{"id":17926,"date":"2024-03-21T07:00:13","date_gmt":"2024-03-21T04:00:13","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=17926"},"modified":"2024-03-21T02:12:05","modified_gmt":"2024-03-20T23:12:05","slug":"nevruz-bayrami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/nevruz-bayrami\/","title":{"rendered":"Nevruz Bayram\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Nevruz (di\u011fer ad\u0131yla Ergenekon Bayram\u0131, Bozkurt ve O\u011fuz Bayram\u0131, Ulu G\u00fcn, Yeni G\u00fcn, Yaz Bayram\u0131), T\u00fcrk\u2019\u00fcn bayram\u0131d\u0131r. Ergenekon\u2019dan \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131n 4661. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>T\u00fcrk\u2019\u00fcn Ergenekon\u2019dan \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131, yani yeniden tarih sahnesine \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131, yeni bir y\u0131l\u0131n ba\u015flamas\u0131n\u0131 ifade eden bir g\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>T\u00fcrklerin Ergenekon\u2019dan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 tarih olan 21 Mart tarihinde kutlan\u0131r. Yine ayn\u0131 zamanda bahar\u0131n ve yaz\u0131n habercisidir.<\/p>\n<p>12 Hayvanl\u0131 T\u00fcrk takvimine g\u00f6re bu 21 Mart\u2019ta 4662\u2019inci y\u0131la girece\u011fiz..<\/p>\n<p>Atalar\u0131n\u0131n bayram\u0131na sahip \u00e7\u0131k ey T\u00dcRK!<\/p>\n<h2>Nevruz Bayram\u0131n\u0131z Kutlu Olsun&#8230;<\/h2>\n<p>Nevruz gelene\u011fi ne S\u00fcnnilikle, ne Alevilikle, ne Bekta\u015filikle do\u011frudan do\u011fu\u015f ba\u011flant\u0131s\u0131 olmayan, \u0130sl\u00e2miyet\u2019ten \u00e7ok \u00f6ncelere giden bir gelenektir. Yani bir dinin veya mezhebin bayram\u0131 de\u011fildir. Bu y\u00fczden de herhangi bir \u015fekilde bir mezhep ad\u0131na, bir din ad\u0131na, bir etnik men\u015fe ad\u0131na ba\u011fl\u0131 g\u00f6sterilmesi, istismar edilmesi bir ayr\u0131l\u0131k unsuru olarak takdim edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 yanl\u0131\u015ft\u0131r. Tarihin ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn b\u00fct\u00fcn ger\u00e7eklerine ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Nevruz; T\u00fcrk insan\u0131n\u0131 birbirine kenetleyen, ba\u011flayan, Ergenekon\u2019dan demir da\u011flar\u0131 eriterek dirilen atalar\u0131n\u0131n ruhlar\u0131yla yanan bir ate\u015ftir. Bu ate\u015f, hi\u00e7 s\u00f6nmeden binlerce y\u0131l yand\u0131 ve gelecekte de k\u0131v\u0131lc\u0131mlar\u0131ndan binlerce g\u00f6nl\u00fc tutu\u015fturarak ortak k\u00fclt\u00fcr oca\u011f\u0131nda binlerce ruhu \u0131s\u0131tacakt\u0131r. Avrasya\u2019n\u0131n, T\u00fcrk \u00e2leminin Nevruz toyu kutlu olsun, Nevruz g\u00fclleri gelece\u011fe umutlar ta\u015f\u0131s\u0131n&#8230;<\/p>\n<h2>T\u00dcRK D\u00dcNYASININ ORTAK BAYRAMI NEVRUZ<\/h2>\n<p>21 Mart g\u00fcn\u00fc, gece ile g\u00fcnd\u00fcz e\u015fit olur. Bundan sonra g\u00fcnd\u00fczler uzamaya ba\u015flar. Halk aras\u0131nda bu tarihe g\u00fcn d\u00f6n\u00fcm\u00fc denir. O g\u00fcn bahar ba\u015flar ve 92 g\u00fcn 20 saat, 4 dakika ve 27 saniye s\u00fcrer ve yaza ula\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>21 Mart\u2019a kadar g\u00fcney yar\u0131mk\u00fcreye daha \u00e7ok \u0131s\u0131 ve \u0131\u015f\u0131k veren g\u00fcne\u015f, bu tarihten itibaren kuzey yar\u0131mk\u00fcreyi daha \u00e7ok \u0131s\u0131tmaya ba\u015flar. K\u0131\u015f mevsimi yerini bahara b\u0131rak\u0131r. Tabiat canlanmaya ba\u015flar.