{"id":18205,"date":"2024-08-02T19:00:00","date_gmt":"2024-08-02T16:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=18205&preview=true&preview_id=18205"},"modified":"2024-08-02T00:24:51","modified_gmt":"2024-08-01T21:24:51","slug":"bize-uygun-devlet-yapisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/bize-uygun-devlet-yapisi\/","title":{"rendered":"Bize uygun devlet yap\u0131s\u0131"},"content":{"rendered":"

T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131n\u0131n ilk \u00fc\u00e7 maddesi Devletimizin tan\u0131m\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye Devleti bir Cumhuriyettir<\/strong>.(Anayasa Madde.1.)<\/p>\n

Cumhuriyetin Nitelikleri ise;<\/strong> (Anayasa Madde.2)<\/p>\n

T\u00fcrkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, mill\u00ee dayan\u0131\u015fma ve adalet anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde;<\/p>\n

\u0130nsan haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131,<\/p>\n

Atat\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fine ba\u011fl\u0131,<\/p>\n

Ba\u015flang\u0131\u00e7ta belirtilen temel ilkelere dayanan,<\/p>\n

Demokratik,<\/p>\n

L\u00e2ik<\/p>\n

Sosyal bir hukuk Devletidir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye Devleti, \u00fclkesi ve milletiyle b\u00f6l\u00fcnmez bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

Dili T\u00fcrk\u00e7edir.<\/p>\n

Bayra\u011f\u0131, \u015fekli kanununda belirtilen, beyaz ay y\u0131ld\u0131zl\u0131 al bayrakt\u0131r.<\/p>\n

Mill\u00ee mar\u015f\u0131 \u201c\u0130stiklal Mar\u015f\u0131\u201dd\u0131r.<\/p>\n

Ba\u015fkenti Ankara\u2019d\u0131r. Anayasa Madde 3.)<\/p>\n

Bu \u00fc\u00e7 madde de\u011fi\u015ftirilemez. T\u00fcrkiye Cumhuriyetinde ya\u015fayan her vatanda\u015f bunlara uymak zorundad\u0131r. Buradaki tek \u00f6neri , Devletin her vatanda\u015f\u0131n\u0131n kafas\u0131na bu \u00fc\u00e7 maddede yaz\u0131lanlar\u0131n yer etmesini sa\u011flamas\u0131 gere\u011fidir.<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti \u0130ktidar Yap\u0131s\u0131na g\u00f6re<\/strong>, \u00dcniter ve Hiper Ulus Devlettir.<\/p>\n

\u00dcniter (Tekli) Devlet; <\/strong>Siyasi otoritenin tek merkezde topland\u0131\u011f\u0131, merkez\u00ee otoritenin tek bir anayasa ile sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 devletlerdir. Yasama organ\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 kanunlar b\u00fct\u00fcn \u00fclkede uygulan\u0131r.<\/p>\n

Ulus devlet<\/strong>; me\u015fruiyetini bir ulusun belli bir co\u011frafi s\u0131n\u0131r i\u00e7indeki egemenli\u011finden alan devlet \u015feklidir. Hiper ulus devlet<\/strong> ise, ulus devlet olma s\u00fcrecini tamamlam\u0131\u015f ve k\u00fcresel ekonomide b\u00fcy\u00fck pay sahibi olan ulus devletlerdir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti, \u0130ktidar Kayna\u011f\u0131na g\u00f6re<\/strong> Do\u011frudan Demokrasi ile idare edilen bir devlettir.<\/p>\n

5.1.1.Atat\u00fcrk’\u00fcn T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Kurulu\u015f Felsefesi<\/strong><\/p>\n

Mustafa Kemal Atat\u00fcrk’\u00fcn T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin kurulu\u015f felsefesi, bir dizi ilkeye dayan\u0131r ve genellikle “Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Bu ilkelere dayanarak Atat\u00fcrk, T\u00fcrkiye’yi modern bir ulus devlet olarak kurmak ve g\u00fc\u00e7lendirmek amac\u0131yla bir dizi politika ve reform ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. Atat\u00fcrk’\u00fcn kurulu\u015f felsefesi \u015fu ana unsurlar\u0131 i\u00e7erir:<\/p>\n

Milliyet\u00e7ilik<\/strong>: Atat\u00fcrk, T\u00fcrk ulusunun birli\u011fini ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savunmu\u015f ve T\u00fcrk milletinin ortak bir kimli\u011fi oldu\u011funa inanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ilke, T\u00fcrk ulusunun g\u00fc\u00e7l\u00fc ve ba\u011f\u0131ms\u0131z olmas\u0131 gerekti\u011fini vurgular.<\/p>\n

Laiklik<\/strong>: Atat\u00fcrk, din ile devlet i\u015flerinin ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 savunmu\u015f ve laik bir devlet yap\u0131s\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur. Bu, dinin bireylerin \u00f6zel ya\u015famlar\u0131nda kalmas\u0131n\u0131 ve devlet i\u015flerinden ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n

Cumhuriyet\u00e7ilik:<\/strong> Atat\u00fcrk, T\u00fcrkiye’yi bir cumhuriyet olarak y\u00f6netme kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Bu, halk\u0131n egemenli\u011fi ve demokratik bir y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 temsil eder.<\/p>\n

\u0130nk\u0131lap\u00e7\u0131l\u0131k:<\/strong> Atat\u00fcrk, toplumsal ve k\u00fclt\u00fcrel de\u011fi\u015fimi te\u015fvik etmek i\u00e7in bir dizi reform yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bu reformlar, T\u00fcrkiye’nin geleneksel yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirerek modern bir toplum ve ekonomi olu\u015fturmay\u0131 ama\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Devlet\u00e7ilik:<\/strong> Atat\u00fcrk, ekonomik alanda devletin etkin rol\u00fcn\u00fc vurgulam\u0131\u015f ve devletin ekonomik kalk\u0131nmada aktif bir rol oynamas\u0131 gerekti\u011fini savunmu\u015ftur.<\/p>\n

