{"id":17896,"date":"2024-03-02T00:00:00","date_gmt":"2024-03-02T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=17896&preview=true&preview_id=17896"},"modified":"2024-03-02T14:25:55","modified_gmt":"2024-03-02T11:25:55","slug":"yoneticilerin-cocukluguna-inmek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/yoneticilerin-cocukluguna-inmek\/","title":{"rendered":"Y\u00f6neticilerin \u00e7ocuklu\u011funa inmek"},"content":{"rendered":"

\u201cHalk iyi olursa bey de iyi olur.\u201d (Yusuf Has Hacip)<\/em><\/p>\n

\u201cYuvarlak ta\u015fla bina yap\u0131lmaz.\u201d (T\u00fcrk atas\u00f6z\u00fc)<\/em><\/p>\n

T\u00fcrkiye gibi ileri medeniyet seviyesine eri\u015fememi\u015f olan devletlerin en b\u00fcy\u00fck sorunlar\u0131ndan biri de meseleleri k\u00f6kl\u00fc ve kal\u0131c\u0131 tedbirlerle \u00e7\u00f6zecek yerde s\u0131\u011f ve k\u0131s\u0131r bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla g\u00fcn\u00fc kurtaracak, se\u00e7im kazanacak t\u00fcrden \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve bunu yaparken daha da b\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131mlara sebep olmalar\u0131d\u0131r. Bu sebeple b\u00f6yle \u00fclkelerde problemler \u00fcst \u00fcste y\u0131\u011f\u0131l\u0131r ve ba\u015fka problemler \u00fcretir veya tetiklerler. \u00c7\u00fcnk\u00fc ufuksuzlu\u011fun, parti ve \u015fahsi \u00e7\u0131kar \u00f6nceli\u011finin ve zihin tembelli\u011finin bundan ba\u015fka yapabilece\u011fi bir \u015fey yoktur. Geli\u015fmi\u015fli\u011fin en b\u00fcy\u00fck dayana\u011f\u0131 olan ahlak kalitesini y\u00fckseltmek kimsenin pek fark\u0131na varmad\u0131\u011f\u0131 veya \u00f6nemsemedi\u011fi b\u00f6yle bir problemdir. Oysa ki T\u00fcrkiye gibi \u00fclkelerin en b\u00fcy\u00fck meselesi ne ekonomi ne b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck ne de ba\u015fka bir \u015feydir, fakat onlar\u0131 da belirleyen ahlakt\u0131r. \u00d6zellikle de i\u015f, ticaret ve siyaset ahlak\u0131d\u0131r. Buna ra\u011fmen \u015fimdiye kadar hi\u00e7bir h\u00fckumetin, siyasi partinin veya sivil toplum kurulu\u015funun bu t\u00fcr bir g\u00fcndemi olmam\u0131\u015ft\u0131r. H\u00fckumetlerin bu alanda en fazla yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey \u201cmanevi kalk\u0131nmay\u0131 sa\u011flamak\u201d, \u201cdin e\u011fitimini yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak\u201d, \u201ce\u011fitimin kalitesini y\u00fckseltmek\u201d i\u00e7in \u00fcniversitelerin say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rarak b\u00fct\u00fcn lise mezunlar\u0131n\u0131 bir \u00fcniversiteye yerle\u015ftirmektir. \u00a0\u0130\u015fin en k\u00f6t\u00fc taraf\u0131 ise \u201cahlak\u201d kavram\u0131n\u0131 adalet, sevgi, g\u00fcven, samimiyet, sayg\u0131, hakkaniyet, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck, \u00e7al\u0131\u015fmak, temizlik ve empati gibi belirleyici \u00fcst ve temel kavramlardan soyutlayarak cinsellik konusuna hasretmektir. \u00d6zellikle g\u00fcn\u00fcm\u00fczde toplumumuzun belli bir kesiminde ahlak kavram\u0131ndan anla\u015f\u0131lan budur. Oysa ekonominin bile temeli \u201cg\u00fcven\u201d ve \u201chakkaniyet\u201dtir.<\/p>\n

Ahlak ve kalite probleminin kendisini en \u00e7ok hissettirdi\u011fi alan zannedilenin aksine sokak de\u011fil politikad\u0131r. Bu sadece se\u00e7ilenler ve y\u00f6netenler a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, se\u00e7menleri, daha do\u011frusu \u00fclkenin t\u00fcm bireyleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan da b\u00f6yledir. Ahlak zafiyetinin sonu\u00e7lar\u0131ndan biri de kaht-\u0131 rical, yani adam k\u0131tl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Asl\u0131nda T\u00fcrkiye gibi \u00e7a\u011fda\u015f medeniyet ile olumlu ili\u015fkiler kurmada belli mesafeler kat eden \u00fclkelerde her alanda zeki, ak\u0131ll\u0131, namuslu, d\u00fcr\u00fcst, \u00e7al\u0131\u015fkan ve donan\u0131ml\u0131 insanlar olsa da bunlar, haklar\u0131 olan mevki ve makama gelememekte ve d\u00fczg\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na imk\u00e2n ve f\u0131rsat verilmemektedir. Yeterli haf\u0131zaya, vicdana ve g\u00f6zlem g\u00fcc\u00fcne sahip herkes i\u00e7in T\u00fcrk siyasi hayat\u0131nda bunun say\u0131s\u0131z \u00f6rnekleri mevcuttur.<\/p>\n

Adam k\u0131tl\u0131\u011f\u0131<\/h2>\n

Bu \u201cadam k\u0131tl\u0131\u011f\u0131\u201d s\u00f6z\u00fcyle, hem meslekte ve i\u015fte bilgili ve donan\u0131ml\u0131 kimselerin, hem de d\u00fczg\u00fcn ahlak ve karakter sahibi insanlar\u0131n noksanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kastetti\u011fimiz a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ger\u00e7ekten de b\u00fct\u00fcn geri ve su\u00e7 oran\u0131 y\u00fcksek toplumlarda, d\u00fczg\u00fcn i\u015f ahlak\u0131na sahip insanlar\u0131n de\u011fil, cahil, dar g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc, bencil, her t\u00fcrl\u00fc ihtiras\u0131n akla ve vicdana h\u00e2kim oldu\u011fu kimselerin s\u00f6z sahibi oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Esasen demokrat ruha sahip olmayan ki\u015fisel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 \u00f6n planda tutan siyasiler ak\u0131ll\u0131 ve fazilet sahibi kimselerle \u00e7al\u0131\u015fmak istemezler. Bu sebeple bu \u00f6zelli\u011fe sahip olan idareciler, b\u00fcrokratlar, teknokratlar ve akademisyenler \u00f6n plana \u00e7\u0131kmaz veya \u00e7\u0131kmak istemez, kabuklar\u0131na \u00e7ekilirler. Adam k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n di\u011fer bir sebebi de budur. Bu, sadece g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de\u011fil, tarihin her d\u00f6neminde, her k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde ve yerk\u00fcrenin her taraf\u0131nda b\u00f6yledir. \u0130lerlemenin birinci \u015fart\u0131n\u0131n, toplumlar\u0131n derin d\u00fc\u015f\u00fcnceli, bilgili ve erdemli kimseler taraf\u0131ndan y\u00f6netilmesi gerekti\u011finin, fizik kanunlar\u0131 ve do\u011fa yasalar\u0131 gibi evrensel bir ilke oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi, totaliter ve ideolojik toplumlarda asla dikkate al\u0131nmaz.<\/p>\n

\u00c7ocuk e\u011fitim seferberli\u011fi<\/h2>\n

\u0130dealist bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 gereken en acil i\u015f, ahlakl\u0131 insanlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7o\u011faltmak ve onlar\u0131 toplumun her katman\u0131nda etkili konuma getirmektir. Di\u011fer bir deyi\u015fle toplumun kuma\u015f\u0131n\u0131n kalitesini y\u00fckseltmek T\u00fcrk e\u011fitim sisteminin en birinci g\u00f6revi olmal\u0131d\u0131r. E\u011fer kuma\u015f sa\u011flam ve g\u00fczel de\u011filse terzi ne kadar usta olursa olsun (ki \u00e7o\u011fu zaman terzinin ustal\u0131\u011f\u0131 da \u015f\u00fcphelidir ya!), g\u00fczel elbise dikme konusunda yapabilece\u011fi fazla bir \u015fey yoktur. Bu ise camilerdeki vaazlarla ve okullarda Din ve Ahlak Bilgisi dersleri sayesinde ger\u00e7ekle\u015ftirilemez. Din adamlar\u0131 ve din ad\u0131na konu\u015fan siyasiler ahlak ve fazilet konusunda \u00f6rnek rol model olma vasf\u0131na sahip de\u011filseler bunlar\u0131n hi\u00e7birinin k\u0131ymeti harbiyesi yoktur. Nitekim kuru kuruya vaazlar\u0131n ve buyurgan nasihatlerin; i\u00e7i bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f, hayat ve do\u011fa kanunlar\u0131 ile bar\u0131\u015f\u0131k olmayan afaki din e\u011fitiminin ahlak e\u011fitimi konusunda faydadan \u00e7ok zarar getirdi\u011fi son y\u0131llarda daha iyi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130sl\u00e2m \u00fclkelerinde bu kadar din e\u011fitimine ra\u011fmen, Kuran ahlak\u0131yla ba\u011fda\u015fmayacak bi\u00e7imde yalanc\u0131l\u0131k, iki y\u00fczl\u00fcl\u00fck, \u00e7\u0131karc\u0131l\u0131k, bana necilik, f\u0131rsat\u00e7\u0131l\u0131k, adam kay\u0131rmac\u0131l\u0131k, d\u00f6neklik, utanmazl\u0131k, r\u00fc\u015fvet\u00e7ilik, kibir, bencillik, kindarl\u0131k, ac\u0131mas\u0131zl\u0131k, g\u00f6rg\u00fcs\u00fczl\u00fck, dalkavukluk, sald\u0131rganl\u0131k, onursuzluk t\u00fcr\u00fcnden her t\u00fcrl\u00fc s\u0131fatlara sahip insanlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n gittik\u00e7e artmas\u0131, \u00fczerinde ciddi \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken bir konudur[1]<\/a>. Evlenme ya\u015f\u0131na gelmi\u015f gen\u00e7lerin \u201cuygun e\u015f aday\u0131\u201d bulamamas\u0131n\u0131n temelinde bile bu vard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, T\u00fcrkiye\u2019nin as\u0131l g\u00fcvenlik sorunu; g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131, asayi\u015fi, aile yap\u0131s\u0131n\u0131, ruh ve beden sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131, e\u011fitimini, \u00fcretimini do\u011frudan etkileyen bu ahlak zafiyetidir. Bundan kurtulman\u0131n en etkin yolu ise \u00e7ocuk e\u011fitim seferberli\u011fi ba\u015flatmakt\u0131r. B\u00fcy\u00fck emek ve parayla ger\u00e7ekle\u015ftirilecek b\u00f6yle bir proje meyvesini yirmi-yirmi be\u015f y\u0131lda verse de, \u00fclkenin selameti i\u00e7in tek \u00e7aredir.<\/p>\n

Yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131nda ifade etti\u011fimiz tespitten hareketle sorunun k\u00f6kenine inecek olursak, ahlak bunal\u0131m\u0131m\u0131z\u0131n temelinin \u00e7ocuk yeti\u015ftirme k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek zor olmaz. \u0130leri \u00fclkelerde \u00e7ocuklar\u0131n a\u011flad\u0131\u011f\u0131 nadiren g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc h\u00e2lde, geri toplumlarda \u00f6zellikle marketlerde AVM\u2019lerde ve sokaklarda \u00e7ocuklar\u0131n isteklerini elde etmek i\u00e7in tepinerek y\u0131rt\u0131n\u0131rcas\u0131na a\u011flamalar\u0131, asl\u0131nda onlar\u0131n anne babalar\u0131ndan \u00f6nce pedagoglar\u0131m\u0131z\u0131, \u00f6\u011fretmenlerimizi, din adamlar\u0131m\u0131z\u0131 ve y\u00fcksek seviyeli y\u00f6neticilerimizi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmelidir. Ger\u00e7ekten bizim de bizzat yerinde \u015fahit oldu\u011fumuz \u00fczere \u201cE\u011fer Avrupa \u00fclkelerinde a\u011flayan bir \u00e7ocuk i\u015fitirseniz bu mutlaka Orta Do\u011fu \u00fclkelerinin \u00e7ocu\u011fudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Avrupal\u0131 \u00e7ocuklar a\u011flamaz.\u201d s\u00f6z\u00fc ger\u00e7e\u011fin tespitidir ve yar\u0131n\u0131n y\u00f6neticilerinin, i\u015f ve bilim adamlar\u0131n\u0131n ruh ve davran\u0131\u015f h\u00e2lini g\u00f6steren g\u00fczel bir veridir. Pedagoglara g\u00f6re insan \u015fahsiyetinin, ilk d\u00f6rt veya alt\u0131 ya\u015f\u0131na kadar olu\u015ftu\u011funu, bundan sonra kolay kolay de\u011fi\u015fmedi\u011fini dikkate al\u0131rsak s\u00f6zlerimiz daha iyi anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. Bu durumda, yap\u0131lmas\u0131 gereken \u015fey, 0-6 ya\u015f aras\u0131ndaki d\u00f6nem \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n aile i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda sa\u011flam karakter sahibi ahlakl\u0131 insanlar olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde e\u011fitilmesini sa\u011flamakt\u0131r. Bu e\u011fitim kesinlikle sevgiye, akla ve empatiye dayanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u00c7evremizde yapaca\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6zlemler, \u00e7ocuk geli\u015fimiyle ilgili ara\u015ft\u0131rmalar ve kendi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z tespitler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda s\u00f6yleyecek olursak genelde geri toplumlarda \u00e7ocuklara, ileride onlar\u0131n aile, siyaset ve i\u015f hayat\u0131nda belirleyici olan pek \u00e7ok k\u00f6t\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Di\u011fer bir deyi\u015fle toplumlar\u0131n koku\u015fmu\u015flu\u011funa, gerilmesine ve gerilemesine sebep olan kimselerin \u00e7ocukluklar\u0131 kendilerine kar\u015f\u0131 yap\u0131lan k\u00f6t\u00fc e\u011fitim \u00f6rnekleri ve davran\u0131\u015flarla doludur. B\u00fcy\u00fck bir ihtimalle onlar\u0131n anne babalar\u0131 ve yak\u0131n \u00e7evreleri de ayn\u0131 \u015fekilde yeti\u015fmi\u015ftir. Sadece bireylerin de\u011fil, ileride toplumun ve hatta insanl\u0131\u011f\u0131n huzurunu, refah\u0131n\u0131 ve medeniyet seviyesini karartan aile i\u00e7indeki bu olumsuz davran\u0131\u015f bi\u00e7imlerini ve bunlar\u0131n ileride b\u00fcy\u00fck kitleleri etkileyen yans\u0131malar\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde inceleyebiliriz:<\/p>\n

Sevgi ahlak\u0131n\u0131n yerini korku ahlak\u0131n\u0131n almas\u0131 <\/strong><\/h2>\n

\u0130nsan tabiat\u0131na en uygun ahlak, sevgi ahlak\u0131 oldu\u011fu h\u00e2lde tarih boyunca bir k\u0131s\u0131m toplumlar daha \u00e7ok, \u00f6zellikle ba\u011fnaz din anlay\u0131\u015f\u0131ndan, ideolojilerden ve diktat\u00f6rl\u00fckten beslenen korku ve menfaat ahlak\u0131 ile g\u00fcd\u00fclm\u00fc\u015flerdir. Bu durum aileler i\u00e7in de hemen hemen ayn\u0131d\u0131r. Oysa ki \u00f6yle bir y\u00f6netim hem g\u00fcdenler hem de g\u00fcd\u00fclenler i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck ahlaks\u0131zl\u0131kt\u0131r. Anne-babalar \u00e7ocuklar\u0131na dediklerini yapt\u0131rmak veya onlar\u0131 bir \u015fekilde y\u00f6nlendirmek i\u00e7in bask\u0131 ve korkutma y\u00f6ntemini kullanmaktan, hatta zaman zaman \u015fiddet uygulamaktan geri durmamaktad\u0131rlar. \u00c7ocuklar\u0131 korkutma y\u00f6ntemi olarak en \u00e7ok Tanr\u0131 alet edilmektedir. \u201cAllah seni \u00e7arpar\u201d, \u201ccehenneme atar\u201d, \u201cate\u015fte yakar\u201d ikazlar\u0131n\u0131 duymayan\u0131m\u0131z, bilmeyenimiz yoktur. Onu \u015feytanla ve di\u011fer gizli g\u00fc\u00e7lerle ilgili korkutmalar takip eder. Annelerin en fazla ba\u015fvurdu\u011fu di\u011fer bir korkutma vas\u0131tas\u0131 da babalard\u0131r. \u201cBabana s\u00f6ylerim\u201d, \u201cbaban duymas\u0131n\u201d, \u201cbaban k\u0131zar\u201d, \u201cbaban duyarsa sana para vermez\u201d, \u201cbaban seni \u00f6ld\u00fcr\u00fcr\u201d t\u00fcr\u00fcnden s\u00f6zlerdir. B\u00f6yle bir yapt\u0131r\u0131m \u015fekliyle anne \u00e7ocu\u011fa kar\u015f\u0131 kendini sevimli g\u00f6stermeye, k\u00f6t\u00fcl\u00fck kayna\u011f\u0131 olarak babay\u0131 i\u015faret etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken aile i\u00e7inde kendi g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de z\u0131mnen kabul ve ilan etmi\u015f olur. B\u00f6yle toplumlarda korku vas\u0131tas\u0131 olarak jandarma, polis ve \u00f6\u011fretmen de kullan\u0131l\u0131r. \u00d6zellikle kad\u0131nlar\u0131n kullanmaktan \u00e7ekinmedikleri en ac\u0131mas\u0131z yol ise \u201cdedi\u011fimi yapmazsan hasta olurum \/ \u00f6l\u00fcr\u00fcm \/ evi terk ederim \/ ba\u015fkalar\u0131n\u0131n annesi olurum\u201d t\u00fcr\u00fcnden bl\u00f6flerdir. \u201cBen \u00f6l\u00fcrsem \/gidersem sana kim bakar?\u201d t\u00fcr\u00fcnden s\u00f6zler de e\u011fitim ve vicdan seviyesi d\u00fc\u015f\u00fck ebeveynlerin kulland\u0131klar\u0131 tehditler aras\u0131ndad\u0131r. B\u00f6ylece baba, yani otorite bilin\u00e7li veya bilin\u00e7siz, a\u00e7\u0131k ya da gizli olarak y\u00fcceltilmi\u015f olur. Bu arada annenin \u015fahs\u0131nda b\u00fct\u00fcn kad\u0131nlar silikle\u015fir, de\u011fersizle\u015fir. Korku ahlak\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak evde ve her alanda sevginin ve isti\u015farenin yerini itaat k\u00fclt\u00fcr\u00fc almaya ba\u015flar.<\/p>\n