<\/p>\n<p>Bu sebeple 21 Mart, bir\u00e7ok k\u00fclt\u00fcrde yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 sembolize eden bir g\u00fcn olarak kabul edilmi\u015ftir. Baz\u0131 b\u00f6lgelerde, Hazreti \u00c2dem\u2019in yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn, Hazreti Nuh\u2019un gemisinin karaya oturdu\u011fu g\u00fcn gibi, ba\u015flang\u0131c\u0131 esas alan anlamlar y\u00fcklenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Tabiat ile i\u00e7 i\u00e7e, kucak kuca\u011fa ya\u015fayan, topra\u011f\u0131 ana olarak vas\u0131fland\u0131ran T\u00fcrk\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminde bahar\u0131n geli\u015fi elbette \u00f6nemli bir yere sahip olacakt\u0131.<\/p>\n<p>Nevruz, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kuzeyinden g\u00fcneyine, bat\u0131s\u0131ndan do\u011fusuna kadar uzanan engin co\u011frafyada ya\u015fayan topluluklar\u0131n pek \u00e7o\u011fu taraf\u0131ndan yayg\u0131n olarak kutlanan bahar bayram\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bayramlar\u0131n din\u00ee ve mill\u00ee bir inan\u0131\u015ftan, o toplumu ilgilendiren ortak bir hat\u0131radan, geleneklerden, duygulardan ve tabiat\u0131n insanlara tesir eden bir olay\u0131ndan do\u011fdu\u011funa inan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Genellikle Nevruz, yani Fars\u00e7a Yeni G\u00fcn ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bahar bayram\u0131, insan ruhunun tabiattaki uyan\u0131\u015f\u0131yla birlikte kutlad\u0131\u011f\u0131 bir bayramd\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00f6yle bir bayram\u0131n, yani mevsimlerin de\u011fi\u015fikli\u011finden do\u011fan \u00f6zel g\u00fcnlerin, ba\u015fka ba\u015fka adlar alt\u0131nda bir\u00e7ok milletin sosyal hayat\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131 da bilinmektedir.<\/p>\n<p>Mesela, H\u0131ristiyan \u00e2leminin din\u00ee muhteva ile \u015fekillendirerek ve Noel Baba sembol\u00fc ile karlar \u00fclkesinden geyiklerin \u00e7ekti\u011fi k\u0131zaklarla ne\u015fe ve \u00fcmitleri ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 Noel Bayram\u0131 bunun farkl\u0131 bir \u00f6rne\u011fini te\u015fkil eder. Bu kutlamalarda yine bahara duyulan \u00f6zlem \u00e7am a\u011fac\u0131 motifi etraf\u0131nda \u015fekillendiriliyor.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 zamanda bir takvim de\u011fi\u015fikli\u011fini de ifade eden bu kutlamalara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda T\u00fcrk\u2019\u00fcn kutlad\u0131\u011f\u0131 bahar bayram\u0131n\u0131n da bir takvim de\u011fi\u015fikli\u011fini yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Burada dikkati \u00e7eken husus bahar\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zamand\u0131r. T\u00fcrk, bu takvim de\u011fi\u015fikli\u011fini topra\u011f\u0131n uyand\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn ile \u00f6zde\u015fle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00c7in kaynaklar\u0131, Hunlar\u0131n milattan y\u00fczlerce y\u0131l \u00f6nceleri 21 Martta k\u0131rlara \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131n\u0131, bahar \u015fenlikleri yapt\u0131klar\u0131n\u0131, Nevruzu kutlad\u0131klar\u0131n\u0131 ifade etmektedir.