Halk\u00e7\u0131l\u0131k: <\/strong>Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn halk\u00e7\u0131l\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131; siyasal me\u015fruiyetin temelinin halk\u0131n iradesi oldu\u011funu kabul etmektir. Baz\u0131 s\u0131n\u0131f ve z\u00fcmrelerin ekonomik ve siyasal imtiyazlar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r, sahipsizlerin sahibi olmakt\u0131r, \u00e7\u00f6z\u00fcmleri halk i\u00e7in, halkla beraber bulmakt\u0131r”<\/p>\n

Bu ilkelere dayanan Atat\u00fcrk’\u00fcn kurulu\u015f felsefesi, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin temel de\u011ferlerini olu\u015fturmu\u015f ve \u00fclkenin modernle\u015fme s\u00fcrecinde \u00f6nemli bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. Bu ilkelere ba\u011fl\u0131l\u0131k, T\u00fcrk toplumunda ve devletin i\u015fleyi\u015finde \u00f6nemli bir yer tutar.<\/p>\n

Tarih boyunca kurulan T\u00fcrk Cumhuriyetleri, bir hanedan, bir s\u00fclale taraf\u0131ndan kurulmu\u015flar, kuvvetlenip b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015fler ve kurucusu \u00f6l\u00fcnce miras nedeniyle b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fler ve zamanla yok olup gitmi\u015flerdir. Baz\u0131lar\u0131 ortadan kalk\u0131nca ba\u015fka bir s\u00fclale(boy) ayn\u0131 topraklarda farkl\u0131 isimle yeni bir devlet kurmu\u015flard\u0131r. Ge\u00e7mi\u015fteki b\u00fct\u00fcn T\u00fcrk Cumhuriyetleri bu \u015fekildedir. Bu durumu do\u011fru analiz eden Mustafa Kemal ATAT\u00dcRK, Milletle birlikte T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti\u2019ni kurmu\u015ftur. Milleti temsilen Meclis te\u015fekk\u00fcl ettirilmi\u015f ve Devlet \u015fekli olarak Cumhuriyet kabul edilmi\u015ftir. Yukar\u0131da belirtilen umdeler esas al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu anlay\u0131\u015f de\u011fi\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ebediyen\u00a0 ya\u015fayacakt\u0131r. Son y\u0131llarda bu anlay\u0131\u015ftan uzakla\u015f\u0131p tek adam ve otoriter bir yap\u0131ya do\u011fru \u00dclkemiz ekseninin ba\u015fka yerlere kayd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n esas beka meselesi oldu\u011fu iyi anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Onun i\u00e7in Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn kurulu\u015f felsefesinin \u00f6nemini canl\u0131 tutmak her \u015feyden \u00f6nemlidir.<\/strong><\/p>\n

Anayasa<\/strong><\/h2>\n

2024 y\u0131l\u0131ndaki \u00dclkemizde uygulanan Anayasam\u0131z 1982 y\u0131l\u0131 Anayasas\u0131\u2019d\u0131r. TBMM kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re 1982 Anayasas\u0131 toplam 19 defada 184 de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Buna \u00fc\u00e7 adet Anayasa Mahkemesi de\u011fi\u015fikli\u011fi de ilave edilirse 22 defa 1982 Anayasas\u0131 de\u011fi\u015fmi\u015ftir. Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi s\u00fcrekli \u00dclke g\u00fcndeminde tutulmaktad\u0131r. Bu konu toplumu rahats\u0131z edici bir noktaya getirmi\u015ftir. Bu de\u011fi\u015fiklik talepleri bir plan dahilinde mi yoksa baz\u0131 \u00e7\u0131karlar veya bilgisizlik ve \u00f6n g\u00f6r\u00fc hatalar\u0131ndan m\u0131 kaynaklanmakta oldu\u011fu ayr\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma konusudur.<\/p>\n

T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasal<\/strong> Bir Devlet\u00a0 veya Anayasal\u0131 bir Devlettir. Yaz\u0131l\u0131 <\/strong>bir Anayasaya sahiptir.<\/p>\n

Anayasam\u0131z, D\u00fczenleyici<\/strong> bir anayasad\u0131r, yani iktidar\u0131n kullan\u0131m\u0131na ve temel haklar\u0131n korunmas\u0131na ili\u015fkin konular\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde d\u00fczenleyen metinler \u00e7o\u011funluktad\u0131r. Bu anayasalarda kanunlarla d\u00fczenlenebilecek konular\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/strong><\/p>\n

Anayasam\u0131z, i\u00e7inde (\u0130lk d\u00f6rt madde) de\u011fi\u015ftirilemeyecek maddeler oldu\u011fu i\u00e7in yumu\u015fak<\/strong> de\u011fil Kat\u0131 Sert<\/strong> bir Anayasad\u0131r. Bu ifade olumsuz manada de\u011fildir. Yeni kurulan bir Cumhuriyet i\u00e7in de de\u011fi\u015ftirilemeyecek maddelerin olmas\u0131 ve devam etmesi gereklidir.<\/p>\n

Anayasam\u0131z<\/strong> uzun ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 kurallardan olu\u015ftu\u011fu ve ayn\u0131 zamanda kesin h\u00fck\u00fcmlerin belirlendi\u011fi i\u00e7in Kazuistik Anayasa tan\u0131m\u0131na da uymaktad\u0131r<\/strong>.<\/p>\n

Mevcut Anayasam\u0131z, 177 madde ve buna ilave 21 ge\u00e7ici maddeden olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu \u00e7al\u0131\u015fmada mevcut Anayasada baz\u0131 maddelerin Yeniden D\u00fczenlenmesi (YD) ve baz\u0131 maddelerin ise Anayasadan \u00e7\u0131kar\u0131larak do\u011frudan kanunla (Kanun) d\u00fczenlenmesi \u00f6nerilmektedir.<\/p>\n

