\u00dclkemizde tar\u0131m politikalar\u0131 ve ba\u011flant\u0131l\u0131 konularla ilgili yazd\u0131\u011f\u0131m, bir\u00e7ok mecrada yay\u0131nlanm\u0131\u015f makalelerim iki kitap dolduracak kadar oldu.<\/p>\n
ABD\u2019deki e\u011fitimim ve \u0130ngiltere\u2019deki mast\u0131r konum, tar\u0131m ve tar\u0131m politikalar\u0131, Avrupa Birli\u011fi Ortak Tar\u0131m Politikas\u0131 konusundad\u0131r. \u0130svi\u00e7re, Cenevre\u2019de D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc Nezdinde T\u00fcrkiye Daimi Temsilcilinde Tar\u0131m M\u00fc\u015favirli\u011fim s\u0131ras\u0131nda 4 y\u0131l\u0131m geceli g\u00fcnd\u00fczl\u00fc Tar\u0131m M\u00fczakereleri Komitesi ile Tar\u0131m Komitesi ve Sa\u011fl\u0131k ve Bitki Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Komitesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla ge\u00e7ti. Ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak d\u00fcnyadaki hemen t\u00fcm \u00fclkelerin tar\u0131m politikalar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmak, dinlemek, okumak, d\u00fc\u015f\u00fcnmek, kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler olu\u015fturmak \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde oldum.<\/p>\n
FAO\u2019nun, 5 y\u0131la yak\u0131n diplomat olarak Endonezya, Tayland ve Azerbaycan \u00dclke Temsilci\u011fi yapt\u0131m.<\/p>\n
Onca emek, zihinsel yo\u011funluk ve zamandan sonra insan\u0131n kafas\u0131nda bir doygunluk ve yorgunluk olu\u015fuyor. Konuya d\u00f6nmek, yazmak, konu\u015fmak ve hele konularla ilgili yaz\u0131lanlar\u0131 ve konu\u015fulanlar\u0131 okumak ve dinlemek kolay olmuyor. Tart\u0131\u015fmalar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalmak ve zihni zorunlu olarak dinlendirme ihtiyac\u0131 duyuyor.<\/p>\n
Aktif \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131ma 1978 y\u0131l\u0131nda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mdan beri T\u00fcrkiye\u2019de tar\u0131m politikalar\u0131n\u0131n ele\u015ftirilmedi\u011fi, \u015fik\u00e2yet edilmedi\u011fi, hatta T\u00fcrkiye\u2019nin bir tar\u0131m politikas\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131p konu\u015fulmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nem olmad\u0131. Yar\u0131m asra yak\u0131n bu s\u00fcre\u00e7te hep tar\u0131m\u0131n bitti\u011fi, \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc, \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yaz\u0131lageldi, s\u00f6ylenegeldi.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de tar\u0131m ve g\u0131dayla ilgili sorun \u00e7ok ama S\u00dcRE\u011eEN B\u0130R M\u0130LL\u00ce GIDA G\u00dcVENL\u0130\u011e\u0130 (National Food Security<\/em>) SORUNU yok. \u00a0Sorun \u00e7ok ama bir MUTLAK GIDA G\u00dcVEN\u0130L\u0130RL\u0130\u011e\u0130 (Food Safety<\/em>) SORUNU da yok.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de \u00fcretim eksikli\u011fi olan g\u0131da maddeleri sorunu tarih boyunca hep olageldi. Co\u011frafyam\u0131z\u0131n, iklim ve toprak yap\u0131m\u0131z\u0131n, tar\u0131m k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn, beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n ortaya koydu\u011fu sorunlar hep oldu. T\u00fcrkiye\u2019de kaba yem sorunu, et ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri a\u00e7\u0131\u011f\u0131, protein ve ya\u011f bitkileri a\u00e7\u0131\u011f\u0131 hep oldu. Sosyo-k\u00fclt\u00fcrel de\u011fi\u015fim sonucu k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f hayvanc\u0131l\u0131k giderek geriledi. \u00d6teden beri T\u00fcrkiye tah\u0131l, sebze, meyve cennetiydi; yine \u00f6yle.