<\/p>\n<p>Bir ba\u015fka rivayet de bu g\u00fcn\u00fcn bir kurtulu\u015f g\u00fcn\u00fc kabul edilmesidir. Yani Ergenekon\u2019dan \u00e7\u0131k\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00fczden de kuzeyden g\u00fcneye, en do\u011fudan en bat\u0131ya kadar, T\u00fcrk milletin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 her yerde NEVRUZ\u2019un kutlanmas\u0131 bu ortak kurtulu\u015fa dayand\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrk kamlar\u0131 dualar\u0131nda, niyazlar\u0131nda bahar\u0131n ve kurtulu\u015fun co\u015fkusunu:<\/p>\n<p>\u201c&#8230;(T\u00fcrk\u00fcn Atas\u0131), Y\u00fcce G\u00f6k Tanr\u0131\u2019n\u0131n ilk defa g\u00fcrledi\u011fi, ya\u011f\u0131z yer, altm\u0131\u015f t\u00fcrl\u00fc \u00e7i\u00e7eklerle ilk defa bezendi\u011fi, altm\u0131\u015f t\u00fcrl\u00fc hayvan s\u00fcr\u00fclerinin ilk defa ki\u015fnedi\u011fi ve meledi\u011fi zaman sen yarat\u0131ld\u0131n!&#8230;\u201d<\/p>\n<p>\u015feklinde ifade ediyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Ergenekon\u2019dan \u00e7\u0131k\u0131\u015f tarihini, yeni y\u0131l\u0131n da ba\u015flang\u0131c\u0131 olarak kabul eden G\u00f6kt\u00fcrk Hakanlar\u0131 her y\u0131l bu tarihte k\u0131zd\u0131rd\u0131klar\u0131 demir, \u00f6rs ve \u00e7eki\u00e7le d\u00f6verek, o g\u00fcn\u00fc simgele\u015ftirdiler.<\/p>\n<p>T\u00fcrkler, \u0130slamiyet\u2019i kabul ettikten sonra da yeni anlamlar y\u00fckleyerek Nevruz geleneklerini ya\u015fatmaya devam ettiler. Nevruz g\u00fcn\u00fcn\u00fc, Allah\u2019\u0131n yery\u00fcz\u00fcn\u00fc yaratt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn, \u00c2dem Aleyhisselam\u2019\u0131n yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn, Yusuf Peygamberin kuyudan kurtuldu\u011fu g\u00fcn gibi \u0130slami motifleri de ekleyerek nevruzu ya\u015fatmaya devam etmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Sel\u00e7uklu h\u00fck\u00fcmdar\u0131 Melik\u015fah zaman\u0131nda, yine Nevruz g\u00fcn\u00fcn\u00fc y\u0131l\u0131n ilk g\u00fcn\u00fc kabul eden bir takvim haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131. Ad\u0131na da sultana izafeten Takvim-i Sultani ad\u0131 verilmi\u015fti.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 saray\u0131nda da Nevruza \u00f6zel bir \u00f6nem verilirdi. M\u00fcneccimba\u015f\u0131lar yeni takvimler haz\u0131rlar, padi\u015faha sunarlard\u0131. Ziyaretler yap\u0131l\u0131r e\u011flenceler d\u00fczenlenirdi. \u015eairler taraf\u0131ndan Nevr\u00fbziyyeler yaz\u0131l\u0131rd\u0131. Saray hekimba\u015f\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan \u00e7e\u015fitli baharatlardan haz\u0131rlanan macunlar saray erk\u00e2n\u0131na sunulurdu. Bug\u00fcn Manisa\u2019da bu gelene\u011fin uzant\u0131s\u0131, halka da\u011f\u0131t\u0131lan mesir macunuyla h\u00e2l\u00e2 devam etmektedir.<\/p>\n<p>Nevruz, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n her yerinde kamlar\u0131n, ozanlar\u0131n dilinde, bah\u015f\u0131lar\u0131n \u00e2\u015f\u0131klar\u0131n saz\u0131nda, \u015fairlerin m\u0131sralar\u0131nda da g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ya\u015fad\u0131.