S\u0131rbistan aras\u0131ndaki soyk\u0131r\u0131m davas\u0131nda Mahkeme, Bosna-Hersek&#8217;in S\u0131rbistan&#8217;\u0131 1992-1995 Bosna Sava\u015f\u0131&#8217;nda soyk\u0131r\u0131m yapmakla su\u00e7lamas\u0131n\u0131 incelemi\u015f,\u00a0 S\u0131rbistan&#8217;\u0131n soyk\u0131r\u0131m\u0131 \u00f6nlemedeki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmi\u015f, fakat soyk\u0131r\u0131m su\u00e7lamas\u0131ndan S\u0131rbistan aklanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ba\u015fvuruyu yapan G\u00fcney Afrika, d\u00fcnyada \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131kla \u00f6zde\u015fle\u015fmi\u015f\u00a0\u00a0 \u00fclkedir. 1948 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan ve 1994&#8217;e kadar s\u00fcren \u201c<em>Apartheid Rejimi<\/em>\u201d nde az\u0131nl\u0131kta olan beyazlar, \u00e7o\u011funlukta olan siyahlara kar\u015f\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131 ve ayr\u0131mc\u0131 politikalar uygulam\u0131\u015f, Yahudi toplumunun baz\u0131 zengin aileleri de d\u00e2hil olmak \u00fczere, \u00e7e\u015fitli topluluklar bask\u0131 ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa maruz kalm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 E\u011fer T\u00fcrkiye veya ba\u015fka bir \u0130slam &#8211; Arap \u00fclkesi mahkemeye ba\u015fvuru yapm\u0131\u015f olsayd\u0131, d\u00fcnya kamuoyunda bu kadar ilgi s\u00f6z konusu olmazd\u0131. Almanya&#8217;n\u0131n, Yahudilere kar\u015f\u0131 soyk\u0131r\u0131m su\u00e7u i\u015flemi\u015f bir \u00fclke olarak \u0130srail&#8217;in yan\u0131nda yer almas\u0131 tarih\u00ee bir ironidir. Kom\u015fusu Hollanda, G\u00fcney Afrika&#8217;n\u0131n yan\u0131nda yer alarak \u0130srail&#8217;e kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan davaya destek vermi\u015ftir.<\/p>\n<p>Divan kararlar\u0131, i\u00e7 hukukta oldu\u011fu gibi do\u011frudan uygulanamaz. BM \u0130srail aleyhine karar\u0131 onaylasa da \u0130srail&#8217;e kar\u015f\u0131 kullan\u0131lacak asker\u00ee g\u00fcc\u00fc bulmak zordur. \u0130srail, Adalet Divan\u0131&#8217;n\u0131n ge\u00e7ici tedbir kararlar\u0131na uymazsa, BM G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;ne ba\u015fvuru yap\u0131labilir. Fakat ABD G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nde veto hakk\u0131n\u0131 kullanabilir. BM G\u00fcvenlik Konseyi eyleme ge\u00e7mezse,\u00a0 sorun BM Genel Kurulu&#8217;na ta\u015f\u0131nabilir.\u00a0 Fakat BM&#8217;nin \u0130srail aleyhine ald\u0131\u011f\u0131 kararlar ABD&#8217;nin vetosundan dolay\u0131 uygulanamaz.<\/p>\n<p>BM \u00fcyeleri, Adalet Divan\u0131&#8217;n\u0131n \u0130srail aleyhine \u00e7\u0131kacak karar\u0131 askeri yollarla uygulayamasa da \u00e7e\u015fitli diplomatik ve ekonomik tedbirlerle karara destek verebilirler. Bu kapsamda \u0130srail&#8217;e hava sahas\u0131 ve liman k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 getirmek, \u0130srail pasaportlar\u0131n\u0131 kabul etmeme, banka i\u015flemlerini durdurma gibi \u00e7e\u015fitli abluka ve ambargo y\u00f6ntemleri uygulamaya konabilir ve \u0130srail \u00fczerinde bask\u0131 olu\u015fturabilir.<\/p>\n<p>G\u00fcney Afrika, 1948 Soyk\u0131r\u0131m S\u00f6zle\u015fmesi&#8217;ne taraft\u0131r. S\u00f6zle\u015fme&#8217;nin 9\u2019ncu maddesine g\u00f6re S\u00f6zle\u015fme&#8217;den do\u011fan anla\u015fmazl\u0131klarda UAD yetkilidir. Dava Soyk\u0131r\u0131m S\u00f6zle\u015fmesi gere\u011fince a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, UAD&#8217;\u0131n \u00f6n\u00fcnde soyk\u0131r\u0131m \u015fikayeti vard\u0131r.