Yeniden D\u00fczenlenmesi (YD) Gereken Maddeler<\/strong>: 9, 10, 15, 17, 19, 20, 26, 28, 33, 35, 68, 69, 73, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 82, 83, 84, 85, 89, 90, 91, 93, 94, 95, 99, 100, 101, 102, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 113, 114, 115,\u00a0 116, 117,\u00a0 118, 119, 120, 121, 122, 123, 124, 125, 127, 133, 134, 137, 142,\u00a0 143,\u00a0 145, 146, 147, 148, 149, 150, 151, 152, 153, 154, 155, 156, 157, 158, 159, 160, 161, 162, 163, 164,175 ve 177. (83 Madde)<\/p>\n

Anayasadan \u00c7\u0131kar\u0131l\u0131p Kanunla D\u00fczenlenmesi Gereken Maddeler<\/strong>: 45, 50, 51, 53, 54, 55, 58, 59, 62, 63, 64,65, 71, 74, 86, 128, 129, 130, 131, 132, 135, 144, 165, 166, 167, 168, 169, 170, 171, 172 ve 173. (31 Madde)<\/p>\n

2024 y\u0131l\u0131nda uygulanan 1982 Anayasas\u0131nda toplam 111 maddenin yeniden d\u00fczenlenmesi veya Anayasa metninden \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p kanunla d\u00fczenlenmesi uygun g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/strong> Bu konuda elbette baz\u0131 olumlu, olumsuz veya eksik bulunan maddeler olabilir. Konusunda uzman olan bir heyet taraf\u0131ndan daha detayl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar sonunda Anayasam\u0131z D\u00fczenleyici ve Kazuistik yap\u0131dan \u00e7er\u00e7eve anayasas\u0131na do\u011fru kayd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r<\/strong>.<\/p>\n

Yukar\u0131da da belirtildi\u011fi gibi 1982 Anayasas\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar (2024) TBMM ve Halk oylamas\u0131 ile 19, Anayasa Mahkemesince 3 kez olmak \u00fczere toplam 22 defa de\u011fi\u015fmi\u015ftir. Bu de\u011fi\u015fikliklerin 12 si ve hacim olarak en fazlas\u0131 son 21 senede yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclkemizi 22 y\u0131ld\u0131r y\u00f6neten bu iktidar\u0131n devaml\u0131 Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fini g\u00fcndemde tutmas\u0131 iyi analiz edilmelidir<\/strong>. Ad\u0131m ad\u0131m a\u00e7\u0131klanmayan \u00a0ancak kendilerince belirli olan bir hedefe do\u011fru rejimi de\u011fi\u015ftirmektir. Anayasa, \u00dclkemizin \u00f6n\u00fcn\u00fc baz\u0131 geli\u015fmeler i\u00e7in t\u0131k\u0131yor ve engel oluyorsa\u00a0 toplumca arzu ediliyorsa de\u011fi\u015ftirilmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir.<\/p>\n

Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi isteyenlerin \u00dclke yarar\u0131na ne yapmak istediler de Anayasa buna engel oldu bunu Millete anlatmalar\u0131 gerekir<\/strong>. Oldu bitti ile ve devaml\u0131 g\u00fcndemi de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in s\u00fcrekli anayasa de\u011fi\u015fikli\u011finden bahsetmek planl\u0131 bir hareketten ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n

Anayasada yap\u0131lacak de\u011fi\u015fikliklerde her madde ayr\u0131 ele al\u0131nmal\u0131 ve ayr\u0131 ayr\u0131 oylanmal\u0131d\u0131r. Halkoylamas\u0131na de ayr\u0131 ayr\u0131 madde g\u00f6t\u00fcr\u00fclmelidir.<\/p>\n

Halk oylamas\u0131<\/strong><\/h2>\n

Herhangi bir siyasal ya da toplumsal sorunla ilgili olarak halk\u0131n olumlu ya da olumsuz tutumunu belirlemek \u00fczere ba\u015fvurulan genel oylama.<\/p>\n

Referandum \u00e7e\u015fitlerinden en yayg\u0131n uygulananlar aras\u0131nda zorunlu referandum ve ihtiyari referandum say\u0131labilir. Zorunlu referandum, anayasa veya kanunlar \u00e7er\u00e7evesinde belirlenen ko\u015fullar olu\u015ftu\u011funda otomatik olarak se\u00e7menlerin oyuna ba\u015fvurmay\u0131 i\u00e7erir.<\/p>\n

Referandum, plebisit veya halkoylamas\u0131; anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi, yasalar\u0131n kabul\u00fc gibi baz\u0131 \u00f6nemli meselelerde halk\u0131n iradesini belirlemek amac\u0131yla yap\u0131lan oylamad\u0131r. Referandumda halk\u0131n iradesi idareye do\u011frudan do\u011fruya yans\u0131makta olup do\u011frudan demokrasinin g\u00fczel bir \u00f6rne\u011fidir. Temsili demokraside ise, halk\u0131n se\u00e7ti\u011fi insanlar, halk\u0131n iradesini yans\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Ancak bu t\u00fcr oylamalar, muh\u00e2lefetin onay\u0131n\u0131 almadan, pop\u00fcler uygulamalar\u0131 hayata ge\u00e7irmekte kullan\u0131labildi\u011finden, totaliter rejimlerde y\u00f6netimin isteklerini hukuka uydurmaya alet edilebilirler.<\/p>\n