<\/p>\n T\u00fcrkiye hi\u00e7bir d\u00f6nemde \u201cD\u00fcnyada kendi kendini besleyen 7 \u00fclkeden biri<\/em>\u201d de olmad\u0131. Bu s\u00f6z de do\u011fru de\u011fildi ve politik bir slogand\u0131.<\/p>\n Hi\u00e7bir \u00fclke g\u00fcn\u00fcm\u00fczde t\u00fcm tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnler \u00fcretiminde kendine yeterli de\u011fildir. \u00d6nemli olan temel besin \u00f6gelerini i\u00e7eren g\u0131da maddeleri \u00fcretiminde yeterli olmakt\u0131r; yani karbonhidrat, protein, ya\u011f. Kendine yeterlilik derken de illa her \u00fcr\u00fcn grubunda %100 ve \u00fcst\u00fc yeterlilik \u015fart ve gerekli de\u011fildir. Birinde %110 olursunuz di\u011ferinde %85 olursunuz, biri di\u011ferini ikame eder veya ithalat, ihracat yoluyla dengelersiniz.<\/p>\n K\u0131saca T\u00fcrkiye bug\u00fcn 85 milyonluk n\u00fcfusu ile 60 milyon turisti besleme kapasitesindedir. Tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnler ihracat de\u011feri, ithalat de\u011ferinin hep \u00fcst\u00fcnde olagelmi\u015ftir. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131 haricinde de T\u00fcrkiye\u2019de mutlak, kitlesel a\u00e7l\u0131k d\u00f6nemi olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Bu ger\u00e7eklikleri ink\u00e2r etmek ba\u015fta \u00fcreticilere ve di\u011fer ilgili kesimlere haks\u0131zl\u0131kt\u0131r. T\u00fcm Cumhuriyet d\u00f6nemlerinde yap\u0131lanlara haks\u0131zl\u0131kt\u0131r. \u201cVurmadan \u00f6nce sormak!\u201d <\/em>diye bir ahlaki ve ayd\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131 da olmal\u0131, de\u011fil mi?<\/p>\n Siyasi iktidar\u0131n tar\u0131m politikas\u0131n\u0131 ele\u015ftirmek ile tar\u0131m\u0131 ele\u015ftirmek farkl\u0131 \u015feyler. \u00dclkenin \u00fcreticileri \u00fcretmeye devam ediyor. H\u00e2l\u00e2 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, akademisyenler, meslek kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ile devletin (iktidar\u0131n de\u011fil devletin ve milletin) ilgili kurum ve kurulu\u015flar\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bug\u00fcn emekli olan \u00e7o\u011fumuz, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 d\u00f6nemde iktidarlara m\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 (?), devlete, millete, kamuya m\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131?<\/p>\n Bu kadar laf\u0131 niye etti\u011fime gelince; \u015fu veya bu h\u00e2lde aktif \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131n\u0131 tar\u0131m i\u00e7inde ge\u00e7irmi\u015f bir\u00e7o\u011fumuz konuyu hep yanl\u0131\u015f tar\u0131m politikalar\u0131na veya politikas\u0131zl\u0131\u011f\u0131na getirip ba\u011fl\u0131yorlar. 50 y\u0131ld\u0131r bunu duyup okumad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, tart\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6nem olmad\u0131. Elbette bunda bir yanl\u0131\u015fl\u0131k yok. Ancak yetersizlik, noksanl\u0131k var.