\u00a0 Soyk\u0131r\u0131m, insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7lar\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc olup,\u00a0 soyk\u0131r\u0131m\u0131n yasaklanmas\u0131 ve bu su\u00e7u i\u015fleyenlerin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 uluslararas\u0131 toplumca kabul g\u00f6ren bir uluslararas\u0131 hukuk kural\u0131d\u0131r. (<em>jus cogens<\/em>)<\/p>\n<p>UAD&#8217;da a\u00e7\u0131lan davalarda davac\u0131 devlet, sadece kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumamakta,\u00a0 insanl\u0131\u011f\u0131n ortak \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131 da savunmaktad\u0131r.\u00a0 Su\u00e7 i\u00e7in aranan ola\u011fan kas\u0131t unsuruyla birlikte ulusal, etnik, \u0131rksal ya da dinsel bir grubu tamamen ya da k\u0131smen ortadan kald\u0131rma gibi \u00f6zel bir kas\u0131t gerekir.\u00a0 Bu \u00f6zel kast\u0131 ispatlamak kolay de\u011fildir. Buna kar\u015f\u0131 savunma kolayd\u0131r. <em>\u201cBiz bu fiilleri i\u015fledik \u00f6ld\u00fcrd\u00fck, i\u015fkence yapt\u0131k, ya\u015fam i\u00e7in g\u00fc\u00e7 ko\u015fullar yaratt\u0131k ama bir etnik ya da dinsel grubu ortadan kald\u0131rmak gibi bir kast\u0131m\u0131z yoktu.&#8221;<\/em> demek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.\u00a0 \u0130srail bu s\u00fcre\u00e7te bunu yapmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130srail &#8211; G\u00fcney Afrika davas\u0131nda hemen karara ba\u011flanmas\u0131 gereken iki \u00f6nemli konu vard\u0131r.\u00a0 \u0130lk olarak\u00a0 \u201c<em>Prima facie<\/em>\u201d bir dava var m\u0131d\u0131r?\u00a0 Taraflarca ileri s\u00fcr\u00fclen kan\u0131tlar, bir dava konusu olmak i\u00e7in yeterli midir? UAD&#8217;n\u0131n bir davada yetkili olmas\u0131 i\u00e7in taraflar aras\u0131nda bir anla\u015fmazl\u0131k bulunmal\u0131d\u0131r.\u00a0 Taraflar aras\u0131nda bir g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131\u015fveri\u015fi olmas\u0131, bir taraf\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerinin \u00f6b\u00fcr taraf\u00e7a reddedilmesi \u00f6nemlidir. \u0130srail, G\u00fcney Afrika ile b\u00f6yle bir g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131\u015fveri\u015fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u0130srail&#8217;in g\u00f6r\u00fc\u015flerinin G\u00fcney Afrika taraf\u0131ndan reddedilmedi\u011fini, tek tarafl\u0131 beyanlar\u0131n bir anla\u015fmazl\u0131k olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrmektedir. G\u00fcney Afrika, g\u00f6r\u00fc\u015flerini i\u00e7eren bir notay\u0131 \u0130srail&#8217;e verdi\u011fini, \u0130srail&#8217;in buna zaman\u0131nda cevap vermedi\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>UAD \u015e\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 41. maddesi, ko\u015fullar gerektiriyorsa, taraflar\u0131n haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 amac\u0131yla ge\u00e7ici \u00f6nlemler almas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir.\u00a0 G\u00fcney Afrika&#8217;n\u0131n ge\u00e7ici \u00f6nlem talebi, 9 konuyu kapsamakta, bunlar aras\u0131nda en \u00f6nemlileri \u0130srail&#8217;in Gazze&#8217;deki askeri operasyonlar\u0131na son vermesi ve bundan b\u00f6yle bu t\u00fcr operasyonlar\u0131n meydana gelmemesinin sa\u011flanmas\u0131, soyk\u0131r\u0131m\u0131 \u00f6nleyecek \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131, soyk\u0131r\u0131m yapanlar\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Divan\u2019\u0131n ge\u00e7ici \u00f6nlemlere karar verebilmesi i\u00e7in, bu \u00f6nlemler al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 takdirde giderilmesi imkans\u0131z zarar\u0131n do\u011fmas\u0131 ve ge\u00e7ici \u00f6nlem isteyen taraf\u0131n iddialar\u0131n\u0131n inand\u0131r\u0131c\u0131 oldu\u011funa ili\u015fkin makul nedenler bulunmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n<p>\u0130srail, G\u00fcney Afrika&#8217;n\u0131n soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131n\u0131n inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u0130srail&#8217;in Hamas&#8217;\u0131n sald\u0131r\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 me\u015fru savunma hakk\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayr\u0131ca \u0130srail&#8217;in sivilleri korumak i\u00e7in ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemlerin soyk\u0131r\u0131m kast\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. \u00a0G\u00fcney Afrika ise, soyk\u0131r\u0131m\u0131n hi\u00e7bir mazereti olamayaca\u011f\u0131, soyk\u0131r\u0131m yaparak me\u015fru savunma hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Me\u015fru savunma hakk\u0131n\u0131n Hamas&#8217;a kar\u015f\u0131 kullan\u0131lmas\u0131, Hamas&#8217;\u0131n ise davaya taraf olmamas\u0131 ve UAD&#8217;\u0131n verece\u011fi ge\u00e7ici \u00f6nlem karar\u0131n\u0131n Hamas&#8217;\u0131 kapsamamas\u0131, G\u00fcney Afrika&#8217;n\u0131n talebinin zay\u0131f noktas\u0131d\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te \u0130srail&#8217;in zay\u0131f noktas\u0131 ise, devlet y\u00f6neticilerinin s\u00f6ylemleridir. Netanyahu d\u00e2hil bir\u00e7ok sorumlu mevkide olan y\u00f6neticinin s\u00f6ylemlerinden \u0130srail&#8217;in Gazze&#8217;deki Filistinlileri ortadan kald\u0131rmak kast\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130srail&#8217;in soyk\u0131r\u0131m su\u00e7unu i\u015fleyip i\u015flemedi\u011finin karara ba\u011flanmas\u0131 y\u0131llar alacak bir s\u00fcre\u00e7tir.\u00a0 Ge\u00e7ici \u00f6nlem karar\u0131n\u0131n k\u0131sa s\u00fcrede verilmesi \u00f6nemlidir.\u00a0 Bu karar, soyk\u0131r\u0131mla do\u011frudan ili\u015fkili olmayabilir. Sivil can kayb\u0131n\u0131n devam etti\u011fi dikkate al\u0131n\u0131rsa,\u00a0 ge\u00e7ici \u00f6nlem karar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131,\u00a0 esasa ili\u015fkin karardan \u00e7ok daha \u00f6nemlidir. Gambiya &#8211; Myanmar davas\u0131nda UAD, olay yerine giden bir uluslararas\u0131 heyetin bulgular\u0131n\u0131 i\u00e7eren raporunu ve bu rapora g\u00f6nderme yapan BM Genel Kurul kararlar\u0131n\u0131 esas alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Soyk\u0131r\u0131m davalar\u0131nda soyk\u0131r\u0131m\u0131n UAD taraf\u0131ndan kabul e\u015fi\u011fi y\u00fcksektir ama ge\u00e7ici \u00f6nlem karar\u0131n\u0131n e\u015fi\u011fi al\u00e7akt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, inand\u0131r\u0131c\u0131 bir iddian\u0131n ispatlanmas\u0131 ve giderilmesi imkans\u0131z zarar\u0131n olmas\u0131, ge\u00e7ici \u00f6nlem karar\u0131 i\u00e7in yeterlidir. Bu s\u00fcre\u00e7te UAD&#8217;\u0131n ge\u00e7ici \u00f6nlem karar\u0131 verme ihtimali y\u00fcksektir.