{"id":18640,"date":"2024-12-26T19:00:00","date_gmt":"2024-12-26T16:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=18640&#038;preview=true&#038;preview_id=18640"},"modified":"2024-12-26T00:20:05","modified_gmt":"2024-12-25T21:20:05","slug":"yoksullasma-ve-yonetimde-otoriterlesme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/yoksullasma-ve-yonetimde-otoriterlesme\/","title":{"rendered":"Yoksulla\u015fma ve y\u00f6netimde otoriterle\u015fme"},"content":{"rendered":"<p>Yoksul \u00fclke rejimlerinde, hakkaniyet ve ahlaki \u00f6l\u00e7\u00fcler \u00e7er\u00e7evesinde bir gelir da\u011f\u0131l\u0131m adaleti bulunmuyor. Yayg\u0131n yolsuzluk ve yoksulluktan do\u011fan s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczenini s\u00fcrd\u00fcrmek maksad\u0131yla y\u00f6netimde otoriterle\u015fme yoluna sap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Y\u00f6netici s\u0131n\u0131f, kendine yak\u0131n sermaye sahipleri ile \u00e7ekirdek se\u00e7men toplulu\u011funu \u2018koruma ve kollama\u2019 y\u00f6n\u00fcne gidiyor. Zengin yanda\u015flardan pek vergi almay\u0131p, vergi y\u00fck\u00fcn\u00fc \u00e7o\u011funlukla muhalif halk kesimine y\u0131k\u0131yor. Mevcut gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndan huzursuz olan muhalif kesimin ele\u015ftiri ve itiraz\u0131n\u0131 bask\u0131lamak maksad\u0131yla otoriter bir tutum sergiliyor.<\/p>\n<h2>Yolsuzluk ekonomisi ve y\u00f6netimde yozla\u015fma<\/h2>\n<p>Ekonomik b\u00fcy\u00fcme ile k\u00fclt\u00fcrel geli\u015fmeyi birbiriyle at ba\u015f\u0131 g\u00f6t\u00fcremeyen toplumlarda, eskilere g\u00f6re \u00e7ok daha kapsaml\u0131 ve \u00f6rt\u00fcl\u00fc bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczeni ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Kitle ileti\u015fim teknolojileri, y\u00f6netim sistemlerine \u00fclkenin en \u00fccra k\u00f6\u015felerine kadar kitlesel propaganda yapma imk\u00e2n\u0131 veriyor. Bu durum, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn yoksul \u00fclkelerdeki y\u00f6netici s\u0131n\u0131f\u0131n elini daha fazla g\u00fc\u00e7lendiriyor.<\/p>\n<p>E\u011fitim yoluyla ak\u0131lc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce ve sorgulama bilinci yeterince geli\u015fmemi\u015f toplumlarda, y\u00f6netici s\u0131n\u0131f\u0131n en ba\u015far\u0131l\u0131 etkinli\u011fi, \u00fclkenin b\u00fct\u00fcn davran\u0131\u015f d\u00fczlemlerinde \u2013 ba\u015fta mabetler olmak \u00fczere- \u2018\u015fiddetli\u2019 bir propaganda y\u00fcr\u00fctmesidir. Yo\u011fun ve kapsaml\u0131 bir propaganda sayesinde yoksullar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n, vurguncu d\u00fczene al\u0131\u015fmas\u0131 ve kay\u0131ts\u0131z kalmas\u0131 sa\u011flan\u0131yor. Yolsuzluk ve kas\u0131tl\u0131 kaynak aktarmalar\u0131na kar\u015f\u0131 duyars\u0131zl\u0131k ise vurguncu d\u00fczenin h\u0131z kesmeden s\u00fcrmesine ortam haz\u0131rl\u0131yor. Bu y\u00fczden, sorgulanmayan y\u00f6netici s\u0131n\u0131f\u0131n ald\u0131rmazl\u0131\u011f\u0131 artarken, yolsuzluk cirosu y\u00fckseliyor ve halk\u0131n yoksullu\u011fu giderek derinle\u015fiyor.<\/p>\n<h2>Yolsuzlu\u011fun k\u00fcresel yolculu\u011fu<\/h2>\n<p>K\u00fcreselle\u015fme kapsam\u0131nda dola\u015f\u0131mda bulunan sermaye, yaln\u0131zca me\u015fru yollardan kazan\u0131lm\u0131\u015f gelirlerden meydana gelmiyor. Bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 yolsuzluk ve kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 ekonomi yoluyla elde edilmi\u015f paralard\u0131r. Zengin \u00fclkelerin banka ve finans merkezlerinde, yoksul \u00fclkelerin otoriter y\u00f6netim ve vurguncu i\u015f \u00e7evrelerinin yasa d\u0131\u015f\u0131 yollarla aktard\u0131klar\u0131 servetler de olmal\u0131d\u0131r. Belki de yoksul \u00fclkelerin, d\u0131\u015far\u0131dan y\u00fcksek faizlerle ald\u0131klar\u0131 bor\u00e7lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131, kendi ekonomilerinden \u00e7al\u0131nm\u0131\u015f ve al\u0131nmayan vergilerden meydana geliyordur.