Plebisit genelde yasama organlar\u0131n\u0131n biri taraf\u0131ndan halk\u0131n oylamas\u0131na sunulan bir sorudur. Plebisitlerde genellikle se\u00e7mene farkl\u0131 se\u00e7enekler sunulmaz, sadece bir teklifin kabul\u00fc veya reddi oylan\u0131r.[1] Bu nedenle plebisit bir \u015fekilde “g\u00fcven oylamas\u0131” manas\u0131n\u0131 ihtiva etti\u011fi i\u00e7in, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde referanduma nazaran daha az kullan\u0131l\u0131r.(Vikipedi)<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de\u00a0 ilk halkoylamas\u0131<\/strong> 1960 Askeri Darbesi\u2019nden sonra olu\u015fturulan 1961 Anayasas\u0131\u2019n\u0131n kabul\u00fc i\u00e7in 9 Temmuz 1961\u2019de yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r<\/strong>. Darbeyi yapan Mill\u00ee Birlik Komitesi\u2019nin h\u00e2kim oldu\u011fu bir ortamda, s\u0131k\u0131y\u00f6netim \u015fartlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen halkoylamas\u0131nda halk %62 oran\u0131nda \u201cevet\u201d oyu kullanm\u0131\u015fken; \u201chay\u0131r\u201d oylar\u0131 %38\u2019de kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de 1960 y\u0131l\u0131nda oldu\u011fu gibi 1980\u2019de bir askeri darbe ya\u015fanm\u0131\u015f ve s\u00f6z konusu darbe sonras\u0131nda 1982 Anayasas\u0131 olu\u015fturulmu\u015f ve 7 Kas\u0131m 1982 tarihinde halkoylamas\u0131na sunulmu\u015ftur.<\/strong> Referanduma kat\u0131l\u0131m oran\u0131 %91,3\u2019t\u00fcr. Bu oylama %91,4 kabul ve %8,6 ret oyuyla sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de yap\u0131lan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc halkoylamas\u0131<\/strong>, 1987 tarihli olup siyasi yasaklar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131yla ilgili olmu\u015ftur.<\/strong> S\u00f6z konusu halkoylamas\u0131na evet oyu verenlerin oran\u0131 %50,16 iken hay\u0131r diyenlerin oran\u0131 ise %49,84\u2019t\u00fcr.<\/p>\n

T\u00fcrk siyasi tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir di\u011fer d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc halkoylamas\u0131, Anayasa\u2019n\u0131n 127. maddesinde de\u011fi\u015fiklik yaparak yerel se\u00e7imlerin 1 y\u0131l erkene al\u0131nmas\u0131yla ilgili olmu\u015ftur.<\/strong> Bu halkoylamas\u0131, 25 Eyl\u00fcl 1988\u2019de yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yap\u0131lan halkoylamas\u0131na kat\u0131l\u0131m oran\u0131, 1987 referandumuna oranla d\u00fc\u015f\u00fck olmu\u015f ve %88,92 olmu\u015ftur. Yerel se\u00e7imlerin bir y\u0131l \u00f6ne al\u0131nmas\u0131 ile ilgili yap\u0131lan referanduma halk\u0131n %65\u2019i hay\u0131r oyu ve %35\u2019i de evet oyu vermi\u015ftir.\u00a0 Bunun sonucu olarak da yerel se\u00e7imlerin erkene al\u0131nmas\u0131 ile ilgili halkoylamas\u0131 kabul edilmemi\u015ftir. B\u00f6ylece 1988 y\u0131l\u0131na kadar yap\u0131lan d\u00f6rt halkoylamas\u0131 i\u00e7erisinde kabul edilmeyerek y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmeyen 1988 referandumu, T\u00fcrk siyasi tarihinde hay\u0131r oyu alan tek halkoylamas\u0131 olarak tarihe ge\u00e7mi\u015ftir<\/strong>.<\/p>\n

2007 Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131 Halk\u0131n Se\u00e7mesi Amac\u0131yla Yap\u0131lan Halkoylamas\u0131<\/strong>\u00a0 T\u00fcrkiye\u2019de kullan\u0131lan Anayasalar i\u00e7erisinde maddeleri i\u00e7erisinde en fazla de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lan 1982 Anayasas\u0131\u2019d\u0131r. S\u00f6z konusu de\u011fi\u015fikliklerden biri de 2007\u2019de Genel Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi iktidar\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011flamda, 2007 y\u0131l\u0131na kadar yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin hi\u00e7birinde h\u00fck\u00fcmet sistemi ile ilgili bir de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. 2007 T\u00fcrkiye anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi referandumu H\u00fck\u00fcmet sistemi ile ilgili yap\u0131lan ilk de\u011fi\u015fiklik ve ilk referandumdur. 5678 ve 5697 say\u0131l\u0131 Kanunlarla Anayasa\u2019da yap\u0131lmak istenen de\u011fi\u015fiklikler i\u00e7in halkoyuna ba\u015fvurulmu\u015ftur. Bu halkoylamas\u0131nda Cumhurba\u015fkan\u0131 olacak ki\u015finin halk taraf\u0131ndan ve iki defa \u00fcst \u00fcste se\u00e7ilebilmesi ve g\u00f6rev s\u00fcresinin 5 y\u0131l olarak de\u011fi\u015ftirilmesi istenmi\u015ftir. Bu ama\u00e7la 21 Ekim 2007 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen halkoylamas\u0131 neticesinde %31,1 \u201chay\u0131r\u201d oyuna kar\u015f\u0131l\u0131k, %68,9 \u201cevet\u201d oyu al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

2010 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen halkoylamas\u0131 neticesinde yap\u0131lan Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fiyle Anayasa Mahkemesi ve H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Y\u00fcksek Kurulu\u2019nun<\/strong> yap\u0131s\u0131nda esasl\u0131 de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 12 Eyl\u00fcl 2010 tarihinde yap\u0131lan halkoylamas\u0131nda 1982 Anayasas\u0131\u2019ndaki de\u011fi\u015ftirilmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclen baz\u0131 maddelere ili\u015fkin d\u00fczenlenen anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi paketi oylanm\u0131\u015ft\u0131r. Oylama sonucunda 26 maddelik bir de\u011fi\u015fikli\u011fi i\u00e7eren paket, y\u00fczde 57,8 evet oran\u0131yla kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n