\u00c7ocuklar\u0131 korkutarak \u201chizaya getirme\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 ve \u00e7abas\u0131, bu gibi ac\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131 s\u00f6zlerde kalmay\u0131p bir sonraki a\u015famaya ge\u00e7er ve \u00e7e\u015fitli t\u00fcrden cezaland\u0131rmaya, daya\u011fa ve \u015fiddete kadar var\u0131r. B\u00f6yle bir bask\u0131 ve \u015fiddetten kurtulmak isteyen \u00e7ocuk i\u00e7in en iyi \u00e7are yalan s\u00f6yleme ve su\u00e7u ba\u015fkas\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne y\u0131kma, yani iftirad\u0131r. \u0130lk \u00f6nce cezadan kurtulma vas\u0131tas\u0131 olan yalan, iftira ve ihanet daha sonra \u015fahsiyetin bir par\u00e7as\u0131 h\u00e2line d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Sevgiyle, ho\u015fg\u00f6r\u00fcyle ve anlay\u0131\u015fla b\u00fcy\u00fcyen \u00e7ocuk bu gibi yollara tevess\u00fcl etmeye l\u00fczum g\u00f6rmezken, korkunun ve \u015fiddetin \u00fcrk\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ocuk yalan s\u00f6ylemeyi ola\u011fan bir davran\u0131\u015f ve \u00e7are imi\u015f gibi g\u00f6rmeye ba\u015flar. Korku, ayn\u0131 zamanda nefret duygusunun da sebeplerinden biridir. E\u011fer h\u0131rsl\u0131, tamahk\u00e2r ve muhteris biriyse yalanc\u0131l\u0131k t\u00fcrevleriyle birlikte daha da ileri boyuta ula\u015farak meslek h\u00e2line gelir.<\/p>\n

B\u00f6yle olumsuz \u015fartlar alt\u0131nda yeti\u015fmi\u015f bir kimse, e\u011fer iyi e\u011fitim ve \u00e7evre edinerek bu patolojik durumu beyninden atmam\u0131\u015f ve ruh h\u00e2lini d\u00fczeltmemi\u015fse, ileride anne baba olmas\u0131 h\u00e2linde bu y\u00f6ntemi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak \u00e7ocuklar\u0131na ve yak\u0131nlar\u0131na da aynen uygulayacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla korku ahlak\u0131na dayal\u0131 bu aile i\u00e7i e\u011fitim sistemi ve buna ba\u011fl\u0131 \u015fahsiyet bozukluklar\u0131 ku\u015faklar boyu devam edip gidecektir. Bu ise bir \u00fclke i\u00e7in her bak\u0131mdan b\u00fcy\u00fck kay\u0131pt\u0131r.<\/p>\n

Korku ahlak\u0131n\u0131n as\u0131l tahripk\u00e2r y\u00f6n\u00fc kendisini b\u00f6yle kimselerin i\u015f ve siyaset alanlar\u0131nda \u00fcst seviyelere eri\u015fmesi h\u00e2linde g\u00f6sterir. Bu insanlar ve \u00e7ocukluklar\u0131nda edindikleri kin ve nefret duygular\u0131n\u0131 yenemedikleri takdirde kibir de ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olur. Rakiplerini can, mal ve namus korkusuyla tehdit etmek, sindirmek, \u015fantaj yapmak, komplo d\u00fczenlemek, mobing uygulamak ve her t\u00fcrl\u00fc antidemokratik ve hukuk d\u0131\u015f\u0131 yollara ba\u015fvurmak bu insanlar i\u00e7in s\u0131radan bir davran\u0131\u015f h\u00e2line gelebilir. Bir kimse \u00e7ocuklu\u011funda ne kadar \u00e7ok korkuyla b\u00fcy\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f ve \u015fiddete maruz kalm\u0131\u015fsa ve e\u011fer bunu dengeleyecek faziletlerden nasiplenmemi\u015fse ileriki hayat\u0131nda elde etti\u011fi mevki makam\u0131n g\u00fcc\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde bunun ac\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fabilir. Korku ahlaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131yla b\u00fcy\u00fcyen fakat ilerleyen zamanlarda psikososyal ve ekonomik olarak da geri kalmaktan kurtulamayan insanlar bu t\u00fcr idarecilerin g\u00f6n\u00fcll\u00fc destek\u00e7ileri olur ya da haks\u0131zl\u0131klara kar\u015f\u0131 durma cesareti g\u00f6steremezler. Zira bunlar da \u00f6b\u00fcrleri gibi \u00e7ocukluk ve delikanl\u0131l\u0131k \u00e7a\u011flar\u0131nda tatmad\u0131klar\u0131 sevgiyi kolay kolay anlayamazlar. Birinin sevgi g\u00f6stermesinin arkas\u0131nda mutlaka bir art niyet ve tuzak olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler.<\/p>\n

Beni mi \u00e7ok seviyorsun, anneni mi?<\/strong><\/h2>\n

Siyasi-askeri ba\u015far\u0131n\u0131n ve \u00fcretim tarz\u0131n\u0131n fizik g\u00fcce dayand\u0131\u011f\u0131 zamanlarda ve toplumlarda erkek, kad\u0131ndan hep \u00fcst\u00fcn tutulmu\u015ftur. Ayr\u0131ca semavi dinler de erke\u011fe her alanda kad\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde yer vermi\u015ftir. Sevimli, konu\u015fkan ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n di\u011ferlerine tercih edilip, di\u011ferlerinin \u00f6telenmesi de bir ayr\u0131mc\u0131l\u0131kt\u0131r. Bunlar d\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok yerinde genellikle kan\u0131ksanm\u0131\u015f veya kabullenilmi\u015f olgulard\u0131r. Bizim burada as\u0131l dikkat \u00e7ekmek istedi\u011fimiz \u015fey, \u00e7ocuklar ve aile bireyleri aras\u0131nda \u00f6zellikle aile b\u00fcy\u00fckleri taraf\u0131ndan yap\u0131lan ve masum bir e\u011flence \/ davran\u0131\u015fm\u0131\u015f gibi g\u00f6z\u00fckmesine ra\u011fmen \u00e7ocuk e\u011fitimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derecede sak\u0131ncal\u0131 olan \u201cbeni mi daha \u00e7ok seviyorsun, yoksa anneni \/ baban\u0131 m\u0131, \u201cya annen, ya ben\u201d tarz\u0131ndaki ay\u0131r\u0131mc\u0131l\u0131kt\u0131r. Bilhassa anne ve baban\u0131n, birbirleri \u00fczerinden yapt\u0131\u011f\u0131 bu ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, \u00e7ocuklar\u0131n bilhassa ileri ya\u015flarda onlara kar\u015f\u0131 tarafgirli\u011fin, ilgisizli\u011fin, sevgisizli\u011fin, nefretin ve tarafgirli\u011fin ilk tohumlar\u0131 olabilir. En yak\u0131n\u0131ndaki varl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yapan bir kimsenin, di\u011fer insanlar\u0131 ve varl\u0131klar\u0131 \u00f6tekile\u015ftirmesi gayet normaldir. Dolay\u0131s\u0131yla aile ortam\u0131nda ba\u015flayan bu ayr\u0131mc\u0131l\u0131k bu ki\u015filerin ileride elde ettikleri g\u00fc\u00e7 ve etki geni\u015fli\u011fine paralel olarak b\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131mlar\u0131n da ilk n\u00fcvesidir. Bu ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ilerleyen zamanlarda \u201cbenim gibi inanmayan bizden \/ M\u00fcsl\u00fcman de\u011fildir\u201d, \u201cya bendensin ya onlardans\u0131n\u201d, \u201cya d\u00fcnya ya ahiret\u201d, \u201cya M\u00fcsl\u00fcmans\u0131n ya demokrats\u0131n\u201d, \u201cbana oy vermeyene hizmet yoktur\u201d, \u201ckahrolsun \u00f6tekiler\u2026\u201d \u015feklinde d\u00fcnyay\u0131 siyah ve beyaz iki renkten ibaret g\u00f6rmeye d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Zira \u00e7ocu\u011fa daha konu\u015fmaya ba\u015flar ba\u015flamaz bir kalbe birden fazla kimsenin ve varl\u0131\u011f\u0131n s\u0131\u011famayaca\u011f\u0131 a\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla sevgi ve sevilecek varl\u0131klar k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f olmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u201cBeni mi daha \u00e7ok seviyorsun, anneni\/baban\u0131 m\u0131?\u201d t\u00fcr\u00fcnden yap\u0131lan ayr\u0131mc\u0131l\u0131k orada \u00f6yle kalmaz ve bu s\u00f6ze \u00e7o\u011fu zaman \u201cBeni sevdi\u011fini s\u00f6ylersen sana \u00e7ikolata veririm, parka g\u00f6t\u00fcr\u00fcr\u00fcm.\u201d tarz\u0131nda r\u00fc\u015fvet teklifleri de eklenir. Ya da \u201cE\u011fer anneni sevdi\u011fini s\u00f6ylersen tokad\u0131 yersin.\u201d t\u00fcr\u00fcnden tehditler de savrulur. Fakat ertesi g\u00fcn baban\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir ortamda roller ve r\u00fc\u015fvetler de\u011fi\u015fir, bu kez \u00e7ocuk babas\u0131n\u0131 de\u011fil, annesini daha \u00e7ok sevdi\u011fini s\u00f6yler. B\u00f6ylece bu iki y\u00fczl\u00fcl\u00fck \u00e7ocuk belli bir ya\u015fa gelinceye kadar devam edip gider ve \u00e7ocu\u011fun beynine en sevdi\u011fi varl\u0131klara kar\u015f\u0131 bile ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, iki y\u00fczl\u00fcl\u00fck, korkakl\u0131k, g\u00fc\u00e7l\u00fcden yana olma, adam satma, menfaat\u00e7ilik, kalle\u015flik, bencillik, kaypakl\u0131k, d\u00f6neklik, r\u00fc\u015fvet tohumlar\u0131 da ekilmi\u015f olur.<\/p>\n