<\/p>\n<p>Nevruz, T\u00fcrkiye\u2019de Cumhuriyetin ilan\u0131ndan sonra da bir s\u00fcre resm\u00ee bayram olarak kutlanm\u0131\u015ft\u0131. 1925 y\u0131l\u0131nda Ankara\u2019da nevruz m\u00fcnasebetiyle Mustafa Kemal Pa\u015fan\u0131n huzurunda yap\u0131lan resmige\u00e7itte, asker\u00ee k\u0131talar ba\u015flar\u0131nda g\u00f6k sancaklar, al sancaklar oldu\u011fu h\u00e2lde y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fc. 1926 y\u0131l\u0131nda Miladi takvimin kabul edilmesinden sonra nevruz y\u0131lba\u015f\u0131 olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de, 1926 y\u0131l\u0131ndan sonra halk taraf\u0131ndan ya\u015fat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Do\u011fudan bat\u0131ya, kuzeyden g\u00fcneye bir\u00e7ok yerde, bahar bayram\u0131 olarak nevruz gelenekleri ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131. Son d\u00f6nemlerde devlet seviyesinde kutlamalar yeniden yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>1921 y\u0131l\u0131nda Azerbaycan\u2019\u0131n o zamanki sosyalist devlet ba\u015fkan\u0131, Neriman Nerimanov, Mustafa Kemal Pa\u015faya \u00e7ekti\u011fi 24 Mart 1921 tarihli telgrafta:<\/p>\n<p><em>\u201c\u2026..Cenubi Kafkasya Komiseri, Azerbaycan Serbest Harbiye Mektebi talebeleri iki b\u00f6l\u00fckl\u00fc Suvari Ni\u015fanc\u0131 T\u00fcrk Alay\u0131 askerleri, T\u00fcrk Milletinin, b\u00fcy\u00fck Nevruz Bayram\u0131n\u0131 tebrik ediyor ve biz \u00fcmid ediyoruz ki Azerbaycan \u0130nkilap Ordusu kahraman T\u00fcrk ordusu ile beraber garp emperyalizmi tazyikinde bulunan \u015fark milletlerini yak\u0131nda kurtar\u0131rlar. Ya\u015fas\u0131n \u015fark inkilap ba\u015fkan\u0131 Mustafa Kemal\u2026\u201d<\/em><\/p>\n<p>diyerek Nevruz Bayram\u0131\u2019n\u0131 kutluyordu.<\/p>\n<p>Bu bayram, \u0130slamiyet\u2019i kabul etmi\u015f olan ilk M\u00fcsl\u00fcman konarg\u00f6\u00e7er T\u00fcrk topluluklar\u0131nda; s\u00fcrg\u00fcn av\u0131, toy, \u015f\u00f6len, yu\u011f vb. gibi \u0130slamiyet\u2019le \u00e7at\u0131\u015fmayan \u00e2detlerden biri olarak devam edegelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Nevruz, eldeki tarihi kaynaklardan hareketle en eski T\u00fcrk \u00e2detlerinden, bayramlar\u0131ndan biri oldu\u011fu kesinle\u015fmi\u015ftir. Yeni y\u0131l\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131, yenilik, co\u015fku, canlanma gibi nitelikler hi\u00e7 de\u011fi\u015fmeden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 u\u00e7suz bucaks\u0131z co\u011frafyalarda g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>\u00c7in kaynaklar\u0131ndan Kutadgu Bilig\u2019e, Ka\u015fgarl\u0131 Mahmud\u2019dan B\u00eer\u00fbn\u00ee\u2019ye, Niz\u00e2m\u00fcl- M\u00fclk\u2019\u00fcn Siyasetn\u00e2me\u2019sinden Melik\u015fah\u2019\u0131n takvimine kadar, Akkoyunlu Uzun Hasan Bey\u2019in kanunlar\u0131na kadar gelen bir \u00e7izgide Nevruz ile ilgili kay\u0131tlar eldedir.