<\/p>\n<p>Eskiden, despotik ve otoriter y\u00f6netimlerin y\u00f6netici eliti, kendi halk\u0131ndan \u00e7ald\u0131klar\u0131 serveti yine \u00fclke i\u00e7inde tutard\u0131. Toplumsal gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 bozulmakla birlikte \u00fclke i\u00e7inde dola\u015f\u0131mda bulanan servetin, ekonomik anlamda yat\u0131r\u0131m\u0131ndan \u2018\u00e7arpan\u2019, t\u00fcketimden dolay\u0131 \u2018h\u0131zland\u0131ran\u2019 etkisi olurdu. Bu anlamda, \u00e7al\u0131nan servetin i\u00e7eride kalmas\u0131 bile \u00fclke ekonomisi genelinde fazla bir kay\u0131p say\u0131lmazd\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, otoriter y\u00f6netici ve vurguncu zenginler, \u00fclke ekonomisinden elde ettikleri haks\u0131z gelir ve servetleri, \u00e7o\u011funlukla yurt d\u0131\u015f\u0131na aktarmay\u0131 tercih ediyorlar. Bu y\u00fczden, \u00fclke imkanlar\u0131ndan elde edilen ya da \u00e7al\u0131nan servetin d\u0131\u015far\u0131ya aktar\u0131lmas\u0131, ekonomideki i\u015fsizli\u011fin, \u00fcretim ve ihracat yetersizli\u011finin temel nedenleri aras\u0131nda say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<h2>Yoksulluk insan\u0131 biyolojik bir varl\u0131\u011fa indirger<\/h2>\n<p>Demokratik y\u00f6netim sisteminin temel i\u015flevlerinden birisi de &#8211; Maslow&#8217;un ihtiya\u00e7lar hiyerar\u015fisi kuram\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde &#8211; insanlar\u0131n bedensel ve g\u00fcvenlik ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n yeterince sa\u011flanmas\u0131ndan sonra zihinsel ve duygusal geli\u015fmelerine ortam haz\u0131rlamakt\u0131r. Onurlu insan olmay\u0131, s\u0131radan bir canl\u0131 olmaktan ay\u0131ran en belirgin nitelik, ak\u0131lc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceye dayal\u0131 \u00fcretken ve dayan\u0131\u015fan bir varl\u0131k olmas\u0131d\u0131r. Yoksul insanlar, yaln\u0131zca hayata tutunmaya odaklan\u0131rken, nas\u0131l y\u00f6netildiklerini sorgulamay\u0131 ve haks\u0131zl\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda direnmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnemezler.\u00a0 Kendi s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n \u015fiddetinden dolay\u0131 ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131 anlayamazlar. \u00a0Bu anlamda, otoriter y\u00f6netim sistemleri i\u00e7in en m\u00fcsait ki\u015filer, d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen, sorgulamayan ve ba\u015fka insan ve canl\u0131lara kar\u015f\u0131 kay\u0131ts\u0131z kalan kitle insanlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yoksulluk olgusu, ge\u00e7mi\u015fte \u00e7o\u011funlukla kaynak yetersizli\u011finden ya da kaynaklar\u0131n k\u00f6t\u00fc y\u00f6netilmesinden kaynaklan\u0131rd\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, yayg\u0131n yoksulla\u015fman\u0131n, propaganda g\u00fcc\u00fc y\u00fcksek y\u00f6neticilerin, halk\u0131 kasten yoksulla\u015ft\u0131rma politikas\u0131 izliyor olmas\u0131ndan ileri gelebilece\u011fi akla geliyor. Her daim, \u2018karn\u0131 tok ve s\u0131rt\u0131 pek\u2019 olan insanlar\u0131 y\u00f6netmek zor; yoksul kitleyi \u00f6zellikle dinsel ve ideolojik temal\u0131 propaganda yoluyla ikna etmek ve y\u00f6netmek daha kolay oluyor. S\u00f6z gelimi, ekonomi y\u00f6netimi, zenginlerden vergi almay\u0131p \u0131srarla d\u00fc\u015f\u00fck gelir gruplar\u0131ndan haks\u0131z vergi topluyorsa, \u2018ekonomi\u2019 biliminin tam tersini uygulayarak enflasyonu patlat\u0131yorsa, kendi insanlar\u0131 a\u00e7 ve yoksulken yabanc\u0131lara millet s\u0131rt\u0131ndan ve bol keseden para aktar\u0131yorsa; bu etkenler yaln\u0131zca yanl\u0131\u015f kararlar olman\u0131n \u00f6tesinde ayn\u0131 zamanda halk\u0131n kas\u0131tl\u0131 olarak yoksulla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 eylemidir.