Anne ile baba sevgisinin bile bir arada bar\u0131namayaca\u011f\u0131 \u015feklindeki bu yanl\u0131\u015f \u015fartland\u0131rma ayn\u0131 anda bir kalpte birden fazla sevginin bar\u0131namayaca\u011f\u0131 inanc\u0131n\u0131n yerle\u015fmesine de sebep olur. Mesela e\u015fini sever ama anne ve babas\u0131n\u0131 g\u00f6z\u00fc g\u00f6rmez, dinini sever ama milliyetini ink\u00e2r eder. Ya da ana kuzusu olur, e\u015fini ikinci plana atar. Dolay\u0131s\u0131yla sevilecek varl\u0131\u011f\u0131n say\u0131s\u0131 neredeyse bir tek varl\u0131kla s\u0131n\u0131rlan\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde fanatik dincilerin \u00e7evre kirlili\u011fine, do\u011fa katliam\u0131na, kendilerinden olmayan insanlar\u0131n ba\u015flar\u0131na gelen felaketlere kar\u015f\u0131 duyars\u0131z kalmas\u0131n\u0131n arkas\u0131nda da \u00e7ocuklukta aile ortam\u0131nda ba\u015flayan b\u00f6yle bir yanl\u0131\u015f e\u011fitim anlay\u0131\u015f\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n

\u015e\u0131martma<\/strong><\/h2>\n

Baz\u0131 aileler \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00e7o\u011fu kez fark\u0131na varmadan, s\u0131rf \u00e7ocu\u011fun daha mutlu olmas\u0131 i\u00e7in ona a\u015f\u0131r\u0131 de\u011fer vermek, her istedi\u011fini yapmak, ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 abartmak, herkese bunu ilan etmek, akranlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcn g\u00f6rmek, sorumluluk vermemek, evin her taraf\u0131na \u00e7ocu\u011fun boy boy resimlerini koymak, onun yapmas\u0131 gereken en basit i\u015fleri bile kendileri yapmak, makul olsun olmas\u0131n her iste\u011fini yerine getirmek, \u00f6zellikle \u00e7ocu\u011fun a\u011flayarak veya ba\u011f\u0131rarak bir \u015feyler yapt\u0131rmak istedi\u011fi zaman hemen teslimiyet g\u00f6stermek, l\u00fckse bo\u011fmak, hatalar\u0131n\u0131 g\u00f6rmemek vb. suretiyle \u015f\u0131mart\u0131rlar.<\/p>\n

Bu y\u00f6ntemlerden di\u011fer biri de \u00e7ocu\u011fun yapt\u0131\u011f\u0131 hatalardan ba\u015fka bir \u015fahs\u0131 veya e\u015fyay\u0131 sorumlu tutmak \u015feklinde tezah\u00fcr eder. Mesela \u00e7ocuk yere d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc zaman yeri d\u00f6vmek, kap\u0131ya \u00e7arpt\u0131klar\u0131 zaman kap\u0131y\u0131 d\u00f6ver gibi yapmak, bir \u015feyi k\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda k\u0131r\u0131lan e\u015fyay\u0131 azarlamak veya bu hatay\u0131 ba\u015fka biri yapm\u0131\u015f gibi hayal\u00ee \u015fahs\u0131 su\u00e7lay\u0131c\u0131 s\u00f6zler s\u00f6ylemek en \u00e7ok kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6rneklerdir. \u00c7ocuklu\u011funda bu \u015fekilde \u015f\u0131mart\u0131lan bir kimse tembelli\u011fe, \u00e7al\u0131\u015fmadan zengin ve mevki makam sahibi olmaya, kibirlenmeye ve di\u011fer insanlar\u0131 kendisine hizmet etmek i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f varl\u0131klar olarak g\u00f6rmeye yatk\u0131n h\u00e2le gelir. \u00c7ocukken istedi\u011fi \u015feyi a\u011flayarak elde etme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fcy\u00fcnce benzer \u015feyleri kuru g\u00fcr\u00fclt\u00fcyle, tehditle, \u015fantaj ve \u015fiddet yoluyla elde etmeye y\u00f6neltir. Yine bu tarz bir hatal\u0131 e\u011fitim, mant\u0131kl\u0131 ve makul d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi \u00f6nler, medeni cesaretin geli\u015fmesini engeller, kibir ve ego patlamas\u0131na sebep olur, ki\u015fiyi empati yapamaz h\u00e2le getirir, bencille\u015ftirir.<\/p>\n

Anne ve babalar\u0131n, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n hatalar\u0131ndan ve ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 ba\u015fka birini sorumlu tutmalar\u0131 ise en tehlikeli \u015f\u0131martma y\u00f6ntemidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6ylece \u00e7ocuk, \u201cben\u201d ve \u201c\u00f6teki\u201d kavram\u0131n\u0131 birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131r, makul ve mant\u0131kl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme becerisi elde edemez ve kendisini hep hatas\u0131z ve hakl\u0131 g\u00f6r\u00fcr, ger\u00e7ekle y\u00fczle\u015fme, hatalar\u0131n\u0131 kabul etme erdemine asla sahip olamaz, su\u00e7u ba\u015fkalar\u0131na atmay\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131k h\u00e2line getirir. Bunlar\u0131n l\u00fcgatlerinde asla hatalar\u0131n\u0131 kabul etmek ve \u00f6z\u00fcr dilemek yoktur. K\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fcklerinden beri yapt\u0131klar\u0131 i\u00e7in k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin sorumlusunu bulmada pek mahirdirler. Ancak \u00e7ok zor durumda ve daha b\u00fcy\u00fck kay\u0131plara u\u011frad\u0131klar\u0131na kesin kanaat getirince \u015feklen geri ad\u0131m atarlar. Bu t\u00fcr bir \u00e7ocukluk ya\u015fayan kimseler din\u00ee duyguya sahip iseler, kendi hatalar\u0131n\u0131n ve g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n sebebini kadere, yani Tanr\u0131\u2019n\u0131n \u00fczerine ve \u015feytan\u0131n aldatmas\u0131na y\u00fckler.<\/p>\n

Bu sorumluluktan ka\u00e7man\u0131n daha masum g\u00f6r\u00fcnen di\u011fer bir \u015fekli ise \u201c\u015fanss\u0131zl\u0131k\u201d ve \u201celde olmayan sebepler\u201ddir. \u0130dareci konumundaki kimseler ve \u00f6zellikle siyasiler bunu yaparken ayn\u0131 tarzda yeti\u015fmi\u015f olan bir k\u0131s\u0131m se\u00e7men ve halk tabakas\u0131 da bunu kolayca onaylar ve itaat ederler. \u201cD\u0131\u015f g\u00fc\u00e7ler\u201d ise siyasi literat\u00fcr\u00fcm\u00fcze yeni girmi\u015f bir kavram olmakla birlikte su\u00e7u hep ba\u015fkalar\u0131na y\u00fcklemek al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na sahip olarak yeti\u015fen siyasilerin en \u00e7ok kulland\u0131\u011f\u0131 ve se\u00e7menin de en \u00e7ok etkilendi\u011fi g\u00fcnah ke\u00e7isi olmu\u015ftur. H\u00e2lbuki \u00e7ocukluk ya\u015flarda elde edilen bu davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu bir \u00fclkenin demokratik, k\u00fclt\u00fcrel, siyasi, sosyal a\u00e7\u0131lardan olgunla\u015fmas\u0131 i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck a\u00e7maz demektir.<\/p>\n

De\u011fersizle\u015ftirme <\/strong><\/h2>\n

\u00c7ocuklar\u0131na nas\u0131l davran\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bilmeyen ailelerin, onlar \u00fczerinde kal\u0131c\u0131 hasar b\u0131rakan hatalardan biri de k\u00f6rpe beyinleri s\u00f6z ve davran\u0131\u015flarla de\u011fersizle\u015ftirmektir. Aile i\u00e7indeki dayak, k\u00f6t\u00fc s\u00f6z, sorular\u0131na cevap vermeme, fikirlerini s\u00f6ylemesine m\u00fcsaade etmeme, sorumluluk vermeme, hatas\u0131n\u0131 y\u00fcz\u00fcne vurma, alay etme, karde\u015fler aras\u0131nda ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, yeterli har\u00e7l\u0131k vermeyerek ve k\u00f6t\u00fc giydirerek \u00e7ocu\u011fu arkada\u015flar\u0131 aras\u0131nda mahcup duruma d\u00fc\u015f\u00fcrme, akranlar\u0131yla ve okul arkada\u015flar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak onlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lama, \u00e7ocu\u011fun bedensel \u00f6zr\u00fc sebebiyle hor g\u00f6rme veya koruma maksad\u0131yla olsa dahi bu durumu hissettirme \u00e7ocu\u011fun kendisini de\u011fersiz hissetmesi ve yeteneklerini kullanamamas\u0131 i\u00e7in yeterli sebeplerdir. \u00c7ocuklar\u0131n \u00fczerine a\u015f\u0131r\u0131 titreme, \u00e7ocuk kendi ba\u015f\u0131na yeme\u011fini yiyebilecek \u00e7a\u011fa geldi\u011fi h\u00e2lde yeme\u011fini annenin yedirmesi, ayakkab\u0131 ve elbisesini giydirmesi, bir yere kendi ba\u015f\u0131na gidebilecek olgunlu\u011fa eri\u015fti\u011fi h\u00e2lde baban\u0131n g\u00f6t\u00fcrmesi, ba\u015f\u0131na bir \u015fey gelir korkusuyla d\u0131\u015far\u0131 b\u0131rakmama, kendi ba\u015f\u0131na i\u015f yapmas\u0131na izin vermeme onu de\u011fersizle\u015ftirdi\u011fi gibi hayat\u0131n i\u00e7ine girmesine de m\u00e2ni olur.<\/p>\n