<\/p>\n<p>Di\u011fer taraftan Sivas h\u00fck\u00fcmdar\u0131 Kad\u0131 Burhaneddin Ahmed, Safevi T\u00fcrkmen Devleti\u2019nin kurucusu \u015eah \u0130smail (Hata\u00ee), Osmanl\u0131larda Sultan I. Ahmed ve Sultan D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Murad gibi h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131n, Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn; din adamlar\u0131m\u0131zdan Kazasker B\u00e2ki Efendi ve \u015eeyh\u00fclislam Yahya Efendilerin, \u015fairlerimizden Kulo\u011flu, Pir Sultan Abdal, Kaygusuz Abdal, \u015e\u00fckr\u00fc Baba, H\u00fcsn\u00fc Baba, Fuzul\u00ee, Nev\u00ee Efendi, Nef\u00ee, Nedim, H\u00fcseyin Suad ve Nam\u0131k Kemal gibi \u015fairlerimizin Fatih devri vezirlerinden Ahmed Pa\u015fa\u2019n\u0131n; b\u00fcy\u00fck Azerbaycan \u015fairi \u015eehriyar\u2019\u0131n ve b\u00fcy\u00fck T\u00fcrkmen \u015fairi Mahdumkulu\u2019nun uzun bir tarih boyunca Nevruz Bayram\u0131\u2019n\u0131n geli\u015fini Nevruziye veya Bahariye denilen \u015fiirlerle kutlad\u0131klar\u0131n\u0131 da biliyoruz.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca Nevruz\u2019un T\u00fcrk musikisinin en eski m\u00fcrekkep makamlar\u0131ndan biri olarak da k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde yedi y\u00fcz y\u0131ldan fazla bir maziye sahip oldu\u011funu da biliyoruz. Bu makam ilk defa Urmiyeli Saf\u0131y\u00fbdd\u00een Abdulm\u00fcm\u00een Urmev\u00ee (1224-1294) taraf\u0131ndan kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u015fekilde elimizde yirminin \u00fczerinde makam bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Nevruz gelene\u011fi ne S\u00fcnnilikle, ne Alevilikle, ne Bekta\u015filikle do\u011frudan do\u011fu\u015f ba\u011flant\u0131s\u0131 olmayan, \u0130slamiyet\u2019ten \u00e7ok \u00f6ncelere giden bir gelenektir. Yani bir dinin veya mezhebin bayram\u0131 de\u011fildir. Bu y\u00fczden de herhangi bir \u015fekilde bir mezhep ad\u0131na, bir din ad\u0131na, bir etnik men\u015fe ad\u0131na ba\u011fl\u0131 g\u00f6sterilmesi, istismar edilmesi bir ayr\u0131l\u0131k unsuru olarak takdim edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 yanl\u0131\u015ft\u0131r. Tarihin ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn b\u00fct\u00fcn ger\u00e7eklerine ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>1990 y\u0131l\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ilan eden T\u00fcrk Cumhuriyetlerinde K\u0131rg\u0131zistan, Kazakistan, \u00d6zbekistan, T\u00fcrkmenistan ve Azerbaycan ile Rusya Federasyonu b\u00fcnyesindeki Tataristan 21 Mart Ergenekon\/Nevruz Bayram\u0131\u2019n\u0131 Mill\u00ee Bayram olarak ilan etmi\u015flerdir. Bu g\u00fcn\u00fcn co\u015fkuyla kutlanmas\u0131na b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermektedirler.<\/p>\n<p>Azerbaycan\u2019da uzun s\u00fcre \u00e7al\u0131\u015fmam ve ya\u015famam dolay\u0131s\u0131yla Nevruz\u2019un Azerbaycan\u2019da kutlanmas\u0131yla ilgili biraz bilgi vermek istiyorum:<\/p>\n<p>Sovyetler Birli\u011fi zaman\u0131nda, Sovyetler b\u00fcnyesindeki T\u00fcrk halklar\u0131n\u0131n din\u00ee ve mill\u00ee geleneklerini yok etmeye y\u00f6nelik bask\u0131lar uygulanm\u0131\u015ft\u0131. Buna ra\u011fmen, Nevruz Bayram\u0131 canl\u0131 olarak ya\u015famaya devam etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Azerbaycan T\u00fcrkleri de adet ananeleri gizli de olsa b\u00fcy\u00fck oranda ya\u015fatmay\u0131 ba\u015fard\u0131. Bug\u00fcnlere ta\u015f\u0131d\u0131.