<\/p>\n<h2>Yayg\u0131n yoksulla\u015fma ve siyasalla\u015fan zenginlik<\/h2>\n<p>Yoksul ve otoriter \u00fclke y\u00f6neticileri, halk\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n yoksulla\u015ft\u0131r\u0131lma yakla\u015f\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131, \u00f6z g\u00fcveni y\u00fcksek ve sorgulayan vatanda\u015flar istemiyor. Siyaset yoluyla zenginle\u015fenler ile nispeten ge\u00e7imini h\u00fck\u00fcmetin ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yaratan sosyal yard\u0131m ve transfer harcamalar\u0131yla sa\u011flayanlar daha itaatk\u00e2r oluyor. Ayr\u0131ca, vergisini vermek yerine vergi ka\u00e7\u0131ran i\u015f insanlar\u0131, toplumsal sorunlar ve siyasal haks\u0131zl\u0131klar kar\u015f\u0131s\u0131nda sessiz kal\u0131yor. Kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 ekonominin yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131n, ciddi vergi denetimlerine yana\u015f\u0131lmamas\u0131, siyasetin finansman\u0131nda kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 ili\u015fkilerin kullan\u0131l\u0131yor oldu\u011fu ku\u015fkusunu do\u011furuyor. Bu anlamda, vergi vermeyen zenginlerin muhalif hareketlere destek olmalar\u0131n\u0131 \u00f6nlemek amac\u0131yla vergi denetimlerinde olduk\u00e7a se\u00e7ici davran\u0131ld\u0131\u011f\u0131 izlenimi do\u011fuyor.<\/p>\n<h2>Y\u00f6netimde hamaset ve otoriterlik tuza\u011f\u0131<\/h2>\n<p>Yayg\u0131n yoksullu\u011fun, \u00fclkede izlenen ekonomik ve siyasal d\u00fczenin bir sonucu oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi saklan\u0131yor. Ya\u015fan\u0131lan yoksulluk olgusu, sanki son derece normalmi\u015f gibi alg\u0131lat\u0131larak kan\u0131ksat\u0131lmak isteniyor.\u00a0 S\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczeninin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi bak\u0131m\u0131ndan yoksulluk, din\u00ee duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan insanlara yanl\u0131\u015f kader inanc\u0131 \u00fczerinden kan\u0131ksat\u0131l\u0131yor. Toplumsal alg\u0131lara g\u00f6re halk\u0131n \u00f6nemli bir kesimi de i\u00e7i bo\u015f ve eylemsiz bir hamaset ile etki alt\u0131na al\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.\u00a0 Yoksul vatansever insanlar, k\u00f6k de\u011ferlerinden ve tezlerinden kopar\u0131lm\u0131\u015f yapay bir milliyet\u00e7ilikle oyalan\u0131yor.<\/p>\n<p>Yayg\u0131n yoksulla\u015fman\u0131n ve gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki \u00e7arp\u0131kl\u0131\u011f\u0131n, siyasal y\u00f6netimin izledi\u011fi ekonomi politi\u011fin bir tercihi oldu\u011fu bilincinde olanlar ise otoriter y\u00f6netim tarz\u0131yla bask\u0131lan\u0131yor. Otoriterle\u015fen y\u00f6netici, bulundu\u011fu konumun gerektirdi\u011fi ak\u0131lc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceden, liyakat ve hukuki formasyondan yoksun oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde, uygulamalara ili\u015fkin ele\u015ftiri ve itirazlara tahamm\u00fcl g\u00f6stermiyor. Uygulanan politika ve eylemlere y\u00f6nelik ele\u015ftirileri, \u00e7o\u011funlukla kendi ki\u015fisel varl\u0131\u011f\u0131na ve koltu\u011funa y\u00f6nelmi\u015f bir tehdit gibi alg\u0131l\u0131yor. Ele\u015ftiriler kar\u015f\u0131s\u0131nda, iktidar olman\u0131n dayan\u0131lmaz ayart\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na kap\u0131larak \u2018\u00e7ok sevdi\u011fi oyunca\u011f\u0131 elinden al\u0131nacak bir \u00e7ocuk gibi\u2019 a\u015f\u0131r\u0131 bir al\u0131nganl\u0131k ve \u00f6fke g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>Otoriterle\u015fen liderlik, y\u00f6netim karar ve uygulamalar\u0131n\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, bu t\u00fcr ele\u015ftirileri anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak yerine, \u015fiddetle bast\u0131rma y\u00f6n\u00fcne gidiyor. Bir defa otoriterlik tuza\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcld\u00fckten sonra, ortaya \u00e7\u0131kacak tepkileri \u00f6nlemek ad\u0131na otoriterli\u011fin \u2018\u015fiddetini\u2019 giderek art\u0131r\u0131yor. G\u00f6sterilen hukuk ve ahlak d\u0131\u015f\u0131 kamusal \u015fiddeti hakl\u0131la\u015ft\u0131rma amac\u0131yla siyasal destek\u00e7iler k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131larak, yarat\u0131lan \u015fiddet ortam\u0131na me\u015fruiyet kazand\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Kendi siyasal egemenli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrme u\u011fruna, toplumsal varl\u0131k b\u00fcy\u00fck bir karga\u015fan\u0131n i\u00e7ine sokuluyor.