Bunlar\u0131n sonucunda \u00e7ocu\u011fun d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc de\u011fersizlik duygusu ya \u00f6m\u00fcr boyu devam eder ve onu a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k duygusunun sard\u0131\u011f\u0131 p\u0131s\u0131r\u0131kl\u0131\u011fa, \u00f6z g\u00fcven kayb\u0131na, yaln\u0131zl\u0131\u011fa, i\u00e7e kapanmaya, ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa, hatta intihara iter veya bunu telafi etmenin yollar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya sevk eder. Bunu gidermenin yolu olarak \u00e7ocuk bulu\u011f \u00e7a\u011f\u0131ndan itibaren h\u0131rslan\u0131p \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmaya y\u00f6nelebilir ve bunun sonunda \u00f6zg\u00fcven tekrar gelebilir. Zaten pek \u00e7ok i\u015f adam\u0131n\u0131n, politikac\u0131n\u0131n, sanat\u00e7\u0131n\u0131n ve bilim adam\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n arkas\u0131nda b\u00f6yle bir d\u00fcrt\u00fc vard\u0131r.<\/p>\n

De\u011fersizlik duygusunu \u00fczerlerinden atamayan ve yaln\u0131zla\u015fan, yeteneklerini kullanamayan ve kendi h\u00e2linde sade hayat ya\u015fayan insanlar toplum i\u00e7in elbette kay\u0131pt\u0131r. G\u00f6r\u00fcn\u00fcrde onlar\u0131n bu pasif durumu toplum i\u00e7in fazla ziyan de\u011fildir. Ama, ayn\u0131 zamanda menfaat\u00e7i olan s\u00fcr\u00fc zihniyetine sahip bu kimseler onlar\u0131, kuvvetlilerin kolayca kullanmas\u0131na imk\u00e2n verir ve \u201ckuvvetlilerin kur\u015fun askeri\u201d diye tabir edilen se\u00e7men kitlesi olu\u015ftururlar. Beceriksiz, yeteneksiz ve silik g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u00fc bu kimselerin kurnazl\u0131klar\u0131, dalkavukluklar\u0131 ve \u00e7eneleri sayesinde hedeflerine ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da \u00e7ok s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan bir tutumdur.<\/p>\n

De\u011fersizlik duygusuna sahip olmadan do\u011fan kay\u0131p, de\u011fersizlik ve a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k duygusunun marazi h\u00e2le gelerek \u015fahs\u0131n kendini ispatlama y\u00f6n\u00fcne gitmesi ve bu duygunun sorumlusu olan kimselerden ve \u00e7evreden bunun ac\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karma hissine kap\u0131lmas\u0131 sonucunda olu\u015fur. B\u00f6yle insanlar kendilerine de\u011fer verecek yeni arkada\u015flar, \u00e7evreler edinmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve bunun sonunda bu hislerini giderirmi\u015f gibi g\u00f6z\u00fcken kimselerin elinde \u00e7e\u015fitli su\u00e7 \u00f6rg\u00fctlerine kat\u0131labilir, en yak\u0131nlar\u0131nda bulunanlara ve kendilerini himaye edenlere ihanet edebilir, b\u00fcy\u00fck bir h\u0131rsla her t\u00fcrl\u00fc yola ba\u015fvurarak zengin olman\u0131n, g\u00f6steri\u015f yapman\u0131n, l\u00fcks ya\u015faman\u0131n, isminden bahsettirmenin yollar\u0131n\u0131 aramaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bir yerlerde y\u00f6netici olmalar\u0131 h\u00e2linde kendilerini ispat etmek ve g\u00f6steri\u015fli hayat s\u00fcrmek i\u00e7in kanun d\u0131\u015f\u0131 i\u015flere girebilir ve bask\u0131c\u0131 y\u00f6ntemlere ba\u015fvurabilir. Bu psikoloji, siyaset alan\u0131nda \u00e7ok daha y\u0131k\u0131c\u0131d\u0131r. Tarih boyunca politika sahnesinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00e7e\u015fitli olumsuzluklara sahip kimselerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 bu psikolojiden kendilerini kurtaramam\u0131\u015f muhterislerdir.<\/p>\n

Kural Tan\u0131mazl\u0131k<\/strong><\/h2>\n

\u00d6zellikle sa\u011flam bilin\u00e7, irade ve istikrar sahibi olmayan, mant\u0131kl\u0131 ve ger\u00e7ek\u00e7i d\u00fc\u015f\u00fcnemeyen aileler \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 ya ba\u015f\u0131bo\u015f yeti\u015ftirirler ya da uygulanmas\u0131 \u00e7ok zor kurallar koyarak \u00e7ocuklar\u0131 adeta cendereye sokarlar. Oysa ki \u00e7ocuk geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan insan f\u0131trat\u0131na uymayan ve ger\u00e7ek hayatla ba\u011fda\u015fmayan kurallar da kurals\u0131zl\u0131k kadar zararl\u0131d\u0131r. Birincisinde ba\u015ftan beri kurals\u0131z ve disiplinsiz ya\u015fayan \u00e7ocuklar ileriki hayatlar\u0131nda sosyal kurallara ve kanunlara uymakta zorlan\u0131rken ikinci tarzda b\u00fcy\u00fcyen \u00e7ocuk, aile bask\u0131s\u0131ndan kurtulacak ya\u015fa geldi\u011fini hissetti\u011fi andan itibaren zincirlerini k\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n

Bazen de aileler kendi koyduklar\u0131 kurallara ve genel ahlak yasalar\u0131na kendileri uymad\u0131klar\u0131 gibi \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n riayet etmesi i\u00e7in \u00f6zel bir gayret de g\u00f6stermezler. Bu da \u00e7ocu\u011fun kanunlara ve ahlak kurallar\u0131na kar\u015f\u0131 kay\u0131ts\u0131z kalmas\u0131na sebep olur. Bir k\u0131s\u0131m aileler, \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in kurallar koysalar bile \u00e7ocuk buna uymad\u0131\u011f\u0131 takdirde onun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak belirtilen cezay\u0131 tatbik etmezler. Hatta bu duruma g\u00fcl\u00fcp ge\u00e7erler. Ailelerin, kendi koyduklar\u0131 kurallar\u0131 \u00e7e\u015fitli gerek\u00e7elerle daha m\u00fcrekkebi kurumadan ve s\u0131k s\u0131k de\u011fi\u015ftirmesi \u00e7ocuklar\u0131n zihninde kurallar\u0131n esasen bo\u015f bir \u015fey oldu\u011fu, ya da \u00e7i\u011fnenmesi h\u00e2linde ba\u015f\u0131na i\u015f a\u00e7mayaca\u011f\u0131, bela gelmeyece\u011fi duygusunun yerle\u015fmesi sonucunu do\u011furur. Bu durum \u00e7ocukta her zaman kesin s\u00f6zlerle kural koyup, \u00e7ok a\u011f\u0131r yapt\u0131r\u0131mlar uygulayaca\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcksek sesle ilan eden, fakat kurallar\u0131n ihlali h\u00e2linde sessiz kalan anne ve babaya kar\u015f\u0131 g\u00fcvensizlik ve de\u011fersizlik duygusunun da sebebidir. Anne baba art\u0131k \u00e7ocu\u011fun g\u00f6z\u00fcnde saf bir yalanc\u0131d\u0131r, g\u00fc\u00e7s\u00fczd\u00fcr, \u00e7aresizdir, bu nedenle de sevilecek, korkulacak, sayg\u0131 duyulacak varl\u0131klar de\u011fildir. Daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc, \u00e7ocukluk d\u00f6nemlerindeki bu kural k\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ileriki zamanlarda kanunsuzlu\u011fun, kanunlar\u0131n l\u00fczumsuzlu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesinin, kanun ve kanun adam\u0131 tan\u0131mazl\u0131\u011f\u0131n da tohumlar\u0131d\u0131r. Sahte evrak tanzimi, vergi d\u00e2hil her t\u00fcrl\u00fc ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k, r\u00fc\u015fvet, kanuna kar\u015f\u0131 hile, kanun adamlar\u0131na, d\u00fcr\u00fcst devlet g\u00f6revlilerine tepeden bakma, onlar\u0131 tehdit hep b\u00f6yle k\u00f6t\u00fc \u00e7ocukluk d\u00f6nemi \u00fczerine bina edilmi\u015f, insanlar\u0131n refah ve huzurunu tehdit eden marazi davran\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

\u0130dealizm yerine menfaatperestlik<\/strong><\/h2>\n

Bir toplumun ve devletin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engellerden biri de insanlar\u0131n, y\u00fcksek ideallere sahip, geni\u015f ufuklu, \u00f6zverili vatanda\u015f olmak yerine b\u00fct\u00fcn davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve tercihlerini kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zetecek \u015fekilde d\u00fczenlemesidir. Evde \u00e7ocuklar\u0131n yan\u0131nda bilimden, tarihten, k\u00fclt\u00fcrden, sanattan, felsefeden, adaletten, faziletten, iyilikten, fakirlere destek olmaktan, \u00e7evre ve toplum i\u00e7in faydal\u0131 \u015feyler yapmaktan de\u011fil de hep paradan, almadan, satmadan, kom\u015fular\u0131n ve tan\u0131d\u0131klar\u0131n evlerinden, arabalar\u0131ndan, giyimlerinden, ya\u015fam tarzlar\u0131ndan konu\u015fulmas\u0131, paran\u0131n her kap\u0131y\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131ndan, d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fcn kar\u0131n doyurmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u0131k s\u0131k tekrarlanmas\u0131 ve \u00f6deme imk\u00e2n\u0131 oldu\u011fu h\u00e2lde al\u0131nan borcun \u00f6denmemesi veya ge\u00e7 \u00f6denmesi, \u00e7ocu\u011fu basit d\u00fc\u015f\u00fcnceli, ki\u015filiksiz, bencil, muhteris ve maddiyat\u00e7\u0131 yapmak i\u00e7in yeterlidir. Aile aras\u0131nda bir i\u015fi mutlaka maddi bir kar\u015f\u0131l\u0131k bekleyerek yapmak, \u00e7ocu\u011fu a\u015f\u0131r\u0131 \u015fekilde \u00f6d\u00fcllere bo\u011fmak hem onun egosunu \u015fi\u015firir hem de \u00e7ocu\u011fun kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z sevmeyi ve \u00e7\u0131kars\u0131z i\u015f yapmay\u0131 \u00f6\u011frenmesine engel olur.<\/p>\n