16 Nisan 2017 tarihinde yap\u0131lan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve genelde yedinci halkoylamas\u0131yla Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ve h\u00fck\u00fcmet sistemi de\u011fi\u015fikli\u011fi oylanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu halkoylamas\u0131n\u0131n sonucunda H\u00fck\u00fcmet Sistemi, T\u00fcrkiye\u2019nin mevcut olan parlamenter sisteminden Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi\u2019ne d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/strong> Yani T\u00fcrkiye\u2019de h\u00fck\u00fcmet sistemi de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu tarihte yap\u0131lan referandumla Anayasa\u2019da yer alan 18 madde oylanm\u0131\u015f ve y\u00fczde 51,41 \u201cEvet\u201d oyuyla bu maddelerin tamam\u0131 de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir. Bu oylamaya halk\u0131n 48,89\u2019u ise hay\u0131r oyu vermi\u015ftir. (Bilal Tun\u00e7, Erdal \u00c7elik)<\/strong><\/p>\n

YSK d\u00fcn sand\u0131klar kapand\u0131ktan sonra “m\u00fch\u00fcrs\u00fcz pusula ve zarflar da ge\u00e7erli” dedi ortal\u0131k kar\u0131\u015ft\u0131. Say\u0131m sonucunda evet ve hay\u0131r oylar\u0131 aras\u0131ndaki 1 milyon 379 binlik fark, CHP’nin “2 bu\u00e7uk milyon oy \u015faibeli” tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 daha da alevlendirdi. (S\u00f6zc\u00fc)<\/strong><\/p>\n

Referandum sonu\u00e7lar\u0131na itirazda bulunduklar\u0131n\u0131 dile getiren CHP Grup Ba\u015fkanvekili \u00d6zg\u00fcr \u00d6zel, m\u00fchr\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde ge\u00e7erli kabul edilen oy say\u0131s\u0131n\u0131n 2.5 milyon oldu\u011funu belirterek<\/strong>, “\u0130tirazlar sonu\u00e7lanana kadar ‘evet \u00f6nde demek i\u00e7in erken. Bunlar ge\u00e7ersiz olsa se\u00e7imin seyri de\u011fi\u015fecek<\/strong>\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

Hay\u0131r ve \u00d6tesi, m\u00fch\u00fcrs\u00fcz pusulalar\u0131n kabul edildi\u011fi 961 adet sand\u0131kta<\/strong> t\u00fcm ge\u00e7erli oylar\u0131n ‘EVET’<\/strong> lehine kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n

Anayasam\u0131z\u0131n, 67,175 ve 177 ci maddeleri ile Ge\u00e7ici 1 ve 16 c\u0131 maddelerinde yer alan Halkoylamas\u0131\u00a0 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar(2024) 7 defa yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Yap\u0131lan ve kabul edilen 6 halkoylamas\u0131nda en \u00f6nemlisi 16 Nisan 2017 tarihinde yap\u0131lan\u0131d\u0131r. Bunun sonucu olarak \u00dclkemizde parlamenter sistemine son verilerek Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi ad\u0131 ile yeni t\u00fcr Ba\u015fkanl\u0131k Sistemi getirilmi\u015ftir. Bu sistem tam bir ba\u015fkanl\u0131k olmasa da b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada Ba\u015fkanl\u0131k olarak kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n

\u00dclkemiz i\u00e7in bu kadar \u00f6nemli sistem de\u011fi\u015fikli\u011finin m\u00fch\u00fcrs\u00fcz oylara ve b\u00fcy\u00fck bir devlet ve medya bask\u0131s\u0131yla k\u0131l pay\u0131 kabul edilmesi gelecekte de tart\u0131\u015f\u0131lmaya devam edecektir.<\/strong><\/p>\n

Anayasa de\u011fi\u015fikliklerinin ve baz\u0131 kararlar\u0131n TBMM de\u00a0 nitelikli \u00e7o\u011funlukla al\u0131n\u0131rken sistem de\u011fi\u015fikli\u011fi gibi \u00e7ok \u00f6nemli bir karar\u0131n k\u0131l pay\u0131 bir kabul ile uygulamaya konulmas\u0131 demokrasinin ruhuna ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Bu karar\u0131n halkoylamas\u0131nda da nitelikli \u00e7o\u011funlukla(2\/3) al\u0131nmas\u0131 gerekirdi. \u00dclkemizde olduk\u00e7a fazla say\u0131da anayasa hukuk\u00e7usu varken bu referandumda nitelikli \u00e7o\u011funluk gerekir diye g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ortaya koyan pek olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n

TBMM Nitelikli \u00c7o\u011funlukla Al\u0131nan Kararlar;<\/strong><\/p>\n

\u00d6zel veya Genel Af \u0130lan\u0131 Karar\u0131 (TBMM \u00fcye tam say\u0131s\u0131n\u0131n 3\/5\u2019i = 360 MV.)<\/p>\n

Anayasan\u0131n De\u011fi\u015ftirilmesi \u2013 TBMM \u00fcye tam say\u0131s\u0131n\u0131n 3\/5\u2019i (360 MV.) veya 2\/3\u2019\u00fc (400 MV.)<\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n ve Cumhurba\u015fkan\u0131 yard\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n ve bakanlar\u0131n y\u00fcce divana sevki \u2013 TBMM \u00fcye tam say\u0131s\u0131n\u0131n 2\/3\u2019\u00fc (400 MV.)<\/p>\n

Meclis Ba\u015fkan\u0131 se\u00e7imi \u2013 \u0130lk iki turda TBMM \u00fcye tam say\u0131s\u0131n\u0131n 2\/3\u2019\u00fc, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc turda TBMM \u00fcye tam say\u0131s\u0131n\u0131n salt \u00e7o\u011funlu\u011fu (400 MV. \u2013 400 MV. \u2013 301 MV.)<\/p>\n

Kamu ba\u015f denet\u00e7isinin se\u00e7imi \u2013 \u0130lk iki turda TBMM \u00fcye tam say\u0131s\u0131n\u0131n 2\/3\u2019\u00fc, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc turda TBMM \u00fcye tam say\u0131s\u0131n\u0131n salt \u00e7o\u011funlu\u011fu (400 MV. \u2013 400 MV. \u2013 301 MV.)<\/p>\n

Anayasa Mahkemesine \u00fcye se\u00e7imi \u2013 \u0130lk turda TBMM \u00fcye tam say\u0131s\u0131n\u0131n 2\/3\u2019\u00fc, ikinci turda TBMM \u00fcye tam say\u0131s\u0131n\u0131n salt \u00e7o\u011funlu\u011fu 400 MV. \u2013 301 MV.)<\/p>\n