<\/p>\n Dahas\u0131 da d\u00fcnyada hi\u00e7bir \u00fclkede tar\u0131m politikalar\u0131 yeterli ve yetkin g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. AB Ortak Tar\u0131m Politikas\u0131 ka\u00e7 defa reform ge\u00e7irdi, say\u0131s\u0131n\u0131 unuttum. Bug\u00fcn de AB \u00dcyesi \u00fclkelerde \u00e7ift\u00e7ilerin eylemlerini duymam\u0131\u015f, okumam\u0131\u015f olamazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n \u00c7\u00d6Z\u00dcLME<\/p>\n Siyasi ve ekonomik istikrars\u0131zl\u0131k d\u00f6nemlerinde, sava\u015f d\u00f6nemlerinde, gelecekle ilgili \u00f6ng\u00f6r\u00fclemezlik d\u00f6nemlerinde yasal ve ahlaki ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131k a\u015f\u0131n\u0131r. \u0130dare yetersiz kal\u0131r. \u0130nsanlar kendilerini korumaya, durumlar\u0131n\u0131 garantiye alma davran\u0131\u015flar\u0131na y\u00f6nelirler. Bu do\u011fal bir sosyal-iktisadi davran\u0131\u015ft\u0131r ve bu davran\u0131\u015f i\u00e7inde olanlar\u0131n hepsini ahlaks\u0131zl\u0131kla su\u00e7lamak da do\u011fru olmayabilir. Ancak ahlaks\u0131zl\u0131k da s\u00fcrecin tamamen karma\u015fa i\u00e7ine girmesinin ba\u015fl\u0131ca yap\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Bu arada fiyatlar f\u0131rlar, ahlaki kayg\u0131lar\u0131 olmayan f\u0131rsat\u00e7\u0131lar i\u00e7in geni\u015f alanlar olu\u015fur. \u0130\u015fte bu durumda tar\u0131m politikalar\u0131 yan\u0131nda daha ba\u015fka politikalar\u0131n ve y\u00f6netim becerilerinin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gerekir. Toplumdaki ahlaki ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n bo\u015fand\u0131\u011f\u0131 b\u00f6yle d\u00f6nemlerde birbirini destekleyen topyek\u00fbn politikalar\u0131n devreye girmesi gerekir.<\/p>\n Ahlak politikalar\u0131 d\u00e2hil\u2026<\/p>\n Siyasal \u0130slamc\u0131l\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131z bir iktidar d\u00f6neminde \u0130slamiyet\u2019e uygun olmayan bu toplumsal sorunda iktidar\u0131 bu y\u00f6n\u00fcyle de de\u011ferlendirmek gerekmez mi?<\/p>\n Uzun y\u0131llar Bat\u0131 \u00fclkelerinde ya\u015fad\u0131m. Din\u00ee, mill\u00ee, k\u00fclt\u00fcrel g\u00fcnlerde ve y\u0131lba\u015flar\u0131nda (Noel) t\u00fcm \u00fcr\u00fcnlerde indirim kampanyalar\u0131 yap\u0131l\u0131r. Bizde ise tam tersine Ramazan aylar\u0131nda, bayramlarda hep fiyat art\u0131\u015flar\u0131 olur. Bu nas\u0131l a\u00e7\u0131klan\u0131r? \u0130\u015fte bu hususla ilgili yazas\u0131m var da ba\u015fka bir vesileye kals\u0131n!<\/p>\n Yaz\u0131ya oturdu\u011fumda 700 kelimeyi ge\u00e7meyece\u011fime dair kendime s\u00f6z vermi\u015ftim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Uzun y\u0131llar Bat\u0131 \u00fclkelerinde ya\u015fad\u0131m. Din\u00ee, mill\u00ee, k\u00fclt\u00fcrel g\u00fcnlerde ve y\u0131lba\u015flar\u0131nda (Noel) t\u00fcm \u00fcr\u00fcnlerde indirim kampanyalar\u0131 yap\u0131l\u0131r. Bizde ise tam tersine Ramazan aylar\u0131nda, bayramlarda hep fiyat art\u0131\u015flar\u0131 olur. Bu nas\u0131l a\u00e7\u0131klan\u0131r? \u0130\u015fte bu hususla ilgili yazas\u0131m var da ba\u015fka bir vesileye kals\u0131n!<\/p>\n","protected":false},"author":140,"featured_media":17925,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2],"tags":[2803,2807,2805,2808,2410,2299,2452,2809,2806,2804,2802],"yoast_head":"\n