<\/p>\n<p>Azerbaycan\u2019da y\u0131l\u0131n son ay\u0131 olan Boz ay\u0131n 4 \u00e7ar\u015fambas\u0131n\u0131, yani Nevruz Bayram\u0131\u2019ndan \u00f6nceki 4 \u00e7ar\u015famba ak\u015fam\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitli adetlerle kutlarlar.<\/p>\n<p>Nevruza giden yoldaki birinci \u00e7ar\u015famba &#8216;Su \u00c7ar\u015fambas\u0131&#8217; d\u0131r. Nevruz\u2019dan 4 hafta \u00f6nce suyun uyand\u0131\u011f\u0131na inan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in &#8216;Su \u00c7ar\u015fambas\u0131&#8217; denmi\u015ftir. Ezel \u00c7ar\u015famba, G\u00f6zel \u00c7ar\u015famba, Sular Nevruzu gibi adlarla da adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Eski T\u00fcrkler akan suyun dertlere derman oldu\u011funa inan\u0131rlard\u0131. Bu \u00e7ar\u015fambada sabah erkenden su ba\u015f\u0131na gidip el ve y\u00fczlerini y\u0131karlard\u0131. Ayr\u0131ca H\u0131z\u0131r Aleyhisselam\u2019\u0131n dirilik suyunu bu g\u00fcnde i\u00e7ti\u011fine inan\u0131rlard\u0131.<\/p>\n<p>Ak\u015fam aile bir araya gelir. Haz\u0131rlanan yemek ve tatl\u0131lar yenildikten sonra tongal olarak adland\u0131r\u0131lan ate\u015f yak\u0131l\u0131r, hastal\u0131k ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin yok olmas\u0131 i\u00e7in ate\u015f \u00fczerinden atlan\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130kinci \u00e7ar\u015famba &#8216;Od \u00c7ar\u015fambas\u0131&#8217; d\u0131r. Yine misafirler i\u00e7in yemekler haz\u0131rlan\u0131yor, tatl\u0131lar yap\u0131l\u0131yor. Baklava gibi yayg\u0131n tatl\u0131lar\u0131n yan\u0131nda \u015fora denilen bir hamur tatl\u0131s\u0131 da bu ak\u015famlar\u0131n \u00f6zel tatl\u0131s\u0131d\u0131r. Od \u00c7ar\u015fambas\u0131&#8217;n\u0131n de\u011fi\u015fmeyen t\u00f6reni yine tongal\u0131n ba\u015f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fiyor. Yediden yetmi\u015fe ate\u015ften atlan\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00c7ar\u015famba ak\u015famlar\u0131n\u0131n ve Nevruz G\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fcn simgelerinden birisi de semeni. Semeni; bahar\u0131, yeniden canlanmay\u0131 simgeliyor. \u00c7ar\u015famba sofras\u0131nda, kuruyemi\u015flerle s\u00fcslenmi\u015f semeni tepsisi mutlaka bulunur.<\/p>\n<p>\u0130nan\u0131\u015fa g\u00f6re, daha \u00f6nce uyanm\u0131\u015f olan su ve ate\u015fi harekete ge\u00e7iren yel \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7ar\u015fambada uyan\u0131r. T\u00fcrk mitolojisine g\u00f6re akyel do\u011fudan, karayel bat\u0131dan, turkuaz renkli hazri yel kuzeyden ve k\u0131rm\u0131z\u0131 gilaver yel g\u00fcneyden esmeye ba\u015flar ve b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 dola\u015f\u0131rlar. \u0130yi insanlara yard\u0131m eder, k\u00f6t\u00fcleri ise f\u0131rt\u0131na olarak cezaland\u0131r\u0131rlar. \u00d6zel yemekler, boyal\u0131 yumurtalar, taze suyun bulundu\u011fu ak\u015fam sofralar\u0131 ve yak\u0131lan tongal ate\u015fi bu \u00e7ar\u015famban\u0131n da vazge\u00e7ilmez t\u00f6reni.