\u00c7ocu\u011fun para ve hediye kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda camiye gitmesini, namaz k\u0131lmas\u0131n\u0131, oru\u00e7 tutmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak ve bu al\u0131\u015ft\u0131rma s\u00fcrecini uzun tutmak, bunlar\u0131n \u00f6d\u00fcl\u00fc olarak, Allah\u2019\u0131n bu d\u00fcnyada her t\u00fcrl\u00fc isteklerimizi kabul edip bize bol bol d\u00fcnyal\u0131klar verece\u011fini tekrarlamak, hep cennetteki nimetlerden, hurilerden bahsetmek de \u00e7ocu\u011fu ihlasl\u0131 davran\u0131\u015flar yerine menfaat\u00e7ili\u011fe sevk eder. B\u00f6yle yeti\u015fmi\u015f insanlar ba\u015fta Tanr\u0131 olmak \u00fczere her t\u00fcrl\u00fc varl\u0131\u011fa menfaat saikiyle y\u00f6nelir. Ayn\u0131 \u015fekilde \u00f6zellikle din\u00ee kurumlardaki \u00e7ocuklar\u0131n zek\u00e2t, sadaka, fitre, kurban gibi yard\u0131mlarla b\u00fcy\u00fct\u00fclmesi, ald\u0131klar\u0131 yard\u0131mlardan kendilerinden daha muhta\u00e7 kimselere yard\u0131m etme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n verilmemesi, yani \u201calan el\u201d h\u00e2linden \u201cveren el\u201d h\u00e2line ge\u00e7ememesi de ileride dinsel istismar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an k\u00f6t\u00fc bir davran\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece \u00e7ocu\u011fun g\u00fcd\u00fclenmesine ideal ahlak anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n tam kar\u015f\u0131t\u0131 olarak korkunun yan\u0131na bir de menfaat eklenmi\u015f olur. \u00d6yle ki, namaz gibi en kutsal bir ibadet bile Allah sevgisinden de\u011fil, korku ve menfaat dolay\u0131s\u0131yla ifa edilir.<\/p>\n

\u015eahsiyeti \u00e7ocukluk d\u00f6neminde b\u00f6ylesine olumsuzluklarla \u015fekillenen bir kimse bu durumu \u00fczerinden kolay kolay atamaz. Memuriyet hayat\u0131ndaki yolsuzluklar\u0131n, siyasetteki d\u00f6nekliklerin, ticaretteki ahlaks\u0131zl\u0131klar\u0131n temel sebebi b\u00f6yle k\u00f6t\u00fc bir \u00e7ocukluk devresidir. Hi\u00e7 vermeye al\u0131\u015fmayan kimseler, vatanda\u015f olarak yapabilece\u011fi en basit bir i\u015fi bile devletten veya ba\u015fkas\u0131ndan bekler, Memur iseler verece\u011fi hizmetten \u00e7ok, alaca\u011f\u0131 maa\u015f\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fmadan bunu daha fazla art\u0131rman\u0131n yollar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Se\u00e7men veya bir partide delege iseler bu konumlar\u0131n\u0131 maddiyata \u00e7evirmenin yollar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131rlar. E\u011fer se\u00e7ilecek kimseler de ayn\u0131 zihniyette iseler bunlar\u0131n birbirleriyle anla\u015fmalar\u0131 zor olmaz. B\u00f6ylece demokrasi fazilet rejim olacak yerde oligar\u015fiye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Yine ayn\u0131 tipteki kimseler menfaatleri i\u00e7in en kutsal de\u011ferleri ve dini, siyasi ve maddi emellerine alet etmekten \u00e7ekinmezler. Yak\u0131n tarihimizde holding \u00e7ap\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131n din ad\u0131na yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, dini kullanarak zengin olan siyaset\u00e7ilerin, tarikat\u00e7\u0131lar\u0131n ve cemaat mensuplar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131 ve muskac\u0131l\u0131k t\u00fcr\u00fc \u015farlatanl\u0131klar\u0131n \u00e7o\u011falmas\u0131 tesad\u00fcf de\u011fildir.<\/p>\n

Kaba ve ruhsuz y\u0131\u011f\u0131nlar<\/strong><\/h2>\n

\u00c7ocuk terbiyesinde di\u011ferleri kadar dikkat \u00e7ekmeyen fakat onun ileriki zamanlarda hayat\u0131n\u0131 ciddi \u015fekilde etkileyecek olan hususlardan biri de duygusal zek\u00e2d\u0131r. Duygusal zek\u00e2s\u0131 kuvvetli olan insanlar sevgi, sayg\u0131, temizlik, kibarl\u0131k, sab\u0131r, vakar, anlay\u0131\u015f, ho\u015fg\u00f6r\u00fc, nez\u00e2ket, empati, hitabet ve g\u00fczellik duygusu gibi meziyetleri sayesinde insanlarla daha olumlu ili\u015fki kurarlar. Bu meziyetler ayn\u0131 zamanda y\u00fcksek k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ve uygarl\u0131\u011f\u0131n da temel ta\u015flar\u0131d\u0131r. Aile i\u00e7inde sevgisizli\u011fin, anlay\u0131\u015fs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n, inceli\u011fin ve empatinin yoklu\u011fu anlam\u0131na gelen hep ba\u011f\u0131rarak, emrederek, k\u00fcf\u00fcrl\u00fc konu\u015fma nesillerin ruhen \u00f6lmesi i\u00e7in yeterli sebeplerdir. Aile bireylerinin kin ve nefret duygular\u0131n\u0131 s\u00f6zle veya sald\u0131r\u0131yla d\u0131\u015fa vurmalar\u0131, cezaland\u0131rma y\u00f6ntemlerinin \u015fiddete dayal\u0131 olmas\u0131 ise \u00e7ocuk geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan en b\u00fcy\u00fck cinayettir. Ayn\u0131 \u015fekilde aile bireylerinin \u00f6zellikle de anne ve babalar\u0131n birbirlerine kar\u015f\u0131 iltifat ettiklerini duymayan, “l\u00fctfen”, “te\u015fekk\u00fcr ederim”, \u201cas\u0131l ben \u00f6z\u00fcr dilerim\u201d gibi nazik s\u00f6zlerden mahrum b\u00fcy\u00fcyen \u00e7ocuklar da toplum ve uygarl\u0131k ad\u0131na kaybedilmi\u015f demektir. Mant\u0131kl\u0131 ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnme yetene\u011fine ve empati yapma erdemine sahip olmayan kimselerin, beyinlerini tek y\u00f6nl\u00fc bilgilerle doldurmalar\u0131 da kaba ve ruhsuz y\u0131\u011f\u0131n olman\u0131n sebepleri aras\u0131ndad\u0131r. Hayat\u0131n g\u00fczelliklerine, her kademede d\u00fcr\u00fcst, erdemli, faydal\u0131, g\u00fczel insanlar\u0131n da oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fine g\u00f6zlerini kapatarak hep hastal\u0131ktan, d\u00fc\u015fmanl\u0131ktan, d\u00fc\u015fmanlardan ve olumsuzluklardan konu\u015fmak da \u00e7ocu\u011fun ruhunu ve azmini k\u00f6reltir, insanlara ve istikbale g\u00fcveni yok eder. \u00c7ocu\u011fu insan, sanat, a\u011fa\u00e7, \u00e7i\u00e7ek, ku\u015f, hayvan sevgisinden uzak yeti\u015ftirmek de ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan di\u011ferleri kadar zararl\u0131 davran\u0131\u015flard\u0131r. \u00c7ocuklar\u0131 \u015fiirden, tiyatrodan, m\u00fczikten, resimden, espriden, mizahtan, ironiden, \u015fakadan mahrum yeti\u015ftirmek onun \u00f6\u011frenme, alg\u0131, ifade becerisini ve hayattan zevk alma duygusunu k\u00f6reltmekle kalmaz, kaba ve uyumsuz da yapar. Bu olumsuzluklara ba\u015fta \u201carabesk\u201d, \u201cye\u015fil pop\u201d ve \u201crap\u201d olmak \u00fczere geni\u015f bir yelpazeye sahip, m\u00fczikal de\u011feri \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck olan yoz m\u00fczi\u011fi de dahil etmek gerekir. B\u00f6yle olumsuz bir \u00e7ocukluk ya\u015fayanlar, ileriki hayatlar\u0131nda da bunu devam ettirirler.<\/p>\n

