Bir millet kendi kaderini tayinde siyasi, ekonomik ve sosyal d\u00fczenini kendi kararlar\u0131yla kurma g\u00fcc\u00fcne sahipse esas olarak o milletin devleti egemendir.<\/p>\n
Egemenli\u011fin kayna\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan kuramlar, tanr\u0131sal ve demokratik kuramlard\u0131r. Tarihin seyri i\u00e7erisinde g\u00f6r\u00fclmektedir ki, di\u011fer toplumlarda oldu\u011fu gibi eski T\u00fcrk toplumlar\u0131nda da h\u00fck\u00fcmdara idare etme hakk\u0131n\u0131n Tanr\u0131 taraf\u0131ndan verildi\u011fine inan\u0131lmaktad\u0131r. Ancak di\u011fer topluluklardan farkl\u0131 olarak T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131 insan \u00fcst\u00fc birer varl\u0131k say\u0131lmay\u0131p onun da normal bir insan oldu\u011funa inan\u0131lmaktad\u0131r. Buna ek olarak T\u00fcrk t\u00f6resi h\u00fck\u00fcmdarlara sonsuz siyasi iktidar hakk\u0131 tan\u0131mamaktad\u0131r. H\u00fck\u00fcmdar vazifelerini yapamazsa siyasi iktidar Tanr\u0131 taraf\u0131ndan geri al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile iktidardan d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmekteydi.<\/p>\n
\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n ge\u00e7irdi\u011fi a\u015famalar neticesinde iktidar\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131n millete ve halka ait oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ve me\u015fruluk anlay\u0131\u015f\u0131 hukuki bir temele oturmu\u015ftur. Bireyin hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin iktidara kar\u015f\u0131 korunmas\u0131 sa\u011flam ve hakl\u0131 bir dayana\u011fa kavu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n
Bu durumun fark\u0131nda olan ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir devlet kurmak i\u00e7in m\u00fccadele eden Atat\u00fcrk, T\u00fcrk Devleti\u2019nin dayand\u0131\u011f\u0131 esaslar\u0131 tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve mill\u00ee egemenlik olarak belirlemi\u015ftir.<\/p>\n
Egemenlik kavram\u0131na dair tart\u0131\u015f\u0131lan konular; \u201cDevlette egemenli\u011fin sahibi kimdir? Y\u00f6netenler, y\u00f6netme g\u00fcc\u00fcn\u00fc nereden al\u0131rlar?\u201d Anayasa Hukuku\u2019nun en \u00f6nemli sorunlar\u0131ndan biridir.<\/p>\n
Birinci Meclisin kurucu meclis niyetiyle topland\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Kurucu irade vasf\u0131yla ola\u011fan\u00fcst\u00fc yetkiler kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 fiilen m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan \u015fey, kurucu iradeyi tarih sahnesine \u00e7\u0131karan b\u00fcy\u00fck kriz ve bunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc hususunda g\u00f6sterilen ba\u015far\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Saltanattan Cumhuriyet\u2019e ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde TBMM\u2019nin \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 temel kanunlar bak\u0131m\u0131ndan \u00fc\u00e7 tarih \u00f6zellikle \u00f6nemlidir.<\/p>\n
29 Ekim 1923\u2019e ait TBMM tutanaklar\u0131, Birinci Meclis\u2019e yeni bir rejime ge\u00e7en kurucu irade nazar\u0131yla bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n
20 Ocak 1921\u2019in tarihi de\u011feri, mill\u00ee egemenli\u011fin \u015fu ifade ile kurucu ilke olarak Anayasa h\u00fckm\u00fc h\u00e2line getirilmesinden kaynaklanmaktad\u0131r. \u2018\u2019Madde 1-Hakimiyet bila kayd\u00fc \u015fart milletindir. \u0130dare usul\u00fc halk\u0131n mukadderat\u0131n\u0131 bizzat ve bilfiil idare etmesi esas\u0131na m\u00fcstenittir.\u2019\u2019<\/p>\n
T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019ne ge\u00e7i\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan ger\u00e7ek d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131n\u0131, 30 Ekim-1 Kas\u0131m 1922\u2019de al\u0131nan 307-308 numaral\u0131 kararlar\u0131n te\u015fkil etti\u011fini s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n