<\/p>\n<p>Nevruz\u2019dan bayram\u0131ndan \u00f6nceki haftan\u0131n \u00c7ar\u015fambas\u0131 toprak \u00e7ar\u015fambas\u0131 olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130laah\u0131r \u00c7ar\u015famba, Yer \u00e7ar\u015fambas\u0131 gibi isimler de verilmi\u015f. \u0130nan\u0131\u015fa g\u00f6re, daha \u00f6nce uyanm\u0131\u015f olan su, hava ve yel birlik olup toprak anan\u0131n uyudu\u011fu yer alt\u0131na girerek onu uyand\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n<p>Zemzem geldi, ate\u015f geldi, yel geldi,<\/p>\n<p>Taze \u00f6m\u00fcr, taze mahsul, y\u0131l geldi<\/p>\n<p>Manisiyle, su, ate\u015f, yel ve toprak ana ele ele vererek \u0131\u015f\u0131kl\u0131 d\u00fcnyaya \u00e7\u0131karlar.<\/p>\n<p>Toprak \u00c7ar\u015fambas\u0131, son \u00e7ar\u015fambalar\u0131n en co\u015fkulu kutlanan\u0131d\u0131r. Ekilecek tarlalara gidilir, evler s\u00fcp\u00fcr\u00fcl\u00fcr, temizlenir, kap kacaklar, giyecekler y\u0131kan\u0131r.<\/p>\n<p>Ak\u015fam, sofra ba\u015f\u0131nda e\u015f dost, bir araya gelir, tanr\u0131n\u0131n verdi\u011fi nimetler yenir, \u015f\u00fckredilir. Bollukla dolu bir gelecek y\u0131l i\u00e7in dua edilir.<\/p>\n<p>Sonra, tongal ate\u015finin co\u015fkusu yine ba\u015flar.<\/p>\n<p>Son \u00e7ar\u015famba ak\u015fam\u0131n\u0131n ve Nevruz G\u00fcn\u00fc&#8217;n\u00fcn en yayg\u0131n geleneklerinden biri (papag atma) di\u011feri de (kap\u0131 dinleme)\u2026<\/p>\n<p>\u00c7ocuklar evlerin kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7alarak saklan\u0131rlar. Ev sahibi kap\u0131y\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda kap\u0131 \u00f6n\u00fcne b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f bir papag yani \u015fapka g\u00f6r\u00fcr. \u015eapkan\u0131n i\u00e7ine \u015feker \u00e7ikolata para \u015fekerbura kuruyemi\u015f gibi hediyeler koyar ve kap\u0131y\u0131 kapat\u0131r. \u015eapkay\u0131 kap\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne b\u0131rakan \u00e7ocuk da kap\u0131 kapan\u0131nca gelir \u015fapkay\u0131 al\u0131r, hediyeleri arkada\u015flar\u0131 ile payla\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Kap\u0131 dinleme gelene\u011finde de gen\u00e7 k\u0131zlar en yak\u0131n evin kap\u0131s\u0131na kulak dayayarak i\u00e7eride konu\u015fulanlar\u0131 dinler. Gen\u00e7 k\u0131zlar duyduklar\u0131 ilk kelimenin kendisine u\u011fur getirece\u011fine inan\u0131r ve gelece\u011fiyle, baht\u0131yla ilgili yorum yapar.<\/p>\n<p>Ve nihayet 21 Mart\u2026 Eski T\u00fcrk takviminin ilk g\u00fcn\u00fc\u2026 Bu g\u00fcn Nevruz Bayram\u0131\u2026 Kurtulu\u015fun, Dirili\u015fin bayram\u0131\u2026<\/p>\n<p>Azerbaycan\u2019da bu bayram\u0131n kutlanmas\u0131na Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin bask\u0131lar\u0131 bile engel olamam\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan sonra resm\u00ee bayram ilan edilen Nevruz G\u00fcn\u00fc, tarih\u00ee i\u00e7eri\u015fehrin kale kap\u0131s\u0131 \u00f6n\u00fcnde resm\u00ee t\u00f6ren d\u00fczenleniyor.<\/p>\n<p>Hayat tarz\u0131m\u0131z\u0131n de\u011fi\u015fmesiyle birlikte, geleneklerin bir k\u0131sm\u0131 unutulmu\u015f olsa da Azerbaycan\u2019da Nevruz co\u015fkulu bir \u015fekilde kutlanmaya devam ediyor.