\u00a0 \u00c7\u00fcnk\u00fc, Divan\u2019\u0131n Gazze&#8217;deki \u00e7ocuk katliamlar\u0131n\u0131 yok sayarak sivilleri korumamas\u0131,\u00a0 Divan\u2019\u0131n sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na b\u00fcy\u00fck bir darbe olur.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye, \u0130srail&#8217;in soyk\u0131r\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, Hamas&#8217;\u0131n ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f, \u00fclkede \u0130srail&#8217;i k\u0131nayan protesto mitingleri d\u00fczenlenmi\u015ftir. Fakat, \u0130srail ile ticari ve diplomatik ili\u015fkileri devam ettirmi\u015f, b\u00fcy\u00fckel\u00e7i geri \u00e7ekilmemi\u015f, s\u00f6ylemler ile eylemler aras\u0131nda bir \u00e7eli\u015fki ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7te T\u00fcrkiye, Soyk\u0131r\u0131m S\u00f6zle\u015fmesi&#8217;ne taraf devletlerden biri olarak\u00a0 davaya m\u00fcd\u00e2hil olabilirdi.\u00a0 T\u0131pk\u0131, Almanya davaya \u0130srail taraf\u0131ndan m\u00fcd\u00e2hil oldu gibi. T\u00fcrkiye,\u00a0 bu s\u00fcre\u00e7te etkin bir rol oynayabilirdi ama bu imkan\u0131 kullanmak istememi\u015ftir. \u0130srail\u2019in Azerbaycan Ermenistan sava\u015f\u0131nda Azerbaycan\u2019\u0131n yan\u0131nda yer almas\u0131 \u00f6nemli bir fakt\u00f6rd\u00fcr. Di\u011fer bir fakt\u00f6r de, s\u00f6zde Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 konusunda son zamanlarda azalm\u0131\u015f olsa da T\u00fcrkiye\u2019nin yan\u0131nda durmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu kapsamda \u00e7ok \u00f6nemli bir geli\u015fmeyi kamuoyunun bilgisine sunmak istiyorum. \u201c <em>Filistin Ba\u015fkan\u0131 ve Ermeniler\u201d<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da yer alan Tik Tok payla\u015f\u0131m\u0131 \u00f6nemlidir. Payla\u015f\u0131m, Azerbaycan T\u00fcrk\u00e7esi ile yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-17840 aligncenter\" src=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/filistin.jpg\" alt=\"\" width=\"579\" height=\"218\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/filistin.jpg 579w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/filistin-300x113.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/filistin-150x56.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 579px) 100vw, 579px\" \/><\/p>\n<p><em>\u201cFelestin Prezidenti ve Ermenilerle Ba\u015f-Ba\u015fa. Eyni zamanda demek istayiram ki burada ve b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada ya\u015fayan ermeniler bizim QARDA\u015eLARIMIZDIR, bizim bir hissam\u0131zd\u0131lar. Men burada faxr ve qururla bayan etmek istayiram ki, biz millartlar te\u015fkilat\u0131nda \u00a0Ermenilere bu haqq i\u015flar\u0131nda ilk destek veran tak d\u00f6vlat olduq ve bu\u00a0\u00a0 destek qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 sekilde davam edir. Cunki ermani xalq\u0131da bir \u00e7ox zulme ve q\u0131r\u011f\u0131na maruz \u00a0qalm\u0131\u015f bir xalqd\u0131r, X\u00dcSUSAN OSMANLI D\u00d6VLET\u0130 TARAFINDAN. Falestin her zaman ermeni xalq\u0131n\u0131n yan\u0131nda olma\u011fa devam edecekdir. Men \u00f6z ad\u0131mdan, \u00f6z xalq\u0131m ad\u0131ndan Ermenistan xalk\u0131na ve d\u00f6vletine \u00f6z te\u015fek\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirmek istryiram ki, bizi her vaziyyatta destekleyib komak oldular.