307 numaral\u0131 karar metni, kurucu h\u00fckm\u00fcn\u00fc yeni bir devletin de\u011fil, rejim de\u011fi\u015fimini i\u015faret eden ifadelerle ilan etmi\u015ftir. Saltanattan Cumhuriyete ge\u00e7i\u015f \u00e7ok \u00f6nemlidir ama yeni bir devlet ortaya \u00e7\u0131karmaz.<\/p>\n
Ulus devlete ge\u00e7i\u015fle birlikte kurucu unsurun yeni bir millet de\u011fil, a\u00e7\u0131k\u00e7a T\u00fcrk Milleti oldu\u011fu kayda ge\u00e7irilmi\u015ftir. \u2018\u2019 T\u00fcrk milleti, T\u00fcrkiye Cumhuriyetinden \u00f6ncedir ve onu kurmu\u015ftur.\u2019\u2019<\/p>\n
T\u00fcrkl\u00fck, T\u00fcrkiye Cumhuriyetinin kurucu ilkesi <\/u><\/strong>ilan edilen mill\u00ee egemenli\u011fe ayr\u0131lamaz bi\u00e7imde ba\u011fl\u0131 kurucu unsur<\/u><\/strong>dur.<\/p>\n Kurucu meclis d\u00f6neminden sonra T\u00fcrkiye anayasalar yapm\u0131\u015f, bunlar\u0131 bazen devletin temel nitelikleri hakk\u0131ndaki maddeleri de\u011fi\u015ftirerek yenilemi\u015f, eskilerini y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak kurucu ilke ve unsuru i\u00e7eren 308 say\u0131l\u0131 karar, hukuki g\u00fc\u00e7 ve niteli\u011fini koruyarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n 308 say\u0131l\u0131 karar metninde \u015fu \u00f6nemli ifadeler yer almaktad\u0131r:<\/p>\n \u201dOsmanl\u0131 Devleti’ni T\u00fcrk Milleti kurmu\u015ftur, sahibi de Osmanl\u0131 hanedan\u0131 de\u011fil T\u00fcrk Milletidir. Bu kurucu unsur \u015fimdi daha \u00f6nce tesis etti\u011fi rejimden vazge\u00e7mektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kurucu irade olarak tekrar ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 gerektiren fevkalade \u015fartlar, b\u00fcy\u00fck bir kriz ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l meydana gelmi\u015ftir. \u00dclke istilaya u\u011fram\u0131\u015f, eski rejimin unsurlar\u0131 kendilerine verilen emaneti koruyamamak bir yana i\u015f birli\u011fine y\u00f6nelmi\u015flerdir.\u00a0 Bunun \u00fczerine, T\u00fcrk Milleti TBMM’yi, i\u00e7inden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcmeti ve te\u015fkilatlad\u0131\u011f\u0131 ordular\u0131n\u0131 kurmu\u015ftur.”<\/p>\n Karar\u0131n m\u00fczakere edildi\u011fi oturuma ait tutanaklardan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere kurucu irade Sel\u00e7uklu d\u00f6nemini ve \u00f6ncesini, ”T\u00fcrkiye Devleti” nin farkl\u0131 rejimler alt\u0131nda y\u00f6netildi\u011fi d\u00f6nemler olarak nitelemektedir. Bu niteleme T\u00fcrkiye Cumhuriyetine iktidar\u0131n aktar\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n me\u015fruiyeti bak\u0131m\u0131ndan anahtar \u00f6nemdedir.<\/p>\n S\u00f6z konusu kararda bir ”kurucu unsur” tan\u0131m\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f ve bunun \u00fczerinden de T\u00fcrkiye Devleti’nin T\u00fcrkistanl\u0131 k\u00f6kleri vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n <\/p>\n Kaynak\u00e7a :<\/p>\n \u0130brahim Kafeso\u011flu -T\u00fcrk Milli K\u00fclt\u00fcr\u00fc (4.bask\u0131)<\/p>\n A.\u015eeref G\u00f6z\u00fcb\u00fcy\u00fck \u2013 Anayasa Hukuku (18.bask\u0131)<\/p>\n Erdo\u011fan Tezi\u00e7 \u2013 Anayasa Hukuku (16.bask\u0131)<\/p>\n Mehmet Akif Okur \u2013 TC\u2019nin Kurucu ilkesi ve unsuru nedir.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ayfer Uzun\u0131rmak’\u0131n Mill\u00ee Egemenlik Platformu\u2019nun d\u00fczenledi\u011fi ”Milletin Azim ve Karar\u0131” konulu toplant\u0131daki konu\u015fmas\u0131n\u0131n birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc.<\/p>\n","protected":false},"author":204,"featured_media":18117,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[66],"tags":[2881,1072,1268,2880,2882],"yoast_head":"\n