Onlar\u0131n y\u00fcksek seviyeli idareciler olmas\u0131, kin, kibir ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k duygular\u0131 ile birle\u015fti\u011finde kariyerleri, mevkileri ve makamlar\u0131 ne olursa olsun k\u00fcf\u00fcrl\u00fc ve kaba konu\u015fmaya devam ederler. Zira bunlar\u0131n kelime da\u011farc\u0131klar\u0131 ve kendilerini ifade etme yetenekleri geli\u015fmedi\u011fi i\u00e7in toplum kar\u015f\u0131s\u0131nda bile b\u00f6yle konu\u015fmaktan ve kaba davran\u0131\u015flar sergilemekten ba\u015fka se\u00e7enekleri yoktur. \u00dcstelik \u00e7ok da al\u0131ngand\u0131rlar.<\/p>\n

Taassup, hurafecilik ve hayalperestlik <\/strong><\/h2>\n

Bireyler gibi toplumlar da ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131 ger\u00e7ek olmayan bilgiler ve kesin inan\u00e7lar \u00fczerine in\u015fa edebilirler. Ak\u0131lc\u0131l\u0131\u011f\u0131n, g\u00f6zlemin ve deneycili\u011fin olmad\u0131\u011f\u0131 yerde hurafeler ve kesin inan\u00e7lar h\u00fck\u00fcm s\u00fcrer. Bunun ise en yayg\u0131n iki kayna\u011f\u0131 din ve ideoloji k\u00f6kenli taassuptur. \u0130nsanlar sevgiden, felsefeden, matematikten, pozitif bilimlerden, ince sanatlardan, k\u00fclt\u00fcrel ve bilimsel seyahatlerden ve m\u00fcze ziyaretlerinden ne kadar uzak kal\u0131rsa bu taassup o kadar artar. Uygarl\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engellerden biri olan hurafecilik de daha \u00e7ok dinden beslenir. \u0130sl\u00e2m\u00ee hurafelerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Yahudili\u011fe, Hristiyanl\u0131\u011fa ve \u0130sl\u00e2m \u00f6ncesi Arap ve \u0130ran k\u00fclt\u00fcr\u00fcne dayan\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda mevcut olan gelenekselle\u015fmi\u015f inan\u0131\u015flar\u0131n pek \u00e7o\u011funun Kuran\u2019da delili olmasa da bunlar \u00e7o\u011fu kimse i\u00e7in iman h\u00e2line gelmi\u015ftir. Bu sebeple ak\u0131l ve bilim ne derse desin bu kimseleri ikna etmek kolay de\u011fildir. Bu kimseler genellikle medeni cesaretten ve bireysel \u00f6zg\u00fcvenden yoksun olduklar\u0131 i\u00e7in yeniliklere kapal\u0131d\u0131rlar. Dolay\u0131s\u0131yla lider sultas\u0131na her zaman g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak te\u015fnedirler. Bu \u015fekilde yeti\u015fmi\u015f kimseler, sosyal ve siyasi hiyerar\u015fide \u00fcst seviyelere geldikleri zaman realitenin de\u011fil, kendi inand\u0131klar\u0131 do\u011frular\u0131n esaretinde hareket eder ve ak\u0131lc\u0131, ilerici at\u0131l\u0131mlar, yenilikler yapamazlar. G\u00fcvenli g\u00f6rd\u00fckleri eski y\u00f6ntemleri aynen devam ettirirler veya en fazla g\u00fcn\u00fc kurtarman\u0131n yolunu, \u00e7aresini ararlar. Devlet veya i\u015f adam\u0131 olman\u0131n zorunlu gere\u011fi olarak bilimsel ve teknolojik geli\u015fmeyi takip etmek mecburiyetinde kalsalar bile zihinleri bilgi ve teknoloji \u00fcretmede konusunda k\u00f6kl\u00fc hamleler yapmaya m\u00fcsaade etmez.\u00a0 Onun yerine, g\u00fcn\u00fc kurtaracak ve kendi emellerini ger\u00e7ekle\u015ftirecek \u015fekilde bilgi ve teknolojiyi sat\u0131n almay\u0131 tercih ederler. Beraber \u00e7al\u0131\u015facaklar\u0131 kadrolar\u0131 da kendileri gibi d\u00fc\u015f\u00fcnen insanlar aras\u0131ndan se\u00e7erler. Ayn\u0131 \u015fekilde hurafelerle b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f olan se\u00e7menler de kendileri gibi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri i\u00e7in akl\u0131n ve \u00e7a\u011f\u0131n ger\u00e7eklerinden uzak y\u00f6neticileri tencere-kapak misali kendilerine daha yak\u0131n hissederler.<\/p>\n

Hep cinlerden, perilerden, Kaf Da\u011f\u0131n\u0131n ard\u0131ndaki devlerden, k\u00f6t\u00fc kalpli cad\u0131lardan ibaret masallarla b\u00fcy\u00fcyen insanlar ak\u0131lc\u0131 felsefeyle tan\u0131\u015fmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece ger\u00e7ek hayatla ili\u015fki kurmakta zorlan\u0131rlar. Ayn\u0131 \u015fekilde kahramanl\u0131k ve kabaday\u0131 hik\u00e2yelerine, filmlerine, abart\u0131lm\u0131\u015f hamaset edebiyat\u0131na fazla d\u00fc\u015fk\u00fcn olanlar, asl\u0131nda kendilerindeki eksiklikleri hayran\u0131 olduklar\u0131 kahramanlar\u0131n \u015fahsiyetleri ile telafi etmi\u015f olurlar. Bu kimseler onlar gibi giyinmek, y\u00fcr\u00fcmek, konu\u015fmak, ya\u015famak yoluna gider, her f\u0131rsatta onlar\u0131 taklit ederler. B\u00f6ylece onlarla \u00f6zde\u015fle\u015fmi\u015f olurlar. Bu zihniyet yap\u0131s\u0131 ayn\u0131 zamanda ayr\u0131mc\u0131d\u0131r da. Olaylara, fikirlere ve \u015fah\u0131slara sadece siyah-beyaz, benimki ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131nki penceresinden bakarlar. Bu durum \u00f6zellikle bulu\u011f \u00e7a\u011f\u0131ndaki delikanl\u0131larda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bir kimse ergenlik \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n bu ruh h\u00e2lini a\u015f\u0131p da soyut d\u00fc\u015f\u00fcnme yetene\u011fine ve ger\u00e7ekle ger\u00e7ek olmayan\u0131 ay\u0131rt etme olgunlu\u011funa eri\u015femezse ileriki ya\u015flar\u0131nda da \u00f6yle kal\u0131rlar. Hayran\u0131 olduklar\u0131 tarihi devirleri, \u015fahsiyetleri ve g\u00fcnl\u00fck kahramanlar\u0131 \u00f6yle y\u00fcceltirler ki onlarla ilgili en ufak bir tenkide tahamm\u00fcl edemezler. Zihinlerinde y\u00fccelttikleri bu \u015fahsiyetlerin d\u00fc\u015fmanlar\u0131 ayn\u0131 zamanda kendi d\u00fc\u015fmanlar\u0131 h\u00e2line gelir. Zira kurgulad\u0131klar\u0131 hayal d\u00fcnyas\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 konforun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kma becerileri geli\u015fmemi\u015ftir. Yak\u0131n zamandaki bunun en iyi \u00f6rne\u011fi 2004 y\u0131l\u0131nda \u201cKurtlar Vadisi\u201d isimli dizinin kahraman\u0131 olan \u00c7ak\u0131r\u2019\u0131n, rol icab\u0131 \u00f6lmesi \u00fczerine sevenlerinin g\u0131yabi cenaze namaz\u0131 k\u0131l\u0131p, gazeteye hem de d\u00f6rt y\u0131l sonra vefat ilan\u0131 vermeleridir[2]<\/a>. Yine \u201c\u0130\u00e7erde\u201d isimli ba\u015fka bir televizyon dizisinde U\u011fur Y\u00fccel\u2019in canland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Kudret \u00f6l\u00fcnce, sevenleri \u00f6yle etkilenmi\u015fti ki \u201cmerhum\u201dun ard\u0131ndan helva kavurup da\u011f\u0131tm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n

B\u00f6yle bir psikolojik geri kalm\u0131\u015fl\u0131k onlar\u0131n \u00f6zel hayatlar\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmay\u0131p, her alana sirayet eder. Mesela tarih\u00e7i iseler baz\u0131 simalar\u0131 idol h\u00e2line getirebilir, tarihin hep parlak sayfalar\u0131n\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131rlar, yenilgileri, olumsuzluklar\u0131 hi\u00e7 g\u00fcndeme getirmezler veya bunlar\u0131n sebeplerini ba\u015fka yerlerde ararlar. Ayn\u0131 ruh h\u00e2li siyaset\u00e7ilerde \u00e7ok daha bellidir ve keskindir. B\u00f6yle bir hayal d\u00fcnyas\u0131na sahip se\u00e7menler, adreslerini ayn\u0131 kafaya sahip \u201cb\u00fcy\u00fck\u201dlerinin zihniyet mek\u00e2nlar\u0131na kolayca ta\u015f\u0131yabilirler. Din konusunda b\u00f6yleleri i\u00e7in \u00f6ne \u00e7\u0131kan konular, dinlerin ahlak\u00ee \u00f6\u011f\u00fctleri ve d\u00fcsturlar\u0131 de\u011fil, mucizeler, kerametler, sihirler ve b\u00fcy\u00fclerdir. Hayal kurmak ve bilimsel metotlar kullanarak hayallerin pe\u015finde gitmek yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n en \u00f6nemli saiklerindendir. Fakat kolay kazan\u00e7 h\u0131rs\u0131 ve tembellikle birle\u015fen bir hayalperestlik kolay yoldan l\u00fcks hayat demek olan definecilik, alt\u0131n, petrol gibi k\u0131ymetli madenler bulma hayalini de besleyebilir. Bu y\u00fczden, se\u00e7menin bu hayalcilik ve bedavac\u0131l\u0131k y\u00f6n\u00fcn\u00fc iyi ke\u015ffeden baz\u0131 siyesiler, onlar\u0131n bilin\u00e7 alt\u0131na hitap ederek evleri \u201ck\u0131\u015f so\u011fuklar\u0131nda kap\u0131lar\u0131, pencereleri a\u00e7acak kadar \u0131s\u0131tacak \u015fekilde\u201d her se\u00e7im \u00f6ncesinde muazzam petrol, do\u011fal gaz yataklar\u0131 bulur ve f\u00fctuhat ruhunu ok\u015fayacak bi\u00e7imde \u201cAy\u2019a \u00e7\u0131karlar\u201d!<\/p>\n