\u201d<\/em><\/p>\n<p>1 Ocak 2024 tarihinde Galata K\u00f6pr\u00fcs\u00fc\u2019nde Filistin Mitingi yapanlar acaba Mahmut Abbas\u2019\u0131n yukar\u0131daki a\u00e7\u0131klamalar\u0131 hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar? T\u00dcGVA&#8217;n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde d\u00fczenlenen <em>&#8220;\u015eehitlerimize Rahmet, Filistin&#8217;e Destek, \u0130srail&#8217;e Lanet&#8221; <\/em>mitingine kat\u0131lanlar acaba Mahmud Abbas\u2019\u0131n yukar\u0131daki a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 biliyorlar m\u0131yd\u0131?<\/p>\n<p>Bu ger\u00e7e\u011fi bilmeyen miting kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131na hat\u0131rlatmakta yarar vard\u0131r. Abbas, \u201c<em>b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada ya\u015fayan Ermeniler bizim QARDA\u015eLARIMIZDIR\u201d <\/em>derken, mitinge kat\u0131lanlar bu ger\u00e7e\u011fin fark\u0131nda m\u0131d\u0131rlar? Turkish Forum\u2019da (ABD) yay\u0131nlanan <em>\u00a0<\/em>\u201c<a href=\"https:\/\/www.turkishnews.com\/tr\/content\/2022\/02\/26\/ermenistan-ile-iliskiler-sozde-normallesirken-hocali-soykirimini-asla-unutmayalim\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>Ermenistan ile \u0130li\u015fkiler S\u00f6zde Normalle\u015firken \u00a0Hocal\u0131 Soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 Asla Unutmayal\u0131m<\/em><\/a>\u201d yaz\u0131m\u0131,\u00a0 bu kapsamda payla\u015fmak istedim. Yukar\u0131da yer alan iki belgeden birinde T\u00fcrk bayraklar\u0131 ayak alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f, di\u011ferinde ise \u00e7\u00f6p\u00a0 konteynerlerine T\u00fcrk bayra\u011f\u0131 yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130srail &#8211; G\u00fcney Afrika davas\u0131nda hemen karara ba\u011flanmas\u0131 gereken iki \u00f6nemli konu vard\u0131r.\u00a0 \u0130lk olarak\u00a0 \u201cPrima facie\u201d bir dava var m\u0131d\u0131r?\u00a0 Taraflarca ileri s\u00fcr\u00fclen kan\u0131tlar, bir dava konusu olmak i\u00e7in yeterli midir? UAD&#8217;n\u0131n bir davada yetkili olmas\u0131 i\u00e7in taraflar aras\u0131nda bir anla\u015fmazl\u0131k bulunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":17842,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2],"tags":[410,1816,2779,2735,2778,287],"coauthors":[6],"class_list":["post-17837","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-filistin","tag-gazze","tag-guney-afrika","tag-hamas","tag-isrtail","tag-soykirim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17837","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17837"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17837\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17843,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17837\/revisions\/17843"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17842"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17837"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17837"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17837"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=17837"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}