D\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen ekonomi gazetelerinden Financial Times, T\u00fcrkiye’nin enflasyon krizinin Hazine ve Maliye Bakan\u0131 Mehmet \u015eim\u015fek y\u00f6netimindeki yeni ekonomi politikalar\u0131n\u0131n \u00fczerinden bir y\u0131l ge\u00e7tikten sonra da devam etti\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f, bu kapsamda T\u00fcrk iktisat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerine de yer vermi\u015ftir. H\u00fck\u00fcmetin vergileri art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Ocak ay\u0131nda yap\u0131lan y\u00fczde 49 art\u0131\u015f\u0131n ard\u0131ndan asgari \u00fccrete art\u0131\u015f yap\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131n sinyalini verdi\u011fini belirtirken, kamuda tasarruf paketine de de\u011finmi\u015ftir.<\/p>\n
Gazete, T\u00fcrkiye ekonomisine ili\u015fkin analizde, bir y\u0131l \u00f6nce ba\u015flayan ekonomik reformlara ra\u011fmen enflasyonun kontrol alt\u0131na al\u0131namad\u0131\u011f\u0131n\u0131, artan enflasyonun ve y\u00fcksek faizlerin, asgari \u00fccretlileri ve yoksullar\u0131 etkilemeye devam etti\u011fini, hane halklar\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelerin fiyatlar\u0131 artt\u0131rmaya devam edece\u011fini \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Adam Samson ve Ayla Jean Yackley imzal\u0131 haber, “ekonomik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u00fczerinden bir y\u0131l ge\u00e7se de T\u00fcrkiye’deki krizinin \u015fiddeti s\u00fcr\u00fcyor” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor. Haberde, \u201ckent lokantas\u0131n\u0131n pop\u00fclaritesinin, Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan h\u00fck\u00fcmetinin kapsaml\u0131 bir ekonomik revizyon ba\u015flatt\u0131ktan bir y\u0131l sonra y\u00fckselen enflasyonu dizginlemekte nas\u0131l zorland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.\u201d ifadesi yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u0130stanbul’da g\u00fcne\u015fli bir sabah \u00f6\u011fle vaktine yar\u0131m saat kala bir restoran\u0131n \u00f6n\u00fcnde onlarca insan s\u0131raya girdi. Kara tahtada men\u00fc vard\u0131: \u201cdomates \u00e7orbas\u0131, ye\u015fil fasulye ve et g\u00fcveci, hamur i\u015fi.\u201d Belediyenin maddi destek sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kent lokantas\u0131, saat 12.00’de kap\u0131lar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131yla dakikalar i\u00e7inde doluyor. Burada 40 TL olan bir yemek i\u00e7in ba\u015fka yerde 200 TL (6,25$) \u00f6demek gerekiyor.<\/p>\n
\u201cBurada her g\u00fcn yemek yiyen 53 ya\u015f\u0131ndaki teslimat\u00e7\u0131 Hasan, 40 TL olan bir yemek i\u00e7in ba\u015fka yerde 200 TL (6,25 dolar) \u00f6demek zorunda kalaca\u011f\u0131m.” diyor. 67 ya\u015f\u0131ndaki emekli H\u00fcseyin, kent lokantas\u0131 olmasayd\u0131 zor durumda kalaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor: \u201cTaze meyveye, ete param yetmiyor. Her pazara gitti\u011fimde fiyatlar de\u011fi\u015fiyor.\u201d<\/p>\n
Ko\u00e7 \u00dcniversitesi\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 hane halk\u0131 enflasyon beklentisine g\u00f6re t\u00fcketicilerin y\u00fczde 90’ndan fazlas\u0131; fiyatlar\u0131n artmaya devam edece\u011fine inand\u0131klar\u0131na i\u015faret ediyor ve bu g\u00fcn\u00fcn uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc \u00fcr\u00fcnler sat\u0131n almak i\u00e7in iyi bir zaman oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Beklentiler, talebin \u00f6ne \u00e7ekilmesine yol a\u00e7arak daha y\u00fcksek fiyatlar sarmal\u0131na katk\u0131da bulundu\u011fundan, Merkez Bankas\u0131 i\u00e7in fiyat art\u0131\u015f\u0131n\u0131 dizginlemede \u00f6nemli bir zorluk olu\u015fturuyor.<\/p>\n
Ko\u00e7 \u00dcniversitesi\u2019nde g\u00f6rev yapan eski FED ekonomisti Prof. Dr. Selva Demiralp, Bilkent \u00dcniversitesi Ekonomi B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nde \u00e7al\u0131\u015fan eski Merkez Bankas\u0131 Ba\u015f ekonomisti Prof. Dr. Hakan Kara ile Derin Yoksulluk A\u011f\u0131\u2019n\u0131n Kurucusu Hacer Foggo\u2019nun g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u00f6nemlidir. Times, bu konuda \u015fu tespiti yapm\u0131\u015ft\u0131r: \u201cBir y\u0131l \u00f6nce ba\u015flayan ekonomik reformlara ra\u011fmen enflasyon kontrol alt\u0131na al\u0131namad\u0131. Artan enflasyon ve y\u00fcksek faizler, asgari \u00fccretlileri ve yoksullar\u0131 orant\u0131s\u0131z \u015fekilde etkilemeye devam ediyor. Hane halklar\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmeler fiyatlar\u0131n artmaya devam edece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor.\u201d<\/p>\n