<\/p>\n<h2>Yoksulluk ve otoriterlik sarmal\u0131<\/h2>\n<p>Yolsuzluklar nedeniyle yoksulla\u015fma ve otoriterle\u015fme sarmal\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u00fclke y\u00f6netimleri, yaln\u0131zca \u00e7\u0131kar sa\u011flama ve servet edinme amac\u0131yla siyasal ba\u011fl\u0131l\u0131k kurmu\u015f olan k\u00fc\u00e7\u00fck bir grubun d\u0131\u015f\u0131nda toplumsal deste\u011fini kaybediyor. Toplumsal g\u00fcvenini ve deste\u011fini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kaybeden y\u00f6netimler, bir t\u00fcr \u2018cenaze levaz\u0131mat\u00e7\u0131s\u0131\u2019 gibi \u00e7al\u0131\u015fan k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin m\u00fcdahalelerine a\u00e7\u0131k bir h\u00e2le geliyor. K\u00fcresel g\u00fc\u00e7ler, \u00f6zellikle \u00fclkesindeki dengesizlikleri otoriterle\u015ferek bast\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fan y\u00f6neticilerin hukuk d\u0131\u015f\u0131 uygulamalar\u0131 \u00fczerinden, onlara \u015fantaj yaparak kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun davranmaya zorluyor.<\/p>\n<p>Siyasal me\u015fruiyetini kaybeden ve toplumla ba\u011f\u0131 kopmu\u015f olan otoriter y\u00f6neticiler, normal \u015fartlarda kabul edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan k\u00fcresel dayatmalara maruz kal\u0131yor. S\u00f6z gelimi, Orta Do\u011fu\u2019daki otoriter \u2018tek adam\u2019 veya oligar\u015fik d\u00fczenlerin yoksulla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00fclke y\u00f6netimleri, s\u00f6m\u00fcrgeci k\u00fcresel g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan birer \u2018manivela\u2019 gibi kullan\u0131l\u0131yor. Kendi halk\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir kesimine kar\u015f\u0131 \u2018\u015fahin\u2019 gibi davranan otoriter y\u00f6netimler, k\u00fcresel g\u00fc\u00e7ler kar\u015f\u0131s\u0131nda \u2018mum gibi eriyor\u2019.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak, toplumsal kaynaklar\u0131n ve g\u00f6nencin, yarat\u0131lan katma de\u011fer ve \u00fcretkenlik \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde adaletle da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 gerekir. Haks\u0131z zenginle\u015fme ve hak edilmeyen yoksulla\u015fma, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir y\u00f6netim tercihi olamaz. Toplumsal muhalefet ve demokratik s\u00fcre\u00e7, s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc y\u00f6netim sistemini hukuk ve ahlak \u00e7izgisine getirmeyi ba\u015farmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yoksul ve otoriter \u00fclke y\u00f6neticileri, halk\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n yoksulla\u015ft\u0131r\u0131lma yakla\u015f\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131, \u00f6z g\u00fcveni y\u00fcksek ve sorgulayan vatanda\u015flar istemiyor. <\/p>\n","protected":false},"author":187,"featured_media":18641,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[66],"tags":[2287,1235,1436,3023,382,2851],"coauthors":[2225],"class_list":["post-18640","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyaset-tarih","tag-itaat","tag-liderlik","tag-otorite","tag-otoriter-yonetim","tag-toplum","tag-yoksulluk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18640","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/187"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18640"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18640\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18643,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18640\/revisions\/18643"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18641"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18640"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18640"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18640"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=18640"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}