Milletvekilinin devams\u0131zl\u0131k nedeniyle d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi \u2013 TBMM \u00fcye tam say\u0131s\u0131n\u0131n salt \u00e7o\u011funlu\u011fu (301 MV.)<\/p>\n

H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Kurulu \u00fcye se\u00e7imi \u2013 \u0130lk turda TBMM \u00fcye tam say\u0131s\u0131n\u0131n 2\/3\u2019\u00fc, ikinci turda TBMM \u00fcye tam say\u0131s\u0131n\u0131n 3\/5\u2019i (400 MV. \u2013 360 MV.)<\/p>\n

Yukar\u0131daki nitelikli \u00e7o\u011funlukla al\u0131nan kararlar incelendi\u011finde, \u00f6nemli bir sistem de\u011fi\u015fikli\u011fi getiren halkoylamas\u0131n\u0131n en az y\u00fczde 66,67 oran\u0131 ile kabul edilmeliydi. <\/strong><\/p>\n

Halkoylamalar\u0131nda tek bir konu oylanmal\u0131d\u0131r<\/strong>. 26 madde birden oylan\u0131rsa bunun 6s\u0131n\u0131 kabul eden fakat 20 sini kabul etmeyen se\u00e7men karar vermekte zorlanacakt\u0131r. \u00c7\u0131kan sonu\u00e7 sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmayacakt\u0131r.<\/p>\n

Yeni haz\u0131rlanacak Anayasa burada a\u00e7\u0131klamas\u0131 yap\u0131lan G\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f ve \u0130yile\u015ftirilmi\u015f Parlamenter Sisteme uygun h\u00e2le getirilmelidir.<\/strong><\/p>\n

Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi<\/strong><\/h2>\n

21 Ocak 2017 tarih ve 6771 say\u0131l\u0131 T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131nda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun ile T\u00fcrkiye’nin h\u00fck\u00fbmet sisteminde bir farkl\u0131la\u015fma s\u00f6z konusu olmu\u015ftur. Bu anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ile T\u00fcrkiye, y\u00fcz y\u0131ldan biraz fazla bir zamand\u0131r h\u00fck\u00fbmet sistemi olarak benimsedi\u011fi ve uygulad\u0131\u011f\u0131 parlamenter h\u00fck\u00fbmet sistemini terk etmi\u015f; bunun yerine ba\u015fkanl\u0131k h\u00fck\u00fbmeti sistemine benzer bir h\u00fck\u00fbmet sistemini kabul etmi\u015ftir. Bilindi\u011fi gibi ba\u015fkanl\u0131k h\u00fck\u00fbmeti sisteminin en \u00f6zg\u00fcn bi\u00e7iminin uyguland\u0131\u011f\u0131 devlet, Amerika Birle\u015fik Devletleri’dir. An\u0131lan devlet uygulamas\u0131yla T\u00fcrkiye’de kabul edilen h\u00fck\u00fbmet sisteminin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 durumunda, iki sistem aras\u0131nda \u00f6nemli farkl\u0131l\u0131klar\u0131n oldu\u011fu g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r. Bu farkl\u0131l\u0131klar her iki sistemin, ayn\u0131 h\u00fck\u00fbmet sistemi ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda incelenmesini g\u00fc\u00e7le\u015ftirecek boyuttad\u0131r. Esas\u0131nda her iki sistem aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar derinlemesine incelendi\u011finde, T\u00fcrkiye’de kabul edilen sistemin tamamen kendine \u00f6zg\u00fc; di\u011fer deyi\u015fle “T\u00fcrkiye Modeli H\u00fck\u00fbmet Sistemi” oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. (Legal Hukuk Dergisi)<\/strong><\/p>\n

Bu sisteme ge\u00e7i\u015fle beraber T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi’nin H\u00fck\u00fcmet kurma yetkileri, halk taraf\u0131ndan se\u00e7ilen cumhurba\u015fkan\u0131na aktar\u0131ld\u0131. Cumhurba\u015fkan\u0131, devletin ba\u015f\u0131d\u0131r. Y\u00fcr\u00fctme yetkisi, cumhurba\u015fkan\u0131na aittir. Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 h\u00fck\u00fbmet sisteminde, cumhurba\u015fkan\u0131 partili veya partisiz olabilir.<\/p>\n

Normal ba\u015fkanl\u0131k sisteminde kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 tamamen uygulan\u0131rken cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 h\u00fck\u00fbmet sisteminde cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n yetkileri artt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve meclisin yetkileri azalt\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, b\u00f6ylelikle kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ilkesi uygulamadan kalkm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sisteminin Olumsuzluklar\u0131 <\/strong><\/h2>\n

T\u00fcrkiye’deki Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi’nin uygulanmas\u0131yla ilgili baz\u0131 olumsuzluklar \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanabilir:<\/p>\n

G\u00fc\u00e7 Birikimi ve Otoriter E\u011filimler<\/strong>: Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi, y\u00fcr\u00fctme organ\u0131ndaki g\u00fcc\u00fc genellikle tek bir ki\u015fi olan cumhurba\u015fkan\u0131nda yo\u011funla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum, otoriter e\u011filimlerin artmas\u0131na ve g\u00fc\u00e7lerin tek bir noktada birikmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu, demokratik dengeyi ve denetimi \u00e7ok zay\u0131flatm\u0131\u015ft\u0131r. Sonu\u00e7ta otoriter tek adaml\u0131k ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Yasama Organ\u0131n\u0131n Rol\u00fcn\u00fcn Zay\u0131flamas\u0131<\/strong>: Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi’nde yasama organ\u0131, y\u00fcr\u00fctme organ\u0131na k\u0131yasla genellikle daha az yetkiye sahiptir. Bu durum, yasama organ\u0131n\u0131n etkin denetimini ve yasama s\u00fcre\u00e7lerinin kalitesini azaltm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u0131kar\u0131lan y\u00fczlerce Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Kararnameleri, gensorunun ve soru\u015fturmalar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131, Bakanlar\u0131n TBMM ne kar\u015f\u0131 sorumsuzlu\u011fu gibi uygulamalar Yasama organ\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7s\u00fcz b\u0131rakm\u0131\u015f, demokratik dengeyi tehlikeye atm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Kuvvetler Ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n Ortadan Kalkmas\u0131<\/strong>: Demokrasinin olmazsa olmaz\u0131 olan Yasama, Y\u00fcr\u00fctme ve Yarg\u0131 n\u0131n ayr\u0131 olmas\u0131 yani kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi uygulamas\u0131nda ortadan kalkm\u0131\u015ft\u0131r. Bilhassa yasama ve y\u00fcr\u00fctme birle\u015fmi\u015ftir. E\u011fer yasama y\u00fcr\u00fctmenin emrine girmi\u015fse otoriter bir devlet (totaliter) ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f demektir.<\/p>\n