Foggo, d\u00f6rt ki\u015filik bir ailenin ayl\u0131k g\u0131da harcamas\u0131 i\u00e7in gereken rakam\u0131n ge\u00e7en ay 17 bin 725 liraya y\u00fckselmesiyle a\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n asgari \u00fccretin alt\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayarak T\u00fcrkiye\u2019nin \u201cyoksulluk sarmal\u0131\u201d riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Yoksulluk sarmal\u0131, g\u00fcnl\u00fck temel ihtiya\u00e7lar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak yeterli gelire sahip olmama durumudur. Dar anlamda yoksulluk; a\u00e7l\u0131ktan \u00f6lme ve bar\u0131nma imkan\u0131 olmama, geni\u015f anlamda yoksulluk; bar\u0131nma, giyinme ve yeme ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ya\u015famlar\u0131n\u0131 devam ettirmeye yetse de toplumun genel seviyesinden geride kalmay\u0131 a\u00e7\u0131klar.<\/p>\n
Yoksulluk, g\u00fcnl\u00fck temel ihtiya\u00e7lar\u0131n tamam\u0131n\u0131 veya b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak yeterli gelire sahip olmama durumudur. Yoksulluk, \u00fclkeden \u00fclkeye veya co\u011frafyadan co\u011frafyaya de\u011fi\u015fik nedenlerle ortaya \u00e7\u0131kabilir. Objektif yoksullukta, yoksullu\u011fun neden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ki\u015filerin yoksulluk d\u00f6ng\u00fcs\u00fcnden kurtulmalar\u0131 i\u00e7in neler\u00a0 uzmanlar belirlemektedir. S\u00fcbjektif yoksullukta, yoksullu\u011fun tan\u0131mlanmas\u0131nda ki\u015filerin de\u011ferlendirmeleri dikkate al\u0131nmaktad\u0131r. Bu de\u011ferlendirmeyi yapan ki\u015filer, kendileri i\u00e7in neyin iyi olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleme yetene\u011fine sahip olmayabilirler. Kronik yoksulluk ise, yoksullu\u011fun d\u00f6nemsel olarak ge\u00e7meme durumu olup kal\u0131c\u0131 da olabilir.<\/p>\n
Bana g\u00f6re beklentiler, talebin \u00f6ne \u00e7ekilmesine yol a\u00e7arak daha y\u00fcksek fiyatlar sarmal\u0131na katk\u0131da bulundu\u011fundan, Merkez Bankas\u0131 i\u00e7in fiyat art\u0131\u015f\u0131n\u0131 dizginlemede \u00f6nemli zorluk olu\u015fturuyor. Profes\u00f6r Demiralp\u2019in Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n hedefine ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in hem para hem de maliye politikas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan “Mevcut s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rma seviyesinin yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131na ben de kat\u0131l\u0131yorum.<\/p>\n
\u201cBir y\u0131l \u00f6nce ba\u015flayan ekonomik reformlara ra\u011fmen enflasyon kontrol alt\u0131na al\u0131namad\u0131. Artan enflasyon ve y\u00fcksek faizler, asgari \u00fccretlileri ve yoksullar\u0131 orant\u0131s\u0131z \u015fekilde etkilemeye devam ediyor. Hane halklar\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmeler fiyatlar\u0131n\u0131 artt\u0131rmaya devam edecek.\u201d tespiti do\u011frudur. T\u00fcrkiye\u2019de ekonomiye y\u00f6n veren yetkililerin \u00fc\u00e7 iktisat\u00e7\u0131n\u0131n tespitlerini dikkate alacaklar\u0131n\u0131 tahmin ediyorum. E\u011fer bu tespitler dikkate al\u0131nmaz ise, yol IMF yolu olacakt\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye, ilk kez 1961 y\u0131l\u0131nda IMF’den kredi kulland\u0131 ve bu tarihten sonra toplam 19 Stand-by Anla\u015fmas\u0131 yapt\u0131. T\u00fcrkiye ile IMF aras\u0131nda imzalanan Stand-by Anla\u015fmalar\u0131\u2019nda (destekleme d\u00fczenlemesi) toplam 37,7 milyar dolarl\u0131k kredi sa\u011flanmas\u0131 konusunda uzla\u015f\u0131ld\u0131. Bug\u00fcne kadar kullan\u0131lan toplam kredi miktar\u0131 30,6 milyar dolar oldu. T\u00fcrkiye, 14 May\u0131s 2013 tarihinde IMF’ye 281 milyon dolar \u00f6deme yaparak 1994 kriziyle birlikte ba\u015flayan ve daha sonra \u00e7e\u015fitli defalar uzat\u0131lan Stand-by Anla\u015fmalar\u0131 kapsam\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 kredilerin son taksitini \u00f6deyerek IMF denetiminden \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. IMF ile yeni bir Stand-by Anla\u015fmas\u0131 yap\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in Selva Demiralp, Hakan Kara ve Hacer Foggo\u2019nun a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye, ilk kez 1961 y\u0131l\u0131nda IMF’den kredi kulland\u0131 ve bu tarihten sonra toplam 19 Stand-by Anla\u015fmas\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":18069,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2],"tags":[349,2849,2848,2847],"coauthors":[6],"class_list":["post-18067","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-ekonomi","tag-ekonomik-kriz","tag-financial-times","tag-kriz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18067","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18067"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18067\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18071,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18067\/revisions\/18071"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18069"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18067"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18067"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18067"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=18067"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}