Utanmad\u0131ktan sonra istedi\u011fini yap<\/strong>\u00a0<\/strong><\/h2>\n

Utanga\u00e7l\u0131k her ne kadar istenmeyen psikolojik bir sorun ise de onun kar\u015f\u0131t\u0131 olan utanmazl\u0131k duygusu \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck problemdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc birincisinin zarar\u0131 sadece o \u015fah\u0131s ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Kendini ifade edemeyen, yetersiz g\u00f6ren, anla\u015f\u0131lmamaktan veya yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmaktan korkan bir kimse fazla geni\u015f \u00e7evre edinemez ama bir k\u0131s\u0131m yeteneklerini pek\u00e2l\u00e2 g\u00f6sterebilir. Fakat utanmama duygusuna yitirmi\u015f kimseler s\u00f6z dinlemezler, hatalar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmezler, sald\u0131rgand\u0131rlar, ukalad\u0131rlar ve y\u00fcz k\u0131zart\u0131c\u0131 su\u00e7 i\u015flemeye yatk\u0131nd\u0131rlar. Bu sebeple bunlar hem kendisi hem de toplum i\u00e7in kaybedilmi\u015f kimselerdir. Aile i\u00e7indeki disiplinsizlik, ilkesizlik, bo\u015f yere yemin etmeler, abart\u0131l\u0131 konu\u015fmalar, kavgalar, hakaretler, iki y\u00fczl\u00fcl\u00fckler, abart\u0131l\u0131 sevgi g\u00f6sterileri, ulu orta cinsel i\u00e7erikli s\u00f6zler, \u015fakalar ve davran\u0131\u015flar \u00e7ocuklar\u0131n utanma duygusunu zedeler. Bundan daha \u00f6nemli olarak, \u00f6zellikle \u00e7ocuk yeti\u015ftiren bir aile i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck kay\u0131p herhangi bir olumsuzluk kar\u015f\u0131s\u0131nda \u201cbu bana \/ bize yak\u0131\u015fmaz\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesinin yok olmas\u0131d\u0131r. Bu ger\u00e7e\u011fi bilen Hz. Peygamber bunun i\u00e7indir ki \u201cutanmad\u0131ktan sonra istedi\u011fini yap\u201d demi\u015ftir. Zira bu duygu ve davran\u0131\u015f, vicdan ve empatiyle birlikte g\u00fczel ahlak\u0131n temelidir. \u00d6yle ki din\u00ee hassasiyeti olmayan kimseler bile bu duygular sayesinde pek \u00e7ok dindardan daha \u00fcst\u00fcn ahlaka sahip olabilmektedirler.<\/p>\n

Utanma, ar, haya, namus, izzetinefis, \u015feref duygular\u0131n\u0131 yitirmi\u015f kimseler, sahip olduklar\u0131 ihtiras\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve ellerine ge\u00e7irdikleri imk\u00e2nlar\u0131n, yetkilerin ve f\u0131rsatlar\u0131n geni\u015fli\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde idareleri alt\u0131ndaki insanlara zarar verebilirler.<\/p>\n

Bu duygularla yeti\u015fmi\u015f g\u00fc\u00e7s\u00fcz, iradesiz ve k\u00f6le ruhlu basit hedefli kimseler ise onlar\u0131n g\u00f6n\u00fcll\u00fc sempatizanlar\u0131, destek\u00e7ileri ve hatta militanlar\u0131 olabilirler. B\u00f6ylece utanma duygusunu kaybetmi\u015f muhteris y\u00f6neticiler kendilerine muazzam bir h\u00fck\u00fcmranl\u0131k alan\u0131 elde ederler. Zira utanma duygusundan mahrum muhterislerle, bu duygudan yoksun pasif kitleler ayn\u0131 tornadan \u00e7\u0131km\u0131\u015f gibi birbirlerini tamamlarlar.<\/p>\n

Asl\u0131nda sadece bunlar de\u011fil, yukar\u0131da sekiz madde ile \u00f6zetledi\u011fimiz davran\u0131\u015f bozuklu\u011funa sahip insanlar da b\u00f6yledir. Bu olumsuz fakt\u00f6rler genelde tek tek de\u011fil, di\u011ferleriyle birlikte \u015fahsiyetin te\u015fekk\u00fcl\u00fcn\u00fc sa\u011flar. O zaman olumsuzluklar kal\u0131c\u0131 ve marazi \u015fahsiyet bozuklu\u011funa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Bu ise sadece o kimsenin de\u011fil, onun ailesi ve toplum i\u00e7in de ciddi problem h\u00e2line gelir.<\/p>\n

Korku ahlak\u0131yla ahlaklanm\u0131\u015f muhteris ve g\u00fc\u00e7l\u00fc kimselerle ayn\u0131 \u015fekilde yeti\u015fmi\u015f g\u00fc\u00e7s\u00fcz kimseler; \u00e7ocuklar aras\u0131nda ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yapan ailede b\u00fcy\u00fcyen muhteris ve g\u00fc\u00e7l\u00fc kimselerle zay\u0131f kimseler; \u015f\u0131mart\u0131lm\u0131\u015f muktedirlerle, \u00e7ocuklu\u011funda \u015f\u0131mar\u0131k yeti\u015ftirilmi\u015f olmakla beraber sonradan g\u00fc\u00e7 sahibi olamayan kimseler; \u00e7ocukluklar\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015f oldu\u011fu h\u00e2lde ileriki zamanlarda g\u00fc\u00e7 ve imk\u00e2n sahibi olanlarla ayn\u0131 duyguyla b\u00fcy\u00fcyen fakat g\u00fc\u00e7l\u00fc olamayanlar; mutaass\u0131p, hurafeci ve hayalperest ortamda yeti\u015fen fakat ileriki hayatlar\u0131nda \u00fcst mevkilere gelenlerle gelemeyenler; kurals\u0131z, disiplinsiz yeti\u015fmekle beraber hayata at\u0131ld\u0131klar\u0131nda geni\u015f kitlelere h\u00fckmetme imk\u00e2n\u0131 bulanlarla bundan mahrum kalanlar; \u00e7ocukluklar\u0131nda menfaatin her \u015fey demek oldu\u011fu \u00f6\u011fretilen idarecilerle ayn\u0131 davran\u0131\u015flara sahip s\u0131radan insanlar; kaba ve ruhsuz bir aile ortam\u0131nda \u00e7irkinle\u015fmesine ra\u011fmen ileriki hayatlar\u0131nda geni\u015f kitlelere h\u00fckmetme \u015fans\u0131 elde edenlerle, ayn\u0131 \u00f6zelliklere sahip oldu\u011fu h\u00e2de alt sosyal tabakadan kurtulamayan kimseler bir paran\u0131n iki y\u00fcz\u00fc veya maddenin kat\u0131 veya gaz h\u00e2li gibidir. Bu sebeple bunlar\u0131n birbirlerini tan\u0131mas\u0131, anlamas\u0131 ve yard\u0131mla\u015fma i\u00e7inde bulunmalar\u0131 \u00e7ok kolayd\u0131r.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak, T\u00fcrkiye\u2019nin as\u0131l problemi \u015fu veya bu parti, ya da \u015fu veya bu ideoloji taraf\u0131ndan y\u00f6netilmesi de\u011fil, insanlar\u0131m\u0131z\u0131n daha k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flar\u0131ndan itibaren d\u00fczg\u00fcn karakter ve ahlak sahibi, fikri h\u00fcr, vicdan\u0131 h\u00fcr, irfan\u0131 nesiller yeti\u015ftirmektir. Bunun i\u00e7in uzun s\u00fcreli ve kal\u0131c\u0131 ciddi bir e\u011fitim seferberli\u011fi \u015fartt\u0131r.<\/p>\n

[1]<\/a> Nusret \u00c7am, \u201c\u0130sl\u00e2m \u00dclkeleri Ne kadar M\u00fcsl\u00fcman?\u201d Web sitesi: https:\/\/millidusunce.com\/misak\/islam-ulkeleri-ne-kadar-musluman\/<\/p>\n

[2]<\/a>http:\/\/www.habervitrini.com\/magazin\/iste-kurtlar-vadisinin-cakiri-icin-verilen-vefat-ilani-126060\/<\/a>. Eri\u015fim tarihi 28 Kas\u0131m 2017 saat 13.05<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c7ocuklar\u0131 \u015fiirden, tiyatrodan, m\u00fczikten, resimden, espriden, mizahtan, ironiden, \u015fakadan mahrum yeti\u015ftirmek onun \u00f6\u011frenme, alg\u0131, ifade becerisini ve hayattan zevk alma duygusunu k\u00f6reltmekle kalmaz, kaba ve uyumsuz da yapar.<\/p>\n","protected":false},"author":94,"featured_media":17901,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[62],"tags":[1412,2799,328,2185,2460,2800,79],"coauthors":[368],"class_list":["post-17896","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-egitim-kultur","tag-ahlak","tag-cocukluk","tag-egitim","tag-liyakat","tag-psikoloji","tag-taassup","tag-yonetim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17896","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/94"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17896"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17896\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17902,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17896\/revisions\/17902"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17901"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17896"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17896"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17896"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=17896"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}