Partizanl\u0131k ve Kutupla\u015fma<\/strong>: Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi, siyasi partilere dayal\u0131 olarak \u015fekillenmi\u015ftir. Bu durum, siyasi partiler aras\u0131ndaki rekabetin artmas\u0131na ve partizanl\u0131\u011f\u0131n derinle\u015fmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu da uzla\u015fmay\u0131 zorla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f ve toplumsal b\u00fct\u00fcnle\u015fmeyi zay\u0131flatm\u0131\u015ft\u0131r. Bilhassa Partili Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 uygulamada toplumda b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcnmeye yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Karar Alma S\u00fcre\u00e7lerinin Yava\u015flamas\u0131<\/strong>: Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi, bazen karar alma s\u00fcre\u00e7lerinin yava\u015flamas\u0131na neden olmu\u015ftur. Kurumlar yukar\u0131dan talimat ile hareket ettikleri i\u00e7in talimat gelmeden ad\u0131m atamamaktad\u0131rlar.<\/p>\n

Yarg\u0131 Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve Adaletin Zay\u0131flamas\u0131<\/strong>: Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi’nde yarg\u0131 organ\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n etkisi alt\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum, adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edilmesine ve adaletin sa\u011flanmas\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fckler ya\u015fanmas\u0131na neden olmu\u015ftur. 2018 den beri yap\u0131lan uygulamalar sonucunda yarg\u0131ya g\u00fcven \u00e7ok azalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nem yarg\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en fazla tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir devre olmu\u015ftur.<\/p>\n

\u0130nsan Hak ve H\u00fcrriyetlerinin K\u0131s\u0131tlanmas\u0131<\/strong>: \u0130nsanlar\u0131n gece yar\u0131s\u0131 evlerinden al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, gazetecilerin ceza almadan hapishanelere t\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131, insanlar\u0131n fikirlerini kolayca ortaya koyamad\u0131\u011f\u0131, kesinle\u015fmi\u015f mahkeme karar\u0131 olmadan baz\u0131 kurumlara kayyum atanmas\u0131, i\u00e7i\u015fleri bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sisteminin en belirgin olumsuzluklar\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n

Ekonominin K\u00f6t\u00fcye Gitmesi: <\/strong>Cumhuriyet tarihimizin ekonomik g\u00f6stergelerinin ve insanlar\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fcnl\u00fck ya\u015fay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n en k\u00f6t\u00fc oldu\u011fu d\u00f6nem Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sisteminin uyguland\u0131\u011f\u0131 devredir.<\/p>\n

Toplumsal Tepkiler ve Ele\u015ftiriler<\/strong>: Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi’nin uygulanmas\u0131, toplumda \u00e7e\u015fitli tepkilere ve ele\u015ftirilere yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Kurulu\u015f Felsefesine Ayk\u0131r\u0131d\u0131r<\/strong>: yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan \u2018\u2019Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Kurulu\u015f Felsefesi\u2019\u2019 ne ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Atat\u00fcrk, tarih boyunca kurulan ve ortadan kalkan T\u00fcrk Devletlerinin kurulu\u015f, y\u00fckseli\u015f , par\u00e7alan\u0131\u015f ve yok olu\u015f s\u00fcre\u00e7lerini \u00e7ok iyi analiz ederek T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti\u2019ni kurmu\u015ftur. Bu Kurulu\u015f Felsefesinden sapmak bir Beka sorun olur.<\/p>\n

Bu olumsuzluklar, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi’nin T\u00fcrkiye’deki uygulanmas\u0131n\u0131n getirdi\u011fi olumsuzluklar\u0131 yans\u0131tmaktad\u0131r. Bunlara e\u011fitim, d\u0131\u015f politika ve ih\u00e2leler gibi daha bir\u00e7ok olumsuz geli\u015fmeler ilave edilebilir.<\/p>\n

\u00a0<\/strong>\u00dclkemizdeki Tek Adam Rejiminin Olumsuz Y\u00f6nleri <\/strong><\/h2>\n

\u00dclkemizdeki “Tek Adam Rejimi” ifadesi, genellikle bir liderin veya bir ki\u015finin geni\u015f yetkilere sahip oldu\u011fu ve bu ki\u015finin etraf\u0131nda g\u00fc\u00e7 odakland\u0131\u011f\u0131 bir y\u00f6netim tarz\u0131n\u0131 ifade eder. Bu tarz y\u00f6netimlerin olumsuz y\u00f6nleri \u015funlar olabilir:<\/p>\n

Demokratik Denge ve Kontrol\u00fcn Zay\u0131flamas\u0131<\/strong>: Tek adam rejimlerinde, genellikle tek bir ki\u015fi veya k\u00fc\u00e7\u00fck bir grup b\u00fcy\u00fck g\u00fcce sahiptir. Bu durum, demokratik denge ve kontrol mekanizmalar\u0131n\u0131n zay\u0131flamas\u0131na ve g\u00fc\u00e7ler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n tehlikeye girmesine neden olmu\u015ftur.<\/p>\n