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece bu ananeler g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131na ortak k\u00fclt\u00fcr miras\u0131 olarak intikal etmi\u015flerdir. Gelenekler, tarihini kesinlikle tespit edemedi\u011fimiz d\u00f6nemlerden kalmad\u0131r. Neden, ni\u00e7in, nas\u0131l gibi sorular sorulmadan atadan o\u011fula kalm\u0131\u015ft\u0131r. Gelenekler bu \u00f6zelli\u011fiyle millet ba\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren en \u00f6nemli unsurlardan biridir. Bahar\u0131n geli\u015finin kutland\u0131\u011f\u0131 bug\u00fcn de b\u00f6yle bir gelenektir.<\/p>\n<p>T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden kaynaklanan Ergenekon\/Nevruz Bayram\u0131, her y\u00f6n\u00fcyle T\u00fcrk gelenek ve g\u00f6renekleriyle zenginle\u015fmi\u015f ananevi ve temeli be\u015f bin y\u0131ll\u0131k T\u00fcrk tarihine dayal\u0131 mill\u00ee bir bayramd\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de de 1991 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 ile birlikte ortak bir g\u00fcn olarak resm\u00ee tatil olmaks\u0131z\u0131n bayram ilan edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Nevruz; T\u00fcrk insan\u0131n\u0131 birbirine kenetleyen, ba\u011flayan, Ergenekon\u2019dan demir da\u011flar\u0131 eriterek dirilen atalar\u0131n\u0131n ruhlar\u0131yla yanan bir ate\u015ftir. Bu ate\u015f, hi\u00e7 s\u00f6nmeden binlerce y\u0131l yand\u0131 ve gelecekte de k\u0131v\u0131lc\u0131mlar\u0131ndan binlerce g\u00f6nl\u00fc tutu\u015fturarak ortak k\u00fclt\u00fcr oca\u011f\u0131nda binlerce ruhu \u0131s\u0131tacakt\u0131r. Avrasya\u2019n\u0131n, T\u00fcrk \u00e2leminin Nevruz toyu kutlu olsun, Nevruz g\u00fclleri gelece\u011fe umutlar ta\u015f\u0131s\u0131n&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nevruz; T\u00fcrk insan\u0131n\u0131 birbirine kenetleyen, ba\u011flayan, Ergenekon\u2019dan demir da\u011flar\u0131 eriterek dirilen atalar\u0131n\u0131n ruhlar\u0131yla yanan bir ate\u015ftir. Bu ate\u015f, hi\u00e7 s\u00f6nmeden binlerce y\u0131l yand\u0131 ve gelecekte de k\u0131v\u0131lc\u0131mlar\u0131ndan binlerce g\u00f6nl\u00fc tutu\u015fturarak ortak k\u00fclt\u00fcr oca\u011f\u0131nda binlerce ruhu \u0131s\u0131tacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":195,"featured_media":17940,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2],"tags":[2710,319,2811,2813,2812,2299,2253,2810,264,481,2255],"coauthors":[2707],"class_list":["post-17926","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-ali-dogan","tag-bozkurt","tag-ergenekon-bayrami","tag-mdm","tag-milli-bayram","tag-misak","tag-nevruz","tag-nevruz-bayrami","tag-turk-dunyasi","tag-turkler","tag-yeni-gun"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17926","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/195"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17926"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17926\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17938,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17926\/revisions\/17938"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17940"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17926"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17926"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17926"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=17926"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}