Otoriter E\u011filimler ve \u0130nsan Haklar\u0131 \u0130hlalleri<\/strong>: Tek adam rejimleri, s\u0131kl\u0131kla otoriter e\u011filimlerin artmas\u0131na ve insan haklar\u0131 ihlallerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na yol a\u00e7abilir. Y\u00f6netici, muh\u00e2lefeti bast\u0131rmak, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131s\u0131tlamak ve di\u011fer bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere m\u00fcdah\u00e2le etmek i\u00e7in geni\u015f yetkilere sahip olabilir.<\/p>\n

Adaletsizlik ve Haks\u0131zl\u0131k<\/strong>: Tek adam rejimleri, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn zay\u0131flamas\u0131na ve adaletin sa\u011flanmas\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fckler ya\u015fanmas\u0131na neden olabilir. Yarg\u0131 organlar\u0131, y\u00f6neticinin etkisi alt\u0131nda olabilir ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 ihlal edilebilir.<\/p>\n

Ekonomik Belirsizlik ve Dura\u011fanl\u0131k<\/strong>: Tek adam rejimlerinde, siyasi istikrar\u0131n eksikli\u011fi ekonomik belirsizliklere ve dura\u011fanl\u0131\u011fa neden olabilir. Yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar, siyasi belirsizlik nedeniyle \u00fclkeye yat\u0131r\u0131m yapmaktan ka\u00e7\u0131nabilirler ve ekonomi durgunlu\u011fa girebilir.<\/p>\n

Toplumsal Kutupla\u015fma ve B\u00f6l\u00fcnme<\/strong>: Tek adam rejimleri, toplumsal kutupla\u015fman\u0131n artmas\u0131na ve toplumun b\u00f6l\u00fcnmesine katk\u0131da bulunabilir. Y\u00f6netici, toplumu kendi destek\u00e7ileri ve kar\u015f\u0131tlar\u0131 aras\u0131nda b\u00f6lerek, toplumsal birli\u011fi zay\u0131flatabilir.<\/p>\n

Uzun Vadeli Gelecek \u0130\u00e7in Riskler<\/strong>: Tek adam rejimleri, genellikle uzun vadeli demokratik ve ekonomik geli\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan riskler ta\u015f\u0131r. Tek bir ki\u015finin veya bir grubun g\u00fcc\u00fcne dayanan bu rejimler, uzun vadede toplumun istikrar\u0131n\u0131 ve refah\u0131n\u0131 tehlikeye atabilir.<\/p>\n

Bu olumsuz y\u00f6nler, tek adam rejimlerinin demokratik kurumlar, insan haklar\u0131 ve ekonomik refah a\u00e7\u0131s\u0131ndan getirdi\u011fi potansiyel riskleri yans\u0131tmaktad\u0131r. Bu nedenle, demokratik de\u011ferlerin korunmas\u0131 ve g\u00fc\u00e7ler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir toplumun ve istikrarl\u0131 bir devletin temelidir.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak; 2018 den beri \u00dclkemizde uygulanmakta olan D\u00fcnyada sadece bize \u00f6zg\u00fc olan Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi istenilen de\u011fi\u015fiklikleri getirememi\u015ftir. Bu olumsuz sonucun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na sebep getirilen sistem mi,\u00a0 uygulaman\u0131n ba\u015f\u0131nda olanlar m\u0131 yoksa her ikisi mi ayr\u0131 bir tart\u0131\u015fma konusudur.<\/strong> Belki de sistemin aceleye getirilip eksik ve hatal\u0131 uygulamas\u0131 veya toplumumuzun sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel durumunun hen\u00fcz b\u00f6yle bir sisteme uygun olmamas\u0131 ba\u015fka veyahut da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman\u0131n b\u00f6yle bir sistem i\u00e7in uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yorumlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

Yukar\u0131 k\u0131s\u0131mlarda yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalardan sonra mevcut Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi uygulamalar\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 ile 2018 den \u00f6nceki parlamenter sistemdeki eksik ve hatalar dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u00dclkemizde ge\u00e7mi\u015f hata ve noksanlar\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131lan ;<\/strong><\/p>\n

G\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f Parlamenter Sistem, <\/strong><\/p>\n

\u0130yile\u015ftirilmi\u015f ve G\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f Parlamenter Sistem,<\/strong><\/p>\n

Rasyonelle\u015ftirilmi\u015f Parlamenter Sistem,<\/strong><\/p>\n

Ak\u0131ll\u0131- Ak\u0131lc\u0131 Parlamenter\u00a0 Sistem<\/strong><\/p>\n

Ad\u0131yla isimlendirilecek bir Parlamenter Sistem uygulamas\u0131na ge\u00e7ilmelidir. <\/strong><\/p>\n

D\u00fcnyada parlamenter sistem ile y\u00f6netilen \u00fclkelerin hepsinde kendilerine \u00f6zg\u00fc farkl\u0131l\u0131klar vard\u0131r. Ayn\u0131 mevzuata sahip olsalar dahi, y\u00f6neticilerin zihniyet\u00a0 yap\u0131lar\u0131 ve o \u00fclke insanlar\u0131n\u0131n sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131lar\u0131 nedeniyle farkl\u0131 uygulamalar \u015feklinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yazar\u0131m\u0131z Mustafa Kor\u00e7ak’\u0131n (DPT Uzman\u0131 -Denizcilik E. M\u00fcste\u015far\u0131), “Bize Uygun Devlet Yap\u0131s\u0131” \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda \u00f6nerdi\u011fi devlet yap\u0131s\u0131n\u0131 b\u00f6l\u00fcmler h\u00e2linde ilginize sunar\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"author":191,"featured_media":18222,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[64],"tags":[2903,995,78,2902],"coauthors":[2344],"class_list":["post-18205","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kurumlar","tag-baskanlik","tag-cumhurbaskanligi-hukumet-sistemi","tag-devlet","tag-devlet-yapisi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18205","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/191"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18205"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18205\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18224,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18205\/revisions\/18224"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18222"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18205"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18205"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18205"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=18205"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}